ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 1.92
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.92.1
ततो गच्छन्महाबाहुरेकोऽमात्यान्विसृज्य तान् ।
नापश्यच्चाश्रमे तस्मिंस्तमृषिं संशितव्रतम् ॥ १.९२.१ ॥
ನಂತರ ಮಹಾಬಾಹು ರಾಜನು ಒಬ್ಬನೇ ಹೋಗುತ್ತಾ, ಮಂತ್ರಿಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿ, ಆ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಕಠಿಣ ವ್ರತಧಾರಿಯಾದ ಆ ಋಷಿಯನ್ನು ಕಾಣಲಿಲ್ಲ.
1.92.2
सोऽपश्यमानस्तमृषिं शून्यं दृष्ट्वा तथाऽऽश्रमम् ।
उवाच क इहेत्युच्चैर्वनं सन्नादयन्निव ॥ १.९२.२ ॥
ಆ ಋಷಿಯನ್ನು ಕಾಣದೆ, ಆಶ್ರಮವು ಬಣಗುಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಅವನು ಕಾಡನ್ನು ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುವಂತೆ ಜೋರಾಗಿ 'ಇಲ್ಲಿ ಯಾರಿದ್ದಾರೆ?' ಎಂದು ಕೂಗಿದನು.
1.92.3
श्रुत्वाऽथ तस्य तं शब्दं कन्या श्रीरिव रूपिणी ।
निश्चक्रामाश्रमात्तस्मात्तापसीवेषधारिणी ॥ १.९२.३ ॥
ಆ ಶಬ್ದವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಶ್ರೀದೇವಿಯಂತೆ ರೂಪವತಿಯಾದ ಒಬ್ಬ ಕನ್ಯೆ ತಾಪಸಿಯ ವೇಷ ಧರಿಸಿ ಆ ಆಶ್ರಮದಿಂದ ಹೊರಬಂದಳು.
1.92.4
सा तं दृष्ट्वैव राजानं दुष्यन्तमसितेक्षणा ।
सुप्रीताऽभ्यागतं तं तु पूज्यं प्राप्तमथेश्वरम् ॥ १.९२.४ ॥
ಆ ಕಪ್ಪು ಕಣ್ಣಿನ ಕನ್ಯೆ ದುಷ್ಯಂತ ರಾಜನನ್ನು ನೋಡಿದೊಡನೆ, ಅತಿ ಸಂತೋಷದಿಂದ, ಬಂದಿದ್ದ ಆ ಪೂಜ್ಯ ಅತಿಥಿ ರಾಜನನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಿದಳು.
1.92.5
रूपयौवनसंपन्ना शीलाचारवती शुभा ।
सा तमायतपद्माक्षं व्यूढोरस्कं महाभुजम् ॥ १.९२.५ ॥
ರೂಪ-ಯೌವನ ಸಂಪನ್ನೆ, ಶೀಲ-ಆಚಾರವತಿ, ಶುಭೆಯಾದ ಆ ಕನ್ಯೆ — ಉದ್ದ ಕಮಲ ಕಣ್ಣಿನ, ವಿಶಾಲ ಎದೆಯ, ಮಹಾಬಾಹುವಾದ ಅವನನ್ನು (ನೋಡಿದಳು).
1.92.6
सिंहस्कन्धं दीर्घबाहुं सर्वलक्षणपूजितम् ।
स्पृष्टं मधुरया वाचा साऽब्रवीज्जनमेजया ॥ १.९२.६ ॥
ಸಿಂಹದ ಭುಜವುಳ್ಳ, ದೀರ್ಘಬಾಹುವಿನ, ಸರ್ವ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಪೂಜಿತನಾದ ಅವನನ್ನು ಮಧುರ ವಾಣಿಯಿಂದ ಸಂಬೋಧಿಸಿ, ಅವಳು ಹೇಳಿದಳು — ಓ ಜನಮೇಜಯ!
1.92.7
स्वागतं त इति क्षिप्रमुवाच प्रतिपूज्य च ।
आसनेनार्चयित्वा च पाद्येनार्घ्येण चैव हि ॥ १.९२.७ ॥
"ನಿಮಗೆ ಸ್ವಾಗತ" ಎಂದು ತಕ್ಷಣ ಹೇಳಿ, ಪ್ರತಿಗೌರವ ತೋರಿ, ಆಸನ, ಪಾದ್ಯ, ಅರ್ಘ್ಯಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ಸತ್ಕರಿಸಿದಳು.
1.92.8
पप्रच्छानामयं राजन्कुशलं च नराधिपम् ।
यथावदर्चयित्वाऽथ पृष्ट्वा चानामयं तदा ॥ १.९२.८ ॥
ರಾಜನೇ, ಆಕೆ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಸತ್ಕಾರ ಮಾಡಿ, ಆ ನರಾಧಿಪನ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕ್ಷೇಮವನ್ನು ವಿಚಾರಿಸಿದಳು; ಬಳಿಕ ಅವನ ಯೋಗಕ್ಷೇಮವನ್ನೂ ಕೇಳಿದಳು.
1.92.9
उवाच स्मयमानेव किं कार्यं क्रियतामिति ।
आश्रमस्याभिगमने किं त्वं कार्यं चिकीर्षसि ॥ १.९२.९ ॥
ನಗುತ್ತಾ ಎಂಬಂತೆ ಆಕೆ ಹೇಳಿದಳು: 'ಏನು ಮಾಡಬೇಕು? ಈ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಬಂದು ನೀವು ಏನು ಮಾಡಬಯಸುತ್ತೀರಿ?'
1.92.10
कस्त्वमद्येह संप्राप्तो महर्षेराश्रमं शुभम् ।
तामब्रवीत्ततो राजा कन्यां मधुरभाषिणीम् ॥ १.९२.१० ॥
'ಇಂದು ಈ ಮಹರ್ಷಿಯ ಶುಭಾಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ನೀನು ಯಾರು?' ಆಗ ರಾಜನು ಆ ಮಧುರ ಮಾತಿನ ಕನ್ಯೆಗೆ ಹೇಳಿದನು.
1.92.11
दृष्ट्वा सर्वानवद्याङ्गीं यथावत्प्रतिपूजितः ।
राजर्षेस्तस्य पुत्रोऽहमिलिनस्य महात्मनः ॥ १.९२.११ ॥
ಆ ನಿರ್ದೋಷ ಅಂಗಗಳ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಯಥಾವಿಧಿ ಗೌರವ ಪಡೆದು (ಅವನು ಹೇಳಿದನು): 'ನಾನು ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಇಲಿನ ಎಂಬ ರಾಜರ್ಷಿಯ ಮಗ.'
1.92.12
दुष्यन्त इति मे नाम सत्यं पुष्करलोचने ।
आगतोऽहं महाभागमृषिं कण्वमुपासितुम् ॥ १.९२.१२ ॥
'ಓ ಕಮಲನಯನೆ, ನನ್ನ ಹೆಸರು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ದುಷ್ಯಂತ. ಮಹಾಭಾಗ್ಯವಂತನಾದ ಋಷಿ ಕಣ್ವನ ಸೇವೆಗಾಗಿ ನಾನು ಬಂದಿದ್ದೇನೆ.'
1.92.13
क्व गतो भगवान्भद्रे गन्ममाचक्ष्व शोभने ।
गतः पिता मे भगवान्फलान्याहर्तुमाश्रमात्।
मुहूर्तं संप्रतीक्षस्व द्रष्टास्येनमुपागतम् ॥ १.९२.१३ ॥
ಓ ಒಳ್ಳೆಯವಳೇ, ಓ ಸುಂದರಿಯೇ, ಭಗವಾನರು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಿದ್ದಾರೆ? ನನಗೆ ಹೇಳು. ನನ್ನ ತಂದೆ ಭಗವಾನರು ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ತರಲು ಆಶ್ರಮದಿಂದ ಹೋಗಿದ್ದಾರೆ. ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಕಾದಿರು; ಅವರು ಬರುವುದನ್ನು ನೀನು ನೋಡುವೆ.
1.92.14
अपश्यमानस्तमृषिं तथा चोक्तस्तया च सः ।
तां दृष्ट्वा च वरारोहां श्रीमतीं चारुहासिनीम् ॥ १.९२.१४ ॥
ಆ ಋಷಿಯನ್ನು ಕಾಣದೆ, ಅವಳಿಂದ ಹಾಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಅವನು, ಸುಂದರ ಸೊಂಟದ, ತೇಜಸ್ವಿನಿಯಾದ, ಮಧುರವಾಗಿ ನಗುವ ಅವಳನ್ನು ನೋಡಿದನು.
1.92.15
विभ्राजमानां वपुषा तपसा च दमेन च ।
रूपयौवनसंपन्नामित्युवाच महीपतिः ॥ १.९२.१५ ॥
ದೇಹದಿಂದ, ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ, ದಮದಿಂದ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿರುವ, ರೂಪ ಯೌವನ ಸಂಪನ್ನಳಾದ ಅವಳಿಗೆ ರಾಜನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.
1.92.16
का त्वं कस्यासि सुश्रोणि किमर्थं चागता वनम् ।
एवंरूपगुणोपेता कुतस्त्वमसि शोभने ॥ १.९२.१६ ॥
ನೀನು ಯಾರು, ಓ ಸುಂದರ ಸೊಂಟದವಳೇ? ನೀನು ಯಾರ ಮಗಳು, ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಡಿಗೆ ಬಂದೆ? ಇಂಥ ರೂಪ ಗುಣಗಳುಳ್ಳ ನೀನು ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂದೆ, ಓ ಶೋಭನೆ?
1.92.17
दर्शनादेव हि शुभे त्वया मेऽपहृतं मनः ।
इच्छामि त्वामहं ज्ञातुं तन्ममाचक्ष्व शोभने ॥ १.९२.१७ ॥
ಓ ಶುಭೆಯೇ, ನಿನ್ನನ್ನು ನೋಡಿದ ಕ್ಷಣವೇ ನೀನು ನನ್ನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಕದ್ದುಬಿಟ್ಟಿರುವೆ. ನಿನ್ನನ್ನು ತಿಳಿಯ ಬಯಸುತ್ತೇನೆ; ಅದನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು, ಓ ಶೋಭನೆ.
1.92.18
स्थितोस्म्यमितसौभाग्ये विवक्षुश्चास्मि किंचन ।
शृणु मे नागनासोरु वचनं मत्तकाशिनि ॥ १.९२.१८ ॥
ಅಪರಿಮಿತ ಸೌಭಾಗ್ಯವತಿಯೇ, ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವೆನು; ಏನನ್ನೋ ಹೇಳಲು ಬಯಸುವೆನು. ಆನೆಯ ಸೊಂಡಿಲಿನಂತಹ ಸುಂದರ ತೊಡೆಯುಳ್ಳವಳೇ, ಮತ್ತಕಾಶಿನಿಯೇ, ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳು.
1.92.19
राजर्षेरन्वये जातः पूरोरस्मि विशेषतः ।
वृण्वे त्वामद्य सुश्रोणि दुष्यन्तो वरवर्णिनि ॥ १.९२.१९ ॥
ರಾಜರ್ಷಿಯ ವಂಶದಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪೂರುವಿನ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವನು ನಾನು. ಸುಂದರ ಸೊಂಟದವಳೇ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ವರ್ಣದವಳೇ, ದುಷ್ಯಂತನಾದ ನಾನು ಇಂದು ನಿನ್ನನ್ನು ವರಿಸುತ್ತೇನೆ.
1.92.20
न मेऽन्यत्र क्षत्रियाया मनो जातु प्रवर्तते ।
ऋषिपुत्रीषु चान्यासु नावरासु परासु च ॥ १.९२.२० ॥
ಒಬ್ಬ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆ ಯಾರ ಕಡೆಗೂ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಎಂದೂ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ಋಷಿಪುತ್ರಿಯರಲ್ಲಿ, ಇತರ ಸ್ತ್ರೀಯರಲ್ಲಿ, ಕೀಳಾದವರಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಶ್ರೇಷ್ಠರಲ್ಲಿ ಕೂಡ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ.
1.92.21
तस्मात्प्रणिहितात्मानं विद्दि मां कलभाषिणि ।
यस्यां मे त्वयि भावोऽस्ति क्षत्रिया ह्यसि का वदा ॥ १.९२.२१ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಸ್ಥಿರಚಿತ್ತನೆಂದು ತಿಳಿ, ಮಧುರಭಾಷಿಣಿ. ನಿನ್ನ ಮೇಲೆ ನನ್ನ ಭಾವವಿದೆ; ನೀನು ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಸ್ತ್ರೀಯೇ? ನೀನು ಯಾರು? ಹೇಳು.
1.92.22
न हि मे भीरु विप्रायां मनः प्रसहते गतिम् ।
भजे त्वामायतापाङ्गे भक्तं भजितुमर्हसि।
भुङ्क्ष राज्यं विशालाक्षि बुद्धिं मात्वन्यथा कृथाः ॥ १.९२.२२ ॥
ಭೀರುವೇ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸ್ತ್ರೀಯ ಕಡೆಗೆ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಹೋಗಲು ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ. ಆಯತ ನೇತ್ರೆಯೇ, ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ; ಭಕ್ತನನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದು ನಿನಗೆ ತಕ್ಕದು. ವಿಶಾಲಾಕ್ಷಿಯೇ, ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಅನುಭವಿಸು; ನಿನ್ನ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಬೇರೆಯಾಗಿ ಮಾಡಬೇಡ.
1.92.23
एवमुक्ता तु सा कन्या तेन राज्ञा तमाश्रमे ।
उवाच हसती वाक्यमिदं सुमधुराक्षरम् ॥ १.९२.२३ ॥
ಆ ರಾಜನು ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು, ಆ ಕನ್ಯೆ ನಗುತ್ತಾ ಅವನಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಮಧುರ ಅಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದಳು.
1.92.24
कण्वस्याहं भगवतो दुष्यन्त दुहिता मता ।
तपस्विनो धृतिमतो धर्मज्ञस्य महात्मनः ॥ १.९२.२४ ॥
ದುಷ್ಯಂತನೇ, ನಾನು ಭಗವಾನ್ ಕಣ್ವನ ಮಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ — ಆ ತಪಸ್ವಿ, ಧೈರ್ಯವಂತ, ಧರ್ಮಜ್ಞ, ಮಹಾತ್ಮನ ಮಗಳು.
1.92.25
अस्वतन्त्रास्मि राजेन्द्र काश्यपो मे गुरुः पिता ।
तमेव प्रार्थय स्वार्थं नायुक्तं कर्तुमर्हसि ॥ १.९२.२५ ॥
ಓ ರಾಜೇಂದ್ರ, ನಾನು ಸ್ವತಂತ್ರಳಲ್ಲ; ಕಾಶ್ಯಪರು ನನ್ನ ಗುರುವೂ ತಂದೆಯೂ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ನಿನ್ನ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಅವರನ್ನೇ ಕೇಳು; ಅಯೋಗ್ಯವಾದುದನ್ನು ಮಾಡುವುದು ನಿನಗೆ ತಗದು.
1.92.26
ऊर्ध्वरेता महाभागे भगवाँल्लोकपूजितः ।
चलेद्धि वृत्ताद्धर्मोपि न चलेत्संशितव्रतः ॥ १.९२.२६ ॥
ಓ ಮಹಾಭಾಗೆ, ಊರ್ಧ್ವರೇತಸ್ಸಾದ ಭಗವಂತ, ಲೋಕಪೂಜಿತರು; ದೃಢವ್ರತಿ. ಧರ್ಮವೇ ತನ್ನ ಆಚರಣೆಯಿಂದ ಚಲಿಸಬಹುದು; ಆದರೆ ಅವರು ಚಲಿಸರು.
1.92.27
कथं त्वं तस्य दुहिता संभूता वरवर्णिनी ।
संशयो मे महानत्र तन्मे छेत्तुमिहार्हसि ॥ १.९२.२७ ॥
ಓ ವರವರ್ಣಿನಿ, ನೀನು ಅವರ ಮಗಳಾಗಿ ಹೇಗೆ ಹುಟ್ಟಿದೆ? ಇಲ್ಲಿ ನನಗೆ ದೊಡ್ಡ ಸಂಶಯವಿದೆ; ಅದನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವುದು ನಿನಗೆ ಯೋಗ್ಯ.
1.92.28
यथाऽयमागमो मह्यं यथा चेदमभूत्पुरा ।
अन्यथा सन्तमात्मानमन्यथा सत्सु भाषते ॥ १.९२.२८ ॥
ನನ್ನ ಈ ಆಗಮನ ಹೇಗಾಯಿತು, ಹಿಂದೆ ಇದು ಹೇಗಾಯಿತು ಎಂಬುದು (ಹಾಗೆಯೇ); ತಾನು ಒಂದಾಗಿದ್ದು, ಸತ್ಪುರುಷರ ಮುಂದೆ ಬೇರೆಯಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವವನು.
1.92.29
स पापेनावृतो मूर्खस्तेन आत्मापहारकः ।
शृणु राजन्यथातत्त्वं यथाऽस्मि दुहिता मुनेः ॥ १.९२.२९ ॥
ಪಾಪದಿಂದ ಆವೃತನಾದ ಆ ಮೂರ್ಖ, ಕಳ್ಳ, ತನ್ನನ್ನೇ ಅಪಹರಿಸಿಕೊಂಡವನು. ಓ ರಾಜನೇ, ನಾನು ಮುನಿಯ ಮಗಳು ಹೇಗೆಂದು ನಿಜವಾಗಿ ಕೇಳು.
1.92.30
ऋषिः कश्चिदिहागम्य मम जन्माभ्यचोदयत् ।
ऊर्ध्वरेता यथासि त्वं कुतस्त्वेयं शकुन्तला ॥ १.९२.३० ॥
ಇಲ್ಲಿ ಯಾರೋ ಒಬ್ಬ ಋಷಿ ಬಂದು ನನ್ನ ಜನ್ಮವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು—'ನೀನು ಊರ್ಧ್ವರೇತಸ್ಸಾದಂತೆ, ಈ ಶಕುಂತಲೆ ಎಲ್ಲಿಂದ?'
1.92.31
पुत्री त्वत्तः कथं जाता तत्त्वं मे ब्रूहि काश्यप ।
तस्मै प्रोवाच भगवान्यथा तच्छृणु पार्थिवा ॥ १.९२.३१ ॥
ಮಗಳು ನಿನ್ನಿಂದ ಹೇಗೆ ಜನಿಸಿದಳು? ಕಾಶ್ಯಪ, ಅದನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು. ಆಗ ಭಗವಂತನು ಅವಳಿಗೆ ಹೇಳಿದನು, ರಾಜನೇ, ಹೇಗಾಯಿತೆಂದು ಕೇಳು.
1.92.32
तप्यमानः किल पुरा विश्वामित्रो महत्तपः ।
सुभृशं तापयामास शक्रं सुरगणेश्वरम् ॥ १.९२.३२ ॥
ಹಿಂದೆ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು ಮಹಾ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾ, ದೇವಗಣಗಳ ಒಡೆಯನಾದ ಇಂದ್ರನನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಬಾಧಿಸಿದನು.
1.92.33
तपसा दीप्तवीर्योऽयं स्थानान्मां च्यावयेदिति ।
भीतः पुरन्दरस्तस्मान्मेनकामिदमब्रवीत् ॥ १.९२.३३ ॥
ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಶೌರ್ಯವುಳ್ಳ ಇವನು ನನ್ನನ್ನು ನನ್ನ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಕೆಡವಬಹುದೆಂದು ಭಯಗೊಂಡ ಪುರಂದರನು ಮೇನಕೆಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.
1.92.34
गुणैरप्सरसां दिव्यैर्मेनके त्वं विशिष्यसे ।
श्रेयो मे कुरु कल्याणि यत्त्वां वक्ष्यामि तच्छृणु ॥ १.९२.३४ ॥
ಮೇನಕೆ, ದಿವ್ಯ ಗುಣಗಳಿಂದ ನೀನು ಅಪ್ಸರೆಯರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠಳು. ಕಲ್ಯಾಣಿ, ನನಗೆ ಮಂಗಳವನ್ನು ಮಾಡು; ನಾನು ನಿನಗೆ ಹೇಳುವುದನ್ನು ಕೇಳು.
1.92.35
असावादित्यशङ्काशो विश्वामित्रो महातपाः ।
तप्यमानस्तपो घोरं मम कम्पयते मनः ॥ १.९२.३५ ॥
ಆ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಮಹಾ ತಪಸ್ವಿ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು ಘೋರ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ; ಅದರಿಂದ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ನಡುಗುತ್ತಿದೆ.
1.92.36
मेनके तव भारोऽयं विश्वामित्रः सुमध्यमे ।
शंसितात्मा सुदुर्धर्ष उग्रे तपसि वर्तते ॥ १.९२.३६ ॥
ಮೇನಕೆ, ಈ ಭಾರ ನಿನ್ನದು; ಸುಮಧ್ಯಮೆ, ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು ಆತ್ಮ ನಿಗ್ರಹವುಳ್ಳವನು, ಗೆಲ್ಲಲಾಗದವನು; ಉಗ್ರ ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿದ್ದಾನೆ.
1.92.37
स मां न च्यावयेत्स्थानात्तं वै गत्वा प्रलोभय ।
चर तस्य तपोविघ्नं कुरु मे प्रियमुत्तमम् ॥ १.९२.३७ ॥
ಅವನು ನನ್ನನ್ನು ನನ್ನ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಚಲಿಸದಂತೆ, ನೀನು ಹೋಗಿ ಅವನನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸು. ಅವನ ತಪಸ್ಸಿಗೆ ವಿಘ್ನ ಉಂಟುಮಾಡಿ ನನಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯವಾದುದನ್ನು ಮಾಡು.
1.92.38
रूपयौवनमाधुर्यचेष्टितस्मितभाषणैः ।
लोभयित्वा वरारोहे तपसस्तं निवर्तय ॥ १.९२.३८ ॥
ಓ ಸುಂದರ ಸೊಂಟದವಳೇ, ರೂಪ, ಯೌವನ, ಮಾಧುರ್ಯ, ಚೇಷ್ಟೆ, ನಗು ಮತ್ತು ಮಾತುಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿ ಅವನ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಹಿಂತಿರುಗಿಸು.
1.92.39
महातेजाः स भगवांस्तथैव च महातपाः ।
कोपनश्च तथा ह्येनं जानाति भगवानपि ॥ १.९२.३९ ॥
ಅವರು ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ, ಮಹಾತಪಸ್ವಿ ಮತ್ತು ಕೋಪಸ್ವಭಾವದವರು; ಭಗವಂತರೂ ಇದನ್ನು ಬಲ್ಲರು.
1.92.40
तेजस्तपसश्चैव कोपस्य च महात्मनः ।
त्वमप्युद्विजसे यस्य नोद्विजेयमहं कथम् ॥ १.९२.४० ॥
ಮಹಾತ್ಮನ ತೇಜಸ್ಸು, ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ಕೋಪದಿಂದ ನೀನೇ ಭಯಗೊಂಡಿರುವೆ; ನಾನು ಅವನಿಗೆ ಹೇಗೆ ಭಯಪಡದಿರಲಿ?
1.92.41
महाभागं वसिष्ठं यः पुत्रैरिष्टैर्व्ययोजयत् ।
क्षत्रजातश्च यः पूर्वमभवद्ब्राह्मणो बलात् ॥ १.९२.४१ ॥
ಮಹಾಭಾಗ್ಯವಂತ ವಸಿಷ್ಠರನ್ನು ಅವರ ಪ್ರಿಯ ಪುತ್ರರಿಂದ ಅಗಲಿಸಿದವನು; ಹಿಂದೆ ಕ್ಷತ್ರಿಯನಾಗಿ ಜನಿಸಿ ಬಲದಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಾದವನು—
1.92.42
शौचार्थं यो नदीं चक्रे दुर्गमां बहुभिर्जलैः ।
यां तां पुण्यतमां लोके कौशिकीति विदुर्जनाः ॥ १.९२.४२ ॥
ಶುದ್ಧಿಗಾಗಿ ಅನೇಕ ನೀರಿನಿಂದ ದುರ್ಗಮವಾದ ನದಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದವನು—ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಜನರು ಅತಿ ಪುಣ್ಯವಾದ ಆ ನದಿಯನ್ನು 'ಕೌಶಿಕಿ' ಎಂದು ಬಲ್ಲರು.
1.92.43
बभार यत्रास्य पुरा काले दुर्गे महात्मनः ।
दारान्मतङ्गो धर्मात्मा राजर्षिर्व्याधतां गतः ॥ १.९२.४३ ॥
ಹಿಂದೆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಆ ಮಹಾತ್ಮನು ಇಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯರನ್ನು ಪೋಷಿಸಿದನು; ಧರ್ಮಾತ್ಮನಾದ ಮತಂಗನು, ರಾಜರ್ಷಿ, ಬೇಡನ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದನು.
1.92.44
अतीतकाले दुर्भिक्षे अभ्येत्य पुनराक्षमम् ।
मुनिः पारेति नद्या वै नाम चक्रे तदा प्रभुः ॥ १.९२.४४ ॥
ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದ ಕ್ಷಾಮದಲ್ಲಿ ಮುನಿ ಮತ್ತೆ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಬಂದು, ಆಗ ಆ ಪ್ರಭು ನದಿಗೆ "ಪಾರ" ಎಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟನು.
1.92.45
मतङ्गं याजयाञ्चक्रे यत्र प्रीतमनाः स्वयम् ।
त्वं च सोमं भयाद्यस्य गतः पातुं सुरेश्वर ॥ १.९२.४५ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಮತಂಗನಿಂದ ಪ್ರೀತಮನನಾಗಿ ಅವನೇ ಯಾಗ ಮಾಡಿಸಿದನು; ಓ ಸುರೇಶ್ವರನೇ, ಅವನ ಭಯದಿಂದ ನೀನು ಸೋಮ ಕುಡಿಯಲು ಹೋದೆ.
1.92.46
चकारान्यं च लोकं वै क्रुद्धो नक्षत्रसंपदा ।
प्रतिश्रवणपूर्वाणि नक्षत्राणि चकार यः।
गुरुशापहतस्यापि त्रिशङ्कोः शरणं ददौ ॥ १.९२.४६ ॥
ಕೋಪದಿಂದ ಅವನು ನಕ್ಷತ್ರ-ಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ಲೋಕವನ್ನೂ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು; ಮೊದಲು ವಾಗ್ದಾನ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದವನು, ಗುರುಶಾಪದಿಂದ ಹತನಾದ ತ್ರಿಶಂಕುವಿಗೂ ಆಶ್ರಯ ನೀಡಿದನು.
1.92.47
ब्रह्मर्षिशापं राजर्षिः कथं मोक्ष्यति कौशिकः ।
अवमत्य तदा देवैर्यज्ञाङ्गं तद्विनाशितम् ॥ १.९२.४७ ॥
ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿಯ ಶಾಪದಿಂದ ರಾಜರ್ಷಿ ಕೌಶಿಕನು ಹೇಗೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವನು? ಆಗ ದೇವತೆಗಳು ಅವನನ್ನು ಅವಮಾನಿಸಿ ಯಜ್ಞಾಂಗವನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿದರು.
1.92.48
अन्यानि च महातेजा यज्ञाङ्गान्यसृजत्प्रभुः ।
निनाय च तदा स्वर्गं त्रिशङ्कुं स महातपाः ॥ १.९२.४८ ॥
ಆ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ಪ್ರಭು ಯಜ್ಞದ ಇತರ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು; ಆ ಮಹಾತಪಸ್ವಿ ಆಗ ತ್ರಿಶಂಕುವನ್ನು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ದನು.
1.92.49
एतानि यस्य कर्माणि तस्याहं भृशमुद्विजे ।
यथाऽसौ न दहेत्क्रुद्धस्तथाऽऽज्ञापय मां विभो ॥ १.९२.४९ ॥
ಇವು ಯಾರ ಕರ್ಮಗಳೋ ಅವನಿಗೆ ನಾನು ಬಹಳ ಭಯಪಡುತ್ತೇನೆ. ಓ ಪ್ರಭೂ, ಕೋಪಗೊಂಡರೂ ಅವನು ನನ್ನನ್ನು ಸುಡದಂತೆ ಆಜ್ಞಾಪಿಸು.
1.92.50
तेजसा निर्दहेल्लोकान्कम्पयेद्धरणीं पदा ।
संक्षिपेच्च महामेरुं तूर्णमावर्तयेद्दिशः ॥ १.९२.५० ॥
ಅವನು ತನ್ನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಸುಡಬಲ್ಲನು, ಕಾಲಿನಿಂದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ನಡುಗಿಸಬಲ್ಲನು, ಮಹಾಮೇರುವನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸಬಲ್ಲನು, ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ತಿರುಗಿಸಬಲ್ಲನು.
1.92.51
तादृशं तपसा युक्तं प्रदीप्तमिव पावकम् ।
कथमस्मद्विधा नारी जितेन्द्रियमभिस्पृशेत् ॥ १.९२.५१ ॥
ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಕೂಡಿ, ಉರಿಯುವ ಬೆಂಕಿಯಂತಿರುವ ಅಂಥ ಜಿತೇಂದ್ರಿಯನನ್ನು ನನ್ನಂಥ ಸ್ತ್ರೀ ಹೇಗೆ ಮುಟ್ಟಬಲ್ಲಳು?
1.92.52
हुताशनमुखं दीप्तं सूर्यचन्द्राक्षितारकम् ।
कालजिह्वं सुरश्रेष्ठ कथमस्मद्विधा स्पृशेत् ॥ १.९२.५२ ॥
ಅಗ್ನಿಯಂತಹ ಮುಖ, ಸೂರ್ಯಚಂದ್ರರೇ ಕಣ್ಣುಗಳು, ತಾರೆಗಳಿರುವ, ಕಾಲನಂತಹ ನಾಲಿಗೆಯ ಅವನನ್ನು, ಓ ಸುರಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನನ್ನಂಥ ಸ್ತ್ರೀ ಹೇಗೆ ಮುಟ್ಟಬಲ್ಲಳು?
1.92.53
यमश्च सोमश्च महर्षयश्च ।
साध्या विश्वे वालस्विल्याश्च सर्वे।
एतेऽपि यस्योद्विजन्ते प्रभावा-
त्तस्मात्कस्मान्मादृशी नोद्विजेत ॥ १.९२.५३ ॥
ಯಮ, ಸೋಮ, ಮಹರ್ಷಿಗಳು, ಸಾಧ್ಯರು, ವಿಶ್ವೇದೇವರು, ವಾಲಖಿಲ್ಯರು, ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಯಾರ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಭಯಪಡುತ್ತಾರೋ, ಅವನಿಂದ ನನ್ನಂಥ ಸ್ತ್ರೀ ಏಕೆ ಭಯಪಡದಿರುತ್ತಾಳೆ?
1.92.54
त्वयैवमुक्ता च कथं समीप-
मृषेर्न गच्छेयमहं सुरेन्द्र।
रक्षां च मे चिन्तय देवराज ।
यथा त्वदर्थं रक्षिताऽहं चरेयम् ॥ १.९२.५४ ॥
ನೀನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ಮೇಲೆ, ಓ ಸುರೇಂದ್ರನೇ, ನಾನು ಋಷಿಯ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಹೇಗೆ ಹೋಗದಿರಲಿ? ಓ ದೇವರಾಜನೇ, ನನ್ನ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಯೋಚಿಸು; ನಿನಗಾಗಿ ರಕ್ಷಿತಳಾಗಿ ನಾನು ಸಂಚರಿಸುವಂತೆ.
1.92.55
कामं तु मे मारुतस्तत्र वासः ।
प्रक्रीडिताया विवृणोतु देव।
भवेच्च मे मन्मथस्तत्र कार्ये ।
सहायभूतस्तु तव प्रसादात् ॥ १.९२.५५ ॥
ಹಾಗೆಯೇ ಆಗಲಿ. ಅಲ್ಲಿ ವಾಯು ನನ್ನ ವಾಸಸ್ಥಾನವಾಗಲಿ; ನಾನು ಕ್ರೀಡಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ಅವನು ನನ್ನನ್ನು ಬಯಲುಗೊಳಿಸಲಿ, ದೇವ. ಅಲ್ಲಿ ಆ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಮನ್ಮಥನು ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ನನಗೆ ಸಹಾಯಕನಾಗಲಿ.
1.92.56
वनाच्च वायुः सुरभिः प्रवाया-
त्तस्मिन्काले तमृषिं लोभयन्त्याः।
तथेत्युक्त्वा विहिते चैव तस्मिं-
स्ततो ययौ साऽऽश्रमं कौशिकस्य ॥ १.९२.५६ ॥
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ನಾನು ಆ ಋಷಿಯನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ, ಕಾಡಿನಿಂದ ಸುಗಂಧಭರಿತ ವಾಯು ಬೀಸಲಿ. 'ಹಾಗೆಯೇ ಆಗಲಿ' ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಅದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೊಂಡ ನಂತರ, ಅವಳು ಕೌಶಿಕನ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೋದಳು.