മഹാഭാരതം · അധ്യായം 1.87
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.87.1
पृच्छामि त्वां वसुमानौषदश्वि-
र्यद्यस्ति लोको दिवि मे नरेन्द्र।
यद्यन्तरिक्षे प्रथितो महात्मन् ।
क्षेत्रज्ञं त्वां तस्य धर्मस्य मन्ये ॥ १.८७.१ ॥
നരേന്ദ്രാ, മഹാത്മാവേ, സ്വർഗ്ഗത്തിൽ എനിക്ക് ഏതെങ്കിലും ലോകമുണ്ടോ, അല്ലെങ്കിൽ അന്തരീക്ഷത്തിൽ പ്രസിദ്ധമായ ഒരു ലോകമുണ്ടോ എന്ന് ഞാൻ നിങ്ങളോട് ചോദിക്കുന്നു; ആ ധർമ്മത്തിന്റെ അറിവുള്ളവനായി ഞാൻ നിങ്ങളെ കരുതുന്നു.
1.87.2
यदन्तरिक्षं पृथिवी दिशश्च ।
यत्तेजसा तपते भानुमांश्च।
लोकास्तावन्तो दिवि संस्थिता वै ।
तेनान्तवन्तः प्रतिपालयन्ति ॥ १.८७.२ ॥
അന്തരീക്ഷം, ഭൂമി, ദിക്കുകൾ, തേജസ്സുകൊണ്ട് ജ്വലിക്കുന്ന സൂര്യൻ എന്നിവ എത്രയുണ്ടോ അത്രയും ലോകങ്ങൾ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു; അതിനാൽ അവ പരിമിതമായിരുന്നിട്ടും സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു.
1.87.3
तांस्ते ददानि मा प्रपत प्रपातं ।
ये मे लोकास्तव ते वै भवन्तु।
क्रीणीष्वैतांस्तृणकेनापि राज-
न्प्रतिग्रहस्ते यदि धीमन्प्रदुष्टः ॥ १.८७.३ ॥
അവ ഞാൻ നിങ്ങൾക്ക് തരുന്നു; വീഴ്ചയുടെ കുഴിയിൽ വീഴരുത്. എന്റെ ലോകങ്ങൾ നിങ്ങളുടേതാകട്ടെ. രാജാവേ, ഇവയെ ഒരു പുല്ലിൻ തുമ്പുകൊണ്ടെങ്കിലും വാങ്ങുക; ബുദ്ധിമാനേ, നിങ്ങളുടെ സ്വീകാരം ദൂഷിതമല്ലെങ്കിൽ.
1.87.4
न मिथ्याऽहं विक्रयं वै स्मरामि ।
वृथा गृहीतं शिशुकाच्छङ्कमानः।
कुर्यां न चैवाकृतपूर्वमन्यै-
र्विधित्समानः किमु तत्र साधुः ॥ १.८७.४ ॥
ഞാൻ വ്യാജമായി ഒരു വിൽപ്പന നടത്തിയതായി ഓർക്കുന്നില്ല; വെറുതെ സ്വീകരിച്ച ദാനത്തെക്കുറിച്ച് കുട്ടിയെപ്പോലെ ഭയപ്പെട്ടുകൊണ്ട്, മുമ്പ് ആരും ചെയ്യാത്തത് ഞാൻ ചെയ്യില്ല. മറ്റുള്ളവർക്കും ചെയ്യാനാകാത്തത് ചെയ്യാൻ ഇച്ഛിക്കുന്നെങ്കിൽ അവിടെ എന്താണ് ശരി?
1.87.5
तांस्त्वं लोकान्प्रतिपद्यस्व राज-
न्मया दत्तान्यदि नेष्टः क्रयस्ते।
अहं न तान्वै प्रतिगन्ता नरेन्द्र ।
सर्वे लोकास्तव ते वै भवन्तु ॥ १.८७.५ ॥
രാജാവേ, ഞാൻ നൽകിയവ നിനക്ക് വിലയായി ഇഷ്ടമല്ലെങ്കിൽ, ആ ലോകങ്ങൾ നീ പ്രാപിച്ചുകൊള്ളുക; നരേന്ദ്രാ, ഞാൻ അവയെ പ്രാപിക്കുകയില്ല; ആ ലോകങ്ങളെല്ലാം നിന്റേതാകട്ടെ.
1.87.6
पृच्छामि त्वां शिबिरौशीनरोऽहं ।
ममापि लोका यदि सन्तीह तात।
यद्यन्तरिक्षे यदि वा दिवि श्रिताः ।
क्षेत्रज्ञं त्वां तस्य धर्मस्य मन्ये ॥ १.८७.६ ॥
ഉശീനരന്റെ പുത്രനായ ശിബി ഞാൻ നിന്നോട് ചോദിക്കുന്നു — ഇവിടെ എനിക്കും ലോകങ്ങൾ ഉണ്ടെങ്കിൽ, പ്രിയനേ, അവ അന്തരീക്ഷത്തിലോ സ്വർഗ്ഗത്തിലോ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, ആ ധർമ്മത്തിന്റെ അറിവുള്ളവനായി ഞാൻ നിന്നെ കരുതുന്നു.
1.87.7
यत्त्वं वाचा हृदयेनापि साधू-
न्परीप्समानान्नावमंस्था नरेन्द्र।
तेनानन्ता दिवि लोकाः श्रितास्ते ।
विद्युद्रूपाः स्वनवन्तो महान्तः ॥ १.८७.७ ॥
നരേന്ദ്രാ, നിന്നെ രക്ഷിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച സജ്ജനങ്ങളെ നീ വാക്കിലും ഹൃദയത്തിലും അവഗണിച്ചില്ല; അതുകൊണ്ടാണ് നിന്റെ അനന്തവും മിന്നൽരൂപവും ഘോഷമുള്ളതും മഹത്തുമായ ലോകങ്ങൾ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ ആശ്രയം കൊണ്ടത്.
1.87.8
तांस्त्वं लोकान्प्रतिपद्यस्व राज-
न्मया दत्तान्यदि नेष्टः क्रयस्ते।
न चाहं तान्प्रतिपत्स्ये ह दत्त्वा ।
यत्र गत्वा नानुशोचन्ति धीराः ॥ १.८७.८ ॥
രാജാവേ, ഞാൻ നൽകിയ ആ ലോകങ്ങൾ നിനക്ക് വിലയായി ഇഷ്ടമല്ലെങ്കിൽ, അവ നീ പ്രാപിച്ചുകൊള്ളുക. ഞാൻ ഇവിടെ ദാനം ചെയ്തിട്ട് അവയെ പ്രാപിക്കുകയില്ല; ധീരർ പോയാൽ ദുഃഖിക്കാത്ത ലോകങ്ങളെയാണ് ഞാൻ തേടുന്നത്.
1.87.9
यथा त्वमिन्द्रप्रतिमप्रभाव-
स्ते चाप्यनन्ता नरदेव लोकाः।
तथाऽद्य लोके न रमेऽन्यदत्ते ।
तस्माच्छिबे नाभिनन्दामि दायम् ॥ १.८७.९ ॥
നരദേവാ, ഇന്ദ്രതുല്യമായ പ്രഭാവമുള്ള നിനക്കുള്ളതുപോലെ അനന്തമായ ലോകങ്ങൾ എനിക്കും ഉണ്ട്. എന്നാൽ ഇന്ന് മറ്റൊരാൾ നൽകിയ ഈ ലോകത്തിൽ ഞാൻ രമിക്കുന്നില്ല. അതിനാൽ ശിബിയുടെ സന്തതിയേ, നൽകപ്പെട്ട ഈ ദാനത്തെ ഞാൻ അഭിനന്ദിക്കുന്നില്ല.
1.87.10
न चेदेकैकशो राजँल्लोकान्नः प्रतिनन्दसि ।
सर्वे प्रदाय भवते गन्तारो नरकं वयम् ॥ १.८७.१० ॥
രാജാവേ, നീ ഞങ്ങളുടെ ലോകങ്ങളെ ഓരോന്നായി സ്വീകരിക്കുന്നില്ലെങ്കിൽ, ഞങ്ങളെല്ലാവരും അവ നിനക്ക് നൽകി നരകത്തിലേക്ക് പോകും.
1.87.11
यदर्होऽहं तद्यतध्वं सन्तः सत्याभिनन्दिनः ।
अहं तन्नाभिजानामि यत्कृतं न मया पुरा ॥ १.८७.११ ॥
സത്യത്തെ സ്നേഹിക്കുന്ന സജ്ജനങ്ങളേ, എനിക്ക് യോഗ്യമായതു നിങ്ങൾ ശ്രമിക്കൂ. മുൻപ് ഞാൻ ചെയ്യാത്ത ഏതു കർമ്മമാണ് ചെയ്തത് എന്ന് എനിക്ക് ഓർമ്മയില്ല.
1.87.12
कस्यैते प्रतिदृश्यन्ते रथाः पञ्च हिरण्मयाः ।
यानारुह्य नरो लोकानभिवाञ्छति शाश्वतान् ॥ १.८७.१२ ॥
ഈ അഞ്ച് സ്വർണ്ണരഥങ്ങൾ ആരുടേതാണ് കാണുന്നത്? അവയിൽ കയറി മനുഷ്യൻ ശാശ്വതലോകങ്ങളെ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
1.87.13
युष्मानेते वहिष्यन्ति रथाः पञ्च हिरण्मयाः ।
उच्चैः सन्तः प्रकाशन्ते ज्वलन्तोऽग्निशिखा इव ॥ १.८७.१३ ॥
ഈ അഞ്ച് സ്വർണ്ണരഥങ്ങൾ നിങ്ങളെ വഹിച്ചുകൊണ്ടുപോകും. സജ്ജനങ്ങളേ, അവ ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്നിജ്വാലകളെപ്പോലെ ഉയരത്തിൽ പ്രകാശിക്കുന്നു.
1.87.14
अश्वमेधे महायज्ञे स्वयंभुविहिते पुरा ।
हयस्य यानि चाङ्गानि संनिकृत्य यथाक्रमम् ॥ १.८७.१४ ॥
പണ്ട് സ്വയംഭൂ വിധിച്ച മഹായജ്ഞമായ അശ്വമേധത്തിൽ, കുതിരയുടെ അവയവങ്ങൾ ക്രമപ്രകാരം മുറിച്ച്.
1.87.15
होताऽध्वर्युरथोद्गाता ब्रह्मणा सह भारत ।
अग्नौ प्रास्यन्ति विधिवत्समस्ताः षोडशर्त्विजः ॥ १.८७.१५ ॥
ഭരതവംശജാ, ഹോതാവും അധ്വര്യുവും ഉദ്ഗാതാവും ബ്രഹ്മാവിനോടൊപ്പം എല്ലാ പതിനാറ് ഋത്വിക്കുകളും വിധിപ്രകാരം അഗ്നിയിൽ ഹവിസ്സ് അർപ്പിക്കുന്നു.
1.87.16
धूमगन्धं च पापिष्ठा ये जिघ्रन्ति नरा भुवि ।
विमुक्तपापाः पूतास्ते तत्क्षणेनाभवन्नराः ॥ १.८७.१६ ॥
ഭൂമിയിലെ ഏറ്റവും പാപികളായ മനുഷ്യർ പുകയുടെ ഗന്ധം മണക്കുന്നുവെങ്കിൽ, ആ നിമിഷത്തിൽ തന്നെ പാപമുക്തരായി പവിത്രരായ മനുഷ്യരാകുന്നു.
1.87.17
एतस्मिन्नन्तरे चैव माधवी सा तपोधना ।
मृगचर्मपरीताङ्गी परिधाय मृगत्वचम् ॥ १.८७.१७ ॥
ഇതിനിടയിൽ തപസ്സാണ് സമ്പത്തായ ആ മാധവി, മാൻതോൽ ശരീരത്തിൽ പൊതിഞ്ഞ്, മാൻത്വക്ക് ധരിച്ചുകൊണ്ട് എത്തി.
1.87.18
मृगैः परिचरन्ती सा मृगाहारविचेष्टिता ।
यज्ञवाटं मृगगणैः प्रविश्य भृशविस्मिता ॥ १.८७.१८ ॥
മാനുകൾക്കിടയിൽ ശുശ്രൂഷിച്ചും മാനുകളുടെ ആഹാരരീതിയിൽ ജീവിച്ചും കഴിഞ്ഞ അവൾ, മാൻകൂട്ടങ്ങളോടൊപ്പം യജ്ഞവാടത്തിൽ പ്രവേശിച്ച് അതീവ വിസ്മയിച്ചു.
1.87.19
आघ्रायन्ती धूमगन्धं मृगैरेव चचार सा ।
यज्ञवाटमटन्ती सा पुत्रांस्तानपराजितान् ॥ १.८७.१९ ॥
പുകയുടെ ഗന്ധം മണത്തുകൊണ്ട് അവൾ മാനുകളോടൊപ്പം തന്നെ സഞ്ചരിച്ചു. യജ്ഞവാടത്തിൽ അലഞ്ഞുനടന്ന അവൾ ആ അപരാജിതരായ പുത്രന്മാരെ കണ്ടു.
1.87.20
पश्यन्ती यज्ञमाहात्म्यं मुदं लेभे च माधवी ।
असंस्पृशन्तं वसुधां ययातिं नाहुषं यदा ॥ १.८७.२० ॥
യജ്ഞത്തിന്റെ മാഹാത്മ്യം കണ്ട മാധവിക്ക് സന്തോഷം ലഭിച്ചു; നഹുഷപുത്രനായ യയാതി ഭൂമിയെ സ്പർശിച്ചിട്ടില്ലാതിരുന്ന കാലത്തായിരുന്നു അത്.
1.87.21
दिविष्ठं प्राप्तमाज्ञाय ववन्दे पितरं तदा ।
तदा वसुमनापृच्छन्मातरं वै तपस्विनीम् ॥ १.८७.२१ ॥
സ്വർഗ്ഗത്തിൽ വസിക്കുന്ന പിതാവ് എത്തിയെന്നറിഞ്ഞ് അവൻ അദ്ദേഹത്തെ വണങ്ങി. അപ്പോൾ വസുമനസ് തപസ്വിനിയായ അമ്മയോട് ചോദിച്ചു.
1.87.22
भवत्या यत्कृतमिदं वन्दनं पादयोरिह ।
कोयं देवोपमो राजा याऽभिवन्दसि मे वद ॥ १.८७.२२ ॥
നിങ്ങൾ ഇവിടെ എന്റെ പാദങ്ങളിൽ ചെയ്ത ഈ വണക്കം എന്തിനാണ്? ദേവതുല്യനായ ഈ രാജാവ് ആരാണ്, നിങ്ങൾ ആരെയാണ് വണങ്ങുന്നത്? എന്നോട് പറയൂ.
1.87.23
शृणुध्वं सहिताः पुत्रा नाहुषोयं पिता मम ।
ययातिर्मम पुत्राणां मातामह इति स्मृतः ॥ १.८७.२३ ॥
മക്കളേ, എല്ലാവരും ഒരുമിച്ച് കേൾക്കുക. ഇദ്ദേഹം നഹുഷന്റെ പുത്രനായ യയാതി, എന്റെ പിതാവാണ്. എന്റെ പുത്രന്മാരുടെ മുത്തച്ഛനായി ഇദ്ദേഹം ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു.
1.87.24
पूरुं मे भ्रातरं राज्ये समावेश्य दिवं गतः ।
केन वा कारणेनैवमिह प्राप्तो महायशाः ॥ १.८७.२४ ॥
എന്റെ സഹോദരൻ പൂരുവിനെ രാജ്യത്തിൽ അഭിഷേകം ചെയ്ത് അദ്ദേഹം സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് പോയി. ഏത് കാരണത്താലാണ് ഈ മഹായശസ്വി ഇവിടെ ഇങ്ങനെ എത്തിയത്?
1.87.25
तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा स्वर्गाद्भ्रष्टेति चाब्रवीत् ।
सा पुत्रस्य वचः श्रुत्वा संभ्रमाविष्टचेतना ॥ १.८७.२५ ॥
അവളുടെ ആ വാക്കുകൾ കേട്ട് 'സ്വർഗ്ഗത്തിൽ നിന്ന് വീണവൻ' എന്ന് അവൻ പറഞ്ഞു. മകന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് അവളുടെ മനസ്സ് പരിഭ്രമത്താൽ നിറഞ്ഞു.
1.87.26
माधवी पितरं प्राह दौहित्रपरिवारितम् ।
तपसा निर्जिताँल्लोकान्प्रतिगृह्णीष्व मामकान् ॥ १.८७.२६ ॥
മാധവി, പേരക്കുട്ടികളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട പിതാവിനോട് പറഞ്ഞു: 'തപസ്സുകൊണ്ട് ഞാൻ നേടിയ എന്റെ ലോകങ്ങളെ സ്വീകരിച്ചാലും.'
1.87.27
पुत्राणामिव पौत्राणां धर्मादधिगतं धनम् ।
स्वार्थणेव वदन्तीह ऋषयो धर्मपाठकाः।
तस्माद्दानेन तपसा चास्माकं दिवमाव्रज ॥ १.८७.२७ ॥
മക്കളെയും പേരക്കുട്ടികളെയും പോലെ ധർമ്മത്താൽ ലഭിച്ച സമ്പത്ത് ഇവിടെ ധർമ്മോപദേഷ്ടാക്കളായ ഋഷിമാർ സ്വന്തമെന്നു പറയുന്നു. അതിനാൽ ദാനത്താലും തപസ്സാലും ഞങ്ങളുടെ സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് പോവുക.
1.87.28
यदि धर्मफलं ह्येतच्छोभनं भविता तव ।
दुहित्रा चैव दौहित्रैस्तारितोऽहं महात्मभिः ॥ १.८७.२८ ॥
ധർമ്മഫലം നിനക്ക് ശുഭമായിരിക്കുമെങ്കിൽ, മകളാലും മഹാത്മാക്കളായ അവളുടെ പുത്രന്മാരാലും ഞാൻ രക്ഷപ്പെട്ടവനായിരിക്കുന്നു.
1.87.29
तस्मात्पवित्रं दौहित्रमद्यप्रभृति पैतृके ।
त्रीणि श्राद्धे पवित्राणि दौहित्रः कुतपस्तिलाः ॥ १.८७.२९ ॥
അതിനാൽ ഇന്നുമുതൽ മകളുടെ മകൻ പിതൃകർമ്മത്തിൽ പവിത്രനാണ്. ശ്രാദ്ധത്തിൽ മൂന്നു പവിത്രവസ്തുക്കൾ: മകളുടെ മകൻ, കുതപം, എള്ള്.
1.87.30
त्रीणि चात्र प्रशंसन्ति शौचमक्रोधमत्वराम् ।
भोक्तारः परिवेष्टारः श्रावितारः पवित्रकाः ॥ १.८७.३० ॥
ഇവിടെ മൂന്നു കാര്യങ്ങൾ പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നു: ശൗചം, ക്രോധമില്ലായ്മ, തിടുക്കമില്ലായ്മ. ഭോജിക്കുന്നവരും വിളമ്പുന്നവരും മന്ത്രം ചൊല്ലുന്നവരും പവിത്രരാണ്.
1.87.31
दिवसस्याष्टमे भागे मन्दीभवति भास्करे ।
स कालः कुतपो नाम पितॄणां दत्तमक्षयम् ॥ १.८७.३१ ॥
പകലിന്റെ എട്ടാം ഭാഗത്തിൽ സൂര്യൻ മന്ദമാകുമ്പോൾ ആ കാലം കുതപം എന്നു പേരുള്ളതാണ്. അവിടെ പിതൃക്കൾക്ക് നൽകുന്നത് അക്ഷയമാകും.
1.87.32
तिलाः पिशाचाद्रक्षन्ति दर्भा रक्षन्ति राक्षसात् ।
रक्षन्ति श्रोत्रियाः पङ्क्तिं यतिभिर्भुक्तमक्षयम् ॥ १.८७.३२ ॥
എള്ള് പിശാചുക്കളിൽനിന്ന് രക്ഷിക്കുന്നു, ദർഭ രാക്ഷസന്മാരിൽനിന്ന് രക്ഷിക്കുന്നു. ശ്രോത്രിയർ പംക്തിയെ രക്ഷിക്കുന്നു, യതികൾ ഭുജിച്ചത് അക്ഷയമാണ്.
1.87.33
लब्ध्वा पात्रं तु विद्वांसं श्रोत्रियं सुव्रतं शुचिम् ।
स कालः कालतो दत्तं नान्यथा काल इष्यते ॥ १.८७.३३ ॥
പണ്ഡിതനും ശ്രോത്രിയനും സുവ്രതനും ശുചിയുമായ യോഗ്യപാത്രം ലഭിച്ചാൽ, ഉചിതകാലത്ത് നൽകിയ ദാനമാണ് ശ്രേഷ്ഠം; മറ്റൊരു വിധത്തിലല്ല.
1.87.34
एवमुक्त्वा ययातिस्तु पुनः प्रोवाच बुद्धिमान् ।
सर्वे ह्यवभृथस्नातास्त्वरध्वं कार्यगौरवात् ॥ १.८७.३४ ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം ബുദ്ധിമാനായ യയാതി വീണ്ടും പറഞ്ഞു: 'എല്ലാവരും അവഭൃഥസ്നാനം ചെയ്തുകഴിഞ്ഞു; കാര്യത്തിന്റെ ഗൗരവം കൊണ്ട് വേഗം വരൂ.'
1.87.35
आतिष्ठ स्वरथं राजन्विक्रमस्व विहायसम् ।
वयमप्यनुयास्यामो यदा कालो भविष्यति ॥ १.८७.३५ ॥
രാജാവേ, നിന്റെ രഥത്തിൽ കയറുക; ധൈര്യത്തോടെ ആകാശത്തേക്ക് പോകുക. സമയം വരുമ്പോൾ ഞങ്ങളും നിന്നെ അനുഗമിക്കും.
1.87.36
सर्वैरिदानीं गन्तव्यं सह स्वर्गजितो वयम् ।
एष नो विरजाः पन्था दृश्यते देवसद्मनः ॥ १.८७.३६ ॥
ഇപ്പോൾ നമ്മളെല്ലാവരും ഒരുമിച്ച് പോകണം; സ്വർഗ്ഗം ജയിച്ച നമുക്ക് ദേവലോകത്തിലേക്കുള്ള ഈ നിർമ്മലമായ വഴി കാണുന്നു.
1.87.37
अष्टकश्च शिबिश्चैव काशेयश्च प्रतर्दनः ।
ऐक्ष्वाकवो वसुमनाश्चत्वारो भूमिपास्तदा।
सर्वे ह्यवभृथस्नाताः स्वर्गताः साधवः सह ॥ १.८७.३७ ॥
അഷ്ടകൻ, ശിബി, കാശേയൻ പ്രതർദനൻ, ഇക്ഷ്വാകു വംശത്തിലെ വസുമനസ് എന്നീ നാല് രാജാക്കന്മാരും അവഭൃഥസ്നാനം ചെയ്ത് സജ്ജനങ്ങളോടൊപ്പം സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് പോയി.
1.87.38
तेऽधिरुह्य रथान्सर्वे प्रयाता नृपस्तमाः ।
आक्रमन्तो दिवं भाभिर्धर्मेणावृत्य रोदसी ॥ १.८७.३८ ॥
ആ രാജശ്രേഷ്ഠന്മാരെല്ലാം രഥങ്ങളിൽ കയറി യാത്രയായി; തങ്ങളുടെ പ്രകാശത്താൽ ആകാശത്തേക്ക് കയറി, ധർമ്മത്താൽ ഇരു ലോകങ്ങളെയും മൂടിക്കൊണ്ട്.
1.87.39
अहं मन्ये पूर्वमेकोऽस्मि गन्ता ।
सखा चेन्द्रः सर्वथा मे महात्मा।
कस्मादेवं शिबिरौशीनरोऽय-
मेकोऽत्यगात्सर्ववेगेन वाहान् ॥ १.८७.३९ ॥
ഞാൻ ആദ്യം ഒറ്റയ്ക്കു പോകുമെന്നു കരുതി; മഹാത്മാവായ ഇന്ദ്രൻ എല്ലാ വിധത്തിലും എന്റെ സുഹൃത്താണ്. ഉശീനരപുത്രനായ ശിബി ഇങ്ങനെ തനിയെ പൂർണവേഗത്തിൽ കുതിരകളെ മറികടന്നത് എങ്ങനെ?
1.87.40
अददद्याचमानाय यावद्वित्तमविन्दत ।
उशीनरस्य पुत्रोऽयं तस्माच्छ्रेष्ठोहि वः शिबिः ॥ १.८७.४० ॥
ഉശീനരന്റെ ഈ പുത്രൻ ശിബി, യാചിച്ചവർക്ക് തന്റെ പക്കലുണ്ടായിരുന്ന സമ്പത്തെല്ലാം നൽകി. അതുകൊണ്ട് നിങ്ങളിൽ ശിബിയാണ് ശ്രേഷ്ഠൻ.
1.87.41
दानं तपः संत्यमथाऽपि धर्मो ।
ह्रीः श्रीः क्षमा सौम्यमथो विधित्सा।
राजन्नेतान्यप्रमेयाणि राज्ञः ।
शिबेः स्थितान्यप्रतिमस्य बुद्ध्या ॥ १.८७.४१ ॥
ദാനം, തപസ്സ്, സത്യം, ധർമ്മം, ലജ്ജ, ശ്രീ, ക്ഷമ, സൗമ്യത, വിധിപ്രകാരം നൽകാനുള്ള ആഗ്രഹം — രാജാവേ, ഇവയെല്ലാം അളവറ്റ ഗുണങ്ങളാണ്; അവ അതുല്യബുദ്ധിയുള്ള ശിബിരാജനിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
1.87.42
एवं वृत्तो ह्रीनिषेवश्च यस्मा-
त्तस्माच्छिबिरत्यगाद्वै रथेन।
अथाष्टकः पुनरेवान्वपृच्छ-
न्मातामहं कौतुकेनेन्द्रकल्पम् ॥ १.८७.४२ ॥
ശിബി ഇങ്ങനെ പെരുമാറുന്നവനും ലജ്ജയെ പാലിക്കുന്നവനുമായതിനാൽ രഥത്തിൽ മുന്നേറി. പിന്നെ അഷ്ടകൻ കൗതുകത്തോടെ ഇന്ദ്രസമനായ തന്റെ മാതാമഹനോട് വീണ്ടും ചോദിച്ചു.
1.87.43
पृच्छामि त्वां नृपते ब्रूहि सत्यं ।
कुतश्च कश्चासि सुतश्च कस्य।
कृतं त्वया यद्धि न तस्य कर्ता ।
लोके त्वदन्यः क्षत्रियो ब्राह्मणो वा ॥ १.८७.४३ ॥
രാജാവേ, ഞാൻ നിന്നോട് ചോദിക്കുന്നു; സത്യം പറയൂ. നീ എവിടെനിന്നു വന്നു, ആരാണ്, ആരുടെ പുത്രനാണ്? നീ ചെയ്ത കർമ്മം നിന്നെക്കൂടാതെ ലോകത്തിൽ മറ്റൊരു ക്ഷത്രിയനോ ബ്രാഹ്മണനോ ചെയ്യാൻ കഴിയില്ല.
1.87.44
ययातिरस्मि नहुषस्य पुत्रः ।
पूरोः पिता सार्वबौमस्त्विहासम्।
गुह्यं चार्थं मामकेभ्यो ब्रवीमि ।
मातामहोऽहं भवतां प्रकाशम् ॥ १.८७.४४ ॥
ഞാൻ നഹുഷന്റെ പുത്രനായ യയാതി; പൂരുവിന്റെ പിതാവും സാർവഭൗമനായ രാജാവും. ഇവിടെ രഹസ്യമായതും എന്റെ ജനങ്ങളോടു പറയേണ്ടതും ഞാൻ പറയുന്നു; ഞാൻ നിങ്ങളുടെ പരസ്യമായ മാതാമഹനാണ്.
1.87.45
सर्वामिमां पृथिवीं निर्जिगाय ।
दत्त्वा प्रतस्थे विपिनं ब्राह्मणेभ्यः।
मेध्यानश्वानेकशतान्सुरूपां-
स्तदा देवाः पुण्यभाजो भवन्ति ॥ १.८७.४५ ॥
ഈ ഭൂമി മുഴുവൻ ഞാൻ ജയിച്ചു. ബ്രാഹ്മണർക്ക് ദാനം ചെയ്ത് ഞാൻ കാട്ടിലേക്ക് പോയി; നൂറുകണക്കിന് ശുദ്ധവും സുന്ദരവുമായ കുതിരകളെയും നൽകി. അപ്പോൾ ദേവന്മാർ പുണ്യത്തിന് അവകാശികളാകുന്നു.
1.87.46
अदामहं पृथिवीं ब्राह्मणेभ्यः ।
पूर्णामिमामखिलां वाहनेन।
गोभिः सुवर्णेन धनैश्च मुख्यै-
स्तदाऽददं गाः शथमर्बुदानि ॥ १.८७.४६ ॥
ഈ പൂർണമായ ഭൂമി മുഴുവൻ വാഹനങ്ങളോടൊപ്പം ഞാൻ ബ്രാഹ്മണർക്ക് നൽകി. പശുക്കളും സ്വർണവും പ്രധാന ധനങ്ങളും സഹിതം; അപ്പോൾ നൂറ് അർബുദം പശുക്കളെയും നൽകി.
1.87.47
सत्येन मे द्यौश्च वसुन्धरा च ।
तथैवाग्निज्वर्लते मानुषेषु।
न मे वृथा व्याहृतमेव वाक्यं ।
सत्यं हि सन्तः प्रतिपूजयन्ति ॥ १.८७.४७ ॥
സത്യത്താൽ എനിക്ക് ആകാശവും ഭൂമിയും (നിലനിൽക്കുന്നു); അതുപോലെ മനുഷ്യരിൽ അഗ്നി ജ്വലിക്കുന്നു. എന്റെ വാക്ക് വൃഥാ പറഞ്ഞതല്ല; കാരണം സജ്ജനങ്ങൾ സത്യത്തെ ആദരിക്കുന്നു.
1.87.48
यदष्टक प्रब्रवीमीह सत्यं ।
प्रतर्दनं चौषदश्विं तथैव।
सर्वे च लोका मुनयश्च देवाः ।
सत्येन पूज्या इति मे मनोगतम् ॥ १.८७.४८ ॥
അഷ്ടകാ, ഇവിടെ ഞാൻ പറയുന്ന സത്യം—അതുപോലെ പ്രതർദനനെയും ഔഷദശ്വിയെയും കുറിച്ചും. എല്ലാ ലോകങ്ങളും മുനിമാരും ദേവന്മാരും സത്യത്താലാണ് പൂജ്യരാകുന്നത് എന്നതാണ് എന്റെ മനസ്സിലെ ഉറപ്പ്.
1.87.49
यो नः स्वर्गजितः सर्वान्यथावृत्तं निवेदयेत् ।
अनसूयुर्द्विजाग्र्येभ्यः स लभेन्नः सलोकताम् ॥ १.८७.४९ ॥
സ്വർഗ്ഗം നേടിയ നമ്മെ എല്ലാവരുടെയും വൃത്താന്തം അസൂയയില്ലാതെ ശ്രേഷ്ഠ ദ്വിജന്മാരോട് യഥാവിധി അറിയിക്കുന്നവൻ നമ്മുടെ ലോകം പ്രാപിക്കട്ടെ.
1.87.50
एवं राजा स महात्मा ह्यतीव ।
स्वैर्दौहित्रैस्तारितोऽमित्रसाह।
त्यक्त्वा महीं परमोदारकर्मा ।
स्वर्गं गतः कर्मभिर्व्याप्य पृथ्वीम् ॥ १.८७.५० ॥
ഇങ്ങനെ ആ മഹാത്മാവായ രാജാവ്, ശത്രുക്കളെ ജയിച്ചവൻ, സ്വന്തം ദൗഹിത്രന്മാരാൽ ഏറെ രക്ഷിക്കപ്പെട്ടവൻ, പരമോദാരകർമ്മങ്ങളുള്ളവൻ, തന്റെ കർമ്മങ്ങളാൽ ഭൂമിയെ നിറച്ച് ഭൂമി വിട്ട് സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് പോയി.