ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 1.94
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.94.1
सुव्यक्तं राजपुत्री त्वं यथा कल्याणि भाषसे ।
भार्या मे भव सुश्रोणि ब्रूहि किं करवाणि ते ॥ १.९४.१ ॥
ହେ କଲ୍ୟାଣୀ, ତୁମ ଆଳାପରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଯେ ତୁମେ ରାଜକନ୍ୟା। ହେ ସୁଶ୍ରୋଣୀ, ତୁମେ ମୋ ଭାର୍ୟା ହୁଅ। କୁହ, ତୁମ ପାଇଁ ମୁଁ କ'ଣ କରିବି?
1.94.2
सुवर्णमालां वासांसि कुण्डले परिहाटके ।
नानापत्तनजे शुभ्रे मणिरत्ने च शोभने ॥ १.९४.२ ॥
ସୁନାମାଳ, ବସ୍ତ୍ର, କୁଣ୍ଡଳ, ସୁନା ଅଳଙ୍କାର, ବିଭିନ୍ନ ନଗରରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସୁନ୍ଦର ମଣି-ରତ୍ନ।
1.94.3
आहरामि तवाद्याहं निष्कादीन्यजिनानि च ।
सर्वं राज्यं तवाद्यास्तु भार्या मे भव शोभने ॥ १.९४.३ ॥
ମୁଁ ଏବେ ତୁମ ପାଇଁ ନିଷ୍କ ଆଦି ସୁନାମୁଦ୍ରା ଓ ମୃଗଚର୍ମ ଆଣିବି। ଆଜିଠାରୁ ସମଗ୍ର ରାଜ୍ୟ ତୁମର ହେଉ। ହେ ଶୋଭନେ, ମୋ ଭାର୍ୟା ହୁଅ।
1.94.4
गान्धर्वेण च मां भीरु विवाहेनैहि सुन्दरि ।
विवाहानां हि रम्भोरु गान्धर्वः श्रेष्ठ उच्यते ॥ १.९४.४ ॥
ହେ ଭୀରୁ, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ଗାନ୍ଧର୍ବ ବିବାହରେ ମୋ ପାଖକୁ ଆସ। ହେ ରମ୍ଭୋରୁ, ବିବାହ ମଧ୍ୟରେ ଗାନ୍ଧର୍ବ ହିଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କୁହାଯାଏ।
1.94.5
फलाहारो गतो राजन्पिता मे इत आश्रमात् ।
मुहूर्तं संप्रतीक्षस्व स मां तुभ्यं प्रदास्यति ॥ १.९४.५ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ମୋ ପିତା ଫଳାହାର ପାଇଁ ଏହି ଆଶ୍ରମରୁ ଯାଇଛନ୍ତି। ଗୋଟିଏ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଅପେକ୍ଷା କର, ସେ ମୋତେ ତୁମକୁ ଦେବେ।
1.94.6
पिता हि मे प्रभुर्नित्यं दैवतं परमं मम ।
यस्मै मां दास्यति पिता स मे भर्ता भविष्यति ॥ १.९४.६ ॥
ମୋ ପିତା ହିଁ ସର୍ବଦା ମୋ ପ୍ରଭୁ ଓ ମୋର ପରମ ଦେବତା। ଯାହାକୁ ପିତା ମୋତେ ଦେବେ, ସେ ହିଁ ମୋ ସ୍ୱାମୀ ହେବେ।
1.94.7
पिता रक्षति कौमारे भर्ता रक्षति यौवने ।
पुत्रस्तु स्थाविरे भावे न स्त्री स्वातन्त्र्यमर्हति ॥ १.९४.७ ॥
ଶୈଶବରେ ପିତା ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ଯୌବନରେ ସ୍ୱାମୀ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ବାର୍ଦ୍ଧକ୍ୟରେ ପୁତ୍ର ରକ୍ଷା କରନ୍ତି। ସ୍ତ୍ରୀ ସ୍ୱାଧୀନତାର ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ।
1.94.8
समन्यमाना राजेन्द्र पितरं मे तपस्विनम् ।
अधर्मेण हि धर्मिष्ठ कथं वरमुपास्महे ॥ १.९४.८ ॥
ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ମୋ ତପସ୍ୱୀ ପିତାଙ୍କୁ ମାନି, ହେ ଧର୍ମିଷ୍ଠ, ଅଧର୍ମରେ ବର ଉପାସନା ଆମେ କିପରି କରିବା?
1.94.9
मामैवं वद कल्याणि तपोराशिं दमात्मकम् ।
मन्युप्रहरणा विप्रा न विप्राः शस्त्रपाणयः ॥ १.९४.९ ॥
ହେ କଲ୍ୟାଣୀ, ମୋତେ ଏପରି କୁହ ନାହିଁ; ତପସ୍ୟାର ରାଶି ଓ ସଂଯମୀ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ବିଷୟରେ। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କ୍ରୋଧକୁ ହିଁ ଅସ୍ତ୍ର କରନ୍ତି, ହାତରେ ଅସ୍ତ୍ର ଧରନ୍ତି ନାହିଁ।
1.94.10
मन्युना घ्नन्ति ते शत्रून्वज्रेणेन्द्र इवासुरान् ।
अग्निर्दहति तेजोभिः सूर्यो दहति रश्मिभिः ॥ १.९४.१० ॥
ସେମାନେ କ୍ରୋଧରେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ବଧ କରନ୍ତି, ଇନ୍ଦ୍ର ବଜ୍ରରେ ଅସୁରମାନଙ୍କୁ ବଧ କରିବା ପରି। ଅଗ୍ନି ନିଜ ଶିଖାରେ ଦହନ କରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ନିଜ କିରଣରେ ଦହନ କରେ।
1.94.11
राजा दहति दण्डेन ब्राह्मणो मन्युना दहेत् ।
क्रोधिता मन्युना घ्नन्ति वज्रपाणिरिवासुरान् ॥ १.९४.११ ॥
ରାଜା ଦଣ୍ଡରେ ଦହନ କରନ୍ତି, ବ୍ରାହ୍ମଣ କ୍ରୋଧରେ ଦହନ କରିପାରନ୍ତି। କ୍ରୋଧିତ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ବଜ୍ରପାଣି ପରି ଅସୁରମାନଙ୍କୁ ବଧ କରନ୍ତି।
1.94.12
जाने भद्रे महर्षिं तं तस्य मन्युर्न विद्यते ।
इच्छामि त्वां वरारोहे भजमानामनिन्दिते।
त्वदर्थं मां स्थितं विद्धि त्वद्गतं हि मनो मम ॥ १.९४.१२ ॥
ହେ କଲ୍ୟାଣୀ, ସେ ମହର୍ଷିଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କ୍ରୋଧ ନାହିଁ ବୋଲି ମୁଁ ଜାଣେ। ହେ ସୁନ୍ଦର କଟିଦେଶୀୟା, ହେ ନିର୍ଦୋଷା, ମୁଁ ତୁମକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ, ତୁମେ ମୋର ସେବା କରୁଛ। ତୁମ ପାଇଁ ମୁଁ ଠିଆ ହୋଇଛି ବୋଲି ଜାଣ; ମୋ ମନ ତୁମ ପ୍ରତି ଗଲାଣି।
1.94.13
आत्मनो बन्धुरात्मैव गतिरात्मैव चात्मनः ।
आत्मनैवात्मनो दानं कर्तुमर्हसि धर्मतः ॥ १.९४.१३ ॥
ନିଜେ ହିଁ ନିଜର ବନ୍ଧୁ, ନିଜେ ହିଁ ନିଜର ଗତି। ଧର୍ମାନୁସାରେ ତୁମେ ନିଜକୁ ହିଁ ଦାନ କରିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ।
1.94.14
अष्टावेव समासेन विवाहा धर्मतः स्मृताः ।
ब्राह्मो दैवस्तथैवार्षः प्राजापत्यस्तथाऽऽसुरः ॥ १.९४.१४ ॥
ସଂକ୍ଷେପରେ, ଧର୍ମାନୁସାରେ ବିବାହ ଆଠଟି ବୋଲି ସ୍ମୃତ: ବ୍ରାହ୍ମ, ଦୈବ, ଆର୍ଷ, ପ୍ରାଜାପତ୍ୟ ଓ ଆସୁର।
1.94.15
गान्धर्वो राक्षसश्चैव पैशाचश्चाष्टमः स्मृतः ।
तेषां धर्म्यान्यथापूर्वं मनुः स्वायंभुवोऽब्रवीत् ॥ १.९४.१५ ॥
ଗାନ୍ଧର୍ବ, ରାକ୍ଷସ ଓ ପୈଶାଚ — ଏହା ଅଷ୍ଟମ ବୋଲି ସ୍ମୃତ। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଧର୍ମ୍ୟ ଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ ମନୁ ପୂର୍ବକ୍ରମରେ କହିଛନ୍ତି।
1.94.16
प्रशस्तांश्चतुरः पूर्वान्ब्राह्मणस्योपधारय ।
षडानुपूर्व्या क्षत्रस्य विद्धि धर्म्याननिन्दिते ॥ १.९४.१६ ॥
ବ୍ରାହ୍ମଣ ପାଇଁ ପ୍ରଥମ ଚାରିଟି ପ୍ରଶସ୍ତ ବିବାହ ବିଚାର କର। କ୍ଷତ୍ରିୟ ପାଇଁ କ୍ରମରେ ଛଅଟି ଧର୍ମ୍ୟ ଜାଣ, ହେ ନିର୍ଦୋଷେ।
1.94.17
राज्ञां तु राक्षसोऽप्युक्तो विट्शूद्रेष्वासुरः स्मृतः ।
पञ्चानां तु त्रयो धर्म्या अधर्म्यौ द्वौ स्मृताविह ॥ १.९४.१७ ॥
ରାଜାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ରାକ୍ଷସ ବିବାହ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଇଛି; ବୈଶ୍ୟ ଓ ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆସୁର ସ୍ମୃତ। ପାଞ୍ଚରୁ ତିନୋଟି ଧର୍ମ୍ୟ; ଏଠାରେ ଦୁଇଟି ଅଧର୍ମ୍ୟ ବୋଲି ସ୍ମୃତ।
1.94.18
पैशाच आसुरश्चैव न कर्तव्यौ कदाचन ।
अनेन विधिना कार्यो धर्मस्यैषा गतिः स्मृता ॥ १.९४.१८ ॥
ପୈଶାଚ ଓ ଆସୁର ବିବାହ କଦାପି କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଏହି ବିଧି ଅନୁସାରେ କରାଯିବା ଉଚିତ; ଏହା ଧର୍ମର ଗତି ବୋଲି ସ୍ମୃତ।
1.94.19
गान्धर्वराक्षसौ क्षत्रे धर्म्यौ तौ मा विशङ्किथाः ।
पृथग्वा यदि वा मिश्रौ कर्तव्यौ नात्र संशयः ॥ १.९४.१९ ॥
ଗାନ୍ଧର୍ବ ଓ ରାକ୍ଷସ ବିବାହ କ୍ଷତ୍ରିୟ ପାଇଁ ଧର୍ମ୍ୟ; ସେଥିରେ ସନ୍ଦେହ କର ନାହିଁ। ସେଗୁଡ଼ିକ ପୃଥକ କିମ୍ବା ମିଶ୍ରିତ ଭାବେ କରାଯାଇପାରେ; ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
1.94.20
सा त्वं मम सकामस्य सकामा वरवर्णिनी ।
गान्धर्वेण विवाहेन भार्या भवितुमर्हसि ॥ १.९४.२० ॥
ହେ ସୁନ୍ଦର ବର୍ଣ୍ଣା, ମୋତେ ଇଚ୍ଛା କରୁଥିବା ତୁମେ ମୋ ଇଚ୍ଛାରେ ସହଭାଗୀ; ଗାନ୍ଧର୍ବ ବିବାହରେ ତୁମେ ମୋ ଭାର୍ଯ୍ୟା ହେବାର ଯୋଗ୍ୟ।
1.94.21
यदि धर्मपथस्त्वेव यदि चात्मा प्रभुर्मम ।
प्रदाने पौरवश्रेष्ठ शृणु मे समयं प्रभो ॥ १.९४.२१ ॥
ଯଦି ଏହା ଧର୍ମପଥ ହୁଏ ଏବଂ ମୋ ଆତ୍ମା ମୋ ଅଧୀନ ହୁଏ, ତେବେ ହେ ପୌରବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ହେ ପ୍ରଭୋ, ମୋତେ ଦାନ କରିବା ବିଷୟରେ ମୋ ସର୍ତ୍ତ ଶୁଣ।
1.94.22
सत्यं मे प्रतिजानीहि यथा वक्ष्याम्यहं रहः ।
मयि जायेत यः पुत्रः स भवेत्त्वदनन्तरः ॥ १.९४.२२ ॥
ମୁଁ ନିର୍ଜନରେ ଯାହା କହିବି ସେଥିପାଇଁ ମୋତେ ସତ୍ୟ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଦିଅ: ମୋଠାରୁ ଜନ୍ମିବା ପୁତ୍ର ତୁମ ପରେ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ହେବ।
1.94.23
युवराजो महाराज सत्यमेतद्ब्रवीमि ते ।
यद्येतदेवं दुष्यन्त अस्तु मे सङ्गमस्त्वया ॥ १.९४.२३ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ଯୁବରାଜ, ମୁଁ ତୁମକୁ ସତ୍ୟ କହୁଛି। ହେ ଦୁଷ୍ୟନ୍ତ, ଯଦି ଏହା ଏମିତି ହୁଏ, ତେବେ ତୁମ ସହିତ ମୋର ମିଳନ ହେଉ।
1.94.24
तस्यास्तु सर्वं संश्रुत्य यथोक्तं स विशांपतिः ।
दुष्यन्तः पुनरेवाह यद्यदिच्छसि तद्वद ॥ १.९४.२४ ॥
ତା'ର କହିଥିବା ସବୁ ଶୁଣି ଓ ସମ୍ମତ ହୋଇ ସେ ରାଜା ଦୁଷ୍ୟନ୍ତ ପୁଣି କହିଲେ: ତୁମେ ଯାହା ଚାହଁ ତାହା କୁହ।
1.94.25
ख्यातो लोकप्रवादोयं विवाह इति शास्त्रतः ।
वैवाहिकीं क्रियां सन्तः प्रशंसन्ति प्रजाहिताम् ॥ १.९४.२५ ॥
ବିବାହ ଶାସ୍ତ୍ରାନୁସାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ବୋଲି ଲୋକପ୍ରବାଦ ଅଛି; ସଜ୍ଜନମାନେ ସନ୍ତାନହିତକାରୀ ବୈବାହିକ କ୍ରିୟାର ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି।
1.94.26
लोकप्रवादशान्त्यर्थं विवाहं विधिना कुरु ।
सन्त्यत्र यज्ञपात्राणि दर्भाः सुमनसोऽक्षताः ॥ १.९४.२६ ॥
ଲୋକନିନ୍ଦା ଶାନ୍ତ କରିବାକୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ବିବାହ କରନ୍ତୁ। ଏଠାରେ ଯଜ୍ଞପାତ୍ର, କୁଶ, ଫୁଲ ଓ ଅକ୍ଷତ ଅଛି।
1.94.27
यथा युक्तो विवाहः स्यात्तथा युक्ता प्रजा भवेत् ।
तस्मादाज्यं हविर्लाजाः सिकता ब्राह्मणास्तव ॥ १.९४.२७ ॥
ବିବାହ ଯଥାଯଥ ହେଉ ଓ ସନ୍ତାନ ମଧ୍ୟ ଯଥାଯଥ ହେଉ — ଏଥିପାଇଁ ଘିଅ, ହବିଃ, ଲାଜା, ବାଲି, ଆପଣଙ୍କ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଏଠାରେ ଅଛନ୍ତି।
1.94.28
वैवाहिकानि चान्यानि समस्तानीह पार्थिव ।
दुरुक्तमपि राजेन्द्र क्षन्तव्यं धर्मकारणात् ॥ १.९४.२८ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ବିବାହ ସହ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ଅନ୍ୟ ସବୁ କିଛି ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଅଛି। ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଧର୍ମ ପାଇଁ ମୋର କଠୋର ବାକ୍ୟ ମଧ୍ୟ କ୍ଷମା ଯୋଗ୍ୟ।
1.94.29
एवमस्त्विति तां राजा प्रत्युवाचाविचारयन् ।
अपि च त्वां हि नेष्यामि नगरं स्वं शुचिस्मिते ॥ १.९४.२९ ॥
'ସେପରି ହେଉ' ବୋଲି ରାଜା ବିଚାର ନକରି ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ: 'ହେ ଶୁଚିସ୍ମିତେ, ମୁଁ ତୁମକୁ ମୋ ନଗରକୁ ନେଇଯିବି।'
1.94.30
यथा त्वमर्हा सुश्रोणि मन्यसे तद्ब्रवीमि ते ।
एवमुक्त्वा स राजर्षिस्तामनिन्दितगामिनीम् ॥ १.९४.३० ॥
'ହେ ସୁନ୍ଦର କଟିଦେଶ ବିଶିଷ୍ଟା, ତୁମେ ଯେପରି ଯୋଗ୍ୟ ମନେ କର, ସେପରି ମୁଁ ତୁମକୁ କହୁଛି।' ଏହା କହି ସେହି ରାଜର୍ଷି ନିର୍ଦୋଷ ଗମନଶାଳିନୀଙ୍କୁ...
1.94.31
पुरोहितं समाहूय वचनं युक्तमब्रवीत् ।
राजपुत्र्या यदुक्तं वै न वृथा कर्तुमुत्सहे ॥ १.९४.३१ ॥
ପୁରୋହିତଙ୍କୁ ଡାକି ସେ ଉଚିତ କଥା କହିଲେ, 'ରାଜକନ୍ୟା ଯାହା କହିଛନ୍ତି, ତାହା ମୁଁ ବୃଥା କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ ନାହିଁ।'
1.94.32
क्रियाहीनो हि न भवेन्मम पुत्रो महाद्युतिः ।
तथा कुरुष्व शास्त्रोक्तं विवाहं मा चिरंकुरु ॥ १.९४.३२ ॥
ମୋ ତେଜସ୍ୱୀ ପୁତ୍ର କ୍ରିୟାହୀନ ନ ହେଉ; ତେଣୁ ଶାସ୍ତ୍ରାନୁସାରେ ବିବାହ କର, ବିଳମ୍ବ କର ନାହିଁ।
1.94.33
एवमुक्तो नृपतिना द्विजः परमयन्त्रितः ।
शोभनं राजराजेति विधिना कृतवान्द्विजः ॥ १.९४.३३ ॥
ରାଜାଙ୍କ ଏପରି କହିବାରୁ ସେ ଦ୍ୱିଜ ଅତି ସଂଯମରେ, 'ହେ ରାଜାଧିରାଜ, ଶୁଭ ହେଉ' ବୋଲି ବିଧି ଅନୁସାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ।
1.94.34
शासनाद्विप्रमुख्यस्य कृतकौतुकमङ्गलः ।
जग्राह विधिवत्पाणावुवास च तया सह ॥ १.९४.३४ ॥
ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିପ୍ରଙ୍କ ଆଦେଶରେ ମଙ୍ଗଳ-କୌତୁକ କରି ସେ ବିଧିବତ୍ ତାଙ୍କ ହାତ ଧରି ତାଙ୍କ ସହିତ ବାସ କଲେ।
1.94.35
विश्वास्य चैनां स प्रायादब्रवीच्च पुनः पुनः ।
प्रेषयिष्ये तवार्थाय वाहिनीं चतुरङ्गिणीम् ॥ १.९४.३५ ॥
ତାଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱସ୍ତ କରି ସେ ଚାଲିଗଲେ ଏବଂ ବାରମ୍ବାର କହିଲେ, 'ତୁମ ପାଇଁ ମୁଁ ଚତୁରଙ୍ଗିଣୀ ସେନା ପଠାଇବି।'
1.94.36
त्रैविद्यवृद्धैः सहितां नानाराजजनैः सह ।
शिबिकासहस्रैः सहिता वयमायान्ति बान्धवाः ॥ १.९४.३६ ॥
ତ୍ରିବେଦରେ ବୃଦ୍ଧ ବିପ୍ରମାନଙ୍କ ଓ ନାନା ରାଜଜନଙ୍କ ସହିତ, ହଜାର ହଜାର ପାଲିଙ୍କି ସହିତ ଆମ ଆତ୍ମୀୟମାନେ ଆସୁଛୁ।
1.94.37
मूकाश्चैव किराताश्च कुब्जा वामनकैः सह ।
सहिताः कञ्चुकिवरैर्वाहिनी सूतमागधैः ॥ १.९४.३७ ॥
ମୂକ ଓ କିରାତ, କୁବ୍ଜ ଓ ବାମନମାନଙ୍କ ସହିତ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ କଞ୍ଚୁକୀ, ସୂତ ଓ ମାଗଧଙ୍କ ସହିତ ସେନା ଆସିବ।
1.94.38
शङ्खदुन्दुभिनिर्घोषैर्वनं च समुपैष्यति ।
तथा त्वामानयिष्यामि नगरं स्वं शुचिस्मिते ॥ १.९४.३८ ॥
ଶଙ୍ଖ ଓ ଦୁନ୍ଦୁଭି ଧ୍ୱନି ସହିତ ସେନା ବନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆସିବ; ଏହିପରି, ହେ ଶୁଚିସ୍ମିତା, ମୁଁ ତୁମକୁ ତୁମ ନଗରକୁ ନେଇଯିବି।
1.94.39
अन्यथा त्वां न नेष्यामि स्वनिवेशमसत्कृताम् ।
सर्वमङ्गलसत्कारैः सुभ्रु सत्यं करोमि ते ॥ १.९४.३९ ॥
ନହେଲେ ଅସମ୍ମାନିତା ତୁମକୁ ମୁଁ ମୋ ନିବାସକୁ ନେବି ନାହିଁ; ସମସ୍ତ ମଙ୍ଗଳ ସତ୍କାର ସହିତ, ହେ ସୁଭ୍ରୁ, ମୁଁ ଏହା ତୁମ ପାଇଁ ସତ୍ୟ କରିବି।
1.94.40
एवमुक्त्वा स राजर्षिस्तामनिन्दितगामिनीम् ।
परिष्वज्य च बाहुभ्यां स्मितपूर्वमुदैक्षत ॥ १.९४.४० ॥
ଏହିପରି କହି ସେ ରାଜର୍ଷି, ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ଗମନଶୀଳାଙ୍କୁ ଦୁଇ ବାହୁରେ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ପ୍ରଥମେ ହସି ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
1.94.41
प्रदक्षिणीकृतां देवीं पुनस्तां परिषस्वजे ।
शकुन्तला सा सुमुखी पपात नृपपादयोः ॥ १.९४.४१ ॥
ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରାଯାଇଥିବା ସେହି ଦେବୀଙ୍କୁ ସେ ପୁଣି ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ; ସୁମୁଖୀ ଶକୁନ୍ତଳା ରାଜାଙ୍କ ପାଦରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
1.94.42
तां देवीं पुनरुत्थाप्य मा शुचेति पुनः पुनः ।
शपेयं सुकृतेनैव प्रापयिष्ये नृपात्मजे ॥ १.९४.४२ ॥
ସେହି ଦେବୀଙ୍କୁ ପୁଣି ଉଠାଇ, 'ଶୋକ କର ନାହିଁ' ବୋଲି ବାରମ୍ବାର କହି, ମୁଁ ମୋ ସୁକର୍ମର ଶପଥ କରୁଛି; ହେ ରାଜକନ୍ୟା, ଏହା ମୁଁ ନିଶ୍ଚୟ ସାଧିବି।
1.94.43
इति तस्याः प्रतिश्रुत्य स नृपो जनमेजय ।
मनसा चिन्तयन्प्रायात्काश्यपं प्रति पार्थिव ॥ १.९४.४३ ॥
ଜନମେଜୟ, ଏହିପରି ତାଙ୍କୁ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇ ସେ ରାଜା ମନରେ ଚିନ୍ତା କରି କାଶ୍ୟପଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଗଲେ, ହେ ରାଜନ୍।
1.94.44
भगवांस्तपसा युक्तः श्रुत्वा किं नु करिष्यति ।
तं न प्रसाद्यागतोऽहं प्रसीदेति द्विजोत्तमम्।
एवं संचिन्तयन्नेव प्रविवेश स्वकं पुरम् ॥ १.९४.४४ ॥
ତପସ୍ୟାରେ ଯୁକ୍ତ ଭଗବାନ ଶୁଣି କ'ଣ କରିବେ? ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ ନ କରି ମୁଁ ଆସିଛି। 'ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତୁ' ଏହା ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜଙ୍କୁ କହିବାକୁ ଅଛି। ଏପରି ଚିନ୍ତା କରୁ କରୁ ସେ ନିଜ ନଗରରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
1.94.45
ततो मुहूर्ते याते तु कण्वोऽप्याश्रममागमत् ।
शकुन्तला च पितरं ह्रिया नोपजगाम तम् ॥ १.९४.४५ ॥
ତା'ପରେ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ବିତିଗଲା ପରେ କଣ୍ୱ ମଧ୍ୟ ଆଶ୍ରମକୁ ଆସିଲେ। ଶକୁନ୍ତଳା ଲଜ୍ଜାରୁ ତାଙ୍କ ପିତା ପାଖକୁ ଗଲେ ନାହିଁ।
1.94.46
शङ्कितेव च विप्रर्षिमुपचक्राम सा शनैः ।
ततोऽस्य भारं जग्राह आसनं चाप्यकल्पयत् ॥ १.९४.४६ ॥
ସେ ଶଙ୍କିତା ପରି ଧୀରେ ଧୀରେ ସେହି ବିପ୍ରର୍ଷିଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ। ତା'ପରେ ସେ ତାଙ୍କ ଭାର ନେଲେ ଏବଂ ଆସନ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲେ।
1.94.47
प्राक्षालयच्च सा पादौ काश्यपस्य महात्मनः ।
न चैनं लज्जयाऽशक्नोदक्षिभ्यामभिवीक्षितुम् ॥ १.९४.४७ ॥
ସେ ମହାତ୍ମା କାଶ୍ୟପଙ୍କ ପାଦ ଧୋଇଲେ। ଲଜ୍ଜାରୁ ସେ ଆଖିରେ ତାଙ୍କୁ ଚାହିଁ ପାରିଲେ ନାହିଁ।
1.94.48
शकुन्तला च सव्रीडा तमृषिं नाभ्यभाषत ।
तस्मात्स्वधर्मात्स्खलिता भीता सा भरतर्षभ ॥ १.९४.४८ ॥
ଲଜ୍ଜାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣା ଶକୁନ୍ତଳା ସେହି ଋଷିଙ୍କ ସହିତ କିଛି କହିଲେ ନାହିଁ। ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ନିଜ ଧର୍ମରୁ ଖସିଯିବାରୁ ସେ ଭୀତା ହେଲେ।
1.94.49
अभवद्दोषदर्शित्वाद्ब्रह्मचारिण्ययन्त्रिता ।
स तदा व्रीडितां दृष्ट्वा ऋषिस्तां प्रत्यभाषत ॥ १.९४.४९ ॥
ଦୋଷ ଦେଖିବା ହେତୁ ସେ ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣୀ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ଅସଂଯତ ହୋଇଗଲେ। ତେବେ ତାଙ୍କୁ ଲଜ୍ଜିତ ଦେଖି ଋଷି ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
1.94.50
सव्रीडैव च दीर्घायुः पुरेव भविता न च ।
वृत्तं कथय रम्भोरु मा त्रासं च प्रकल्पय ॥ १.९४.५० ॥
ଲଜ୍ଜିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ଦୀର୍ଘାୟୁ ହେବ, ପୂର୍ବ ପରି ନୁହେଁ। ହେ ରମ୍ଭୋରୁ, ଯାହା ଘଟିଛି କୁହ; ଭୟ କର ନାହିଁ।
1.94.51
ततः प्रक्षाल्य पादौ सा विश्रान्तं पुनरब्रवीत् ।
निधाय कामं तस्यर्षेः कन्दानि च फलानि च ॥ १.९४.५१ ॥
ତା'ପରେ ସେ ପାଦ ଧୋଇ ବିଶ୍ରାମ ନେଇ ପୁଣି କହିଲା; ସେହି ଋଷିଙ୍କ ପାଇଁ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ କନ୍ଦ ଓ ଫଳ ରଖି।
1.94.52
ततः संवाह्य पादौ सा विश्रान्तं वेदिमध्यमा ।
शकुन्तला पौरवाणां दुष्यन्तं जग्मुषी पतिम् ॥ १.९४.५२ ॥
ତା'ପରେ ସେହି ସରୁ କଟି ଶକୁନ୍ତଳା ପାଦ ଚାପି ବିଶ୍ରାମ ନେଇ, ପୌରବ ଦୁଷ୍ମନ୍ତ ନାମକ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ।
1.94.53
ततः कृच्छ्रादतिशुभा सव्रीडा श्रमती तदा ।
सगद्गदमुवाचेदं काश्यपं सा शुचिस्मिता ॥ १.९४.५३ ॥
ତେବେ ଅତି ସୁନ୍ଦରୀ, ଲଜ୍ଜିତା ଓ କ୍ଳାନ୍ତା, ଶୁଚି ହସର ସେହି ଶକୁନ୍ତଳା କଷ୍ଟରେ ଗଦ୍ଗଦ ସ୍ୱରରେ କଶ୍ୟପଙ୍କୁ ଏହା କହିଲେ।
1.94.54
राजा ताताजगामेह दुष्यन्त इलिलात्मजः ।
मया पतिर्वृतो योऽसौ दैवयोगादिहागतः ॥ १.९४.५४ ॥
ହେ ତାତ, ଇଳାଙ୍କ ପୁତ୍ର ରାଜା ଦୁଷ୍ମନ୍ତ ଏଠାକୁ ଆସିଛନ୍ତି। ମୁଁ ଯାହାକୁ ସ୍ୱାମୀ ରୂପେ ବରଣ କରିଥିଲି, ସେ ଦୈବଯୋଗରେ ଏଠାକୁ ଆସିଛନ୍ତି।
1.94.55
तस्य तात प्रसीद त्वं भर्ता मे सुमहायशाः ।
अतः सर्वं तु यद्वृत्तं दिव्यज्ञानेन पश्यसि ॥ १.९४.५५ ॥
ହେ ତାତ, ମୋ ସ୍ୱାମୀ, ସେହି ମହାଯଶସ୍ୱୀ ପ୍ରତି ଆପଣ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତୁ। ଯାହା ଘଟିଛି ତାହା ଆପଣ ଦିବ୍ୟ ଜ୍ଞାନରେ ଦେଖୁଛନ୍ତି।
1.94.56
अभयं क्षत्रियकुले प्रसादं कर्तुमर्हसि ।
चक्षुषा स तु दिव्येन सर्वं विज्ञाय काश्यपः ॥ १.९४.५६ ॥
କ୍ଷତ୍ରିୟ କୁଳକୁ ଅଭୟ ଓ କୃପା ଦେବା ଆପଣଙ୍କ ପକ୍ଷେ ଯୋଗ୍ୟ। କାଶ୍ୟପ ଦିବ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟିରେ ସବୁ ଜାଣି...
1.94.57
ततो धर्मिष्ठतां मत्वा धर्मे चास्खलितं मनः ।
उवाच भगवान्प्रीतस्तद्वृत्तं सुमहातपाः ॥ १.९४.५७ ॥
ତା'ପରେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠା ଓ ଧର୍ମରେ ଅଚଳ ମନ ଦେଖି ପ୍ରସନ୍ନ ଭଗବାନ, ମହାତପସ୍ୱୀ ସେହି ଘଟଣା ବିଷୟରେ କହିଲେ।
1.94.58
एवमेतन्मया ज्ञातं दृष्टं दिव्येन चक्षुषा ।
त्वयाऽद्य राजान्वयया मामनादृत्य यत्कृतम् ॥ १.९४.५८ ॥
ଏହା ମୁଁ ଦିବ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଜାଣିଛି ଓ ଦେଖିଛି। ରାଜବଂଶର କନ୍ୟା, ଆଜି ମୋତେ ଅବହେଳା କରି ତୁମେ ଯାହା କରିଛ...
1.94.59
पुंसा सह समायोगो न स धर्मोपघातकः ।
न भयं विद्यते भद्रे मा शुचः सुकृतं कृतम् ॥ १.९४.५९ ॥
ପୁରୁଷ ସହିତ ଏପରି ସଂଯୋଗ ଧର୍ମର ଘାତକ ନୁହେଁ। ହେ ଭଦ୍ରେ, ଭୟ ନାହିଁ। ଶୋକ କର ନାହିଁ; ଯାହା କରାଯାଇଛି ତାହା ଭଲ କରାଯାଇଛି।
1.94.60
क्षत्रियस्य तु गान्धर्वो विवाहः श्रेष्ठ उच्यते ।
सकामायाः सकामेन निमन्त्रः श्रेष्ठ उच्यते ॥ १.९४.६० ॥
କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କ ପାଇଁ ଗାନ୍ଧର୍ବ ବିବାହ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କୁହାଯାଏ। ଇଚ୍ଛୁକ ନାରୀ ଓ ଇଚ୍ଛୁକ ପୁରୁଷଙ୍କ ପାରସ୍ପରିକ ସମ୍ମତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ କୁହାଯାଏ।
1.94.61
किं पुनर्विधिवत्कृत्वा सुप्रजस्त्वमवाप्स्यसि ।
धर्मात्मा च महात्मा च दुष्यन्तः पुरुषोत्तमः ॥ १.९४.६१ ॥
ବିଧିପୂର୍ବକ ବିବାହ କଲେ ତୁମେ ଆହୁରି ଉତ୍ତମ ସନ୍ତାନ ପାଇବ। ଧର୍ମାତ୍ମା ଓ ମହାତ୍ମା ଦୁଷ୍ୟନ୍ତ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ।
1.94.62
अभ्यागच्छत्पतिर्यस्त्वां भजमानां शकुन्तले ।
महात्मा जनिता लोके पुत्रस्तव महायशाः ॥ १.९४.६२ ॥
ଶକୁନ୍ତଳେ, ତୁମକୁ ଇଚ୍ଛା କରି ଆସିଥିବା ପତି ମହାତ୍ମା; ଜଗତରେ ସେ ପିତା ହେବେ। ତୁମ ପୁତ୍ର ମହାଯଶସ୍ୱୀ ହେବ।
1.94.63
स च सर्वां समुद्रान्तां कृत्स्नां भोक्ष्यति मेदिनीम् ।
परं चाभिप्रयातस्य चक्रं तस्य महात्मनः ॥ १.९४.६३ ॥
ସେ ସମୁଦ୍ରପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀ ଭୋଗ କରିବେ; ସେହି ମହାତ୍ମା ଅଭିଯାନ କଲେ ତାଙ୍କ ଚକ୍ର ସର୍ବୋତ୍ତମ ହେବ।
1.94.64
भविष्यत्यप्रतिहतं सततं चक्रवर्तिनः ।
प्रसन्न एव तस्याहं त्वकृते वरवर्णिनि ॥ १.९४.६४ ॥
ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀଙ୍କ ଚକ୍ର ନିରନ୍ତର ଅପ୍ରତିହତ ରହିବ। ହେ ବରବର୍ଣ୍ଣିନୀ, ମୁଁ ତାଙ୍କଠାରେ ପ୍ରସନ୍ନ; ତୁମ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ।
1.94.65
ऋतवो बहवस्ते वै गता व्यर्थाः शुचिस्मिते ।
सार्थकं सांप्रतं ह्येतन्न च पाप्मास्ति तेऽनघे।
गृहाण च वरं मत्तस्तत्कृते यदभीप्सितम् ॥ १.९४.६५ ॥
ହେ ଶୁଚିସ୍ମିତା, ତୁମର ଅନେକ ଋତୁ ବ୍ୟର୍ଥ ଗଲା; କିନ୍ତୁ ଏବେ ଏହା ସାର୍ଥକ। ହେ ଅନଘା, ତୁମଠାରେ ପାପ ନାହିଁ। ତୁମର ଇଚ୍ଛିତ ବର ମୋଠାରୁ ଗ୍ରହଣ କର।
1.94.66
मया पतिर्वृतो योऽसौ दुष्यन्तः पुरुषोत्तमः ।
मम चैव पतिर्दृष्टो देवतानां समक्षतः।
तस्मै ससचिवाय त्वं प्रसादं कर्तुमर्हसि ॥ १.९४.६६ ॥
ମୁଁ ବରଣ କରିଥିବା ପତି ସେହି ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ଦୁଷ୍ୟନ୍ତ; ଦେବତାଙ୍କ ସମକ୍ଷରେ ସେ ମୋ ପତି ରୂପେ ଦେଖାଗଲେ। ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସହିତ ତାଙ୍କ ଉପରେ ଆପଣ କୃପା କରିବା ଉଚିତ।
1.94.67
इत्येवमुक्त्वा मनसा प्रणिधाय मनस्विनी ।
ततो धर्मिष्ठतां वव्रे राज्ये चास्खलनं तथा ॥ १.९४.६७ ॥
ଏହିପରି ମନରେ କହି ଓ ମନକୁ ଏକାଗ୍ର କରି ସେ ମନସ୍ବିନୀ ଧର୍ମନିଷ୍ଠା ଓ ରାଜ୍ୟରେ ଅଟଳତା ବର ରୂପେ ବାଛିଲେ।
1.94.68
शकुन्तलां पौरवाणां दुष्यन्तहितकाम्यया ।
एवमस्त्विति तां प्राह कण्वो धर्मभृतां वरः ॥ १.९४.६८ ॥
ପୌରବଙ୍କ ଶକୁନ୍ତଳାକୁ, ଦୁଷ୍ୟନ୍ତଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ଇଚ୍ଛା କରି, ଧର୍ମଧାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କଣ୍ବ କହିଲେ, "ଏମିତି ହେଉ।"
1.94.69
पस्पर्श चापि पाणिभ्यां सुतां श्रीमिवरूपिणीम् ॥ १.९४.६९ ॥
ଏବଂ ସେ ନିଜ ଦୁଇ ହାତରେ ଶ୍ରୀ (ଲକ୍ଷ୍ମୀ)ଙ୍କ ପରି ରୂପବତୀ କନ୍ୟାକୁ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ।
1.94.70
अद्यप्रभृति देवी त्वं दुष्यन्तस्य महात्मनः ।
पतिव्रतानां या वृत्तिस्तां वृत्तिमनुपालय ॥ १.९४.७० ॥
ଆଜିଠାରୁ ତୁମେ ମହାତ୍ମା ଦୁଷ୍ୟନ୍ତଙ୍କ ଦେବୀ (ରାଣୀ)। ପତିବ୍ରତାମାନଙ୍କର ଯେଉଁ ଆଚରଣ, ସେହି ଆଚରଣ ପାଳନ କର।
1.94.71
इत्येवमुक्त्वा धर्मात्मा तां विशुद्ध्यर्थमस्पृशत् ।
स्पृष्टमात्रे शरीरे तु परं हर्षमवाप सा ॥ १.९४.७१ ॥
ଏହିପରି କହି ଧର୍ମାତ୍ମା କଣ୍ବ ତାଙ୍କ ଶୁଦ୍ଧି ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ। ଶରୀରକୁ ସ୍ପର୍ଶ ମାତ୍ରେ ସେ ପରମ ହର୍ଷ ପାଇଲେ।