Mahābhārata · Adhyāya 1.92
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.92.1
ततो गच्छन्महाबाहुरेकोऽमात्यान्विसृज्य तान् ।
नापश्यच्चाश्रमे तस्मिंस्तमृषिं संशितव्रतम् ॥ १.९२.१ ॥
Entonces el rey de poderosos brazos, avanzando solo tras despedir a sus ministros, no vio en aquel ermitaño a aquel sabio de votos severos.
1.92.2
सोऽपश्यमानस्तमृषिं शून्यं दृष्ट्वा तथाऽऽश्रमम् ।
उवाच क इहेत्युच्चैर्वनं सन्नादयन्निव ॥ १.९२.२ ॥
No viendo a aquel sabio y viendo el ermitaño tan desierto, gritó con fuerza: '¿Quién está aquí?', como si hiciera resonar el bosque.
1.92.3
श्रुत्वाऽथ तस्य तं शब्दं कन्या श्रीरिव रूपिणी ।
निश्चक्रामाश्रमात्तस्मात्तापसीवेषधारिणी ॥ १.९२.३ ॥
Al oír ese sonido, una doncella hermosa como la misma Śrī, vestida con el atuendo de una asceta, salió de aquel ermitaño.
1.92.4
सा तं दृष्ट्वैव राजानं दुष्यन्तमसितेक्षणा ।
सुप्रीताऽभ्यागतं तं तु पूज्यं प्राप्तमथेश्वरम् ॥ १.९२.४ ॥
Al ver al rey Duṣyanta, la doncella de ojos oscuros, muy complacida, recibió al huésped venerable que había llegado, un señor en verdad.
1.92.5
रूपयौवनसंपन्ना शीलाचारवती शुभा ।
सा तमायतपद्माक्षं व्यूढोरस्कं महाभुजम् ॥ १.९२.५ ॥
Aquella doncella auspiciosa, dotada de belleza y juventud, de buen carácter y conducta, lo contemplaba: al de largos ojos de loto, pecho ancho y brazos poderosos.
1.92.6
सिंहस्कन्धं दीर्घबाहुं सर्वलक्षणपूजितम् ।
स्पृष्टं मधुरया वाचा साऽब्रवीज्जनमेजया ॥ १.९२.६ ॥
Dirigiéndose a aquel rey de hombros de león, de brazos largos, honrado por todas las señales auspiciosas, le habló con palabras dulces, oh Janamejaya.
1.92.7
स्वागतं त इति क्षिप्रमुवाच प्रतिपूज्य च ।
आसनेनार्चयित्वा च पाद्येनार्घ्येण चैव हि ॥ १.९२.७ ॥
Al instante dijo: "Bienvenido seas", y, correspondiendo al honor, lo recibió con un asiento, agua para los pies y la ofrenda de honor (arghya).
1.92.8
पप्रच्छानामयं राजन्कुशलं च नराधिपम् ।
यथावदर्चयित्वाऽथ पृष्ट्वा चानामयं तदा ॥ १.९२.८ ॥
Oh rey, habiéndolo honrado debidamente, preguntó por el bienestar y la salud del señor de los hombres; luego, habiéndolo honrado, preguntó por su salud.
1.92.9
उवाच स्मयमानेव किं कार्यं क्रियतामिति ।
आश्रमस्याभिगमने किं त्वं कार्यं चिकीर्षसि ॥ १.९२.९ ॥
Sonriendo, como si fuera, dijo: "¿Qué se debe hacer? ¿Qué deseas hacer al venir al ermitaño?"
1.92.10
कस्त्वमद्येह संप्राप्तो महर्षेराश्रमं शुभम् ।
तामब्रवीत्ततो राजा कन्यां मधुरभाषिणीम् ॥ १.९२.१० ॥
"¿Quién eres tú, que has venido hoy a este auspicioso ermitaño del gran sabio?" Entonces el rey dijo a aquella doncella de dulce habla.
1.92.11
दृष्ट्वा सर्वानवद्याङ्गीं यथावत्प्रतिपूजितः ।
राजर्षेस्तस्य पुत्रोऽहमिलिनस्य महात्मनः ॥ १.९२.११ ॥
Al ver a aquella doncella de miembros sin tacha, honrado debidamente, dijo: "Soy hijo del rey sabio, el magnánimo Ilina."
1.92.12
दुष्यन्त इति मे नाम सत्यं पुष्करलोचने ।
आगतोऽहं महाभागमृषिं कण्वमुपासितुम् ॥ १.९२.१२ ॥
"Oh de ojos de loto, mi nombre es verdaderamente Duṣyanta. He venido a servir al venerable sabio Kaṇva."
1.92.13
क्व गतो भगवान्भद्रे गन्ममाचक्ष्व शोभने ।
गतः पिता मे भगवान्फलान्याहर्तुमाश्रमात्।
मुहूर्तं संप्रतीक्षस्व द्रष्टास्येनमुपागतम् ॥ १.९२.१३ ॥
¡Oh, afortunada, oh, radiante!, ¿adónde ha ido el venerable? Dímelo. Mi padre, el venerable, ha salido del ermitaño a traer frutos. Espera un momento; lo verás llegar.
1.92.14
अपश्यमानस्तमृषिं तथा चोक्तस्तया च सः ।
तां दृष्ट्वा च वरारोहां श्रीमतीं चारुहासिनीम् ॥ १.९२.१४ ॥
Sin ver a aquel sabio, y así hablado por ella, la contempló: la de bello talle, resplandeciente, de dulce sonrisa.
1.92.15
विभ्राजमानां वपुषा तपसा च दमेन च ।
रूपयौवनसंपन्नामित्युवाच महीपतिः ॥ १.९२.१५ ॥
Resplandeciente en figura, por la austeridad y el dominio de sí, dotada de belleza y juventud, así le habló el rey.
1.92.16
का त्वं कस्यासि सुश्रोणि किमर्थं चागता वनम् ।
एवंरूपगुणोपेता कुतस्त्वमसि शोभने ॥ १.९२.१६ ॥
¿Quién eres, oh de bello talle? ¿De quién eres, y con qué propósito has venido al bosque? Dotada de tal belleza y cualidades, ¿de dónde vienes, oh radiante?
1.92.17
दर्शनादेव हि शुभे त्वया मेऽपहृतं मनः ।
इच्छामि त्वामहं ज्ञातुं तन्ममाचक्ष्व शोभने ॥ १.९२.१७ ॥
Oh auspiciosa, con solo verte me has robado el corazón. Deseo conocerte; dímelo, oh radiante.
1.92.18
स्थितोस्म्यमितसौभाग्ये विवक्षुश्चास्मि किंचन ।
शृणु मे नागनासोरु वचनं मत्तकाशिनि ॥ १.९२.१८ ॥
Oh tú de fortuna sin medida, aquí estoy y deseo decirte algo. Escucha mis palabras, oh de muslos hermosos como trompa de elefante, oh embriagadora.
1.92.19
राजर्षेरन्वये जातः पूरोरस्मि विशेषतः ।
वृण्वे त्वामद्य सुश्रोणि दुष्यन्तो वरवर्णिनि ॥ १.९२.१९ ॥
Nací en el linaje de los reyes sabios, especialmente de Pūru. Oh, de caderas hermosas, oh, de tez excelente, yo, Duṣyanta, te elijo hoy.
1.92.20
न मेऽन्यत्र क्षत्रियाया मनो जातु प्रवर्तते ।
ऋषिपुत्रीषु चान्यासु नावरासु परासु च ॥ १.९२.२० ॥
Mi mente nunca se inclina hacia otra mujer que no sea una mujer kṣatriya; ni hacia las hijas de los sabios, ni hacia otras mujeres, ni hacia las de condición inferior ni superior.
1.92.21
तस्मात्प्रणिहितात्मानं विद्दि मां कलभाषिणि ।
यस्यां मे त्वयि भावोऽस्ति क्षत्रिया ह्यसि का वदा ॥ १.९२.२१ ॥
Por eso, sabe que tengo el ánimo firme, oh de dulce habla. En ti reposa mi afecto. ¿Eres una mujer kṣatriya? Dime, ¿quién eres?
1.92.22
न हि मे भीरु विप्रायां मनः प्रसहते गतिम् ।
भजे त्वामायतापाङ्गे भक्तं भजितुमर्हसि।
भुङ्क्ष राज्यं विशालाक्षि बुद्धिं मात्वन्यथा कृथाः ॥ १.९२.२२ ॥
Oh tímida, mi mente no soporta inclinarse hacia una mujer brahmán. Oh de ojos largos, te deseo; te corresponde aceptar a un devoto. Oh de ojos grandes, goza del reino y no cambies tu juicio.
1.92.23
एवमुक्ता तु सा कन्या तेन राज्ञा तमाश्रमे ।
उवाच हसती वाक्यमिदं सुमधुराक्षरम् ॥ १.९२.२३ ॥
Así interpelada por el rey en el ermitaño, la doncella, sonriendo, pronunció estas palabras con sílabas muy dulces.
1.92.24
कण्वस्याहं भगवतो दुष्यन्त दुहिता मता ।
तपस्विनो धृतिमतो धर्मज्ञस्य महात्मनः ॥ १.९२.२४ ॥
Oh Duṣyanta, soy considerada hija del venerable Kaṇva, aquel asceta, firme, conocedor del dharma y de gran alma.
1.92.25
अस्वतन्त्रास्मि राजेन्द्र काश्यपो मे गुरुः पिता ।
तमेव प्रार्थय स्वार्थं नायुक्तं कर्तुमर्हसि ॥ १.९२.२५ ॥
Oh señor de reyes, no soy independiente; Kāśyapa es mi maestro y padre. Pide tu propósito solo a él; no debes hacer lo que es impropio.
1.92.26
ऊर्ध्वरेता महाभागे भगवाँल्लोकपूजितः ।
चलेद्धि वृत्ताद्धर्मोपि न चलेत्संशितव्रतः ॥ १.९२.२६ ॥
Oh tú, de gran fortuna, aquel venerable de semen ascendente, honrado por los mundos, es de votos firmes. El dharma mismo podría vacilar en su conducta, pero él no vacilaría.
1.92.27
कथं त्वं तस्य दुहिता संभूता वरवर्णिनी ।
संशयो मे महानत्र तन्मे छेत्तुमिहार्हसि ॥ १.९२.२७ ॥
Oh tú de hermosa tez, ¿cómo naciste como su hija? Aquí tengo una gran duda; es propio que la resuelvas.
1.92.28
यथाऽयमागमो मह्यं यथा चेदमभूत्पुरा ।
अन्यथा सन्तमात्मानमन्यथा सत्सु भाषते ॥ १.९२.२८ ॥
Tal como ocurrió mi venida, y como esto sucedió antes, así: quien en sí mismo es de otra manera, habla de otra manera ante los buenos.
1.92.29
स पापेनावृतो मूर्खस्तेन आत्मापहारकः ।
शृणु राजन्यथातत्त्वं यथाऽस्मि दुहिता मुनेः ॥ १.९२.२९ ॥
Aquel necio, cubierto de pecado, un ladrón, un robador de sí mismo. Escucha, oh rey, la verdad de cómo soy hija del sabio.
1.92.30
ऋषिः कश्चिदिहागम्य मम जन्माभ्यचोदयत् ।
ऊर्ध्वरेता यथासि त्वं कुतस्त्वेयं शकुन्तला ॥ १.९२.३० ॥
Aquí vino cierto sabio y suscitó el asunto de mi nacimiento: «Siendo tú de semen ascendente, ¿de dónde viene esta Śakuntalā?»
1.92.31
पुत्री त्वत्तः कथं जाता तत्त्वं मे ब्रूहि काश्यप ।
तस्मै प्रोवाच भगवान्यथा तच्छृणु पार्थिवा ॥ १.९२.३१ ॥
¿Cómo nació una hija de ti? Dímelo, oh Kāśyapa. Entonces el venerable le dijo: Escucha, oh rey, cómo sucedió.
1.92.32
तप्यमानः किल पुरा विश्वामित्रो महत्तपः ।
सुभृशं तापयामास शक्रं सुरगणेश्वरम् ॥ १.९२.३२ ॥
Hace mucho tiempo, Viśvāmitra, practicando una gran austeridad, atormentó sobremanera a Indra, señor de las huestes de los dioses.
1.92.33
तपसा दीप्तवीर्योऽयं स्थानान्मां च्यावयेदिति ।
भीतः पुरन्दरस्तस्मान्मेनकामिदमब्रवीत् ॥ १.९२.३३ ॥
Pensando: 'Este, de poder resplandeciente por la austeridad, podría desplazarme de mi lugar', el temeroso Purandara le dijo esto a Menakā.
1.92.34
गुणैरप्सरसां दिव्यैर्मेनके त्वं विशिष्यसे ।
श्रेयो मे कुरु कल्याणि यत्त्वां वक्ष्यामि तच्छृणु ॥ १.९२.३४ ॥
Menakā, en cualidades divinas superas a las apsarás. Oh auspiciosa, haz lo bueno para mí; escucha lo que te diré.
1.92.35
असावादित्यशङ्काशो विश्वामित्रो महातपाः ।
तप्यमानस्तपो घोरं मम कम्पयते मनः ॥ १.९२.३५ ॥
Ese Viśvāmitra, semejante al sol y de gran austeridad, practica una penitencia terrible, y mi mente tiembla.
1.92.36
मेनके तव भारोऽयं विश्वामित्रः सुमध्यमे ।
शंसितात्मा सुदुर्धर्ष उग्रे तपसि वर्तते ॥ १.९२.३६ ॥
Menakā, esta carga es tuya, oh de cintura esbelta. Viśvāmitra, de alma dominada y muy difícil de vencer, está entregado a una austeridad feroz.
1.92.37
स मां न च्यावयेत्स्थानात्तं वै गत्वा प्रलोभय ।
चर तस्य तपोविघ्नं कुरु मे प्रियमुत्तमम् ॥ १.९२.३७ ॥
Que no me aparte de mi lugar; ve y sedúcelo, pon obstáculos a su austeridad y haz lo que más me agrada.
1.92.38
रूपयौवनमाधुर्यचेष्टितस्मितभाषणैः ।
लोभयित्वा वरारोहे तपसस्तं निवर्तय ॥ १.९२.३८ ॥
Oh tú, de caderas hermosas, seduciéndolo con belleza, juventud, encanto, gestos, sonrisas y palabras, apártalo de su austeridad.
1.92.39
महातेजाः स भगवांस्तथैव च महातपाः ।
कोपनश्च तथा ह्येनं जानाति भगवानपि ॥ १.९२.३९ ॥
Él es de gran esplendor y gran austeridad, y asimismo irascible; el venerable también lo sabe.
1.92.40
तेजस्तपसश्चैव कोपस्य च महात्मनः ।
त्वमप्युद्विजसे यस्य नोद्विजेयमहं कथम् ॥ १.९२.४० ॥
Incluso tú te turbas por el esplendor, la austeridad y la ira de ese magnánimo; ¿cómo, pues, no habría yo de turbarme por él?
1.92.41
महाभागं वसिष्ठं यः पुत्रैरिष्टैर्व्ययोजयत् ।
क्षत्रजातश्च यः पूर्वमभवद्ब्राह्मणो बलात् ॥ १.९२.४१ ॥
El que apartó al venturoso Vasiṣṭha de sus amados hijos, y que, nacido antes como kṣatriya, se hizo brahmán por la fuerza—
1.92.42
शौचार्थं यो नदीं चक्रे दुर्गमां बहुभिर्जलैः ।
यां तां पुण्यतमां लोके कौशिकीति विदुर्जनाः ॥ १.९२.४२ ॥
El que, para la purificación, hizo un río difícil de cruzar con muchas aguas —el río que los hombres del mundo conocen como el más sagrado, llamado Kauśikī.
1.92.43
बभार यत्रास्य पुरा काले दुर्गे महात्मनः ।
दारान्मतङ्गो धर्मात्मा राजर्षिर्व्याधतां गतः ॥ १.९२.४३ ॥
En tiempos antiguos aquel magnánimo sostuvo aquí a sus esposas; el justo Mataṅga, rey sabio, cayó en la condición de cazador.
1.92.44
अतीतकाले दुर्भिक्षे अभ्येत्य पुनराक्षमम् ।
मुनिः पारेति नद्या वै नाम चक्रे तदा प्रभुः ॥ १.९२.४४ ॥
En tiempos pasados, durante una hambruna, el sabio volvió de nuevo al ermitaño, y entonces aquel señor dio al río el nombre de "Pāra".
1.92.45
मतङ्गं याजयाञ्चक्रे यत्र प्रीतमनाः स्वयम् ।
त्वं च सोमं भयाद्यस्य गतः पातुं सुरेश्वर ॥ १.९२.४५ ॥
Donde, con ánimo complacido, él mismo hizo que Mataṅga oficiara un sacrificio; y, oh señor de los dioses, por miedo a quien tú te fuiste a beber el soma.
1.92.46
चकारान्यं च लोकं वै क्रुद्धो नक्षत्रसंपदा ।
प्रतिश्रवणपूर्वाणि नक्षत्राणि चकार यः।
गुरुशापहतस्यापि त्रिशङ्कोः शरणं ददौ ॥ १.९२.४६ ॥
Lleno de ira, creó también otro mundo con una riqueza de constelaciones; aquel que creó las constelaciones prometidas de antemano, y dio refugio a Triśaṅku, herido por la maldición de su maestro.
1.92.47
ब्रह्मर्षिशापं राजर्षिः कथं मोक्ष्यति कौशिकः ।
अवमत्य तदा देवैर्यज्ञाङ्गं तद्विनाशितम् ॥ १.९२.४७ ॥
¿Cómo se librará el rey sabio Kauśika de la maldición del brahmarishi? Entonces los dioses, despreciándolo, destruyeron el miembro del sacrificio.
1.92.48
अन्यानि च महातेजा यज्ञाङ्गान्यसृजत्प्रभुः ।
निनाय च तदा स्वर्गं त्रिशङ्कुं स महातपाः ॥ १.९२.४८ ॥
Aquel señor de gran brillo creó también otros miembros del sacrificio; y entonces aquel de gran austeridad condujo a Triśaṅku al cielo.
1.92.49
एतानि यस्य कर्माणि तस्याहं भृशमुद्विजे ।
यथाऽसौ न दहेत्क्रुद्धस्तथाऽऽज्ञापय मां विभो ॥ १.९२.४९ ॥
Aquel cuyas son estas obras me llena de gran temor. Oh señor, ordénami cómo hacer para que, aunque airado, no me abrase.
1.92.50
तेजसा निर्दहेल्लोकान्कम्पयेद्धरणीं पदा ।
संक्षिपेच्च महामेरुं तूर्णमावर्तयेद्दिशः ॥ १.९२.५० ॥
Podría abrasar los mundos con su esplendor, hacer temblar la tierra con su pie, contraer el gran Meru y hacer girar rápidamente las direcciones.
1.92.51
तादृशं तपसा युक्तं प्रदीप्तमिव पावकम् ।
कथमस्मद्विधा नारी जितेन्द्रियमभिस्पृशेत् ॥ १.९२.५१ ॥
¿Cómo podría una mujer como yo tocar a uno así, dotado de austeridad, resplandeciente como el fuego, dueño de sus sentidos?
1.92.52
हुताशनमुखं दीप्तं सूर्यचन्द्राक्षितारकम् ।
कालजिह्वं सुरश्रेष्ठ कथमस्मद्विधा स्पृशेत् ॥ १.९२.५२ ॥
Con un rostro como el fuego sacrificial, resplandeciente, con el sol y la luna por ojos y las estrellas, con la muerte por lengua, ¿cómo podría una mujer como yo tocarlo, oh mejor de los dioses?
1.92.53
यमश्च सोमश्च महर्षयश्च ।
साध्या विश्वे वालस्विल्याश्च सर्वे।
एतेऽपि यस्योद्विजन्ते प्रभावा-
त्तस्मात्कस्मान्मादृशी नोद्विजेत ॥ १.९२.५३ ॥
Yama y Soma, los grandes sabios, los Sādhyas, los Viśvedevas y los Vālakhilyas: todos ellos se alarman por su poder. ¿Por qué, pues, no habría de alarmarse una mujer como yo?
1.92.54
त्वयैवमुक्ता च कथं समीप-
मृषेर्न गच्छेयमहं सुरेन्द्र।
रक्षां च मे चिन्तय देवराज ।
यथा त्वदर्थं रक्षिताऽहं चरेयम् ॥ १.९२.५४ ॥
Dicho esto por ti, ¿cómo no iría yo junto al sabio, oh señor de los dioses? Oh rey de los dioses, piensa en mi protección, para que pueda moverme protegida por tu causa.
1.92.55
कामं तु मे मारुतस्तत्र वासः ।
प्रक्रीडिताया विवृणोतु देव।
भवेच्च मे मन्मथस्तत्र कार्ये ।
सहायभूतस्तु तव प्रसादात् ॥ १.९२.५५ ॥
Así sea. Que el viento sea mi morada allí, y que me descubra cuando esté jugando, oh dios. Y que en esa empresa Manmatha, por tu favor, sea mi ayudante.
1.92.56
वनाच्च वायुः सुरभिः प्रवाया-
त्तस्मिन्काले तमृषिं लोभयन्त्याः।
तथेत्युक्त्वा विहिते चैव तस्मिं-
स्ततो ययौ साऽऽश्रमं कौशिकस्य ॥ १.९२.५६ ॥
En ese momento, mientras yo seduzco a ese sabio, que sople desde el bosque un viento fragante. Diciendo «Así sea», y cuando aquello quedó dispuesto, ella fue al ermitaño de Kauśika.