ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 1.79
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.79.1
पौरवेणाथ वयसा ययातिर्नहुषात्मजः ।
रूपयौवनसंपन्नः कुमारः समपद्यत।
प्रीतियुक्तो नृपश्रेष्ठश्चरा विषयान्प्रियान् ॥ १.७९.१ ॥
ਪੌਰਵ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਹੁਸ਼ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਯਯਾਤੀ ਰੂਪ ਅਤੇ ਜਵਾਨੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਨੌਜਵਾਨ ਬਣਿਆ। ਖੁਸ਼ ਮਨ ਵਾਲੇ ਉਸ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੇ ਪਿਆਰੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦਾ ਅਨੰਦ ਮਾਣਿਆ।
1.79.2
यथाकामं यथोत्साहं यथाकालं यथासुखम् ।
धर्माविरुद्धं राजेन्द्रो यथा भवति सोऽन्वभूत् ॥ १.७९.२ ॥
ਰਾਜੇਂਦਰ ਯਯਾਤੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਤਸ਼ਾਹ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਮੇਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਸੁਖ ਅਨੁਸਾਰ, ਧਰਮ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਨਾ ਜਾਂਦਿਆਂ ਭੋਗਦਾ ਸੀ।
1.79.3
देवानतर्पयद्यज्ञैः श्राद्धैस्तद्वित्पितॄनपि ।
दीनाननुग्रहैरिष्टैः कामैश्च द्विजसत्तमान् ॥ १.७९.३ ॥
ਯੱਗਾਂ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ, ਉਹ ਵਿਧੀਆਂ ਜਾਣ ਕੇ ਸ਼੍ਰਾਧਾਂ ਨਾਲ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕੀਤਾ; ਦੀਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਅਤੇ ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠਾਂ ਨੂੰ ਇੱਛਤ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕੀਤਾ।
1.79.4
अतिथीनन्नपानैश्च विशश्च परिपालनैः ।
आनृशंस्येन शूद्रांश्च दस्यून्सन्निग्रहेण च ॥ १.७९.४ ॥
ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਅੰਨ-ਪਾਣੀ ਨਾਲ, ਵੈਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪਾਲਣ ਨਾਲ, ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਨੂੰ ਦਿਆਲਤਾ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਦਸਯੂਆਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਨਿਗ੍ਰਹ ਨਾਲ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕੀਤਾ।
1.79.5
धर्मेण च प्रजाः सर्वा यथावदनुरञ्जयन् ।
ययातिः पालयामास साक्षादिन्द्र इवापरः ॥ १.७९.५ ॥
ਧਰਮ ਨਾਲ ਸਾਰੀ ਪ੍ਰਜਾ ਨੂੰ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਰੱਖਦਿਆਂ ਯਯਾਤੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕੀਤੀ; ਉਹ ਜਿਵੇਂ ਹੋਰ ਇੰਦਰ ਸੀ।
1.79.6
स राजा सिंहविक्रान्तो युवा विषयगोचरः ।
अविरोधेन धर्मस्य चचार सुखमुत्तमम् ॥ १.७९.६ ॥
ਸ਼ੇਰ ਵਰਗਾ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਉਹ ਰਾਜਾ, ਜਵਾਨ ਹੋ ਕੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਦਾ, ਧਰਮ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਉੱਤਮ ਸੁਖ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।
1.79.7
स संप्राप्य शुभान्कामांस्तृप्तः खिन्नश्च पार्थिवः ।
कालं वर्षसहस्रान्तं सस्मार मनुजाधिपः ॥ १.७९.७ ॥
ਮਨੁੱਖਾਂ ਦਾ ਉਹ ਸੁਆਮੀ ਰਾਜਾ ਸ਼ੁਭ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਪਾ ਕੇ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਇਆ ਪਰ ਥੱਕਿਆ ਵੀ; ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਕਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਯਾਦ ਕੀਤਾ।
1.79.8
परिसंख्याय कालज्ञः कलाः काष्ठाश्च वीर्यवान् ।
यौवनं प्राप्य राजर्षिः सहस्रपरिवत्सरान् ॥ १.७९.८ ॥
ਕਾਲ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਬਲਵਾਨ ਉਸ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਕਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕਾਸ਼ਠਾਵਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕਰਕੇ, ਜਵਾਨੀ ਪਾ ਕੇ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਗਿਣੇ।
1.79.9
विश्वाच्या सहितो रेमे व्यभ्राजन्नन्दने वने ।
अलकायां स कालं तु मेरुशृङ्गे तथोत्तरे ॥ १.७९.९ ॥
ਵਿਸ਼ਵਾਚੀ ਨਾਲ ਉਹ ਰਮਿਆ; ਨੰਦਨ ਬਨ ਵਿੱਚ ਚਮਕਿਆ। ਅਲਕਾ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਮੇਰੂ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਵੀ ਉਸਨੇ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਇਆ।
1.79.10
यदा स पश्यते कालं धर्मात्मा तं महीपतिः ।
पूर्णं मत्वा ततः कालं पूरुं पुत्रमुवाच ह ॥ १.७९.१० ॥
ਉਸ ਧਰਮਾਤਮਾ ਰਾਜੇ ਨੇ ਜਦੋਂ ਸਮਾਂ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਪੂਰਾ ਮੰਨ ਕੇ ਪੁੱਤਰ ਪੂਰੂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
1.79.11
यथाकामं यथोत्साहं यथाकालमरिन्दम ।
सेविता विषयाः पुत्र यौवनेन मया तव ॥ १.७९.११ ॥
ਹੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਪੁੱਤਰ, ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਤਸ਼ਾਹ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਮੇਂ ਅਨੁਸਾਰ ਤੇਰੀ ਜਵਾਨੀ ਨਾਲ ਮੈਂ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦਾ ਭੋਗ ਕੀਤਾ ਹੈ।
1.79.12
न जातु कामः कामानामुपभोगेन शाम्यति ।
हविषा कृष्णवर्त्मेव भूय एवाभिवर्धते ॥ १.७९.१२ ॥
ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਭੋਗ ਨਾਲ ਕਦੇ ਵੀ ਸ਼ਾਂਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ; ਘਿਓ ਨਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਵਰਤਮ (ਅਗਨੀ) ਜਿਵੇਂ ਹੋਰ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਕਾਮਨਾ ਮੁੜ-ਮੁੜ ਵਧਦੀ ਹੈ।
1.79.13
यत्पृथिव्यां व्रीहियवं हिरण्यं पशवः स्त्रियः ।
एकस्यापि न पर्याप्तं तस्मान्नृष्णां परित्यजेत् ॥ १.७९.१३ ॥
ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਝੋਨਾ, ਜੌਂ, ਸੋਨਾ, ਪਸ਼ੂ ਅਤੇ ਇਸਤਰੀਆਂ — ਇਹ ਸਭ ਇੱਕ ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ; ਇਸ ਲਈ ਲਾਲਸਾ ਤਿਆਗਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
1.79.14
या दुस्त्यजा दुर्मतिभिर्या न जीर्यति जीर्यतः ।
योऽसौ प्राणान्तिको रोगस्तांतृष्णां त्यजतः सुखम् ॥ १.७९.१४ ॥
ਮੂਰਖਾਂ ਲਈ ਛੱਡਣੀ ਔਖੀ, ਜੋ ਬੁੱਢੇ ਹੋਣ ਤੇ ਵੀ ਬੁੱਢੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਜੋ ਪ੍ਰਾਣ ਹਰਨ ਵਾਲਾ ਰੋਗ ਹੈ — ਉਸ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਤਿਆਗਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਸੁਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
1.79.15
पूर्णं वर्षसहस्रं मे विषयासक्तचेतसः ।
तथाप्यनुदिनं तृष्णा ममैतेष्वभिजायते ॥ १.७९.१५ ॥
ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਸਕਤ ਚਿੱਤ ਵਾਲੇ ਮੇਰੇ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋ ਗਏ; ਫਿਰ ਵੀ ਇਹਨਾਂ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਲਈ ਮੇਰੀ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਜਾਗਦੀ ਹੈ।
1.79.16
तस्मादेनामहं त्यक्त्वा ब्रह्मण्याधाय मानसम् ।
निर्द्वन्द्वो निर्ममो भूत्वा चरिष्यामि मृगैः सह ॥ १.७९.१६ ॥
ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਇਸਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ, ਮਨ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮ ਵਿੱਚ ਟਿਕਾ ਕੇ, ਦਵੰਦਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਅਤੇ ਮਮਤਾ-ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਹਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਵਿਚਰਾਂਗਾ।
1.79.17
पूरो प्रीतोऽस्मि भद्रं ते गृहाणेदं स्वयौवनम् ।
राज्यं चेदं गृहाण त्वं यावदिच्छसि यौवनम्।
तावद्दीर्घायुषा भुङ्ख त्वं हि मे प्रियकृत्सुतः ॥ १.७९.१७ ॥
ਹੇ ਪੂਰੂ, ਮੈਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ; ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ। ਆਪਣੀ ਇਹ ਜਵਾਨੀ ਲੈ ਲੈ, ਇਹ ਰਾਜ ਵੀ ਲੈ ਲੈ; ਜਿੰਨਾ ਚਿਰ ਚਾਹੇਂ ਜਵਾਨੀ ਨਾਲ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਤੱਕ ਭੋਗ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਪਿਆਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈਂ।
1.79.18
प्रतिपेदे जरां राजा ययातिर्नाहुषस्तदा ।
यौवनं प्रतिपेदे च पूरुः स्वं पुनरात्मवान् ॥ १.७९.१८ ॥
ਤਦ ਨਹੁਸ਼ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜਾ ਯਯਾਤੀ ਨੇ ਬੁਢਾਪਾ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ; ਅਤੇ ਆਤਮ-ਸੰਯਮੀ ਪੂਰੂ ਨੇ ਮੁੜ ਆਪਣੀ ਜਵਾਨੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
1.79.19
अभिषेक्तुकामं नृपतिं पूरुं पुत्रं कनीयसम् ।
ब्राह्मणप्रमुखा वर्णा इदं वचनमब्रुवन् ॥ १.७९.१९ ॥
ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਪੁੱਤਰ ਪੂਰੂ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਵਰਣਾਂ ਨੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
1.79.20
कथं शुक्रस्य नप्तारं देवयान्याः सुतं प्रभो ।
ज्येष्ठं यदुमतिक्रम्य राज्यं पूरोः प्रयच्छसि ॥ १.७९.२० ॥
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਦੇ ਪੋਤੇ, ਦੇਵਯਾਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਜੇਠੇ ਯਦੂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਪੂਰੂ ਨੂੰ ਰਾਜ ਕਿਵੇਂ ਦਿੰਦੇ ਹੋ?
1.79.21
यदुर्ज्येष्ठस्तव सुतो जातस्तमनु तुर्वसुः ।
शर्मिष्ठायाः सुतो द्रुह्युस्ततोऽनुः पूरुरेव च ॥ १.७९.२१ ॥
ਤੇਰਾ ਜੇਠਾ ਪੁੱਤਰ ਯਦੂ ਜੰਮਿਆ; ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੁਰਵਸੂ। ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਦ੍ਰੁਹਯੂ, ਫਿਰ ਅਨੂ ਅਤੇ ਪੂਰੂ ਵੀ।
1.79.22
कथं ज्येष्ठानतिक्रम्य कनीयान्राज्यमर्हति ।
एतत्संबोधयामस्त्वां धर्मं त्वं प्रतिपालय ॥ १.७९.२२ ॥
ਜੇਠਿਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਛੋਟਾ ਰਾਜ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਇਹੀ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਾਂ; ਤੁਸੀਂ ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ।
1.79.23
ब्राह्मणप्रमुखा वर्णाः सर्वे शृण्वन्तु मे वचः ।
ज्येष्ठं प्रति यथा राज्यं न देयं मे कथंचन ॥ १.७९.२३ ॥
ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਵਰਣ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣਨ: ਜੇਠੇ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
1.79.24
मम ज्येष्ठेन यदुना नियोगो नानुपालितः ।
प्रतिकूलः पितुर्यश्च न स पुत्रः सतां मतः ॥ १.७९.२४ ॥
ਮੇਰੇ ਜੇਠੇ ਪੁੱਤਰ ਯਦੂ ਨੇ ਮੇਰਾ ਹੁਕਮ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ; ਜੋ ਪਿਤਾ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸਜ਼ਨਾਂ ਦੇ ਮਤ ਵਿੱਚ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ।
1.79.25
मातापित्रोर्वचनकृद्धितः पथ्यश्च यः सुतः ।
स पुत्रः पुत्रवद्यश्च वर्तते पितृमातृषु ॥ १.७९.२५ ॥
ਜੋ ਪੁੱਤਰ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੇ ਬੋਲ ਨੂੰ ਮੰਨਦਾ ਹੈ, ਹਿਤਕਾਰੀ ਤੇ ਪਥ੍ਯ ਹੈ, ਉਹੀ ਪੁੱਤਰ ਹੈ; ਅਤੇ ਜੋ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਪੁੱਤਰ ਵਾਂਗ ਵਰਤਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ।
1.79.26
पुदिति नरकस्याख्या दुःखं च नरकं विदुः ।
पुतस्त्राणात्ततः पुत्त्रमिहेच्छन्ति परत्र च ॥ १.७९.२६ ॥
'ਪੁਤ' ਨਰਕ ਦਾ ਨਾਂ ਹੈ; ਨਰਕ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਬਚਾਉ ਕਾਰਨ ਇਸ ਲੋਕ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
1.79.27
आत्मनः सदृशः पुत्रः पितृदेवर्षिपूजने ।
यो बहूनां गुणकरः स पुत्रो ज्येष्ठ उच्यते ॥ १.७९.२७ ॥
ਆਪਣੇ ਵਰਗਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਪਿਤਰਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਬਹੁਤਿਆਂ ਦਾ ਭਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ — ਉਸੇ ਨੂੰ ਜੇਠਾ ਪੁੱਤਰ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
1.79.28
मूकोऽन्धो बधिरः श्वित्री स्वधर्मं नानुतिष्ठति ।
चोरः किल्बिषिकः पुत्रो ज्येष्ठो न ज्येष्ठ उच्यते ॥ १.७९.२८ ॥
ਗੂੰਗਾ, ਅੰਨ੍ਹਾ, ਬੋਲਾ, ਕੋੜ੍ਹੀ, ਜੋ ਆਪਣਾ ਧਰਮ ਨਹੀਂ ਨਿਭਾਉਂਦਾ, ਚੋਰ, ਪਾਪੀ — ਅਜਿਹਾ ਪੁੱਤਰ ਜੇਠਾ ਨਹੀਂ; ਉਹ ਜੇਠਾ ਨਹੀਂ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ।
1.79.29
ज्येष्ठांशहारी गुणकृदिह लोके परत्र च ।
श्रेयान्पुत्रो गुणोपेतः स पुत्रो नेतरो वृथा।
वदन्ति धर्मं धर्मज्ञाः पितॄणां पुत्रकारणात् ॥ १.७९.२९ ॥
ਜੇਠੇ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਇਸ ਲੋਕ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਗੁਣਕਾਰੀ ਪੁੱਤਰ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ; ਗੁਣਵਾਨ ਪੁੱਤਰ ਹੀ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਹੋਰ ਵਿਅਰਥ। ਧਰਮਜੱਗ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਧਰਮ ਆਖਦੇ ਹਨ।
1.79.30
वेदोक्तं संभवं मह्यमनेन हृदयोद्भवम् ।
तस्य जातमिदं कृत्स्नमात्मा पुत्र इति श्रुतिः ॥ १.७९.३० ॥
ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਕਹਿਆ ਮੇਰਾ ਜਨਮ ਇਸ ਦੁਆਰਾ ਹੈ; ਮੇਰੇ ਹਿਰਦੇ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਇਸ ਦੁਆਰਾ ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਨਮਿਆ — 'ਆਤਮਾ ਹੀ ਪੁੱਤਰ ਹੈ', ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਰੁਤੀ ਆਖਦੀ ਹੈ।
1.79.31
यदुनाऽहमवज्ञातस्तथा तुर्वसुनापि च ।
द्रुह्युना चानुना चैव मय्यवज्ञ कृता भृशम् ॥ १.७९.३१ ॥
ਯਦੂ ਨੇ ਮੇਰਾ ਅਪਮਾਨ ਕੀਤਾ, ਤੁਰਵਸੂ ਨੇ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ; ਦ੍ਰੁਹਿਊ ਅਤੇ ਅਨੁ ਨੇ ਵੀ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਤੀ ਬਹੁਤ ਨਿਰਾਦਰ ਦਿਖਾਇਆ।
1.79.32
पूरुणा तु कृतं वाक्यं मानितं च विशेषतः ।
कनीयान्मम दायादो धृता येन जरा मम ॥ १.७९.३२ ॥
ਪਰ ਪੂਰੂ ਨੇ ਮੇਰੇ ਬਚਨ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਆਦਰ ਕੀਤਾ; ਮੇਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਪੁੱਤਰ, ਜਿਸਨੇ ਮੇਰਾ ਬੁਢਾਪਾ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਲੈ ਲਿਆ।
1.79.33
मम कामः स च कृतः पूरुणा मित्ररूपिणा ।
शुक्रेण च वरोदत्तः काव्येनोशनसा स्वयम् ॥ १.७९.३३ ॥
ਮਿੱਤਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੂਰੂ ਨੇ ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ; ਅਤੇ ਕਾਵਯ ਉਸ਼ਨਸ ਸ਼ੁਕਰ ਨੇ ਖੁਦ ਮੈਨੂੰ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
1.79.34
पुत्रो यस्त्वाऽनुवर्तेत स राजा पृथिवीपतिः ।
यो वानुवर्ती पुत्राणां स पुत्रो दायभाग्भवेत् ॥ १.७९.३४ ॥
ਜੋ ਪੁੱਤਰ ਮੇਰਾ ਅਨੁਸਰਣ ਕਰੇਗਾ, ਉਹੀ ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੋਵੇਗਾ; ਜਾਂ ਜੋ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਆਗਿਆਕਾਰੀ ਹੋਵੇਗਾ, ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਵਿਰਾਸਤ ਦਾ ਭਾਗੀ ਹੋਵੇਗਾ।
1.79.35
भवतोऽनुनयाम्येवं पूरू राज्येऽभिषिच्यताम् ।
यः पुत्रो गुणसंपन्नो मातापित्रोर्हितः सदा ॥ १.७९.३५ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਅੱਗੇ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ: ਪੂਰੂ ਨੂੰ ਰਾਜ ਉੱਤੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ; ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਜੋ ਸਦਾ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦਾ ਹਿਤੈਸ਼ੀ ਹੈ।
1.79.36
सर्वमर्हति कल्याणं कनीयानपि सत्तमः ।
वेद धमार्थशास्त्रेषु मुनिभिः कथितं पुरा ॥ १.७९.३६ ॥
ਛੋਟਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਹ ਸਤਪੁਰਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਹੈ; ਸਾਰੇ ਭਲੇ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਹੈ; ਧਰਮ ਅਤੇ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪੁਰਾਣੇ ਮੁਨੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ।
1.79.37
अर्हः पूरुरिदं राज्यं यः सुतः प्रियकृत्तव ।
वरदानेन शुक्रस्य न शक्यं वक्तुमुत्तरम् ॥ १.७९.३७ ॥
ਤੇਰਾ ਪਿਆਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤਰ ਪੂਰੂ ਇਸ ਰਾਜ ਦਾ ਯੋਗ ਹੈ। ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਦੇ ਵਰਦਾਨ ਕਾਰਨ ਉੱਤਰ ਦੇਣਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ।
1.79.38
पौरजानपदैस्तुष्टैरित्युक्तो नाहुषस्तदा ।
अभ्यषिञ्चत्ततः पूरुं राज्ये स्वे सुतमात्मनः ॥ १.७९.३८ ॥
ਨਗਰਵਾਸੀਆਂ ਅਤੇ ਜਨਪਦ-ਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੇ ਨਹੁਸ਼ ਨੇ ਉਦੋਂ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਪੂਰੂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਉੱਤੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੀਤਾ।
1.79.39
यदुं च तुर्वसुं चोभौ द्रुह्युं चैव सहानुजम् ।
अन्तेषु स विनिक्षिप्य नाहुषः स्वात्मजान्सुतान् ॥ १.७९.३९ ॥
ਯਦੁ ਅਤੇ ਤੁਰਵਸੁ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਸਮੇਤ ਦ੍ਰੁਹਯੂ ਨੂੰ ਵੀ, ਨਹੁਸ਼ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸਰਹੱਦਾਂ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ।
1.79.40
दत्त्वा च पूरवे राज्यं वनवासाय दीक्षितः ।
पुरात्स निर्ययौ राजा ब्राह्मणैस्तापसैः सह ॥ १.७९.४० ॥
ਪੂਰੂ ਨੂੰ ਰਾਜ ਦੇ ਕੇ, ਬਨਵਾਸ ਲਈ ਦੀਖਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਰਾਜਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਤਪਸਵੀਆਂ ਸਮੇਤ ਨਗਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਗਿਆ।
1.79.41
देवयान्या च सहितः शर्मिष्ठया च भारत ।
अकरोत्स वने राजा सभार्यस्तप उत्तमम् ॥ १.७९.४१ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਦੇਵਯਾਨੀ ਅਤੇ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਸਮੇਤ, ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਸਮੇਤ ਬਨ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ ਤਪ ਕੀਤਾ।
1.79.42
यदोस्तु यादवा जातास्तुर्वसोर्यवनाः स्मृताः ।
द्रुह्योः सुतास्तु वै भोजा अनोस्तु म्लेच्छजातयः ॥ १.७९.४२ ॥
ਯਦੂ ਤੋਂ ਯਾਦਵ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਤੁਰਵਸੂ ਤੋਂ ਯਵਨ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਦ੍ਰੁਹਯੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਭੋਜ ਸਨ; ਅਨੂ ਤੋਂ ਮਲੇਚ੍ਛ ਜਾਤੀਆਂ।
1.79.43
पूरोस्तु पौरवो वंशो यत्र जातोऽसि पार्थिव ।
इदं वर्षसहस्राणि राज्यं कारयितुं वशी ॥ १.७९.४३ ॥
ਪੂਰੂ ਦਾ ਵੰਸ਼ ਪੌਰਵ ਕਹਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੂੰ ਉਸ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ ਹੈਂ। ਆਤਮ-ਸੰਯਮੀ ਇਹ ਵੰਸ਼ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੱਕ ਰਾਜ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ।