Mahābhārata · Adhyāya 1.86
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.86.1
कतरस्त्वनयोः पूर्वं देवानामेति साम्यताम् ।
उभयोर्धावतो राजन्सूर्याचन्द्रमसोरिव ॥ १.८६.१ ॥
Oh rey, de estos dos que corren como el sol y la luna, ¿cuál alcanzará primero la igualdad con los dioses?
1.86.2
अनिकेतो गृहस्थेषु कामवृत्तेषु संयतः ।
ग्राम एव वसन्भिक्षुस्तयोः पूर्वतरं गतः ॥ १.८६.२ ॥
Quien, sin hogar y dueño de sí entre los hogareños y los que viven por el deseo, habita en la aldea y sin embargo es mendicante, ha partido antes que esos dos.
1.86.3
अप्राप्य दीर्घमायुस्तु यः प्राप्तो विकृतिं चरेत् ।
तप्यते यदि तत्कृत्वा चरेत्सोऽन्यत्तपस्ततः ॥ १.८६.३ ॥
Quien, sin haber alcanzado una vida larga y habiendo caído en la decadencia, si se atormenta por ello, debe entonces practicar otra austeridad.
1.86.4
पापानां कर्मणां नित्यं बिभीयाद्यस्तु मानवः ।
सुखमप्याचरन्नित्यं सोऽत्यन्तं सुखमेधते ॥ १.८६.४ ॥
El hombre que siempre teme las acciones pecaminosas, aun practicando constantemente la felicidad, prospera en una dicha extrema.
1.86.5
यद्वै नृशंसं तदसत्यमाहु-
र्यः सेवते धर्ममनर्थबुद्धिः।
अस्वोऽप्यनीशश्च तथैव राजं-
स्तदार्जवं स समाधिस्तदार्यम् ॥ १.८६.५ ॥
A la crueldad la llaman falsedad. Quien sirve al dharma con una mente libre de fines egoístas, aunque carezca de riqueza y poder, oh rey, eso es rectitud, eso es concentración, eso es conducta noble.
1.86.6
केनासि हूतः प्रहितोऽसि राज-
न्युवा स्रग्वी दर्शनीयः सुवर्चाः।
कुतऋ आयातः कतरस्यां दिशि त्व-
मुताहोस्वित्पार्थिवं स्थानमस्ति ॥ १.८६.६ ॥
Oh rey, ¿quién te ha llamado y enviado? Eres joven, con guirnaldas, apuesto y resplandeciente. ¿De qué dirección vienes? ¿O tienes algún lugar terrenal?
1.86.7
त्वरन्ति मां लोकपा ब्राह्मणा ये ॥ १.८६.७ ॥
Los guardianes de los mundos y los brahmanes me apresuran.
1.86.8
सतां सकाशे तु वृतः प्रपात-
स्ते सङ्गता गुणवन्तश्च सर्वे।
शक्राच्च लब्धो हि वरो मयैष ।
पतिष्यता भूमितलं नरेन्द्र ॥ १.८६.८ ॥
En presencia de los buenos se ha decidido mi caída; todos ellos, virtuosos, se han reunido. Este don lo obtuve de Indra. ¡Oh señor de los hombres!
1.86.9
पृच्छामि त्वां मा प्रपत प्रपातं ।
यदि लोकाः पार्थिव सन्ति मेऽत्र।
यद्यन्तरिक्षे यदि वा दिवि स्थिताः ।
क्षेत्रज्ञं त्वां तस्य धर्मस्य मन्ये ॥ १.८६.९ ॥
Te pregunto: no caigas. Oh rey, si existen aquí mundos para mí, en el cielo o en el firmamento, entonces creo que tú conoces ese dharma.
1.86.10
यावत्पृथिव्यां विहितं गवाश्वं ।
सहारण्यैः पशुभिः पार्वतैश्च।
तावल्लोका दिवि ते संस्थिता वै ।
तथा विजानीहि नरेन्द्रसिंह ॥ १.८६.१० ॥
Cuantos ganados, caballos, bosques, animales y montañas se hallan asignados en la tierra, tantos mundos tuyos están establecidos en el cielo. Sabe que así es, ¡oh león entre los reyes!
1.86.11
तांस्ते ददामि मा प्रपत प्रपातं ।
ये मे लोका दिवि राजेन्द्र सन्ति।
यद्यन्तरिक्षे यदि वा दिवि श्रिता-
स्तानाक्रम क्षिप्रमपेतमोहः ॥ १.८६.११ ॥
Oh señor de reyes, los mundos míos que están en el cielo te los doy; no caigas. Si descansan en el firmamento o en el cielo, libre de error, súbete a ellos rápidamente.
1.86.12
नास्मद्विधोऽब्राह्मणो ब्रह्मविच्च ।
प्रतिग्रहे वर्तते राजमुख्य।
यथा प्रदेयं सततं द्विजेभ्य-
स्तथाऽददं पूर्वमहं नरेन्द्र ॥ १.८६.१२ ॥
Lo más excelso de los reyes, alguien como yo, no brahmán pero conocedor de Brahman, no se dedica a aceptar donaciones. Oh señor de los hombres, así como siempre debe darse a los dvijas, así di yo antes.
1.86.13
नाब्राह्मणः कृपणो जातु जीवे-
द्या चाप्यस्याऽब्राह्मणी वीरपत्नी।
सोऽहं नैवाकृतपूर्वं चरेयं ।
विधित्समानः किमु तत्र साधुः ॥ १.८६.१३ ॥
Un avaro no brahmán nunca vive, ni tampoco su esposa no brahmán, esposa de un héroe. No haría lo que nunca se ha hecho antes; deseando dar, ¿qué es bueno allí?
1.86.14
पृच्छामि त्वां स्पृहणीयरूप ।
प्रतर्दनोऽहं यदि मे सन्ति लोकाः।
यद्यन्तरिक्षे यदि वा दिवि श्रिताः ।
क्षेत्रज्ञं त्वां तस्य धर्मस्य मन्ये ॥ १.८६.१४ ॥
Oh tú de forma deseable, te pregunto: yo soy Pratardana. Si mis mundos existen, situados en la atmósfera o en el cielo, te considero conocedor de ese dharma.
1.86.15
सन्ति लोका बहवस्ते नरेन्द्र ।
अप्येकैकः सप्तसप्ताप्यहानि।
मधुच्युतो घृतपृक्ता विशोका-
स्ते नान्तवन्तः प्रतिपालयन्ति ॥ १.८६.१५ ॥
Oh señor de los hombres, tienes muchos mundos; cada uno de ellos, incluso durante siete veces siete días, que destilan miel, empapados de ghee, libres de pena y sin fin, te aguardan.
1.86.16
तांस्ते ददानि मा प्रपत प्रपातं ।
ये मे लोकास्तव ते वै भवन्तु।
यद्यन्तरिक्षे यदि वा दिवि श्रिता-
स्तानाक्रम क्षिप्रमपेतमोहः ॥ १.८६.१६ ॥
Te los doy; no caigas, no caigas en la ruina. Que los mundos que son míos sean tuyos, ya estén en el cielo o en el firmamento; libre de la confusión, sube pronto a ellos.
1.86.17
न तुल्यतेजाः सुकृतं कामयेत ।
योगक्षेमं पार्थिव पार्थिवः सन्।
दैवादेशादापदं प्राप्य विद्वां-
श्चरेन्नृशंसं न हि जातु राजा ॥ १.८६.१७ ॥
Quien posee igual esplendor no debe desear el mérito; un rey, siendo soberano, no debe desear el bienestar y la seguridad. Cuando la desgracia llega por mandato divino, el rey sabio nunca debe actuar con crueldad.
1.86.18
धर्म्यं मार्गं यतमानो यशस्यं ।
कुर्यान्नृपो धर्ममवेक्षमाणः।
न मद्विधो धर्मबुद्धिः प्रजान-
न्कुर्यादेवं कृपणं मां यथाऽत्थ ॥ १.८६.१८ ॥
Esforzándose por el camino justo y glorioso, con la mirada puesta en el dharma, el rey debe actuar. Un hombre de mente dhármica como yo, sabiéndolo, no haría lo que tú me dices, pobre de mí.
1.86.19
कुर्यादपूर्वं न कृतं यदन्यै-
र्विधित्समानः किमु तत्र साधु।
धर्माधर्मौ सुविनिश्चित्य सम्य-
क्कार्याकार्येष्वप्रमत्तश्चरेद्यः ॥ १.८६.१९ ॥
Aunque alguien desee hacer lo que nadie antes ha hecho, ¿qué bien hay en ello? Quien, tras determinar bien el dharma y el adharma, actúa con atención en lo que debe y no debe hacerse, ése es el mejor.
1.86.20
स वै धीमान्सत्यसन्धः कृतात्मा ।
राजा भवेल्लोकपालो महिम्ना।
यदा भवेत्संशयो धर्मकार्ये ।
कामार्थौ वा यत्र विन्दन्ति सम्यक् ॥ १.८६.२० ॥
Ese hombre sabio, fiel a su palabra y dueño de sí mismo, llega a ser rey y guardián de los mundos por su grandeza, cuando surge una duda en un asunto de dharma, o donde el deseo y la riqueza se obtienen rectamente.
1.86.21
कार्यं तत्र प्रथमं धर्मकार्यं ।
यन्नो विरुध्यादर्थकामौ स धर्मः
ब्रुवाणमेवं नृपतिं ययातिं ।
नृपोत्तमो वसुमानब्रवीत्तम् ॥ १.८६.२१ ॥
Allí, el primer deber es la obra del dharma; lo que no se opone a la riqueza y al deseo es dharma. Al rey Yayāti, que hablaba así, le respondió Vasumān, el mejor de los reyes.