મહાભારત · અધ્યાય 1.92
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.92.1
ततो गच्छन्महाबाहुरेकोऽमात्यान्विसृज्य तान् ।
नापश्यच्चाश्रमे तस्मिंस्तमृषिं संशितव्रतम् ॥ १.९२.१ ॥
પછી મહાબાહુ રાજા એકલા જતાં, અમાત્યોને વિદાય આપીને, તે આશ્રમમાં સંશિતવ્રત એવા તે ઋષિને જોયા નહીં.
1.92.2
सोऽपश्यमानस्तमृषिं शून्यं दृष्ट्वा तथाऽऽश्रमम् ।
उवाच क इहेत्युच्चैर्वनं सन्नादयन्निव ॥ १.९२.२ ॥
તે ઋષિને ન જોતાં, આશ્રમને સૂનો જોઈને તે જોરથી બોલ્યો, 'અહીં કોણ છે?' જાણે વનને ગજાવતો.
1.92.3
श्रुत्वाऽथ तस्य तं शब्दं कन्या श्रीरिव रूपिणी ।
निश्चक्रामाश्रमात्तस्मात्तापसीवेषधारिणी ॥ १.९२.३ ॥
તે અવાજ સાંભળીને, શ્રી સમાન રૂપવતી એક કન્યા તાપસીનો વેશ ધારણ કરીને તે આશ્રમથી બહાર નીકળી.
1.92.4
सा तं दृष्ट्वैव राजानं दुष्यन्तमसितेक्षणा ।
सुप्रीताऽभ्यागतं तं तु पूज्यं प्राप्तमथेश्वरम् ॥ १.९२.४ ॥
તે કાળી આંખોવાળી કન્યા દુષ્યંત રાજાને જોતાં જ, અતિ પ્રસન્ન થઈને, આવેલા તે પૂજ્ય, ઈશ્વરસમાન રાજાનું સ્વાગત કર્યું.
1.92.5
रूपयौवनसंपन्ना शीलाचारवती शुभा ।
सा तमायतपद्माक्षं व्यूढोरस्कं महाभुजम् ॥ १.९२.५ ॥
રૂપ અને યૌવનથી સંપન્ન, શીલ અને આચારવાળી, શુભ એવી તે કન્યા — લાંબા કમળનેત્રવાળા, વિશાળ છાતીવાળા, મહાબાહુ એવા તેને (જોતી રહી).
1.92.6
सिंहस्कन्धं दीर्घबाहुं सर्वलक्षणपूजितम् ।
स्पृष्टं मधुरया वाचा साऽब्रवीज्जनमेजया ॥ १.९२.६ ॥
સિંહ જેવા ખભાવાળા, દીર્ઘબાહુ, સર્વ લક્ષણોથી પૂજિત તે રાજાને મધુર વાણીથી સંબોધીને તે બોલી — હે જનમેજય!
1.92.7
स्वागतं त इति क्षिप्रमुवाच प्रतिपूज्य च ।
आसनेनार्चयित्वा च पाद्येनार्घ्येण चैव हि ॥ १.९२.७ ॥
"આપનું સ્વાગત છે" એમ તરત કહીને, પ્રતિપૂજન કરીને, આસન, પાદ્ય અને અર્ઘ્યથી તેમનો સત્કાર કર્યો.
1.92.8
पप्रच्छानामयं राजन्कुशलं च नराधिपम् ।
यथावदर्चयित्वाऽथ पृष्ट्वा चानामयं तदा ॥ १.९२.८ ॥
હે રાજન, તેણીએ યથાવિધિ સત્કાર કરીને તે નરાધિપનું કુશળ અને આરોગ્ય પૂછ્યું; પછી તેમની તબિયત વિશે પણ પૂછ્યું.
1.92.9
उवाच स्मयमानेव किं कार्यं क्रियतामिति ।
आश्रमस्याभिगमने किं त्वं कार्यं चिकीर्षसि ॥ १.९२.९ ॥
હસતાં હસતાં જાણે તેણી બોલી, 'શું કામ કરવું છે? આ આશ્રમમાં આવીને આપ શું કરવા ઇચ્છો છો?'
1.92.10
कस्त्वमद्येह संप्राप्तो महर्षेराश्रमं शुभम् ।
तामब्रवीत्ततो राजा कन्यां मधुरभाषिणीम् ॥ १.९२.१० ॥
'આજે અહીં મહર્ષિના શુભ આશ્રમમાં આવેલા આપ કોણ છો?' ત્યારે રાજાએ તે મધુરભાષિણી કન્યાને કહ્યું.
1.92.11
दृष्ट्वा सर्वानवद्याङ्गीं यथावत्प्रतिपूजितः ।
राजर्षेस्तस्य पुत्रोऽहमिलिनस्य महात्मनः ॥ १.९२.११ ॥
નિર્દોષ અંગોવાળી તે કન્યાને જોઈને, યથાવિધિ સત્કાર પામીને (તેણે કહ્યું), 'હું મહાત્મા ઇલિન નામના રાજર્ષિનો પુત્ર છું.'
1.92.12
दुष्यन्त इति मे नाम सत्यं पुष्करलोचने ।
आगतोऽहं महाभागमृषिं कण्वमुपासितुम् ॥ १.९२.१२ ॥
'હે કમળનયની, મારું નામ ખરેખર દુષ્યંત છે. મહાભાગ્યવાન ઋષિ કણ્વની સેવા કરવા હું આવ્યો છું.'
1.92.13
क्व गतो भगवान्भद्रे गन्ममाचक्ष्व शोभने ।
गतः पिता मे भगवान्फलान्याहर्तुमाश्रमात्।
मुहूर्तं संप्रतीक्षस्व द्रष्टास्येनमुपागतम् ॥ १.९२.१३ ॥
હે કલ્યાણી, હે સુંદરી, ભગવાન ક્યાં ગયા છે? મને કહે. મારા પિતા ભગવાન ફળ લાવવા આશ્રમમાંથી ગયા છે. એક ક્ષણ રાહ જો; તું તેમને આવતા જોઈશ.
1.92.14
अपश्यमानस्तमृषिं तथा चोक्तस्तया च सः ।
तां दृष्ट्वा च वरारोहां श्रीमतीं चारुहासिनीम् ॥ १.९२.१४ ॥
તે ઋષિને ન જોઈને, તેના વડે આમ કહેવાયેલો તે, સુંદર કમરવાળી, તેજસ્વી, મધુર હાસ્યવાળી તેને જોતો રહ્યો.
1.92.15
विभ्राजमानां वपुषा तपसा च दमेन च ।
रूपयौवनसंपन्नामित्युवाच महीपतिः ॥ १.९२.१५ ॥
શરીર, તપ અને દમથી ઝળહળતી, રૂપ-યૌવનથી સંપન્ન તેને રાજાએ આમ કહ્યું.
1.92.16
का त्वं कस्यासि सुश्रोणि किमर्थं चागता वनम् ।
एवंरूपगुणोपेता कुतस्त्वमसि शोभने ॥ १.९२.१६ ॥
તું કોણ છે, હે સુંદર કમરવાળી? તું કોની છે, કયા કારણે વનમાં આવી છે? આવા રૂપ-ગુણોથી યુક્ત તું ક્યાંથી આવી છે, હે શોભને?
1.92.17
दर्शनादेव हि शुभे त्वया मेऽपहृतं मनः ।
इच्छामि त्वामहं ज्ञातुं तन्ममाचक्ष्व शोभने ॥ १.९२.१७ ॥
હે શુભે, તને જોવા માત્રથી જ તેં મારું મન હરી લીધું છે. હું તને ઓળખવા ઇચ્છું છું; તે મને કહે, હે શોભને.
1.92.18
स्थितोस्म्यमितसौभाग्ये विवक्षुश्चास्मि किंचन ।
शृणु मे नागनासोरु वचनं मत्तकाशिनि ॥ १.९२.१८ ॥
હે અમિત સૌભાગ્યવતી, હું અહીં ઊભો છું; કંઈક કહેવા ઇચ્છું છું. હે ગજનાસા, હે સુંદર સાથળવાળી, હે મત્તકાશિની, મારું વચન સાંભળ.
1.92.19
राजर्षेरन्वये जातः पूरोरस्मि विशेषतः ।
वृण्वे त्वामद्य सुश्रोणि दुष्यन्तो वरवर्णिनि ॥ १.९२.१९ ॥
રાજર્ષિના વંશમાં, ખાસ કરીને પૂરુના વંશમાં હું જન્મ્યો છું. હે સુંદર કટિવાળી, હે શ્રેષ્ઠ વર્ણવાળી, દુષ્યંત હું આજે તને વરું છું.
1.92.20
न मेऽन्यत्र क्षत्रियाया मनो जातु प्रवर्तते ।
ऋषिपुत्रीषु चान्यासु नावरासु परासु च ॥ १.९२.२० ॥
એક ક્ષત્રિય સ્ત્રી સિવાય મારું મન ક્યારેય બીજે જતું નથી. ઋષિકન્યાઓમાં કે બીજી સ્ત્રીઓમાં, નીચી કે ઊંચી સ્ત્રીઓમાં પણ મારું મન જતું નથી.
1.92.21
तस्मात्प्रणिहितात्मानं विद्दि मां कलभाषिणि ।
यस्यां मे त्वयि भावोऽस्ति क्षत्रिया ह्यसि का वदा ॥ १.९२.२१ ॥
તેથી મને સ્થિરચિત્ત જાણ, હે મધુરભાષિણી. તારા પ્રત્યે મારી લાગણી છે; શું તું ક્ષત્રિય સ્ત્રી છે? કહે, તું કોણ છે?
1.92.22
न हि मे भीरु विप्रायां मनः प्रसहते गतिम् ।
भजे त्वामायतापाङ्गे भक्तं भजितुमर्हसि।
भुङ्क्ष राज्यं विशालाक्षि बुद्धिं मात्वन्यथा कृथाः ॥ १.९२.२२ ॥
હે ભીરુ, બ્રાહ્મણ સ્ત્રી તરફ મારું મન જવા દેતું નથી. આયત નેત્રોવાળી, હું તને ઇચ્છું છું; ભક્તનો સ્વીકાર કરવો તને ઉચિત છે. હે વિશાલાક્ષી, રાજ્ય ભોગવ; તારી બુદ્ધિને બીજી રીતે ન ફેરવ.
1.92.23
एवमुक्ता तु सा कन्या तेन राज्ञा तमाश्रमे ।
उवाच हसती वाक्यमिदं सुमधुराक्षरम् ॥ १.९२.२३ ॥
રાજાએ આશ્રમમાં આ પ્રમાણે કહેતાં તે કન્યા હસતી હસતી તેને અતિ મધુર અક્ષરોમાં આ વચનો બોલી.
1.92.24
कण्वस्याहं भगवतो दुष्यन्त दुहिता मता ।
तपस्विनो धृतिमतो धर्मज्ञस्य महात्मनः ॥ १.९२.२४ ॥
હે દુષ્યંત, હું ભગવાન કણ્વની પુત્રી ગણાઉં છું — તે તપસ્વી, ધૈર્યવાન, ધર્મજ્ઞ, મહાત્માની.
1.92.25
अस्वतन्त्रास्मि राजेन्द्र काश्यपो मे गुरुः पिता ।
तमेव प्रार्थय स्वार्थं नायुक्तं कर्तुमर्हसि ॥ १.९२.२५ ॥
હે રાજેન્દ્ર, હું સ્વતંત્ર નથી; કાશ્યપ મારા ગુરુ અને પિતા છે. તમારો હેતુ તેમની પાસેથી જ માગો; અયોગ્ય કર્મ તમારે કરવું ઘટતું નથી.
1.92.26
ऊर्ध्वरेता महाभागे भगवाँल्लोकपूजितः ।
चलेद्धि वृत्ताद्धर्मोपि न चलेत्संशितव्रतः ॥ १.९२.२६ ॥
હે મહાભાગે, ઊર્ધ્વરેતા, ભગવાન, લોકપૂજિત તે દૃઢવ્રતી છે. ધર્મ પણ પોતાના આચરણથી ચલિત થઈ શકે; પણ તેઓ ચલિત નહીં થાય.
1.92.27
कथं त्वं तस्य दुहिता संभूता वरवर्णिनी ।
संशयो मे महानत्र तन्मे छेत्तुमिहार्हसि ॥ १.९२.२७ ॥
હે વરવર્ણિની, તું તેમની પુત્રી કેવી રીતે થઈ? અહીં મને મોટી શંકા છે; તે દૂર કરવી તમને યોગ્ય છે.
1.92.28
यथाऽयमागमो मह्यं यथा चेदमभूत्पुरा ।
अन्यथा सन्तमात्मानमन्यथा सत्सु भाषते ॥ १.९२.२८ ॥
મારું આ આગમન જેમ થયું, અને પહેલાં આ જેમ બન્યું (તેમ જ); પોતે કંઈક હોવા છતાં સજ્જનો સમક્ષ બીજું બોલનાર.
1.92.29
स पापेनावृतो मूर्खस्तेन आत्मापहारकः ।
शृणु राजन्यथातत्त्वं यथाऽस्मि दुहिता मुनेः ॥ १.९२.२९ ॥
પાપથી ઢંકાયેલો તે મૂર્ખ, ચોર, પોતાનો જ આત્મ-અપહારક છે. હે રાજા, હું મુનિની પુત્રી કેવી રીતે છું તે યથાર્થ સાંભળો.
1.92.30
ऋषिः कश्चिदिहागम्य मम जन्माभ्यचोदयत् ।
ऊर्ध्वरेता यथासि त्वं कुतस्त्वेयं शकुन्तला ॥ १.९२.३० ॥
અહીં કોઈ ઋષિ આવીને મારા જન્મ વિશે બોલ્યા—'તમે ઊર્ધ્વરેતા છો, તો આ શકુંતલા ક્યાંથી?'
1.92.31
पुत्री त्वत्तः कथं जाता तत्त्वं मे ब्रूहि काश्यप ।
तस्मै प्रोवाच भगवान्यथा तच्छृणु पार्थिवा ॥ १.९२.३१ ॥
પુત્રી તમારાથી કેવી રીતે જન્મી? હે કાશ્યપ, તે મને કહો. ત્યારે ભગવાને તેને કહ્યું, હે રાજન, જેમ બન્યું તે સાંભળો.
1.92.32
तप्यमानः किल पुरा विश्वामित्रो महत्तपः ।
सुभृशं तापयामास शक्रं सुरगणेश्वरम् ॥ १.९२.३२ ॥
પૂર્વે વિશ્વામિત્ર મહાતપ કરતા હતા અને દેવગણોના સ્વામી ઇન્દ્રને અતિશય તપાવ્યા હતા.
1.92.33
तपसा दीप्तवीर्योऽयं स्थानान्मां च्यावयेदिति ।
भीतः पुरन्दरस्तस्मान्मेनकामिदमब्रवीत् ॥ १.९२.३३ ॥
તપથી પ્રજ્વલિત વીર્યવાળો આ મને મારા સ્થાનથી ચ્યુત કરશે એવા ભયથી ભયભીત પુરંદરે મેનકાને આ કહ્યું.
1.92.34
गुणैरप्सरसां दिव्यैर्मेनके त्वं विशिष्यसे ।
श्रेयो मे कुरु कल्याणि यत्त्वां वक्ष्यामि तच्छृणु ॥ १.९२.३४ ॥
મેનકા, દિવ્ય ગુણોથી તું અપ્સરાઓમાં શ્રેષ્ઠ છે. હે કલ્યાણી, મારું કલ્યાણ કર; હું તને જે કહીશ તે સાંભળ.
1.92.35
असावादित्यशङ्काशो विश्वामित्रो महातपाः ।
तप्यमानस्तपो घोरं मम कम्पयते मनः ॥ १.९२.३५ ॥
સૂર્ય સમાન તેજસ્વી એ મહાતપસ્વી વિશ્વામિત્ર ઘોર તપ કરે છે; તેથી મારું મન કંપે છે.
1.92.36
मेनके तव भारोऽयं विश्वामित्रः सुमध्यमे ।
शंसितात्मा सुदुर्धर्ष उग्रे तपसि वर्तते ॥ १.९२.३६ ॥
મેનકા, આ ભાર તારો છે; હે સુમધ્યમા, આત્મસંયમી અને દુર્ધર્ષ વિશ્વામિત્ર ઉગ્ર તપમાં લીન છે.
1.92.37
स मां न च्यावयेत्स्थानात्तं वै गत्वा प्रलोभय ।
चर तस्य तपोविघ्नं कुरु मे प्रियमुत्तमम् ॥ १.९२.३७ ॥
તે મને મારા સ્થાનેથી ચલાવી ન શકે, તેથી તું જઈને તેને લલચાવ. તેની તપસ્યામાં વિઘ્ન નાખ અને મારું અત્યંત પ્રિય કાર્ય કર.
1.92.38
रूपयौवनमाधुर्यचेष्टितस्मितभाषणैः ।
लोभयित्वा वरारोहे तपसस्तं निवर्तय ॥ १.९२.३८ ॥
હે સુંદર કટિવાળી, રૂપ, યૌવન, માધુર્ય, ચેષ્ટા, સ્મિત અને વાણીથી તેને લલચાવીને તેની તપસ્યામાંથી પાછો વાળ.
1.92.39
महातेजाः स भगवांस्तथैव च महातपाः ।
कोपनश्च तथा ह्येनं जानाति भगवानपि ॥ १.९२.३९ ॥
તે મહાતેજસ્વી, મહાતપસ્વી અને ક્રોધી સ્વભાવના છે; ભગવાન પણ આ જાણે છે.
1.92.40
तेजस्तपसश्चैव कोपस्य च महात्मनः ।
त्वमप्युद्विजसे यस्य नोद्विजेयमहं कथम् ॥ १.९२.४० ॥
મહાત્માના તેજ, તપ અને ક્રોધથી તું પણ ભયભીત થાય છે; તો હું તેનાથી કેમ ન ડરું?
1.92.41
महाभागं वसिष्ठं यः पुत्रैरिष्टैर्व्ययोजयत् ।
क्षत्रजातश्च यः पूर्वमभवद्ब्राह्मणो बलात् ॥ १.९२.४१ ॥
જેણે મહાભાગ્યવાન વસિષ્ઠને તેમના પ્રિય પુત્રોથી વિખૂટા પાડ્યા; જે પહેલાં ક્ષત્રિય જન્મેલો હતો અને બળથી બ્રાહ્મણ બન્યો—
1.92.42
शौचार्थं यो नदीं चक्रे दुर्गमां बहुभिर्जलैः ।
यां तां पुण्यतमां लोके कौशिकीति विदुर्जनाः ॥ १.९२.४२ ॥
શુદ્ધિ માટે જેણે અનેક જળથી દુર્ગમ બનાવેલી નદી સર્જી—જગતમાં લોકો જે અતિ પુણ્યશાળી નદીને 'કૌશિકી' તરીકે જાણે છે.
1.92.43
बभार यत्रास्य पुरा काले दुर्गे महात्मनः ।
दारान्मतङ्गो धर्मात्मा राजर्षिर्व्याधतां गतः ॥ १.९२.४३ ॥
પૂર્વે એક સમયે તે મહાત્માએ અહીં પોતાની પત્નીઓનું ભરણપોષણ કર્યું; ધર્માત્મા માતંગ, રાજર્ષિ, વ્યાધની દશા પામ્યો.
1.92.44
अतीतकाले दुर्भिक्षे अभ्येत्य पुनराक्षमम् ।
मुनिः पारेति नद्या वै नाम चक्रे तदा प्रभुः ॥ १.९२.४४ ॥
ભૂતકાળમાં દુષ્કાળ સમયે મુનિ ફરી આશ્રમે આવ્યા, ત્યારે તે પ્રભુએ નદીનું નામ "પારા" રાખ્યું.
1.92.45
मतङ्गं याजयाञ्चक्रे यत्र प्रीतमनाः स्वयम् ।
त्वं च सोमं भयाद्यस्य गतः पातुं सुरेश्वर ॥ १.९२.४५ ॥
જ્યાં પ્રસન્ન મનથી તેણે પોતે માતંગ પાસે યજ્ઞ કરાવ્યો; હે સુરેશ્વર, જેના ભયથી તું સોમ પીવા ગયો.
1.92.46
चकारान्यं च लोकं वै क्रुद्धो नक्षत्रसंपदा ।
प्रतिश्रवणपूर्वाणि नक्षत्राणि चकार यः।
गुरुशापहतस्यापि त्रिशङ्कोः शरणं ददौ ॥ १.९२.४६ ॥
ક્રોધે ભરાઈ તેણે નક્ષત્ર-સંપત્તિથી બીજો લોક પણ રચ્યો; પહેલાં વચન અપાયેલાં નક્ષત્રો રચનાર, ગુરુના શાપથી હણાયેલા ત્રિશંકુને પણ તેણે આશરો આપ્યો.
1.92.47
ब्रह्मर्षिशापं राजर्षिः कथं मोक्ष्यति कौशिकः ।
अवमत्य तदा देवैर्यज्ञाङ्गं तद्विनाशितम् ॥ १.९२.४७ ॥
બ્રહ્મર્ષિના શાપથી રાજર્ષિ કૌશિક કેવી રીતે મુક્ત થશે? ત્યારે દેવોએ તેનું અપમાન કરીને યજ્ઞાંગ નષ્ટ કર્યું.
1.92.48
अन्यानि च महातेजा यज्ञाङ्गान्यसृजत्प्रभुः ।
निनाय च तदा स्वर्गं त्रिशङ्कुं स महातपाः ॥ १.९२.४८ ॥
તે મહાતેજસ્વી પ્રભુએ યજ્ઞનાં બીજાં અંગોનું પણ સર્જન કર્યું; તે મહાતપસ્વીએ ત્યારે ત્રિશંકુને સ્વર્ગે લઈ ગયા.
1.92.49
एतानि यस्य कर्माणि तस्याहं भृशमुद्विजे ।
यथाऽसौ न दहेत्क्रुद्धस्तथाऽऽज्ञापय मां विभो ॥ १.९२.४९ ॥
આ કર્મો જેના છે, તેનાથી હું અત્યંત ભયભીત છું. હે પ્રભુ, ક્રોધિત થયા છતાં તે મને ન બાળે એવી આજ્ઞા આપો.
1.92.50
तेजसा निर्दहेल्लोकान्कम्पयेद्धरणीं पदा ।
संक्षिपेच्च महामेरुं तूर्णमावर्तयेद्दिशः ॥ १.९२.५० ॥
તે પોતાના તેજથી લોકોને બાળી શકે, પગથી પૃથ્વીને કંપાવી શકે, મહામેરુને સંકોચી શકે અને દિશાઓને શીઘ્ર ફેરવી શકે.
1.92.51
तादृशं तपसा युक्तं प्रदीप्तमिव पावकम् ।
कथमस्मद्विधा नारी जितेन्द्रियमभिस्पृशेत् ॥ १.९२.५१ ॥
તપથી યુક્ત, પ્રજ્વલિત અગ્નિ જેવા તે જિતેન્દ્રિય પુરુષને મારા જેવી સ્ત્રી કેવી રીતે સ્પર્શે?
1.92.52
हुताशनमुखं दीप्तं सूर्यचन्द्राक्षितारकम् ।
कालजिह्वं सुरश्रेष्ठ कथमस्मद्विधा स्पृशेत् ॥ १.९२.५२ ॥
અગ્નિ જેવું મુખ, સૂર્ય-ચંદ્ર જેના નેત્ર, તારાઓથી યુક્ત, કાળ જેવી જીભવાળા તેને, હે સુરશ્રેષ્ઠ, મારા જેવી સ્ત્રી કેવી રીતે સ્પર્શે?
1.92.53
यमश्च सोमश्च महर्षयश्च ।
साध्या विश्वे वालस्विल्याश्च सर्वे।
एतेऽपि यस्योद्विजन्ते प्रभावा-
त्तस्मात्कस्मान्मादृशी नोद्विजेत ॥ १.९२.५३ ॥
યમ, સોમ, મહર્ષિઓ, સાધ્યો, વિશ્વેદેવો અને વાલખિલ્યો, આ સૌ જેના પ્રભાવથી ભયભીત થાય છે, તો મારા જેવી સ્ત્રી કેમ ભયભીત ન થાય?
1.92.54
त्वयैवमुक्ता च कथं समीप-
मृषेर्न गच्छेयमहं सुरेन्द्र।
रक्षां च मे चिन्तय देवराज ।
यथा त्वदर्थं रक्षिताऽहं चरेयम् ॥ १.९२.५४ ॥
તમે આમ કહ્યા પછી, હે સુરેન્દ્ર, હું ઋષિની સમીપ કેવી રીતે ન જાઉં? હે દેવરાજ, મારી રક્ષાનો વિચાર કરો, જેથી તમારા માટે રક્ષિત રહીને હું વિચરી શકું.
1.92.55
कामं तु मे मारुतस्तत्र वासः ।
प्रक्रीडिताया विवृणोतु देव।
भवेच्च मे मन्मथस्तत्र कार्ये ।
सहायभूतस्तु तव प्रसादात् ॥ १.९२.५५ ॥
એમ જ થાઓ. ત્યાં પવન મારું નિવાસસ્થાન થાઓ; હું ક્રીડા કરતી હોઉં ત્યારે તે મને પ્રગટ કરે, હે દેવ. અને તે કાર્યમાં મન્મથ આપની કૃપાથી મારો સહાયક થાઓ.
1.92.56
वनाच्च वायुः सुरभिः प्रवाया-
त्तस्मिन्काले तमृषिं लोभयन्त्याः।
तथेत्युक्त्वा विहिते चैव तस्मिं-
स्ततो ययौ साऽऽश्रमं कौशिकस्य ॥ १.९२.५६ ॥
તે સમયે, હું તે ઋષિને લલચાવતી હોઉં ત્યારે, વનમાંથી સુગંધિત પવન વહે. 'એમ જ થાઓ' એમ કહીને, તે વિહિત થયા પછી, તે કૌશિકના આશ્રમ તરફ ગઈ.