ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 1.86
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.86.1
कतरस्त्वनयोः पूर्वं देवानामेति साम्यताम् ।
उभयोर्धावतो राजन्सूर्याचन्द्रमसोरिव ॥ १.८६.१ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರರು ಓಡುವಂತೆ ಇಬ್ಬರೂ ವೇಗವಾಗಿ ಸಾಗುತ್ತಿರುವಾಗ, ಇವರಲ್ಲಿ ಯಾರು ಮೊದಲು ದೇವತೆಗಳ ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುವರು?
1.86.2
अनिकेतो गृहस्थेषु कामवृत्तेषु संयतः ।
ग्राम एव वसन्भिक्षुस्तयोः पूर्वतरं गतः ॥ १.८६.२ ॥
ಗೃಹಸ್ಥರ ನಡುವೆಯೂ ಕಾಮವೃತ್ತಿಯವರ ನಡುವೆಯೂ ಮನೆಯಿಲ್ಲದವನಾಗಿ, ಸಂಯಮದಿಂದ, ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದೇ ಭಿಕ್ಷುವಾಗಿರುವವನು ಅವರಿಬ್ಬರಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಹೋದವನು.
1.86.3
अप्राप्य दीर्घमायुस्तु यः प्राप्तो विकृतिं चरेत् ।
तप्यते यदि तत्कृत्वा चरेत्सोऽन्यत्तपस्ततः ॥ १.८६.३ ॥
ದೀರ್ಘಾಯುಸ್ಸನ್ನು ಪಡೆಯದೆ, ಅವನತಿಗೆ ಒಳಗಾದವನು ಅದರಿಂದ ಸಂತಪ್ತನಾದರೆ, ಅನಂತರ ಬೇರೆ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಲಿ.
1.86.4
पापानां कर्मणां नित्यं बिभीयाद्यस्तु मानवः ।
सुखमप्याचरन्नित्यं सोऽत्यन्तं सुखमेधते ॥ १.८६.४ ॥
ಪಾಪಕರ್ಮಗಳಿಗೆ ಸದಾ ಭಯಪಡುವ ಮನುಷ್ಯನು, ಸುಖವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಲೂ ಸದಾ ಅತ್ಯಂತ ಸುಖದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾನೆ.
1.86.5
यद्वै नृशंसं तदसत्यमाहु-
र्यः सेवते धर्ममनर्थबुद्धिः।
अस्वोऽप्यनीशश्च तथैव राजं-
स्तदार्जवं स समाधिस्तदार्यम् ॥ १.८६.५ ॥
ಕ್ರೂರತೆಯನ್ನು ಅಸತ್ಯವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಸ್ವಾರ್ಥರಹಿತ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಧರ್ಮವನ್ನು ಸೇವಿಸುವವನು, ಧನವಿಲ್ಲದವನೂ ಅಧಿಕಾರವಿಲ್ಲದವನೂ ಆಗಿದ್ದರೂ, ಓ ರಾಜನೇ, ಅದೇ ಋಜುತ್ವ, ಅದೇ ಸಮಾಧಿ, ಅದೇ ಆರ್ಯ ನಡತೆ.
1.86.6
केनासि हूतः प्रहितोऽसि राज-
न्युवा स्रग्वी दर्शनीयः सुवर्चाः।
कुतऋ आयातः कतरस्यां दिशि त्व-
मुताहोस्वित्पार्थिवं स्थानमस्ति ॥ १.८६.६ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ನಿನ್ನನ್ನು ಯಾರು ಕರೆದರು, ಕಳುಹಿಸಿದರು? ನೀನು ಯುವಕನು, ಹೂಮಾಲೆ ಧರಿಸಿದವನು, ಸುಂದರನು, ತೇಜಸ್ವಿ. ನೀನು ಯಾವ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದ ಬಂದಿರುವೆ? ಅಥವಾ ನಿನಗೆ ಭೂಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನವಿದೆಯೇ?
1.86.7
त्वरन्ति मां लोकपा ब्राह्मणा ये ॥ १.८६.७ ॥
ಲೋಕಪಾಲರು ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ನನ್ನನ್ನು ತ್ವರೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
1.86.8
सतां सकाशे तु वृतः प्रपात-
स्ते सङ्गता गुणवन्तश्च सर्वे।
शक्राच्च लब्धो हि वरो मयैष ।
पतिष्यता भूमितलं नरेन्द्र ॥ १.८६.८ ॥
ಸತ್ಪುರುಷರ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಪತನ ನಿಶ್ಚಯವಾಯಿತು; ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಗುಣವಂತರಾಗಿ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಇಂದ್ರನಿಂದ ನಾನು ಈ ವರವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೇನೆ. ಓ ನರೇಂದ್ರ!
1.86.9
पृच्छामि त्वां मा प्रपत प्रपातं ।
यदि लोकाः पार्थिव सन्ति मेऽत्र।
यद्यन्तरिक्षे यदि वा दिवि स्थिताः ।
क्षेत्रज्ञं त्वां तस्य धर्मस्य मन्ये ॥ १.८६.९ ॥
ನಿನ್ನನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ — ಬೀಳಬೇಡ. ಓ ರಾಜ, ನನಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಲೋಕಗಳಿದ್ದರೆ, ಅಂತರಿಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೆ, ಆ ಧರ್ಮವನ್ನು ನೀನು ಬಲ್ಲವನೆಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ.
1.86.10
यावत्पृथिव्यां विहितं गवाश्वं ।
सहारण्यैः पशुभिः पार्वतैश्च।
तावल्लोका दिवि ते संस्थिता वै ।
तथा विजानीहि नरेन्द्रसिंह ॥ १.८६.१० ॥
ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಹಸು, ಕುದುರೆ, ಕಾಡು, ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಪರ್ವತಗಳು ಎಷ್ಟು ಇವೆಯೋ, ಅಷ್ಟು ಲೋಕಗಳು ನಿನಗೆ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿವೆ. ಓ ನರೇಂದ್ರಸಿಂಹ, ಹಾಗೆಯೇ ತಿಳಿ!
1.86.11
तांस्ते ददामि मा प्रपत प्रपातं ।
ये मे लोका दिवि राजेन्द्र सन्ति।
यद्यन्तरिक्षे यदि वा दिवि श्रिता-
स्तानाक्रम क्षिप्रमपेतमोहः ॥ १.८६.११ ॥
ಓ ರಾಜೇಂದ್ರ, ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿರುವ ನನ್ನ ಲೋಕಗಳನ್ನು ನಿನಗೆ ಕೊಡುತ್ತೇನೆ; ಬೀಳಬೇಡ. ಅವು ಅಂತರಿಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದಿದ್ದರೆ, ಮೋಹವಿಲ್ಲದೆ ಬೇಗನೆ ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಏರು.
1.86.12
नास्मद्विधोऽब्राह्मणो ब्रह्मविच्च ।
प्रतिग्रहे वर्तते राजमुख्य।
यथा प्रदेयं सततं द्विजेभ्य-
स्तथाऽददं पूर्वमहं नरेन्द्र ॥ १.८६.१२ ॥
ರಾಜರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನನ್ನಂತಹ ಅಬ್ರಾಹ್ಮಣನೂ ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞನೂ ಪ್ರತಿಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ತೊಡಗುವುದಿಲ್ಲ. ನರೇಂದ್ರನೇ, ದ್ವಿಜರಿಗೆ ಸದಾ ಕೊಡಬೇಕಾದಂತೆಯೇ ನಾನು ಹಿಂದೆ ಕೊಟ್ಟೆ.
1.86.13
नाब्राह्मणः कृपणो जातु जीवे-
द्या चाप्यस्याऽब्राह्मणी वीरपत्नी।
सोऽहं नैवाकृतपूर्वं चरेयं ।
विधित्समानः किमु तत्र साधुः ॥ १.८६.१३ ॥
ಅಬ್ರಾಹ್ಮಣನು, ಕೃಪಣನು ಎಂದಿಗೂ ಬದುಕಿರುವುದಿಲ್ಲ; ಅವನ ಅಬ್ರಾಹ್ಮಣ ವೀರಪತ್ನಿಯೂ ಹಾಗೆಯೇ. ಹಿಂದೆಂದೂ ಮಾಡದ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಾನು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ; ಕೊಡಲು ಬಯಸುವಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು?
1.86.14
पृच्छामि त्वां स्पृहणीयरूप ।
प्रतर्दनोऽहं यदि मे सन्ति लोकाः।
यद्यन्तरिक्षे यदि वा दिवि श्रिताः ।
क्षेत्रज्ञं त्वां तस्य धर्मस्य मन्ये ॥ १.८६.१४ ॥
ಬಯಸಬೇಕಾದ ರೂಪವುಳ್ಳವನೇ, ನಿನ್ನನ್ನು ಕೇಳುತ್ತೇನೆ: ನಾನು ಪ್ರತರ್ದನ. ನನ್ನ ಲೋಕಗಳು ಅಂತರಿಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದರೆ, ಆ ಧರ್ಮದ ಜ್ಞಾತನೆಂದು ನಿನ್ನನ್ನು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ.
1.86.15
सन्ति लोका बहवस्ते नरेन्द्र ।
अप्येकैकः सप्तसप्ताप्यहानि।
मधुच्युतो घृतपृक्ता विशोका-
स्ते नान्तवन्तः प्रतिपालयन्ति ॥ १.८६.१५ ॥
ನರೇಂದ್ರನೇ, ನಿನಗೆ ಅನೇಕ ಲೋಕಗಳಿವೆ; ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಏಳೇಳು ದಿನಗಳವರೆಗೂ ಸಹ, ಜೇನು ಸುರಿಸುವ, ತುಪ್ಪದಿಂದ ಆವೃತ್ತವಾದ, ಶೋಕರಹಿತವಾದ, ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲದ ಅವು ನಿನ್ನನ್ನು ಕಾಯುತ್ತಿವೆ.
1.86.16
तांस्ते ददानि मा प्रपत प्रपातं ।
ये मे लोकास्तव ते वै भवन्तु।
यद्यन्तरिक्षे यदि वा दिवि श्रिता-
स्तानाक्रम क्षिप्रमपेतमोहः ॥ १.८६.१६ ॥
ನಾನು ಅವುಗಳನ್ನು ನಿನಗೆ ಕೊಡುತ್ತೇನೆ; ಪತನಗೊಳ್ಳಬೇಡ, ಅಧಃಪತನಕ್ಕೆ ಬೀಳಬೇಡ. ನನ್ನ ಲೋಕಗಳು ನಿನ್ನವಾಗಲಿ, ಅವು ಅಂತರಿಕ್ಷದಲ್ಲಿರಲಿ ಅಥವಾ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿರಲಿ; ಮೋಹ ಬಿಟ್ಟು ಬೇಗನೆ ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಏರು.
1.86.17
न तुल्यतेजाः सुकृतं कामयेत ।
योगक्षेमं पार्थिव पार्थिवः सन्।
दैवादेशादापदं प्राप्य विद्वां-
श्चरेन्नृशंसं न हि जातु राजा ॥ १.८६.१७ ॥
ಸಮಾನ ತೇಜಸ್ಸುಳ್ಳವನು ಸುಕೃತವನ್ನು ಬಯಸಬಾರದು; ರಾಜನಾದವನು ಯೋಗಕ್ಷೇಮವನ್ನು ಬಯಸಬಾರದು. ದೈವಾಜ್ಞೆಯಿಂದ ಆಪತ್ತು ಬಂದಾಗ, ವಿದ್ವಾಂಸನಾದ ರಾಜನು ಎಂದಿಗೂ ಕ್ರೂರವಾಗಿ ನಡೆಯಬಾರದು.
1.86.18
धर्म्यं मार्गं यतमानो यशस्यं ।
कुर्यान्नृपो धर्ममवेक्षमाणः।
न मद्विधो धर्मबुद्धिः प्रजान-
न्कुर्यादेवं कृपणं मां यथाऽत्थ ॥ १.८६.१८ ॥
ಧರ್ಮಬದ್ಧವಾದ, ಕೀರ್ತಿದಾಯಕ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾ, ಧರ್ಮವನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ರಾಜನು ಕರ್ಮ ಮಾಡಬೇಕು. ನನ್ನಂತೆ ಧರ್ಮಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳವನು, ತಿಳಿದಿದ್ದರೂ, ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ದೀನನೆಂದು ಹೇಳುವಂತೆ ಹಾಗೆ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.
1.86.19
कुर्यादपूर्वं न कृतं यदन्यै-
र्विधित्समानः किमु तत्र साधु।
धर्माधर्मौ सुविनिश्चित्य सम्य-
क्कार्याकार्येष्वप्रमत्तश्चरेद्यः ॥ १.८६.१९ ॥
ಬೇರೆಯವರು ಮೊದಲು ಮಾಡದ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಲು ಬಯಸಿದರೂ, ಅದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು? ಧರ್ಮ ಅಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ನಿಶ್ಚಯಿಸಿ, ಮಾಡಬೇಕಾದುದು ಮತ್ತು ಮಾಡಬಾರದುದರಲ್ಲಿ ಎಚ್ಚರದಿಂದ ನಡೆಯುವವನೇ (ಶ್ರೇಷ್ಠ).
1.86.20
स वै धीमान्सत्यसन्धः कृतात्मा ।
राजा भवेल्लोकपालो महिम्ना।
यदा भवेत्संशयो धर्मकार्ये ।
कामार्थौ वा यत्र विन्दन्ति सम्यक् ॥ १.८६.२० ॥
ಅವನು ಜ್ಞಾನಿ, ಸತ್ಯಪ್ರತಿಜ್ಞನು, ಆತ್ಮನಿಗ್ರಹಿ; ರಾಜನು ತನ್ನ ಮಹಿಮೆಯಿಂದ ಲೋಕಪಾಲಕನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಧರ್ಮಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂಶಯ ಉಂಟಾದಾಗ, ಅಥವಾ ಕಾಮಾರ್ಥಗಳು ಸರಿಯಾಗಿ ದೊರೆಯುವಲ್ಲಿ.
1.86.21
कार्यं तत्र प्रथमं धर्मकार्यं ।
यन्नो विरुध्यादर्थकामौ स धर्मः
ब्रुवाणमेवं नृपतिं ययातिं ।
नृपोत्तमो वसुमानब्रवीत्तम् ॥ १.८६.२१ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಕರ್ತವ್ಯ ಧರ್ಮಕಾರ್ಯವೇ. ಅರ್ಥ-ಕಾಮಗಳಿಗೆ ವಿರೋಧವಾಗದ್ದೇ ಧರ್ಮ. ಹೀಗೆ ಮಾತನಾಡಿದ ಯಯಾತಿಗೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಾಜ ವಸುಮಾನ್ ಹೇಳಿದನು.