マハーバーラタ · 章 1.87
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.87.1
पृच्छामि त्वां वसुमानौषदश्वि-
र्यद्यस्ति लोको दिवि मे नरेन्द्र।
यद्यन्तरिक्षे प्रथितो महात्मन् ।
क्षेत्रज्ञं त्वां तस्य धर्मस्य मन्ये ॥ १.८७.१ ॥
人の主よ、偉大なる御方よ、お尋ねします。天にわたしのための世界はあるのでしょうか、それとも空界に名高い世界があるのでしょうか。わたしはあなたがそのダルマを知る人だと考えています。
1.87.2
यदन्तरिक्षं पृथिवी दिशश्च ।
यत्तेजसा तपते भानुमांश्च।
लोकास्तावन्तो दिवि संस्थिता वै ।
तेनान्तवन्तः प्रतिपालयन्ति ॥ १.८७.२ ॥
空界、大地、諸方、そして輝きで燃える太陽にあるだけの、それと同じだけの世界が天に確立されている。それらによって、有限ではあっても、それらは保たれている。
1.87.3
तांस्ते ददानि मा प्रपत प्रपातं ।
ये मे लोकास्तव ते वै भवन्तु।
क्रीणीष्वैतांस्तृणकेनापि राज-
न्प्रतिग्रहस्ते यदि धीमन्प्रदुष्टः ॥ १.८७.३ ॥
わたしはそれらをあなたに与えます。堕落の穴に落ちてはなりません。わたしの世界はあなたのものとなりますように。王よ、草一本でそれを買い取りなさい、賢き方よ、あなたの受け取りが汚れていなければ。
1.87.4
न मिथ्याऽहं विक्रयं वै स्मरामि ।
वृथा गृहीतं शिशुकाच्छङ्कमानः।
कुर्यां न चैवाकृतपूर्वमन्यै-
र्विधित्समानः किमु तत्र साधुः ॥ १.८७.४ ॥
わたしは偽って売買をしたことを覚えていない。無駄に受け取った施しを、子供のように恐れて、かつて誰もしなかったことをわたしはしないだろう。他の者にもなすべきでないことをなそうと望むなら、そこに何が善いことがあろうか。
1.87.5
तांस्त्वं लोकान्प्रतिपद्यस्व राज-
न्मया दत्तान्यदि नेष्टः क्रयस्ते।
अहं न तान्वै प्रतिगन्ता नरेन्द्र ।
सर्वे लोकास्तव ते वै भवन्तु ॥ १.८७.५ ॥
王よ、私が与えたものが、あなたにとって代価として望ましくないのなら、その世界をあなたが得なさい。人の主よ、私はそれらを得ることはない。その世界はすべてあなたのものとなれ。
1.87.6
पृच्छामि त्वां शिबिरौशीनरोऽहं ।
ममापि लोका यदि सन्तीह तात।
यद्यन्तरिक्षे यदि वा दिवि श्रिताः ।
क्षेत्रज्ञं त्वां तस्य धर्मस्य मन्ये ॥ १.८७.६ ॥
ウシーナラの子シビである私があなたに問う。もし私の世界もここに存在し、愛しい者よ、それらが虚空や天上に安んじているならば、私はあなたをそのダルマを知る者と見なす。
1.87.7
यत्त्वं वाचा हृदयेनापि साधू-
न्परीप्समानान्नावमंस्था नरेन्द्र।
तेनानन्ता दिवि लोकाः श्रितास्ते ।
विद्युद्रूपाः स्वनवन्तो महान्तः ॥ १.८७.७ ॥
人の主よ、あなたはあなたを守ろうと願った善き人々を、言葉においても心においても軽んじなかった。それゆえ、あなたの無限で稲妻のような、鳴り響く偉大な世界は天に安んじている。
1.87.8
तांस्त्वं लोकान्प्रतिपद्यस्व राज-
न्मया दत्तान्यदि नेष्टः क्रयस्ते।
न चाहं तान्प्रतिपत्स्ये ह दत्त्वा ।
यत्र गत्वा नानुशोचन्ति धीराः ॥ १.८७.८ ॥
王よ、私が与えた世界があなたにとって代価として望ましくないのなら、それらをあなたが得なさい。私はここで布施をした上で、賢者たちが行けば悲しまないあの世界を得ることはない。
1.87.9
यथा त्वमिन्द्रप्रतिमप्रभाव-
स्ते चाप्यनन्ता नरदेव लोकाः।
तथाऽद्य लोके न रमेऽन्यदत्ते ।
तस्माच्छिबे नाभिनन्दामि दायम् ॥ १.८७.९ ॥
人の王よ、インドラに等しい威力を持つ君の諸世界が無限であるように、今日私は他人から与えられたこの世界に喜びを感じない。ゆえに、シビの子孫よ、与えられたこの施しを私は喜ばない。
1.87.10
न चेदेकैकशो राजँल्लोकान्नः प्रतिनन्दसि ।
सर्वे प्रदाय भवते गन्तारो नरकं वयम् ॥ १.८७.१० ॥
王よ、もし君が我々の諸世界を一つずつ受け入れないのなら、我々は皆それらを君に与えて地獄へ行くことになる。
1.87.11
यदर्होऽहं तद्यतध्वं सन्तः सत्याभिनन्दिनः ।
अहं तन्नाभिजानामि यत्कृतं न मया पुरा ॥ १.८७.११ ॥
真実を喜ぶ善き人々よ、私にふさわしいことを努めよ。以前、私がしなかった行いをしたことを私は思い出せない。
1.87.12
कस्यैते प्रतिदृश्यन्ते रथाः पञ्च हिरण्मयाः ।
यानारुह्य नरो लोकानभिवाञ्छति शाश्वतान् ॥ १.८७.१२ ॥
見えるこれら五つの黄金の戦車は誰のものか。それに乗って人は永遠の世界を望むのだ。
1.87.13
युष्मानेते वहिष्यन्ति रथाः पञ्च हिरण्मयाः ।
उच्चैः सन्तः प्रकाशन्ते ज्वलन्तोऽग्निशिखा इव ॥ १.८७.१३ ॥
この五つの黄金の戦車が君たちを運ぶだろう。善き人々よ、それらは火の舌のように燃え上がり、高く輝いている。
1.87.14
अश्वमेधे महायज्ञे स्वयंभुविहिते पुरा ।
हयस्य यानि चाङ्गानि संनिकृत्य यथाक्रमम् ॥ १.८७.१४ ॥
昔、スヴァヤンブーが定めた大いなる祭祀アシュヴァメーダにおいて、馬の肢体を順序通りに切り分けて。
1.87.15
होताऽध्वर्युरथोद्गाता ब्रह्मणा सह भारत ।
अग्नौ प्रास्यन्ति विधिवत्समस्ताः षोडशर्त्विजः ॥ १.८७.१५ ॥
バラタの子孫よ、ホートリ、アドヴァリュ、ウドガートリ、ブラフマンと共に、十六名の祭官全員が規定に従い火に供物を投じる。
1.87.16
धूमगन्धं च पापिष्ठा ये जिघ्रन्ति नरा भुवि ।
विमुक्तपापाः पूतास्ते तत्क्षणेनाभवन्नराः ॥ १.८७.१६ ॥
地上の最も罪深い人々が煙の香りを嗅ぐと、罪から解放され清められ、その瞬間に人となる。
1.87.17
एतस्मिन्नन्तरे चैव माधवी सा तपोधना ।
मृगचर्मपरीताङ्गी परिधाय मृगत्वचम् ॥ १.८७.१७ ॥
その間に、苦行を富とするマーダヴィーは、鹿皮に体を包み、鹿の皮を身につけて現れた。
1.87.18
मृगैः परिचरन्ती सा मृगाहारविचेष्टिता ।
यज्ञवाटं मृगगणैः प्रविश्य भृशविस्मिता ॥ १.८७.१८ ॥
鹿に仕え、鹿の食べ物で暮らす彼女は、鹿の群れとともに祭場に入り、大いに驚いた。
1.87.19
आघ्रायन्ती धूमगन्धं मृगैरेव चचार सा ।
यज्ञवाटमटन्ती सा पुत्रांस्तानपराजितान् ॥ १.८७.१९ ॥
煙の香りを嗅ぎながら、彼女は鹿たちと共にさまよった。祭場を歩き回る中で、彼女はあの不敗の息子たちを見た。
1.87.20
पश्यन्ती यज्ञमाहात्म्यं मुदं लेभे च माधवी ।
असंस्पृशन्तं वसुधां ययातिं नाहुषं यदा ॥ १.८७.२० ॥
供犠の偉大さを見て、マーダヴィーは喜びを得た。その時、ナフシャの子ヤヤーティはまだ大地に触れていなかった。
1.87.21
दिविष्ठं प्राप्तमाज्ञाय ववन्दे पितरं तदा ।
तदा वसुमनापृच्छन्मातरं वै तपस्विनीम् ॥ १.८७.२१ ॥
天界に住む父が来たのを知り、彼は父に礼をした。そのとき、ヴァス・マナスは苦行の母に尋ねた。
1.87.22
भवत्या यत्कृतमिदं वन्दनं पादयोरिह ।
कोयं देवोपमो राजा याऽभिवन्दसि मे वद ॥ १.८७.२२ ॥
ここで私の足に礼をしたのはなぜか。あなたが礼をしている神のようなこの王は誰か。教えてくれ。
1.87.23
शृणुध्वं सहिताः पुत्रा नाहुषोयं पिता मम ।
ययातिर्मम पुत्राणां मातामह इति स्मृतः ॥ १.८७.२३ ॥
息子たちよ、皆で聞け。これはナフシャの子ヤヤーティ、私の父である。彼は私の息子たちの母方の祖父として知られている。
1.87.24
पूरुं मे भ्रातरं राज्ये समावेश्य दिवं गतः ।
केन वा कारणेनैवमिह प्राप्तो महायशाः ॥ १.८७.२४ ॥
弟のプールを王位に据えてから、彼は天界へ去った。この名声高き人は、どんな理由でこのようにここへ来たのか。
1.87.25
तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा स्वर्गाद्भ्रष्टेति चाब्रवीत् ।
सा पुत्रस्य वचः श्रुत्वा संभ्रमाविष्टचेतना ॥ १.८७.२५ ॥
彼女の言葉を聞いて、彼は天から落ちたのだと言った。息子の言葉を聞き、彼女の心は動揺に満たされた。
1.87.26
माधवी पितरं प्राह दौहित्रपरिवारितम् ।
तपसा निर्जिताँल्लोकान्प्रतिगृह्णीष्व मामकान् ॥ १.८७.२६ ॥
マーダヴィーは孫たちに囲まれた父に言った。「苦行によって勝ち得た私の世界を、お受けください。」
1.87.27
पुत्राणामिव पौत्राणां धर्मादधिगतं धनम् ।
स्वार्थणेव वदन्तीह ऋषयो धर्मपाठकाः।
तस्माद्दानेन तपसा चास्माकं दिवमाव्रज ॥ १.८७.२७ ॥
息子や孫のように、法によって得られた富は自分のものだと、法を説く聖仙たちはここで言う。ゆえに布施と苦行によって、我らの天界へ昇れ。
1.87.28
यदि धर्मफलं ह्येतच्छोभनं भविता तव ।
दुहित्रा चैव दौहित्रैस्तारितोऽहं महात्मभिः ॥ १.८७.२८ ॥
この法の果実がお前にとって吉祥であるなら、私は娘とその偉大な息子たちによって救われたのだ。
1.87.29
तस्मात्पवित्रं दौहित्रमद्यप्रभृति पैतृके ।
त्रीणि श्राद्धे पवित्राणि दौहित्रः कुतपस्तिलाः ॥ १.८७.२९ ॥
それゆえ今日より、娘の息子は祖霊祭において清浄なるものである。シュラッダには三つの清浄なるものがある。娘の息子、クタパ、そして胡麻である。
1.87.30
त्रीणि चात्र प्रशंसन्ति शौचमक्रोधमत्वराम् ।
भोक्तारः परिवेष्टारः श्रावितारः पवित्रकाः ॥ १.८७.३० ॥
ここでは三つのものが称讃される。清浄、怒らないこと、急がないことである。食する者、給仕する者、誦する者は清浄である。
1.87.31
दिवसस्याष्टमे भागे मन्दीभवति भास्करे ।
स कालः कुतपो नाम पितॄणां दत्तमक्षयम् ॥ १.८७.३१ ॥
昼の八分の一の時、太陽がかすかになるとき、その時をクタパと呼ぶ。その時に祖霊に捧げたものは不滅となる。
1.87.32
तिलाः पिशाचाद्रक्षन्ति दर्भा रक्षन्ति राक्षसात् ।
रक्षन्ति श्रोत्रियाः पङ्क्तिं यतिभिर्भुक्तमक्षयम् ॥ १.८७.३२ ॥
胡麻は毘舎遮から守り、吉祥草は羅刹から守る。学識ある婆羅門は列を守り、苦行者が食べたものは不滅となる。
1.87.33
लब्ध्वा पात्रं तु विद्वांसं श्रोत्रियं सुव्रतं शुचिम् ।
स कालः कालतो दत्तं नान्यथा काल इष्यते ॥ १.८७.३३ ॥
学識あり、ヴェーダに通じ、誓戒を守り、清浄な、ふさわしい受施者を得たならば、時に応じて与えられた布施こそが望まれる。他の仕方ではない。
1.87.34
एवमुक्त्वा ययातिस्तु पुनः प्रोवाच बुद्धिमान् ।
सर्वे ह्यवभृथस्नातास्त्वरध्वं कार्यगौरवात् ॥ १.८७.३४ ॥
こう言って、知恵あるヤヤーティは再び語った。「皆、アヴァブリタの沐浴を終えた。事の重大さゆえに急げ。」
1.87.35
आतिष्ठ स्वरथं राजन्विक्रमस्व विहायसम् ।
वयमप्यनुयास्यामो यदा कालो भविष्यति ॥ १.८७.३५ ॥
王よ、あなたの戦車に乗り、勇敢に空へと進め。時が来れば、我々もあなたに続こう。
1.87.36
सर्वैरिदानीं गन्तव्यं सह स्वर्गजितो वयम् ।
एष नो विरजाः पन्था दृश्यते देवसद्मनः ॥ १.८७.३६ ॥
今こそ我ら皆、天界を征服した者として共に行くべきだ。神々の住処へと続くこの清浄な道が見えている。
1.87.37
अष्टकश्च शिबिश्चैव काशेयश्च प्रतर्दनः ।
ऐक्ष्वाकवो वसुमनाश्चत्वारो भूमिपास्तदा।
सर्वे ह्यवभृथस्नाताः स्वर्गताः साधवः सह ॥ १.८७.३७ ॥
アシュタカ、シビ、カーシェーヤ・プラタルダナ、そしてイクシュヴァーク族のヴァスマナス——この四人の王は、アヴァブリタの沐浴を終え、善人たちとともに天界へ赴いた。
1.87.38
तेऽधिरुह्य रथान्सर्वे प्रयाता नृपस्तमाः ।
आक्रमन्तो दिवं भाभिर्धर्मेणावृत्य रोदसी ॥ १.८७.३८ ॥
それら最も優れた王たちは皆、戦車に乗って出発し、光輝をもって天へ昇り、ダルマによって天と地を覆った。
1.87.39
अहं मन्ये पूर्वमेकोऽस्मि गन्ता ।
सखा चेन्द्रः सर्वथा मे महात्मा।
कस्मादेवं शिबिरौशीनरोऽय-
मेकोऽत्यगात्सर्ववेगेन वाहान् ॥ १.८७.३९ ॥
私が最初にただ一人で行くと思っていた。偉大な魂のインドラは、あらゆる点で私の友だ。ではなぜウシーナラの子シビは、一人で全速力で馬を追い越したのか。
1.87.40
अददद्याचमानाय यावद्वित्तमविन्दत ।
उशीनरस्य पुत्रोऽयं तस्माच्छ्रेष्ठोहि वः शिबिः ॥ १.८७.४० ॥
ウシーナラの子シビは、請う者には持っている富をすべて与えた。ゆえに君たちの中で、シビこそ最も優れている。
1.87.41
दानं तपः संत्यमथाऽपि धर्मो ।
ह्रीः श्रीः क्षमा सौम्यमथो विधित्सा।
राजन्नेतान्यप्रमेयाणि राज्ञः ।
शिबेः स्थितान्यप्रतिमस्य बुद्ध्या ॥ १.८७.४१ ॥
布施、苦行、真実、ダルマ、慎み、栄え、忍耐、温和さ、そして法にかなって与えようとする意志。王よ、これら計り知れない徳は、比類ない知恵を持つシビ王に宿っている。
1.87.42
एवं वृत्तो ह्रीनिषेवश्च यस्मा-
त्तस्माच्छिबिरत्यगाद्वै रथेन।
अथाष्टकः पुनरेवान्वपृच्छ-
न्मातामहं कौतुकेनेन्द्रकल्पम् ॥ १.८७.४२ ॥
シビはこのように振る舞い、慎みを守っていたので、戦車で他の者を追い越したのだ。すると、アシュタカは好奇心から、インドラに等しい母方の祖父に再び尋ねた。
1.87.43
पृच्छामि त्वां नृपते ब्रूहि सत्यं ।
कुतश्च कश्चासि सुतश्च कस्य।
कृतं त्वया यद्धि न तस्य कर्ता ।
लोके त्वदन्यः क्षत्रियो ब्राह्मणो वा ॥ १.८७.४३ ॥
王よ、お尋ねする。真実を語れ。お前はどこから来たのか、何者か、誰の子か。お前が成し遂げたことは、お前以外に世のどのクシャトリヤもブラーフマナも為し得ないものだ。
1.87.44
ययातिरस्मि नहुषस्य पुत्रः ।
पूरोः पिता सार्वबौमस्त्विहासम्।
गुह्यं चार्थं मामकेभ्यो ब्रवीमि ।
मातामहोऽहं भवतां प्रकाशम् ॥ १.८७.४४ ॥
私はナフシャの子ヤヤーティ、プルの父、全地の王である。ここで秘められたことと、我が民に告げるべきことを語る。公然と言えば、私はあなた方の母方の祖父である。
1.87.45
सर्वामिमां पृथिवीं निर्जिगाय ।
दत्त्वा प्रतस्थे विपिनं ब्राह्मणेभ्यः।
मेध्यानश्वानेकशतान्सुरूपां-
स्तदा देवाः पुण्यभाजो भवन्ति ॥ १.८७.४५ ॥
私はこの全地を征服した。それをバラモンに施して森へ出た。純良で美しい馬も数百頭与えた。そのとき神々は功徳にあずかる者となる。
1.87.46
अदामहं पृथिवीं ब्राह्मणेभ्यः ।
पूर्णामिमामखिलां वाहनेन।
गोभिः सुवर्णेन धनैश्च मुख्यै-
स्तदाऽददं गाः शथमर्बुदानि ॥ १.८७.४६ ॥
この満ちた全地を乗り物とともにバラモンに施した。牛、金、主要な財宝とともに。そのとき百アルブダの牛も施した。
1.87.47
सत्येन मे द्यौश्च वसुन्धरा च ।
तथैवाग्निज्वर्लते मानुषेषु।
न मे वृथा व्याहृतमेव वाक्यं ।
सत्यं हि सन्तः प्रतिपूजयन्ति ॥ १.८७.४७ ॥
真実によって私のために天と地は立ち、そして人々の間で火が燃える。私の口にした言葉は空しくない。善き人々は真実を尊ぶからである。
1.87.48
यदष्टक प्रब्रवीमीह सत्यं ।
प्रतर्दनं चौषदश्विं तथैव।
सर्वे च लोका मुनयश्च देवाः ।
सत्येन पूज्या इति मे मनोगतम् ॥ १.८७.४८ ॥
アシュタカよ、ここで私が語る真実、そしてプラタルダナとアウシャダシュヴィについても同じく。すべての世界、聖仙、神々は真実によって敬われるべきである、と私の心は決めている。
1.87.49
यो नः स्वर्गजितः सर्वान्यथावृत्तं निवेदयेत् ।
अनसूयुर्द्विजाग्र्येभ्यः स लभेन्नः सलोकताम् ॥ १.८७.४९ ॥
天界を勝ち取った我ら全員の経緯を、嫉妬なく、ありのままに最上のドヴィジャたちに報告する者は、我らの世界に居場所を得るであろう。
1.87.50
एवं राजा स महात्मा ह्यतीव ।
स्वैर्दौहित्रैस्तारितोऽमित्रसाह।
त्यक्त्वा महीं परमोदारकर्मा ।
स्वर्गं गतः कर्मभिर्व्याप्य पृथ्वीम् ॥ १.८७.५० ॥
このように、その大いなる魂の王、敵を征服する者は、自らの孫たちによって大いに救われ、この上なく高貴な行いをなし、その業で大地を満たした後、大地を去って天界へ行った。