ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 1.87
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.87.1
पृच्छामि त्वां वसुमानौषदश्वि-
र्यद्यस्ति लोको दिवि मे नरेन्द्र।
यद्यन्तरिक्षे प्रथितो महात्मन् ।
क्षेत्रज्ञं त्वां तस्य धर्मस्य मन्ये ॥ १.८७.१ ॥
ହେ ନରେନ୍ଦ୍ର, ହେ ମହାତ୍ମା, ମୋ ପାଇଁ ସ୍ୱର୍ଗରେ କୌଣସି ଲୋକ ଅଛି କି, କିମ୍ବା ଅନ୍ତରିକ୍ଷରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଲୋକ ଅଛି କି, ଏହା ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ପଚାରୁଛି; ସେହି ଧର୍ମର ଜ୍ଞାତା ଭାବରେ ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ମାନେ।
1.87.2
यदन्तरिक्षं पृथिवी दिशश्च ।
यत्तेजसा तपते भानुमांश्च।
लोकास्तावन्तो दिवि संस्थिता वै ।
तेनान्तवन्तः प्रतिपालयन्ति ॥ १.८७.२ ॥
ଅନ୍ତରିକ୍ଷ, ପୃଥିବୀ, ଦିଗସବୁ ଏବଂ ନିଜ ତେଜରେ ତପୁଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟ ଯେତେ, ସ୍ୱର୍ଗରେ ସେତେ ଲୋକ ସ୍ଥିତ; ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ସୀମିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ରକ୍ଷିତ ହୁଅନ୍ତି।
1.87.3
तांस्ते ददानि मा प्रपत प्रपातं ।
ये मे लोकास्तव ते वै भवन्तु।
क्रीणीष्वैतांस्तृणकेनापि राज-
न्प्रतिग्रहस्ते यदि धीमन्प्रदुष्टः ॥ १.८७.३ ॥
ସେସବୁ ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଉଛି; ପତନର ଗର୍ତ୍ତରେ ପଡ଼ନ୍ତୁ ନାହିଁ। ମୋର ଯେଉଁ ଲୋକ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଆପଣଙ୍କର ହେଉନ୍ତୁ। ହେ ରାଜନ୍, ଏମାନଙ୍କୁ ଗୋଟିଏ ତୃଣ ଦ୍ୱାରା ହେଲେ କିଣନ୍ତୁ, ଯଦି ହେ ବୁଦ୍ଧିମାନ, ଆପଣଙ୍କ ଗ୍ରହଣ ଦୂଷିତ ନହୁଏ।
1.87.4
न मिथ्याऽहं विक्रयं वै स्मरामि ।
वृथा गृहीतं शिशुकाच्छङ्कमानः।
कुर्यां न चैवाकृतपूर्वमन्यै-
र्विधित्समानः किमु तत्र साधुः ॥ १.८७.४ ॥
ମୁଁ ମିଥ୍ୟାରେ କେବେ ବିକ୍ରୟ କରିଛି ବୋଲି ମନେ ପଡ଼ୁନି; ବୃଥା ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିବା ଦାନ ବିଷୟରେ ଶିଶୁ ପରି ଶଙ୍କା କରି, ପୂର୍ବେ କେହି କରିନଥିବା କାର୍ଯ୍ୟ ମୁଁ କରିବି ନାହିଁ। ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଯାହା କରି ନାହାନ୍ତି ତାହା କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲେ ସେଠାରେ କ'ଣ ଉଚିତ?
1.87.5
तांस्त्वं लोकान्प्रतिपद्यस्व राज-
न्मया दत्तान्यदि नेष्टः क्रयस्ते।
अहं न तान्वै प्रतिगन्ता नरेन्द्र ।
सर्वे लोकास्तव ते वै भवन्तु ॥ १.८७.५ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ମୋ ଦ୍ୱାରା ଦତ୍ତ ସେହି ସବୁ ଯଦି ତୁମ ପାଇଁ କ୍ରୟମୂଲ୍ୟ ରୂପେ ଇଷ୍ଟ ନୁହେଁ, ତେବେ ସେହି ଲୋକସମୂହ ତୁମେ ପାଅ; ହେ ନରେନ୍ଦ୍ର, ମୁଁ ସେଗୁଡ଼ିକ ପାଇବି ନାହିଁ; ସେ ସମସ୍ତ ଲୋକ ତୁମର ହେଉ।
1.87.6
पृच्छामि त्वां शिबिरौशीनरोऽहं ।
ममापि लोका यदि सन्तीह तात।
यद्यन्तरिक्षे यदि वा दिवि श्रिताः ।
क्षेत्रज्ञं त्वां तस्य धर्मस्य मन्ये ॥ १.८७.६ ॥
ଉଶୀନରର ପୁତ୍ର ଶିବି ମୁଁ ତୁମକୁ ପଚାରୁଛି — ଏଠାରେ ମୋର ମଧ୍ୟ ଲୋକ ଯଦି ଥାନ୍ତି, ହେ ତାତ, ଯଦି ସେମାନେ ଅନ୍ତରୀକ୍ଷ ବା ସ୍ୱର୍ଗରେ ଆଶ୍ରିତ ଥାନ୍ତି, ତେବେ ସେହି ଧର୍ମର ଜ୍ଞାତା ରୂପେ ମୁଁ ତୁମକୁ ମାନେ।
1.87.7
यत्त्वं वाचा हृदयेनापि साधू-
न्परीप्समानान्नावमंस्था नरेन्द्र।
तेनानन्ता दिवि लोकाः श्रितास्ते ।
विद्युद्रूपाः स्वनवन्तो महान्तः ॥ १.८७.७ ॥
ହେ ନରେନ୍ଦ୍ର, ତୁମକୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ସଜ୍ଜନମାନଙ୍କୁ ତୁମେ ବାକ୍ୟରେ ବା ହୃଦୟରେ ମଧ୍ୟ ଅବଜ୍ଞା କରିନ ଥିଲ; ସେଥିପାଇଁ ତୁମର ଅନନ୍ତ, ବିଦ୍ୟୁତ୍ରୂପୀ, ଗର୍ଜନଶୀଳ ମହାନ୍ ଲୋକସମୂହ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଆଶ୍ରିତ।
1.87.8
तांस्त्वं लोकान्प्रतिपद्यस्व राज-
न्मया दत्तान्यदि नेष्टः क्रयस्ते।
न चाहं तान्प्रतिपत्स्ये ह दत्त्वा ।
यत्र गत्वा नानुशोचन्ति धीराः ॥ १.८७.८ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ମୋ ଦ୍ୱାରା ଦତ୍ତ ସେହି ଲୋକସମୂହ ଯଦି ତୁମ ପାଇଁ କ୍ରୟମୂଲ୍ୟ ରୂପେ ଇଷ୍ଟ ନୁହେଁ, ତେବେ ତୁମେ ସେଗୁଡ଼ିକ ପାଅ। ମୁଁ ଏଠାରେ ଦାନ କରି ସେଗୁଡ଼ିକ ପାଇବି ନାହିଁ; ଯେଉଁଠାକୁ ଯାଇ ଧୀର ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଶୋକ କରନ୍ତି ନାହିଁ।
1.87.9
यथा त्वमिन्द्रप्रतिमप्रभाव-
स्ते चाप्यनन्ता नरदेव लोकाः।
तथाऽद्य लोके न रमेऽन्यदत्ते ।
तस्माच्छिबे नाभिनन्दामि दायम् ॥ १.८७.९ ॥
ହେ ନରଦେବ, ଇନ୍ଦ୍ରତୁଲ୍ୟ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ତୁମ୍ଭର ଲୋକସମୂହ ଅନନ୍ତ। କିନ୍ତୁ ଆଜି ଅନ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଦତ୍ତ ଏହି ଲୋକରେ ମୁଁ ଆନନ୍ଦ ପାଏ ନାହିଁ। ଅତଏବ ହେ ଶିବିପୁତ୍ର, ଦତ୍ତ ଏହି ଦାନକୁ ମୁଁ ଅଭିନନ୍ଦନ କରେ ନାହିଁ।
1.87.10
न चेदेकैकशो राजँल्लोकान्नः प्रतिनन्दसि ।
सर्वे प्रदाय भवते गन्तारो नरकं वयम् ॥ १.८७.१० ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଯଦି ତୁମେ ଆମ ଲୋକସମୂହକୁ ଗୋଟିଏ ଗୋଟିଏ କରି ଗ୍ରହଣ ନ କର, ତେବେ ଆମେ ସମସ୍ତେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ତୁମକୁ ଦେଇ ନରକକୁ ଯିବୁ।
1.87.11
यदर्होऽहं तद्यतध्वं सन्तः सत्याभिनन्दिनः ।
अहं तन्नाभिजानामि यत्कृतं न मया पुरा ॥ १.८७.११ ॥
ହେ ସତ୍ୟପ୍ରିୟ ସଜ୍ଜନଗଣ, ମୋ ପାଇଁ ଯାହା ଯୋଗ୍ୟ ତାହା ତୁମେମାନେ ଚେଷ୍ଟା କର। ପୂର୍ବରୁ ମୁଁ ଯାହା କରି ନ ଥିଲି, ଏପରି କୌଣସି କର୍ମ କରିଥିବାର ମୋତେ ମନେ ନାହିଁ।
1.87.12
कस्यैते प्रतिदृश्यन्ते रथाः पञ्च हिरण्मयाः ।
यानारुह्य नरो लोकानभिवाञ्छति शाश्वतान् ॥ १.८७.१२ ॥
ଏହି ପାଞ୍ଚଟି ସୁବର୍ଣ୍ଣ ରଥ କାହାର ଦେଖାଯାଉଛି? ଯାହା ଉପରେ ଚଢ଼ି ମନୁଷ୍ୟ ଶାଶ୍ୱତ ଲୋକ ଆକାଂକ୍ଷା କରେ।
1.87.13
युष्मानेते वहिष्यन्ति रथाः पञ्च हिरण्मयाः ।
उच्चैः सन्तः प्रकाशन्ते ज्वलन्तोऽग्निशिखा इव ॥ १.८७.१३ ॥
ଏହି ପାଞ୍ଚଟି ସୁବର୍ଣ୍ଣ ରଥ ତୁମମାନଙ୍କୁ ବହନ କରିବେ। ହେ ସଜ୍ଜନଗଣ, ସେଗୁଡ଼ିକ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନିଶିଖା ପରି ଉଚ୍ଚରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉଛି।
1.87.14
अश्वमेधे महायज्ञे स्वयंभुविहिते पुरा ।
हयस्य यानि चाङ्गानि संनिकृत्य यथाक्रमम् ॥ १.८७.१४ ॥
ପୂର୍ବକାଳରେ ସ୍ୱୟଂଭୂ ବିହିତ କରିଥିବା ମହାଯଜ୍ଞ ଅଶ୍ୱମେଧରେ ଘୋଡ଼ାର ଯେଉଁ ଯେଉଁ ଅଙ୍ଗ ଥିଲା, ସେଗୁଡ଼ିକୁ କ୍ରମାନୁସାରେ କାଟି।
1.87.15
होताऽध्वर्युरथोद्गाता ब्रह्मणा सह भारत ।
अग्नौ प्रास्यन्ति विधिवत्समस्ताः षोडशर्त्विजः ॥ १.८७.१५ ॥
ହେ ଭରତବଂଶଧର, ହୋତା, ଅଧ୍ଵର୍ଯୁ, ଉଦ୍ଗାତା ଓ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସହିତ ସମସ୍ତ ଷୋଳଜଣ ଋତ୍ବିଜ ବିଧି ଅନୁସାରେ ଅଗ୍ନିରେ ଆହୁତି ଦିଅନ୍ତି।
1.87.16
धूमगन्धं च पापिष्ठा ये जिघ्रन्ति नरा भुवि ।
विमुक्तपापाः पूतास्ते तत्क्षणेनाभवन्नराः ॥ १.८७.१६ ॥
ପୃଥିବୀରେ ଯେଉଁ ଅତି ପାପୀ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଧୂଆଁର ଗନ୍ଧ ଆଘ୍ରାଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସେହି କ୍ଷଣରେ ପାପମୁକ୍ତ ଓ ପବିତ୍ର ମନୁଷ୍ୟ ହୋଇଯାଆନ୍ତି।
1.87.17
एतस्मिन्नन्तरे चैव माधवी सा तपोधना ।
मृगचर्मपरीताङ्गी परिधाय मृगत्वचम् ॥ १.८७.१७ ॥
ଏହି ସମୟରେ ତପସ୍ୟା ହିଁ ଯାହାର ଧନ, ସେହି ମାଧବୀ ହରିଣ ଚର୍ମରେ ଶରୀର ଘୋଡ଼ାଇ ଓ ହରିଣ ଛାଲ ପିନ୍ଧି ଆସିଲେ।
1.87.18
मृगैः परिचरन्ती सा मृगाहारविचेष्टिता ।
यज्ञवाटं मृगगणैः प्रविश्य भृशविस्मिता ॥ १.८७.१८ ॥
ହରିଣମାନଙ୍କ ସେବା କରି, ହରିଣର ଆହାରପରି ଚାଲି ସେ, ହରିଣ ଦଳ ସହ ଯଜ୍ଞମଣ୍ଡପରେ ପ୍ରବେଶ କରି ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ମିତ ହେଲେ।
1.87.19
आघ्रायन्ती धूमगन्धं मृगैरेव चचार सा ।
यज्ञवाटमटन्ती सा पुत्रांस्तानपराजितान् ॥ १.८७.१९ ॥
ଧୂଆଁର ଗନ୍ଧ ଆଘ୍ରାଣ କରି ସେ ହରିଣମାନଙ୍କ ସହ ହିଁ ବିଚରଣ କଲେ। ଯଜ୍ଞମଣ୍ଡପରେ ବୁଲି ବୁଲି ସେ ସେହି ଅପରାଜିତ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
1.87.20
पश्यन्ती यज्ञमाहात्म्यं मुदं लेभे च माधवी ।
असंस्पृशन्तं वसुधां ययातिं नाहुषं यदा ॥ १.८७.२० ॥
ଯଜ୍ଞର ମହିମା ଦେଖି ମାଧବୀ ଆନନ୍ଦ ଲାଭ କଲେ; ସେତେବେଳେ ନହୁଷ ପୁତ୍ର ଯଯାତି ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୃଥିବୀକୁ ଛୁଇଁ ନ ଥିଲେ।
1.87.21
दिविष्ठं प्राप्तमाज्ञाय ववन्दे पितरं तदा ।
तदा वसुमनापृच्छन्मातरं वै तपस्विनीम् ॥ १.८७.२१ ॥
ସ୍ୱର୍ଗରେ ବାସ କରୁଥିବା ପିତା ଆସିଛନ୍ତି ଜାଣି ସେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ। ତେବେ ବସୁମନା ତାଙ୍କ ତପସ୍ୱିନୀ ମାତାଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ।
1.87.22
भवत्या यत्कृतमिदं वन्दनं पादयोरिह ।
कोयं देवोपमो राजा याऽभिवन्दसि मे वद ॥ १.८७.२२ ॥
ଆପଣ ଏଠାରେ ମୋ ଚରଣରେ ଯେଉଁ ବନ୍ଦନା କଲେ, ଦେବସମ ଏହି ରାଜା କିଏ ଯାହାଙ୍କୁ ଆପଣ ବନ୍ଦନା କରୁଛନ୍ତି? ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ।
1.87.23
शृणुध्वं सहिताः पुत्रा नाहुषोयं पिता मम ।
ययातिर्मम पुत्राणां मातामह इति स्मृतः ॥ १.८७.२३ ॥
ପୁତ୍ରମାନେ, ସମସ୍ତେ ମିଳିତ ହୋଇ ଶୁଣ। ଏହି ନହୁଷ ପୁତ୍ର ଯଯାତି ମୋ ପିତା। ମୋ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କର ମାତାମହ ବୋଲି ସେ ସ୍ମୃତ।
1.87.24
पूरुं मे भ्रातरं राज्ये समावेश्य दिवं गतः ।
केन वा कारणेनैवमिह प्राप्तो महायशाः ॥ १.८७.२४ ॥
ମୋ ଭାଇ ପୂରୁଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟରେ ସ୍ଥାପନ କରି ସେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଇଥିଲେ। କେଉଁ କାରଣରୁ ଏହି ମହାଯଶସ୍ୱୀ ଏଠାକୁ ଏପରି ଆସିଲେ?
1.87.25
तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा स्वर्गाद्भ्रष्टेति चाब्रवीत् ।
सा पुत्रस्य वचः श्रुत्वा संभ्रमाविष्टचेतना ॥ १.८७.२५ ॥
ତାଙ୍କ ସେହି ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ସେ କହିଲେ, 'ସେ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ଭ୍ରଷ୍ଟ ହୋଇଛନ୍ତି।' ପୁତ୍ରଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ତାଙ୍କ ମନ ସମ୍ଭ୍ରମରେ ବ୍ୟାକୁଳ ହେଲା।
1.87.26
माधवी पितरं प्राह दौहित्रपरिवारितम् ।
तपसा निर्जिताँल्लोकान्प्रतिगृह्णीष्व मामकान् ॥ १.८७.२६ ॥
ମାଧବୀ, ନାତିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ହୋଇଥିବା ପିତାଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ତପସ୍ୟାରେ ଜିତା ମୋ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଆପଣ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ।'
1.87.27
पुत्राणामिव पौत्राणां धर्मादधिगतं धनम् ।
स्वार्थणेव वदन्तीह ऋषयो धर्मपाठकाः।
तस्माद्दानेन तपसा चास्माकं दिवमाव्रज ॥ १.८७.२७ ॥
ପୁତ୍ର ଓ ପୌତ୍ରଙ୍କ ପରି ଧର୍ମରୁ ପ୍ରାପ୍ତ ଧନକୁ ଏଠାରେ ଧର୍ମୋପଦେଶକ ଋଷିମାନେ ନିଜର ବୋଲି କହନ୍ତି। ତେଣୁ ଦାନ ଓ ତପସ୍ୟାରେ ଆମ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଅ।
1.87.28
यदि धर्मफलं ह्येतच्छोभनं भविता तव ।
दुहित्रा चैव दौहित्रैस्तारितोऽहं महात्मभिः ॥ १.८७.२८ ॥
ଧର୍ମର ଏହି ଫଳ ଯଦି ତୁମ ପାଇଁ ଶୁଭ ହୁଏ, ତେବେ କନ୍ୟା ଓ ତାଙ୍କ ମହାତ୍ମା ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଉଦ୍ଧାର ପାଇଛି।
1.87.29
तस्मात्पवित्रं दौहित्रमद्यप्रभृति पैतृके ।
त्रीणि श्राद्धे पवित्राणि दौहित्रः कुतपस्तिलाः ॥ १.८७.२९ ॥
ତେଣୁ ଆଜିଠାରୁ ଦୌହିତ୍ର ପିତୃକର୍ମରେ ପବିତ୍ର। ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ତିନୋଟି ପବିତ୍ର ବସ୍ତୁ: ଦୌହିତ୍ର, କୁତପ ଓ ତିଳ।
1.87.30
त्रीणि चात्र प्रशंसन्ति शौचमक्रोधमत्वराम् ।
भोक्तारः परिवेष्टारः श्रावितारः पवित्रकाः ॥ १.८७.३० ॥
ଏଠାରେ ତିନୋଟି ବିଷୟ ପ୍ରଶଂସିତ: ଶୌଚ, କ୍ରୋଧହୀନତା ଓ ଉତାବଳାହୀନତା। ଭୋକ୍ତା, ପରିବେଷକ ଓ ମନ୍ତ୍ରପାଠକମାନେ ପବିତ୍ର।
1.87.31
दिवसस्याष्टमे भागे मन्दीभवति भास्करे ।
स कालः कुतपो नाम पितॄणां दत्तमक्षयम् ॥ १.८७.३१ ॥
ଦିନର ଅଷ୍ଟମ ଭାଗରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମନ୍ଦ ହେଲେ, ସେହି କାଳକୁ କୁତପ କୁହାଯାଏ। ସେଠାରେ ପିତୃମାନଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଅକ୍ଷୟ ହୁଏ।
1.87.32
तिलाः पिशाचाद्रक्षन्ति दर्भा रक्षन्ति राक्षसात् ।
रक्षन्ति श्रोत्रियाः पङ्क्तिं यतिभिर्भुक्तमक्षयम् ॥ १.८७.३२ ॥
ତିଳ ପିଶାଚମାନଙ୍କଠାରୁ ରକ୍ଷା କରେ, ଦର୍ଭ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କଠାରୁ ରକ୍ଷା କରେ। ଶ୍ରୋତ୍ରିୟମାନେ ପଂକ୍ତିକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ଯତିମାନେ ଖାଇଥିବା ଅକ୍ଷୟ।
1.87.33
लब्ध्वा पात्रं तु विद्वांसं श्रोत्रियं सुव्रतं शुचिम् ।
स कालः कालतो दत्तं नान्यथा काल इष्यते ॥ १.८७.३३ ॥
ବିଦ୍ୱାନ, ଶ୍ରୋତ୍ରିୟ, ସୁବ୍ରତ ଓ ଶୁଚି ଯୋଗ୍ୟ ପାତ୍ର ପାଇଲେ, ଯଥାକାଳରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଦାନ ହିଁ ଇଷ୍ଟ; ଅନ୍ୟଥା ନୁହେଁ।
1.87.34
एवमुक्त्वा ययातिस्तु पुनः प्रोवाच बुद्धिमान् ।
सर्वे ह्यवभृथस्नातास्त्वरध्वं कार्यगौरवात् ॥ १.८७.३४ ॥
ଏପରି କହି ବୁଦ୍ଧିମାନ ଯଯାତି ପୁଣି କହିଲେ: 'ତୁମେ ସମସ୍ତେ ଅବଭୃଥ ସ୍ନାନ କରିସାରିଛ; କାର୍ଯ୍ୟର ଗୁରୁତ୍ୱ ହେତୁ ତ୍ୱରା କର।'
1.87.35
आतिष्ठ स्वरथं राजन्विक्रमस्व विहायसम् ।
वयमप्यनुयास्यामो यदा कालो भविष्यति ॥ १.८७.३५ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ତୁମ ରଥରେ ଆରୋହଣ କର; ସାହସରେ ଆକାଶ ଆଡ଼କୁ ଯାଅ। ସମୟ ଆସିଲେ ଆମେ ମଧ୍ୟ ତୁମକୁ ଅନୁସରଣ କରିବା।
1.87.36
सर्वैरिदानीं गन्तव्यं सह स्वर्गजितो वयम् ।
एष नो विरजाः पन्था दृश्यते देवसद्मनः ॥ १.८७.३६ ॥
ବର୍ତ୍ତମାନ ଆମେ ସମସ୍ତେ ଏକତ୍ର ଯିବା ଉଚିତ; ସ୍ୱର୍ଗଜୟୀ ଆମକୁ ଦେବଲୋକର ଏହି ନିର୍ମଳ ପଥ ଦିଶୁଛି।
1.87.37
अष्टकश्च शिबिश्चैव काशेयश्च प्रतर्दनः ।
ऐक्ष्वाकवो वसुमनाश्चत्वारो भूमिपास्तदा।
सर्वे ह्यवभृथस्नाताः स्वर्गताः साधवः सह ॥ १.८७.३७ ॥
ଅଷ୍ଟକ, ଶିବି, କାଶେୟ ପ୍ରତର୍ଦନ ଓ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶର ବସୁମନା — ଏହି ଚାରି ରାଜା ଅବଭୃଥ ସ୍ନାନ କରି ସାଧୁମାନଙ୍କ ସହ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ।
1.87.38
तेऽधिरुह्य रथान्सर्वे प्रयाता नृपस्तमाः ।
आक्रमन्तो दिवं भाभिर्धर्मेणावृत्य रोदसी ॥ १.८७.३८ ॥
ସେହି ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ସମସ୍ତେ ରଥରେ ଆରୋହଣ କରି ଯାତ୍ରା କଲେ; ନିଜ ତେଜରେ ଆକାଶରେ ଚଢ଼ି, ଧର୍ମରେ ଦୁଇ ଲୋକକୁ ଆବୃତ କରି।
1.87.39
अहं मन्ये पूर्वमेकोऽस्मि गन्ता ।
सखा चेन्द्रः सर्वथा मे महात्मा।
कस्मादेवं शिबिरौशीनरोऽय-
मेकोऽत्यगात्सर्ववेगेन वाहान् ॥ १.८७.३९ ॥
ମୁଁ ଭାବୁଥିଲି ଯେ ପ୍ରଥମେ ମୁଁ ଏକା ଯିବି; ମହାତ୍ମା ଇନ୍ଦ୍ର ସର୍ବଥା ମୋର ସଖା। ଉଶୀନରଙ୍କ ପୁତ୍ର ଶିବି ଏକା ପୂର୍ଣ୍ଣ ବେଗରେ ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କୁ କିପରି ଅତିକ୍ରମ କଲା?
1.87.40
अददद्याचमानाय यावद्वित्तमविन्दत ।
उशीनरस्य पुत्रोऽयं तस्माच्छ्रेष्ठोहि वः शिबिः ॥ १.८७.४० ॥
ଉଶୀନରଙ୍କ ଏହି ପୁତ୍ର ଶିବି ଯାଚନା କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ଧନ ଦେଇଦେଉଥିଲେ। ତେଣୁ ତୁମମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶିବି ହିଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
1.87.41
दानं तपः संत्यमथाऽपि धर्मो ।
ह्रीः श्रीः क्षमा सौम्यमथो विधित्सा।
राजन्नेतान्यप्रमेयाणि राज्ञः ।
शिबेः स्थितान्यप्रतिमस्य बुद्ध्या ॥ १.८७.४१ ॥
ଦାନ, ତପସ୍ୟା, ସତ୍ୟ, ଧର୍ମ, ଲଜ୍ଜା, ଶ୍ରୀ, କ୍ଷମା, ସୌମ୍ୟତା ଏବଂ ବିଧିପୂର୍ବକ ଦାନ କରିବାର ଇଚ୍ଛା — ହେ ରାଜନ୍, ଏହି ଅପ୍ରମେୟ ଗୁଣସବୁ ଅପ୍ରତିମ ବୁଦ୍ଧିର ରାଜା ଶିବିଙ୍କଠାରେ ସ୍ଥିତ।
1.87.42
एवं वृत्तो ह्रीनिषेवश्च यस्मा-
त्तस्माच्छिबिरत्यगाद्वै रथेन।
अथाष्टकः पुनरेवान्वपृच्छ-
न्मातामहं कौतुकेनेन्द्रकल्पम् ॥ १.८७.४२ ॥
ଶିବି ଏପରି ଆଚରଣକାରୀ ଓ ଲଜ୍ଜା ପାଳନକାରୀ ହୋଇଥିବାରୁ ରଥରେ ଆଗକୁ ବାହାରିଗଲେ। ତା’ପରେ ଅଷ୍ଟକ କୌତୂହଳରେ ଇନ୍ଦ୍ରସମ ମାତାମହଙ୍କୁ ପୁଣି ପଚାରିଲେ।
1.87.43
पृच्छामि त्वां नृपते ब्रूहि सत्यं ।
कुतश्च कश्चासि सुतश्च कस्य।
कृतं त्वया यद्धि न तस्य कर्ता ।
लोके त्वदन्यः क्षत्रियो ब्राह्मणो वा ॥ १.८७.४३ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ମୁଁ ତୁମକୁ ପଚାରୁଛି; ସତ୍ୟ କୁହ। ତୁମେ କେଉଁଠୁ ଆସିଛ, ତୁମେ କିଏ ଓ କାହାର ପୁତ୍ର? ତୁମେ ଯାହା କରିଛ ତାହା ତୁମ ବ୍ୟତୀତ ଜଗତରେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି କ୍ଷତ୍ରିୟ ବା ବ୍ରାହ୍ମଣ କରିପାରିବେ ନାହିଁ।
1.87.44
ययातिरस्मि नहुषस्य पुत्रः ।
पूरोः पिता सार्वबौमस्त्विहासम्।
गुह्यं चार्थं मामकेभ्यो ब्रवीमि ।
मातामहोऽहं भवतां प्रकाशम् ॥ १.८७.४४ ॥
ମୁଁ ନହୁଷଙ୍କ ପୁତ୍ର ଯଯାତି; ପୂରୁଙ୍କ ପିତା ଓ ସାର୍ବଭୌମ ସମ୍ରାଟ। ଏଠାରେ ଯାହା ଗୁପ୍ତ ଏବଂ ମୋ ଲୋକଙ୍କୁ କହିବାର ଅଛି ତାହା ମୁଁ କହୁଛି; ମୁଁ ଆପଣଙ୍କର ପ୍ରକାଶ୍ୟ ମାତାମହ।
1.87.45
सर्वामिमां पृथिवीं निर्जिगाय ।
दत्त्वा प्रतस्थे विपिनं ब्राह्मणेभ्यः।
मेध्यानश्वानेकशतान्सुरूपां-
स्तदा देवाः पुण्यभाजो भवन्ति ॥ १.८७.४५ ॥
ଏହି ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀ ମୁଁ ଜିତିଥିଲି। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଦାନ କରି ମୁଁ ବନକୁ ଗଲି; ଶହ ଶହ ଶୁଦ୍ଧ ଓ ସୁନ୍ଦର ଘୋଡ଼ା ମଧ୍ୟ ଦେଲି। ତଦା ଦେବତାମାନେ ପୁଣ୍ୟର ଭାଗୀ ହୁଅନ୍ତି।
1.87.46
अदामहं पृथिवीं ब्राह्मणेभ्यः ।
पूर्णामिमामखिलां वाहनेन।
गोभिः सुवर्णेन धनैश्च मुख्यै-
स्तदाऽददं गाः शथमर्बुदानि ॥ १.८७.४६ ॥
ଏହି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପୃଥିବୀ ମୁଁ ବାହନ ସହିତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଲି। ଗାଈ, ସୁନା ଓ ମୁଖ୍ୟ ଧନ ସହିତ; ତଦା ଶହେ ଅର୍ବୁଦ ଗାଈ ମଧ୍ୟ ଦେଲି।
1.87.47
सत्येन मे द्यौश्च वसुन्धरा च ।
तथैवाग्निज्वर्लते मानुषेषु।
न मे वृथा व्याहृतमेव वाक्यं ।
सत्यं हि सन्तः प्रतिपूजयन्ति ॥ १.८७.४७ ॥
ସତ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ମୋ ପାଇଁ ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀ (ସ୍ଥିର ଅଛନ୍ତି); ସେହିପରି ମଣିଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଗ୍ନି ଜଳେ। ମୋର କଥିତ ବାକ୍ୟ ବୃଥା ନୁହେଁ; କାରଣ ସଜ୍ଜନମାନେ ସତ୍ୟକୁ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି।
1.87.48
यदष्टक प्रब्रवीमीह सत्यं ।
प्रतर्दनं चौषदश्विं तथैव।
सर्वे च लोका मुनयश्च देवाः ।
सत्येन पूज्या इति मे मनोगतम् ॥ १.८७.४८ ॥
ଅଷ୍ଟକ, ଏଠାରେ ମୁଁ ଯାହା ସତ୍ୟ କହୁଛି—ସେହିପରି ପ୍ରତର୍ଦନ ଓ ଔଷଦଶ୍ୱି ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ। ସମସ୍ତ ଲୋକ, ମୁନି ଓ ଦେବତା ସତ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ପୂଜ୍ୟ, ଏହା ମୋ ମନର ଧାରଣା।
1.87.49
यो नः स्वर्गजितः सर्वान्यथावृत्तं निवेदयेत् ।
अनसूयुर्द्विजाग्र्येभ्यः स लभेन्नः सलोकताम् ॥ १.८७.४९ ॥
ଯିଏ ସ୍ୱର୍ଗଜୟୀ ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କର ଯଥାବୃତ୍ତାନ୍ତ ଅସୂୟାହୀନ ହୋଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ ନିବେଦନ କରିବ, ସେ ଆମ ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଉ।
1.87.50
एवं राजा स महात्मा ह्यतीव ।
स्वैर्दौहित्रैस्तारितोऽमित्रसाह।
त्यक्त्वा महीं परमोदारकर्मा ।
स्वर्गं गतः कर्मभिर्व्याप्य पृथ्वीम् ॥ १.८७.५० ॥
ଏହିପରି ସେ ମହାତ୍ମା ରାଜା, ଶତ୍ରୁଜୟୀ, ନିଜ ଦୌହିତ୍ରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉଦ୍ଧାର ପାଇ, ପରମ ଉଦାର କର୍ମବିଶିଷ୍ଟ, ନିଜ କର୍ମରେ ପୃଥିବୀକୁ ବ୍ୟାପ୍ତ କରି, ପୃଥିବୀ ଛାଡ଼ି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ।