มหาภารตะ · อัธยายะ 1.86
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.86.1
कतरस्त्वनयोः पूर्वं देवानामेति साम्यताम् ।
उभयोर्धावतो राजन्सूर्याचन्द्रमसोरिव ॥ १.८६.१ ॥
โอ้พระราชา ในสองพระองค์ที่วิ่งไปเหมือนพระอาทิตย์และพระจันทร์ พระองค์ใดจะบรรลุความเทียบเท่าของเทพก่อน
1.86.2
अनिकेतो गृहस्थेषु कामवृत्तेषु संयतः ।
ग्राम एव वसन्भिक्षुस्तयोः पूर्वतरं गतः ॥ १.८६.२ ॥
ผู้ที่ไม่มีเรือนอยู่ ท่ามกลางคฤหัสถ์และผู้ดำเนินชีวิตตามกาม ผู้สำรวมตน อาศัยอยู่ในหมู่บ้านทั้งยังเป็นภิกษุ ผู้นั้นได้ไปก่อนทั้งสองคนนั้น
1.86.3
अप्राप्य दीर्घमायुस्तु यः प्राप्तो विकृतिं चरेत् ।
तप्यते यदि तत्कृत्वा चरेत्सोऽन्यत्तपस्ततः ॥ १.८६.३ ॥
ผู้ที่ไม่ได้อายุยืน แต่เมื่อมาถึงความเสื่อมทรามก็ประพฤติ หากเขาเดือดร้อนเพราะเรื่องนั้น เขาควรบำเพ็ญตบะอีกอย่างหนึ่งต่อไป
1.86.4
पापानां कर्मणां नित्यं बिभीयाद्यस्तु मानवः ।
सुखमप्याचरन्नित्यं सोऽत्यन्तं सुखमेधते ॥ १.८६.४ ॥
มนุษย์ผู้ที่หวาดกลัวกรรมชั่วอยู่เสมอ แม้จะประพฤติสิ่งที่นำความสุขอยู่เสมอ ผู้นั้นย่อมเจริญด้วยความสุขยิ่งนัก
1.86.5
यद्वै नृशंसं तदसत्यमाहु-
र्यः सेवते धर्ममनर्थबुद्धिः।
अस्वोऽप्यनीशश्च तथैव राजं-
स्तदार्जवं स समाधिस्तदार्यम् ॥ १.८६.५ ॥
ความโหดร้าย พวกเขาเรียกว่าความไม่จริง ผู้ที่ปฏิบัติธรรมด้วยจิตที่ไม่มีจุดประสงค์เพื่อประโยชน์ตน แม้ไม่มีทรัพย์และไม่มีอำนาจ โอ้พระราชา นั่นคือความซื่อตรง นั่นคือความสงบใจ นั่นคือการประพฤติอย่างสูงส่ง
1.86.6
केनासि हूतः प्रहितोऽसि राज-
न्युवा स्रग्वी दर्शनीयः सुवर्चाः।
कुतऋ आयातः कतरस्यां दिशि त्व-
मुताहोस्वित्पार्थिवं स्थानमस्ति ॥ १.८६.६ ॥
โอ้พระราชา ใครได้เรียกและส่งพระองค์มา พระองค์หนุ่ม สวมพวงมาลัย งดงามน่าชม และรุ่งเรือง พระองค์มาจากทิศใด หรือว่าพระองค์มีที่อยู่บนพื้นโลก
1.86.7
त्वरन्ति मां लोकपा ब्राह्मणा ये ॥ १.८६.७ ॥
ผู้พิทักษ์โลกทั้งหลายและพราหมณ์เหล่านั้นกำลังเร่งข้า
1.86.8
सतां सकाशे तु वृतः प्रपात-
स्ते सङ्गता गुणवन्तश्च सर्वे।
शक्राच्च लब्धो हि वरो मयैष ।
पतिष्यता भूमितलं नरेन्द्र ॥ १.८६.८ ॥
ในที่ประทับของคนดี การตกของข้าพเจ้าได้ถูกกำหนดแล้ว ทุกท่านที่ประชุมอยู่ที่นี่ล้วนมีคุณธรรม โอ้จอมคน ข้าพเจ้าได้รับพรนี้จากพระอินทร์ สำหรับผู้ที่กำลังจะตกลงสู่พื้นดิน
1.86.9
पृच्छामि त्वां मा प्रपत प्रपातं ।
यदि लोकाः पार्थिव सन्ति मेऽत्र।
यद्यन्तरिक्षे यदि वा दिवि स्थिताः ।
क्षेत्रज्ञं त्वां तस्य धर्मस्य मन्ये ॥ १.८६.९ ॥
ข้าพเจ้าขอถามพระองค์ อย่าตกลงเลย โอ้พระราชา หากมีโลกของข้าพเจ้าอยู่ที่นี่ ในท้องฟ้า หรือในสวรรค์ ข้าพเจ้าเห็นว่าพระองค์เป็นผู้รู้ธรรมนั้น
1.86.10
यावत्पृथिव्यां विहितं गवाश्वं ।
सहारण्यैः पशुभिः पार्वतैश्च।
तावल्लोका दिवि ते संस्थिता वै ।
तथा विजानीहि नरेन्द्रसिंह ॥ १.८६.१० ॥
โคและม้ามากเท่าที่จัดไว้บนแผ่นดิน พร้อมทั้งป่าไม้ สัตว์ และภูเขา โลกของพระองค์ก็ตั้งอยู่ในสวรรค์มากเท่านั้น จงทรงรู้ไว้อย่างนี้ โอ้ราชสีห์ในหมู่กษัตริย์
1.86.11
तांस्ते ददामि मा प्रपत प्रपातं ।
ये मे लोका दिवि राजेन्द्र सन्ति।
यद्यन्तरिक्षे यदि वा दिवि श्रिता-
स्तानाक्रम क्षिप्रमपेतमोहः ॥ १.८६.११ ॥
โอ้จอมกษัตริย์ โลกของข้าพเจ้าที่อยู่ในสวรรค์ ข้าพเจ้ามอบให้แก่พระองค์ อย่าตกลงเลย หากโลกเหล่านั้นตั้งอยู่ในท้องฟ้าหรือในสวรรค์ จงก้าวไปยังโลกเหล่านั้นอย่างรวดเร็ว โดยปราศจากความหลงแล้วเถิด
1.86.12
नास्मद्विधोऽब्राह्मणो ब्रह्मविच्च ।
प्रतिग्रहे वर्तते राजमुख्य।
यथा प्रदेयं सततं द्विजेभ्य-
स्तथाऽददं पूर्वमहं नरेन्द्र ॥ १.८६.१२ ॥
ผู้อย่างข้าซึ่งไม่ใช่พราหมณ์แต่รู้พรหมัน ไม่ประพฤติการรับของทาน โอ้ยอดของกษัตริย์ ข้าพเจ้าได้ให้ทานก่อนหน้านี้ ตามที่ควรให้แก่ทวิชาติเป็นนิตย์ โอ้จอมคน
1.86.13
नाब्राह्मणः कृपणो जातु जीवे-
द्या चाप्यस्याऽब्राह्मणी वीरपत्नी।
सोऽहं नैवाकृतपूर्वं चरेयं ।
विधित्समानः किमु तत्र साधुः ॥ १.८६.१३ ॥
ผู้ที่ไม่ใช่พราหมณ์และตระหนี่ย่อมไม่มีชีวิตอยู่ได้ และภรรยาที่ไม่ใช่พราหมณ์ของเขา ซึ่งเป็นภรรยาของวีรบุรุษ ก็เช่นกัน ข้าพเจ้าจะไม่ทำสิ่งที่ไม่เคยทำมาก่อน ผู้ปรารถนาจะให้ การทำเช่นนั้นจะดีอย่างไรเล่า
1.86.14
पृच्छामि त्वां स्पृहणीयरूप ।
प्रतर्दनोऽहं यदि मे सन्ति लोकाः।
यद्यन्तरिक्षे यदि वा दिवि श्रिताः ।
क्षेत्रज्ञं त्वां तस्य धर्मस्य मन्ये ॥ १.८६.१४ ॥
ข้าพเจ้าขอถามพระองค์ผู้มีรูปอันน่าปรารถนา ข้าพเจ้าคือประตรทนะ หากมีโลกของข้าพเจ้าอยู่ ตั้งอยู่ในอากาศ หรือในสวรรค์ ข้าพเจ้าเห็นว่าพระองค์เป็นผู้รู้ธรรมนั้น
1.86.15
सन्ति लोका बहवस्ते नरेन्द्र ।
अप्येकैकः सप्तसप्ताप्यहानि।
मधुच्युतो घृतपृक्ता विशोका-
स्ते नान्तवन्तः प्रतिपालयन्ति ॥ १.८६.१५ ॥
โอ้จอมคน พระองค์มีโลกมากมาย แต่ละโลกแม้เป็นเวลาเจ็ดคูณเจ็ดวัน หยดน้ำผึ้ง ผสมด้วยเนยใส ปราศจากความเศร้าโศกและไม่มีที่สิ้นสุด ย่อมรอคอยพระองค์อยู่
1.86.16
तांस्ते ददानि मा प्रपत प्रपातं ।
ये मे लोकास्तव ते वै भवन्तु।
यद्यन्तरिक्षे यदि वा दिवि श्रिता-
स्तानाक्रम क्षिप्रमपेतमोहः ॥ १.८६.१६ ॥
ข้าพเจ้ามอบโลกเหล่านั้นให้แก่พระองค์ อย่าตกลงเลย อย่าตกลงสู่ความพินาศ ขอให้โลกที่เป็นของข้าพเจ้ากลายเป็นของพระองค์ ไม่ว่าจะดำรงอยู่ในท้องฟ้าหรือในสวรรค์ จงก้าวขึ้นไปบนโลกเหล่านั้นอย่างรวดเร็ว พ้นจากความหลงเถิด
1.86.17
न तुल्यतेजाः सुकृतं कामयेत ।
योगक्षेमं पार्थिव पार्थिवः सन्।
दैवादेशादापदं प्राप्य विद्वां-
श्चरेन्नृशंसं न हि जातु राजा ॥ १.८६.१७ ॥
ผู้มีเดชเสมอกันไม่ควรปรารถนาบุญกุศล โอ้พระราชา กษัตริย์ผู้เป็นผู้ปกครองไม่ควรปรารถนาการได้มาและความมั่นคง เมื่อเหตุร้ายมาถึงโดยพระบัญชาของเทพ กษัตริย์ผู้มีปัญญาไม่ควรประพฤติโหดร้ายเลยเป็นอันขาด
1.86.18
धर्म्यं मार्गं यतमानो यशस्यं ।
कुर्यान्नृपो धर्ममवेक्षमाणः।
न मद्विधो धर्मबुद्धिः प्रजान-
न्कुर्यादेवं कृपणं मां यथाऽत्थ ॥ १.८६.१८ ॥
กษัตริย์ควรดำเนินตามทางแห่งธรรมที่นำความรุ่งโรจน์ มุ่งมั่นรักษาธรรมไว้ในสายตา บุคคลผู้มีจิตใจในธรรมอย่างข้าพเจ้า รู้ดีอยู่แล้ว จะไม่ทำอย่างที่พระองค์กล่าวแก่ข้า แม้ข้าพเจ้าจะเป็นผู้น่าสงสารก็ตาม
1.86.19
कुर्यादपूर्वं न कृतं यदन्यै-
र्विधित्समानः किमु तत्र साधु।
धर्माधर्मौ सुविनिश्चित्य सम्य-
क्कार्याकार्येष्वप्रमत्तश्चरेद्यः ॥ १.८६.१९ ॥
แม้ผู้ที่ปรารถนาจะทำสิ่งที่ไม่เคยทำมาก่อนซึ่งผู้อื่นไม่เคยทำ ก็จะมีอะไรดีในเรื่องนั้นเล่า ผู้ใดที่ตัดสินธรรมและอธรรมได้ดีแล้ว และประพฤติโดยไม่ประมาทในสิ่งที่ควรทำและไม่ควรทำ ผู้นั้นแหละเป็นผู้ประเสริฐที่สุด
1.86.20
स वै धीमान्सत्यसन्धः कृतात्मा ।
राजा भवेल्लोकपालो महिम्ना।
यदा भवेत्संशयो धर्मकार्ये ।
कामार्थौ वा यत्र विन्दन्ति सम्यक् ॥ १.८६.२० ॥
ผู้มีปัญญา ซื่อสัตย์ต่อคำมั่น และมีจิตที่ฝึกตนแล้วนั้น ย่อมเป็นกษัตริย์และผู้พิทักษ์โลกด้วยความยิ่งใหญ่ของตน เมื่อเกิดความสงสัยในกิจทางธรรม หรือเมื่อกามและทรัพย์ได้มาโดยชอบ
1.86.21
कार्यं तत्र प्रथमं धर्मकार्यं ।
यन्नो विरुध्यादर्थकामौ स धर्मः
ब्रुवाणमेवं नृपतिं ययातिं ।
नृपोत्तमो वसुमानब्रवीत्तम् ॥ १.८६.२१ ॥
ที่นั่น หน้าที่แรกคือการงานแห่งธรรม สิ่งใดไม่ขัดกับทรัพย์และกามะ สิ่งนั้นคือธรรม เมื่อพระยยาติตรัสดังนี้ วสุมานผู้เป็นกษัตริย์ผู้ประเสริฐที่สุดจึงตอบ