Mahābhārata · Adhyāya 1.81
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.81.1
स्वर्गतः स तु राजेन्द्रो निवसन्देववेश्मनि ।
पूजितस्त्रिदशैः साध्यैर्मरुद्भिर्वसुभिस्तथा ॥ १.८१.१ ॥
Habiendo ido al cielo, aquel señor de reyes, residiendo en la morada de los dioses, fue honrado por los treinta dioses, los Sādhyas, los Marutas y los Vasus.
1.81.2
देवलोकं ब्रह्मलोकं संचरन्पुण्यकृद्वशी ।
अवसत्पृथिवीपालो दीर्घकालमिति श्रुतिः ॥ १.८१.२ ॥
Recorriendo el mundo de los dioses y el mundo de Brahmā, aquel protector de la tierra, que había hecho obras meritorias y era dueño de sí, habitó allí mucho tiempo, así dice la tradición.
1.81.3
स कदाचिन्नृपश्रेष्ठो ययातिः शक्रमागमत् ।
कथान्ते तत्र शक्रेण स पृष्टः पृथिवीपतिः ॥ १.८१.३ ॥
Una vez, Yayāti, el mejor de los reyes, vino ante Indra. Al final de su conversación allí, Indra le hizo una pregunta a aquel señor de la tierra.
1.81.4
यदा स पूरुस्तव रूपेण राज-
ञ्जरां गृहीत्वा प्रचचार भूमौ।
तदा च राज्यं संप्रदायैव तस्मै ।
त्वया किमुक्तः कथयेह सत्यम् ॥ १.८१.४ ॥
Oh rey, cuando Pūru, tomando tu forma y portando la vejez, anduvo por la tierra, entonces le entregaste el reino. ¿Qué le dijiste? Dilo aquí con verdad.
1.81.5
गङ्गायमुनयोर्मध्ये कृत्स्नोयं विषयस्तव ।
मध्ये पृथिव्यास्त्वं राजा भ्रातरोऽन्त्याधिपास्तव ॥ १.८१.५ ॥
Entre el Ganges y el Yamunā, todo este reino es tuyo. En el centro de la tierra tú eres rey, y tus hermanos son señores de las regiones periféricas.
1.81.6
न च कुर्यान्नरो दैन्यं शाठ्यं क्रोधं तथैव च ।
जैहयं च मत्सरं वैरं सर्वत्रेदं न कारयेत् ॥ १.८१.६ ॥
Un hombre no debe practicar la bajeza, el engaño, la ira, el orgullo de la victoria, la envidia ni la enemistad; ni debe hacer que se practiquen en ningún lugar.
1.81.7
मातरं पितरं ज्येष्ठं विद्वांसं च तपोधनम् ।
क्षमावन्तं च राजेन्द्र नावमन्येत बुद्धिमान् ॥ १.८१.७ ॥
Oh señor de reyes, el hombre sabio no debe despreciar a su madre, a su padre, al mayor, al erudito, al que tiene la ascesis por riqueza, ni al paciente.
1.81.8
ळशक्तस्तु क्षमते नित्यमशक्तः क्रुध्यते नरः ।
दुर्जनः सुजनं द्वेष्टि दुर्बलो बलवत्तरम् ॥ १.८१.८ ॥
El capaz siempre perdona; el incapaz se enfurece. El malvado odia al bueno; el débil odia al más fuerte.
1.81.9
रूपवन्तमरूपी च धनवन्तं च निर्धनः ।
अकर्मी कर्मिणं द्वेष्टि धार्मिकं च नधार्मिकः ॥ १.८१.९ ॥
El feo odia al hermoso, el pobre al rico, el ocioso al activo y el impío al piadoso.
1.81.10
निर्गुणो गुणवन्तं च पुत्रैतत्कलिलक्षणम् ।
विपरीतं च राजेन्द्र एतेषु कृतलक्षणम् ॥ १.८१.१० ॥
Hijo mío, que el carente de virtud odie al virtuoso es señal de Kali; y, oh señor de reyes, lo contrario de esto es señal de la edad Kṛta.
1.81.11
ब्राह्मणो वाथ वा राजा वैश्यो वा शूद्र एव वा ।
प्रशस्तेषु प्रसक्ताश्चेत्प्रशस्यन्ते यशस्विनः ॥ १.८१.११ ॥
Ya sea brahmán, rey, comerciante o incluso sirviente, si se dedica a los dignos de alabanza, los renombrados lo alaban.
1.81.12
तस्मात्प्रशस्ते राजेन्द्र नरः सक्तमना भवेत् ।
अलोकज्ञा ह्यप्रशस्ता भ्रातरस्ते ह्यबुद्धयः ॥ १.८१.१२ ॥
Por tanto, oh señor de reyes, el hombre debe fijar su mente en los dignos de alabanza; tus hermanos, ignorantes del mundo y no alabados, son ciertamente necios.
1.81.13
अन्त्याधिपतयः सर्वे ह्यभवन्गुरुशासनात् ।
त्वं हि धर्मविदो राजन्कत्थसे धर्मसुत्तमम्।
कथयस्व पुनर्मेऽद्य लोकवृत्तान्तमुत्तमम् ॥ १.८१.१३ ॥
Todos los señores de los últimos (grupos) llegaron a serlo por la instrucción del maestro. Oh rey, tú que conoces el dharma te jactas del dharma supremo. Ahora cuéntame de nuevo el relato supremo de los mundos.
1.81.14
अक्रोधनः क्रोधनेभ्यो विशिष्ट-
स्तथा तितिक्षुरतितिक्षोर्विशिष्टः।
अमानुषेभ्यो मानुषाश्च प्रधाना ।
विद्वांस्तथैवाविदुषः प्रधानः ॥ १.८१.१४ ॥
El que no se enfada es superior a los iracundos; asimismo, el paciente es superior al impaciente. Los humanos son los primeros entre los no humanos; el sabio es el primero sobre el ignorante.
1.81.15
आक्रुश्यमानो नाकोशेन्मन्युरेव तितिक्षतः ।
आक्रोष्टारं निर्दहति सुकृतं चास्य विन्दति ॥ १.८१.१५ ॥
Cuando se le injuria, no debe injuriar a su vez; la ira del paciente quema al injuriador y se apodera de su mérito.
1.81.16
नारुन्तुदः स्यान्न नृशंसवादी ।
न हीनतः परमभ्याददीत।
ययाऽस्य वाचा पर उद्विजेत ।
न तां वदेद्रुशतीं पापलोक्याम् ॥ १.८१.१६ ॥
No debe ser quien hiere con palabras, ni hablar con crueldad; no debe tomar lo mejor del humilde. No pronuncie aquella palabra dura con la que otro se angustia, la que conduce a los mundos del pecado.
1.81.17
अरुन्तुदं पुरुषं तीक्ष्णवाचं ।
वाक्कण्टकैर्वितुदन्तं मनुष्यन्।
विद्यादलक्ष्मीकतमं जनानां ।
मुखे निबद्धां निर्ऋतिं वहन्तम् ॥ १.८१.१७ ॥
Sabe que el hombre de lengua afilada que hiere a la gente con las espinas de sus palabras es el más infausto entre los hombres, que lleva la desgracia atada en su boca.
1.81.18
सद्भिः पुरस्तादभिपूजितः स्या-
त्सद्भिस्तथा पृष्ठतो रक्षितः स्यात्।
सदाऽसतामतिवादांस्तितिक्षे-
त्सतां वृत्तं चाददीतार्यवृत्तः ॥ १.८१.१८ ॥
Sea honrado por delante por los hombres buenos y protegido por detrás por los hombres buenos. Que siempre soporte las palabras duras de los malvados y adopte la conducta de los buenos, siendo de conducta noble.
1.81.19
वाक्सायका वदनान्निष्पतन्ति ।
यैराहतः शोचति रात्र्यहानि।
परस्य ये मर्मसु संपतन्ति ।
तान्पण्डितो नावसृजेत्परेषु ॥ १.८१.१९ ॥
Flechas de palabras salen de la boca; heridos por ellas, los hombres se afligen noche y día. Las que caen sobre los puntos vitales de otro, el sabio no debe lanzarlas contra los demás.
1.81.20
नहीदृशं संवननं त्रिषु लोकेषु विद्यते ।
दया मैत्री च भूतेषु दानं च मधुरा च वाक् ॥ १.८१.२० ॥
En los tres mundos no existe un vínculo semejante: compasión y amistad hacia los seres, la generosidad y la palabra dulce.
1.81.21
तस्मात्सान्त्वं सदा वाच्यं न वाच्यं परुषं क्वचित् ।
पूज्यान्संपूजयेद्दद्यान्न च याचेत्कदाचन ॥ १.८१.२१ ॥
Por lo tanto, siempre se deben pronunciar palabras de consuelo y nunca palabras duras. Se debe honrar a los dignos de honor, dar dones y nunca mendigar.