മഹാഭാരതം · അധ്യായം 1.94
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.94.1
सुव्यक्तं राजपुत्री त्वं यथा कल्याणि भाषसे ।
भार्या मे भव सुश्रोणि ब्रूहि किं करवाणि ते ॥ १.९४.१ ॥
കല്യാണീ, നീ രാജപുത്രിയാണെന്ന് നിന്റെ വാക്കുകളിൽ വ്യക്തമാണ്. സുന്ദരകടിയേ, എന്റെ ഭാര്യയാകൂ. പറയൂ, നിനക്കായി ഞാൻ എന്തു ചെയ്യണം?
1.94.2
सुवर्णमालां वासांसि कुण्डले परिहाटके ।
नानापत्तनजे शुभ्रे मणिरत्ने च शोभने ॥ १.९४.२ ॥
സ്വർണ്ണമാല, വസ്ത്രങ്ങൾ, കുണ്ഡലങ്ങൾ, സ്വർണ്ണാഭരണങ്ങൾ, പലനഗരങ്ങളിൽ നിർമ്മിച്ച തിളങ്ങുന്ന സുന്ദരമായ മണിരത്നങ്ങൾ.
1.94.3
आहरामि तवाद्याहं निष्कादीन्यजिनानि च ।
सर्वं राज्यं तवाद्यास्तु भार्या मे भव शोभने ॥ १.९४.३ ॥
ഞാൻ ഇപ്പോൾതന്നെ നിനക്കായി നിഷ്ക സ്വർണ്ണനാണയങ്ങളും തോലുകളും കൊണ്ടുവരാം. ഇന്നുമുതൽ മുഴുവൻ രാജ്യവും നിന്റേതാകട്ടെ. ശോഭനേ, എന്റെ ഭാര്യയാകൂ.
1.94.4
गान्धर्वेण च मां भीरु विवाहेनैहि सुन्दरि ।
विवाहानां हि रम्भोरु गान्धर्वः श्रेष्ठ उच्यते ॥ १.९४.४ ॥
ഭീരുവേ, സുന്ദരീ, ഗാന്ധർവ വിവാഹത്തിലൂടെ എന്റെ അടുത്തേക്കു വരൂ. രംഭോരൂ, വിവാഹങ്ങളിൽ ഗാന്ധർവമാണ് ശ്രേഷ്ഠമെന്നു പറയപ്പെടുന്നു.
1.94.5
फलाहारो गतो राजन्पिता मे इत आश्रमात् ।
मुहूर्तं संप्रतीक्षस्व स मां तुभ्यं प्रदास्यति ॥ १.९४.५ ॥
രാജാവേ, എന്റെ പിതാവ് ഫലാഹാരത്തിനായി ഈ ആശ്രമത്തിൽനിന്നു പോയിരിക്കുന്നു. ഒരു മുഹൂർത്തം കാത്തിരിക്കൂ, അദ്ദേഹം എന്നെ നിനക്കു നൽകും.
1.94.6
पिता हि मे प्रभुर्नित्यं दैवतं परमं मम ।
यस्मै मां दास्यति पिता स मे भर्ता भविष्यति ॥ १.९४.६ ॥
എന്റെ പിതാവാണ് എപ്പോഴും എന്റെ പ്രഭുവും എന്റെ പരമദൈവവും. ആർക്ക് പിതാവ് എന്നെ നൽകുമോ അയാളാണ് എന്റെ ഭർത്താവാകുന്നത്.
1.94.7
पिता रक्षति कौमारे भर्ता रक्षति यौवने ।
पुत्रस्तु स्थाविरे भावे न स्त्री स्वातन्त्र्यमर्हति ॥ १.९४.७ ॥
ബാല്യത്തിൽ പിതാവ് രക്ഷിക്കുന്നു, യൗവനത്തിൽ ഭർത്താവ് രക്ഷിക്കുന്നു, വാർധക്യത്തിൽ പുത്രൻ രക്ഷിക്കുന്നു. സ്ത്രീ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന് അർഹയല്ല.
1.94.8
समन्यमाना राजेन्द्र पितरं मे तपस्विनम् ।
अधर्मेण हि धर्मिष्ठ कथं वरमुपास्महे ॥ १.९४.८ ॥
രാജേന്ദ്രാ, തപസ്വിയായ എന്റെ പിതാവിനെ കരുതി, ധർമിഷ്ഠനേ, അധർമത്താൽ വരനെ ഞങ്ങൾ എങ്ങനെ സേവിക്കും?
1.94.9
मामैवं वद कल्याणि तपोराशिं दमात्मकम् ।
मन्युप्रहरणा विप्रा न विप्राः शस्त्रपाणयः ॥ १.९४.९ ॥
കല്യാണീ, എന്നെക്കുറിച്ച് ഇങ്ങനെ പറയരുതേ; തപസ്സിന്റെ രാശിയും ആത്മസംയമമുള്ളവനുമായവനെക്കുറിച്ചും. ബ്രാഹ്മണർ കോപമാണ് ആയുധമാക്കുന്നത്, കൈയിൽ ആയുധം ഏന്തുന്നവരല്ല.
1.94.10
मन्युना घ्नन्ति ते शत्रून्वज्रेणेन्द्र इवासुरान् ।
अग्निर्दहति तेजोभिः सूर्यो दहति रश्मिभिः ॥ १.९४.१० ॥
അവർ കോപത്താൽ ശത്രുക്കളെ കൊല്ലുന്നു, ഇന്ദ്രൻ വജ്രംകൊണ്ട് അസുരന്മാരെ കൊല്ലുന്നതുപോലെ. അഗ്നി തന്റെ ജ്വാലകളാൽ ദഹിപ്പിക്കുന്നു, സൂര്യൻ തന്റെ രശ്മികളാൽ ദഹിപ്പിക്കുന്നു.
1.94.11
राजा दहति दण्डेन ब्राह्मणो मन्युना दहेत् ।
क्रोधिता मन्युना घ्नन्ति वज्रपाणिरिवासुरान् ॥ १.९४.११ ॥
രാജാവ് ദണ്ഡംകൊണ്ട് ദഹിപ്പിക്കുന്നു; ബ്രാഹ്മണൻ കോപംകൊണ്ട് ദഹിപ്പിക്കണം. കോപിതർ വജ്രപാണിയെപ്പോലെ അസുരന്മാരെ കൊല്ലുന്നു.
1.94.12
जाने भद्रे महर्षिं तं तस्य मन्युर्न विद्यते ।
इच्छामि त्वां वरारोहे भजमानामनिन्दिते।
त्वदर्थं मां स्थितं विद्धि त्वद्गतं हि मनो मम ॥ १.९४.१२ ॥
കല്യാണീ, ആ മഹർഷിക്ക് കോപമില്ലെന്ന് ഞാൻ അറിയുന്നു. സുന്ദരമായ അരക്കെട്ടുള്ളവളേ, നിർദോഷേ, നിന്നെ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, എന്നെ സേവിക്കുന്നവളേ. നിനക്കുവേണ്ടി ഞാൻ നിൽക്കുന്നു എന്നറിയുക; എന്റെ മനസ്സ് നിന്നിലേക്കാണ് പോയിരിക്കുന്നത്.
1.94.13
आत्मनो बन्धुरात्मैव गतिरात्मैव चात्मनः ।
आत्मनैवात्मनो दानं कर्तुमर्हसि धर्मतः ॥ १.९४.१३ ॥
സ്വയംതന്നെയാണ് സ്വന്തം ബന്ധു, സ്വയംതന്നെയാണ് സ്വന്തം ആശ്രയം. ധർമ്മപ്രകാരം നീ നിന്നെത്തന്നെ ദാനം ചെയ്യുന്നതിന് യോഗ്യയാണ്.
1.94.14
अष्टावेव समासेन विवाहा धर्मतः स्मृताः ।
ब्राह्मो दैवस्तथैवार्षः प्राजापत्यस्तथाऽऽसुरः ॥ १.९४.१४ ॥
സംക്ഷേപത്തിൽ പറഞ്ഞാൽ, ധർമ്മപ്രകാരം വിവാഹങ്ങൾ എട്ടാണെന്ന് സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു: ബ്രാഹ്മം, ദൈവം, ആർഷം, പ്രാജാപത്യം, ആസുരം.
1.94.15
गान्धर्वो राक्षसश्चैव पैशाचश्चाष्टमः स्मृतः ।
तेषां धर्म्यान्यथापूर्वं मनुः स्वायंभुवोऽब्रवीत् ॥ १.९४.१५ ॥
ഗാന്ധർവ്വം, രാക്ഷസം, പൈശാചം — ഇത് എട്ടാമത്തേതെന്ന് സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു. അവയിൽ ധർമ്മ്യമായവ മുൻ ക്രമത്തിൽ സ്വായംഭുവ മനു പറഞ്ഞു.
1.94.16
प्रशस्तांश्चतुरः पूर्वान्ब्राह्मणस्योपधारय ।
षडानुपूर्व्या क्षत्रस्य विद्धि धर्म्याननिन्दिते ॥ १.९४.१६ ॥
ബ്രാഹ്മണന് മുൻപുള്ള നാല് പ്രശസ്തമായ വിവാഹങ്ങൾ പരിഗണിക്കുക. ക്ഷത്രിയന് ക്രമത്തിൽ ആറ് ധർമ്മ്യമായവ അറിയുക, നിർദോഷേ.
1.94.17
राज्ञां तु राक्षसोऽप्युक्तो विट्शूद्रेष्वासुरः स्मृतः ।
पञ्चानां तु त्रयो धर्म्या अधर्म्यौ द्वौ स्मृताविह ॥ १.९४.१७ ॥
രാജാക്കന്മാർക്ക് രാക്ഷസവിവാഹവും പറയപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; വൈശ്യരിലും ശൂദ്രരിലും ആസുരം സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു. അഞ്ചിൽ മൂന്ന് ധർമ്മ്യമാണ്; ഇവിടെ രണ്ട് അധർമ്മ്യമെന്ന് സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു.
1.94.18
पैशाच आसुरश्चैव न कर्तव्यौ कदाचन ।
अनेन विधिना कार्यो धर्मस्यैषा गतिः स्मृता ॥ १.९४.१८ ॥
പൈശാചവും ആസുരവും ഒരിക്കലും ചെയ്യരുത്. ഈ വിധിയാൽ തന്നെ ചെയ്യണം; ഇതാണ് ധർമ്മത്തിന്റെ ഗതിയെന്ന് സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു.
1.94.19
गान्धर्वराक्षसौ क्षत्रे धर्म्यौ तौ मा विशङ्किथाः ।
पृथग्वा यदि वा मिश्रौ कर्तव्यौ नात्र संशयः ॥ १.९४.१९ ॥
ഗാന്ധർവ, രാക്ഷസ വിവാഹങ്ങൾ ക്ഷത്രിയന് ധർമ്മ്യമാണ്; അവയിൽ സംശയിക്കരുത്. അവ വേറെയോ കലർത്തിയോ ചെയ്യാം; ഇതിൽ സംശയമില്ല.
1.94.20
सा त्वं मम सकामस्य सकामा वरवर्णिनी ।
गान्धर्वेण विवाहेन भार्या भवितुमर्हसि ॥ १.९४.२० ॥
സുന്ദരവർണ്ണേ, എന്നെ ആഗ്രഹിക്കുന്ന നീ എന്റെ ആഗ്രഹം പങ്കിടുന്നവളാണ്; ഗാന്ധർവ വിവാഹത്താൽ എന്റെ ഭാര്യയാകാൻ നീ അർഹയാണ്.
1.94.21
यदि धर्मपथस्त्वेव यदि चात्मा प्रभुर्मम ।
प्रदाने पौरवश्रेष्ठ शृणु मे समयं प्रभो ॥ १.९४.२१ ॥
ഇതാണ് ധർമ്മപഥമെങ്കിൽ, എന്റെ ആത്മാവ് എന്റെ അധീനമാണെങ്കിൽ, പൗരവശ്രേഷ്ഠാ, പ്രഭോ, എന്നെ നൽകുന്നതിൽ എന്റെ നിബന്ധന കേൾക്കൂ.
1.94.22
सत्यं मे प्रतिजानीहि यथा वक्ष्याम्यहं रहः ।
मयि जायेत यः पुत्रः स भवेत्त्वदनन्तरः ॥ १.९४.२२ ॥
ഞാൻ രഹസ്യമായി പറയുന്നതുപോലെ എനിക്ക് സത്യം പ്രതിജ്ഞ ചെയ്യൂ: എന്നിൽ ജനിക്കുന്ന പുത്രൻ നിനക്കുശേഷമുള്ള അവകാശിയായിരിക്കണം.
1.94.23
युवराजो महाराज सत्यमेतद्ब्रवीमि ते ।
यद्येतदेवं दुष्यन्त अस्तु मे सङ्गमस्त्वया ॥ १.९४.२३ ॥
മഹാരാജാവേ, യുവരാജാവേ, ഇത് സത്യമായി ഞാൻ നിന്നോടു പറയുന്നു. ദുഷ്യന്താ, ഇത് അങ്ങനെയെങ്കിൽ, നിന്നോടുള്ള സംയോഗം എനിക്കുണ്ടാകട്ടെ.
1.94.24
तस्यास्तु सर्वं संश्रुत्य यथोक्तं स विशांपतिः ।
दुष्यन्तः पुनरेवाह यद्यदिच्छसि तद्वद ॥ १.९४.२४ ॥
അവൾ പറഞ്ഞതെല്ലാം കേട്ട് ആ രാജാവായ ദുഷ്യന്തൻ വീണ്ടും പറഞ്ഞു: നീ എന്തൊക്കെ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവോ അതെല്ലാം പറയൂ.
1.94.25
ख्यातो लोकप्रवादोयं विवाह इति शास्त्रतः ।
वैवाहिकीं क्रियां सन्तः प्रशंसन्ति प्रजाहिताम् ॥ १.९४.२५ ॥
വിവാഹം ശാസ്ത്രപ്രകാരം സ്ഥാപിതമാണെന്ന് ലോകവാക്യമുണ്ട്; സജ്ജനങ്ങൾ സന്താനങ്ങൾക്ക് ഹിതകരമായ വൈവാഹിക ക്രിയയെ പ്രശംസിക്കുന്നു.
1.94.26
लोकप्रवादशान्त्यर्थं विवाहं विधिना कुरु ।
सन्त्यत्र यज्ञपात्राणि दर्भाः सुमनसोऽक्षताः ॥ १.९४.२६ ॥
ലോകവാദം ശമിപ്പിക്കാൻ വിധിപ്രകാരം വിവാഹം ചെയ്യുക. ഇവിടെ യജ്ഞപാത്രങ്ങളും ദർഭകളും പൂക്കളും അക്ഷതങ്ങളുമുണ്ട്.
1.94.27
यथा युक्तो विवाहः स्यात्तथा युक्ता प्रजा भवेत् ।
तस्मादाज्यं हविर्लाजाः सिकता ब्राह्मणास्तव ॥ १.९४.२७ ॥
വിവാഹം യഥാവിധിയും സന്താനം യഥാവിധിയും ആകുവാൻ — അതിനായി നെയ്യ്, ഹവിസ്സ്, ലാജങ്ങൾ, മണൽ, നിങ്ങളുടെ ബ്രാഹ്മണർ ഇവിടെയുണ്ട്.
1.94.28
वैवाहिकानि चान्यानि समस्तानीह पार्थिव ।
दुरुक्तमपि राजेन्द्र क्षन्तव्यं धर्मकारणात् ॥ १.९४.२८ ॥
ഹേ രാജാവേ, വൈവാഹികമായ മറ്റെല്ലാം ഇവിടെയുണ്ട്. ഹേ രാജേന്ദ്രാ, ധർമ്മകാരണത്താൽ എന്റെ കടുത്ത വാക്കുകളും ക്ഷമിക്കേണ്ടതാണ്.
1.94.29
एवमस्त्विति तां राजा प्रत्युवाचाविचारयन् ।
अपि च त्वां हि नेष्यामि नगरं स्वं शुचिस्मिते ॥ १.९४.२९ ॥
'അങ്ങനെയാകട്ടെ' എന്ന് രാജാവ് ആലോചിക്കാതെ അവളോട് മറുപടി പറഞ്ഞു: 'ശുദ്ധമായ പുഞ്ചിരിയുള്ളവളേ, നിന്നെ ഞാൻ എന്റെ നഗരത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകും.'
1.94.30
यथा त्वमर्हा सुश्रोणि मन्यसे तद्ब्रवीमि ते ।
एवमुक्त्वा स राजर्षिस्तामनिन्दितगामिनीम् ॥ १.९४.३० ॥
'സുന്ദരമായ അരക്കെട്ടുള്ളവളേ, നീ യോഗ്യയെന്ന് കരുതുന്നതുപോലെ നിന്നോട് ഞാൻ പറയുന്നു.' ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ആ രാജർഷി, കുറ്റമറ്റ നടയുള്ള അവളോട്...
1.94.31
पुरोहितं समाहूय वचनं युक्तमब्रवीत् ।
राजपुत्र्या यदुक्तं वै न वृथा कर्तुमुत्सहे ॥ १.९४.३१ ॥
പുരോഹിതനെ വിളിച്ച് അദ്ദേഹം യുക്തമായ വാക്ക് പറഞ്ഞു: 'രാജപുത്രി പറഞ്ഞത് ഞാൻ വൃഥാവിലാക്കാൻ ഒരുങ്ങുന്നില്ല.'
1.94.32
क्रियाहीनो हि न भवेन्मम पुत्रो महाद्युतिः ।
तथा कुरुष्व शास्त्रोक्तं विवाहं मा चिरंकुरु ॥ १.९४.३२ ॥
എന്റെ തേജസ്വിയായ മകൻ ക്രിയാഹീനനാകരുത്; അതിനാൽ ശാസ്ത്രവിധിപ്രകാരം വിവാഹം നടത്തുക, താമസിപ്പിക്കരുത്.
1.94.33
एवमुक्तो नृपतिना द्विजः परमयन्त्रितः ।
शोभनं राजराजेति विधिना कृतवान्द्विजः ॥ १.९४.३३ ॥
രാജാവ് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ ആ ദ്വിജൻ അത്യന്തം സംയമത്തോടെ, 'രാജാധിരാജാവേ, ശുഭം' എന്ന് പറഞ്ഞ് വിധിപ്രകാരം ചെയ്തു.
1.94.34
शासनाद्विप्रमुख्यस्य कृतकौतुकमङ्गलः ।
जग्राह विधिवत्पाणावुवास च तया सह ॥ १.९४.३४ ॥
ശ്രേഷ്ഠനായ വിപ്രന്റെ കല്പനപ്രകാരം മംഗളകർമ്മങ്ങൾ നടത്തി, അദ്ദേഹം വിധിപ്രകാരം അവളുടെ കൈ പിടിച്ച് അവളോടൊപ്പം വസിച്ചു.
1.94.35
विश्वास्य चैनां स प्रायादब्रवीच्च पुनः पुनः ।
प्रेषयिष्ये तवार्थाय वाहिनीं चतुरङ्गिणीम् ॥ १.९४.३५ ॥
അവളെ ആശ്വസിപ്പിച്ച് അദ്ദേഹം പോയി; വീണ്ടും വീണ്ടും പറഞ്ഞു: 'നിനക്കുവേണ്ടി ചതുരംഗസേനയെ ഞാൻ അയയ്ക്കും.'
1.94.36
त्रैविद्यवृद्धैः सहितां नानाराजजनैः सह ।
शिबिकासहस्रैः सहिता वयमायान्ति बान्धवाः ॥ १.९४.३६ ॥
ത്രിവേദജ്ഞരായ വൃദ്ധവിപ്രന്മാരോടും പലവിധ രാജജനങ്ങളോടും കൂടി, ആയിരം പല്ലക്കുകളോടെ ഞങ്ങൾ ബന്ധുക്കൾ വരികയാണ്.
1.94.37
मूकाश्चैव किराताश्च कुब्जा वामनकैः सह ।
सहिताः कञ्चुकिवरैर्वाहिनी सूतमागधैः ॥ १.९४.३७ ॥
ഊമകളും കിരാതരും, കുബ്ജരും വാമനരും, ശ്രേഷ്ഠരായ കഞ്ചുകികളും സൂതരും മാഗധരുമടങ്ങിയ സേനയും വരും.
1.94.38
शङ्खदुन्दुभिनिर्घोषैर्वनं च समुपैष्यति ।
तथा त्वामानयिष्यामि नगरं स्वं शुचिस्मिते ॥ १.९४.३८ ॥
ശംഖ-ദുന്ദുഭി നാദങ്ങളോടെ സേന വനത്തിലും എത്തും; അങ്ങനെ, ശുചിസ്മിതേ, നിന്നെ നിന്റെ നഗരത്തിലേക്ക് ഞാൻ കൊണ്ടുവരും.
1.94.39
अन्यथा त्वां न नेष्यामि स्वनिवेशमसत्कृताम् ।
सर्वमङ्गलसत्कारैः सुभ्रु सत्यं करोमि ते ॥ १.९४.३९ ॥
അല്ലെങ്കിൽ അനാദരിക്കപ്പെട്ട നിന്നെ എന്റെ വസതിയിലേക്ക് ഞാൻ കൊണ്ടുപോകില്ല; സകല മംഗള സത്കാരങ്ങളോടെ, സുഭ്രൂ, ഇത് നിനക്കായി ഞാൻ സത്യമാക്കും.
1.94.40
एवमुक्त्वा स राजर्षिस्तामनिन्दितगामिनीम् ।
परिष्वज्य च बाहुभ्यां स्मितपूर्वमुदैक्षत ॥ १.९४.४० ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞിട്ട് ആ രാജർഷി, കുറ്റമറ്റ നടത്തമുള്ള അവളെ രണ്ടു ബാഹുക്കളാലും പുണർന്ന്, ആദ്യം പുഞ്ചിരിയോടെ അവളെ നോക്കി.
1.94.41
प्रदक्षिणीकृतां देवीं पुनस्तां परिषस्वजे ।
शकुन्तला सा सुमुखी पपात नृपपादयोः ॥ १.९४.४१ ॥
പ്രദക്ഷിണം ചെയ്യപ്പെട്ട ആ ദേവിയെ അവൻ വീണ്ടും പുണർന്നു; സുമുഖിയായ ശകുന്തള രാജാവിന്റെ പാദങ്ങളിൽ വീണു.
1.94.42
तां देवीं पुनरुत्थाप्य मा शुचेति पुनः पुनः ।
शपेयं सुकृतेनैव प्रापयिष्ये नृपात्मजे ॥ १.९४.४२ ॥
ആ ദേവിയെ വീണ്ടും ഉയർത്തി, 'ദുഃഖിക്കരുത്' എന്ന് വീണ്ടും വീണ്ടും പറഞ്ഞ്, എന്റെ സുകൃതത്തെ സാക്ഷിയാക്കി ഞാൻ ശപഥം ചെയ്യുന്നു; രാജപുത്രീ, ഇത് ഞാൻ സാധിപ്പിക്കും.
1.94.43
इति तस्याः प्रतिश्रुत्य स नृपो जनमेजय ।
मनसा चिन्तयन्प्रायात्काश्यपं प्रति पार्थिव ॥ १.९४.४३ ॥
ജനമേജയാ, ഇങ്ങനെ അവൾക്ക് വാക്ക് നൽകി ആ രാജാവ് മനസ്സിൽ ചിന്തിച്ചുകൊണ്ട് കശ്യപന്റെ അടുത്തേക്ക് പോയി, ഹേ രാജാവേ.
1.94.44
भगवांस्तपसा युक्तः श्रुत्वा किं नु करिष्यति ।
तं न प्रसाद्यागतोऽहं प्रसीदेति द्विजोत्तमम्।
एवं संचिन्तयन्नेव प्रविवेश स्वकं पुरम् ॥ १.९४.४४ ॥
തപസ്സോടുകൂടിയ ഭഗവാൻ കേട്ടിട്ട് എന്തു ചെയ്യുമോ? അവനെ പ്രസാദിപ്പിക്കാതെയാണ് ഞാൻ വന്നത്. 'പ്രസാദിക്കണേ' എന്ന് ആ ശ്രേഷ്ഠ ദ്വിജനോട് പറയണം. ഇങ്ങനെ ചിന്തിച്ചുകൊണ്ടുതന്നെ അവൻ സ്വന്തം നഗരത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.
1.94.45
ततो मुहूर्ते याते तु कण्वोऽप्याश्रममागमत् ।
शकुन्तला च पितरं ह्रिया नोपजगाम तम् ॥ १.९४.४५ ॥
പിന്നീട് ഒരു മുഹൂർത്തം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ കണ്വനും ആശ്രമത്തിലെത്തി. ശകുന്തള ലജ്ജകൊണ്ട് പിതാവിനടുത്ത് ചെന്നില്ല.
1.94.46
शङ्कितेव च विप्रर्षिमुपचक्राम सा शनैः ।
ततोऽस्य भारं जग्राह आसनं चाप्यकल्पयत् ॥ १.९४.४६ ॥
അവൾ ഭയന്നവളെപ്പോലെ ആ വിപ്രർഷിയുടെ അടുത്തേക്ക് പതുക്കെ ചെന്നു. പിന്നെ അവന്റെ ഭാരം വാങ്ങി ആസനവും ഒരുക്കി.
1.94.47
प्राक्षालयच्च सा पादौ काश्यपस्य महात्मनः ।
न चैनं लज्जयाऽशक्नोदक्षिभ्यामभिवीक्षितुम् ॥ १.९४.४७ ॥
അവൾ മഹാത്മാവായ കശ്യപന്റെ പാദങ്ങൾ കഴുകി. ലജ്ജകൊണ്ട് കണ്ണുകൊണ്ട് അവനെ നോക്കാനും അവൾക്കായില്ല.
1.94.48
शकुन्तला च सव्रीडा तमृषिं नाभ्यभाषत ।
तस्मात्स्वधर्मात्स्खलिता भीता सा भरतर्षभ ॥ १.९४.४८ ॥
ശകുന്തള ലജ്ജയോടെ ആ ഋഷിയോട് ഒന്നും സംസാരിച്ചില്ല. ഹേ ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, സ്വധർമ്മത്തിൽ നിന്ന് വഴുതിയതിനാൽ അവൾ ഭയന്നു.
1.94.49
अभवद्दोषदर्शित्वाद्ब्रह्मचारिण्ययन्त्रिता ।
स तदा व्रीडितां दृष्ट्वा ऋषिस्तां प्रत्यभाषत ॥ १.९४.४९ ॥
ദോഷം കണ്ടതുകൊണ്ട് ബ്രഹ്മചാരിണിയായിരുന്നെങ്കിലും അവൾ നിയന്ത്രണമില്ലാത്തവളായി. അപ്പോൾ ലജ്ജിച്ചിരിക്കുന്ന അവളെ കണ്ട് ഋഷി അവളോട് സംസാരിച്ചു.
1.94.50
सव्रीडैव च दीर्घायुः पुरेव भविता न च ।
वृत्तं कथय रम्भोरु मा त्रासं च प्रकल्पय ॥ १.९४.५० ॥
ലജ്ജയോടെയെങ്കിലും നീ ദീർഘായുസ്സുള്ളവളാകും; മുമ്പത്തെപ്പോലെയല്ല. രംഭോരൂ, നടന്നത് പറയൂ; ഭയപ്പെടേണ്ട.
1.94.51
ततः प्रक्षाल्य पादौ सा विश्रान्तं पुनरब्रवीत् ।
निधाय कामं तस्यर्षेः कन्दानि च फलानि च ॥ १.९४.५१ ॥
പിന്നീട് അവൾ കാൽ കഴുകി വിശ്രമിച്ചുകൊണ്ട് വീണ്ടും സംസാരിച്ചു; ആ ഋഷിക്ക് ഇഷ്ടമുള്ള കിഴങ്ങുകളും പഴങ്ങളും വെച്ചിട്ട്.
1.94.52
ततः संवाह्य पादौ सा विश्रान्तं वेदिमध्यमा ।
शकुन्तला पौरवाणां दुष्यन्तं जग्मुषी पतिम् ॥ १.९४.५२ ॥
പിന്നെ ഒതുക്കമുള്ള അരക്കെട്ടുള്ള ശകുന്തള കാൽ തടവി വിശ്രമിച്ച്, പൗരവനായ ദുഷ്യന്തൻ എന്ന ഭർത്താവിനെ സമീപിച്ചു.
1.94.53
ततः कृच्छ्रादतिशुभा सव्रीडा श्रमती तदा ।
सगद्गदमुवाचेदं काश्यपं सा शुचिस्मिता ॥ १.९४.५३ ॥
അപ്പോൾ അതിസുന്ദരിയും ലജ്ജിച്ചവളും ക്ഷീണിതയും ശുദ്ധമായ പുഞ്ചിരിയുള്ളവളുമായ ശകുന്തള പ്രയാസത്തോടെ, ഇടറിയ ശബ്ദത്തിൽ കാശ്യപനോട് ഇതു പറഞ്ഞു.
1.94.54
राजा ताताजगामेह दुष्यन्त इलिलात्मजः ।
मया पतिर्वृतो योऽसौ दैवयोगादिहागतः ॥ १.९४.५४ ॥
അച്ഛാ, ഇലയുടെ പുത്രനായ രാജാവ് ദുഷ്യന്തൻ ഇവിടെ വന്നിരിക്കുന്നു. ഞാൻ ഭർത്താവായി വരിച്ചവനാണ് അദ്ദേഹം; ദൈവയോഗത്താൽ ഇവിടെയെത്തി.
1.94.55
तस्य तात प्रसीद त्वं भर्ता मे सुमहायशाः ।
अतः सर्वं तु यद्वृत्तं दिव्यज्ञानेन पश्यसि ॥ १.९४.५५ ॥
അച്ഛാ, എന്റെ ഭർത്താവും മഹായശസ്വിയുമായ അദ്ദേഹത്തോട് കൃപ കാണിക്കണമേ. സംഭവിച്ചതെല്ലാം അങ്ങ് ദിവ്യജ്ഞാനത്താൽ കാണുന്നുവല്ലോ.
1.94.56
अभयं क्षत्रियकुले प्रसादं कर्तुमर्हसि ।
चक्षुषा स तु दिव्येन सर्वं विज्ञाय काश्यपः ॥ १.९४.५६ ॥
ക്ഷത്രിയ കുലത്തിന് അഭയവും കൃപയും നൽകുന്നത് അങ്ങേക്ക് യോഗ്യമാണ്. കാശ്യപൻ ദിവ്യദൃഷ്ടിയാൽ എല്ലാം അറിഞ്ഞ്...
1.94.57
ततो धर्मिष्ठतां मत्वा धर्मे चास्खलितं मनः ।
उवाच भगवान्प्रीतस्तद्वृत्तं सुमहातपाः ॥ १.९४.५७ ॥
അപ്പോൾ ധർമ്മനിഷ്ഠയും ധർമ്മത്തിൽ ഉറച്ച മനസ്സും കണ്ട്, സന്തുഷ്ടനായ ഭഗവാനും മഹാതപസ്വിയുമായവൻ ആ സംഭവത്തെക്കുറിച്ച് പറഞ്ഞു.
1.94.58
एवमेतन्मया ज्ञातं दृष्टं दिव्येन चक्षुषा ।
त्वयाऽद्य राजान्वयया मामनादृत्य यत्कृतम् ॥ १.९४.५८ ॥
ഇതെല്ലാം ഞാൻ ദിവ്യദൃഷ്ടിയാൽ അറിഞ്ഞു കണ്ടു. രാജവംശത്തിലെ കന്യകേ, ഇന്ന് എന്നെ അവഗണിച്ച് നീ ചെയ്തത്...
1.94.59
पुंसा सह समायोगो न स धर्मोपघातकः ।
न भयं विद्यते भद्रे मा शुचः सुकृतं कृतम् ॥ १.९४.५९ ॥
ഒരു പുരുഷനോടൊത്തുള്ള ആ യോഗം ധർമ്മത്തിന് ഹാനികരമല്ല. ശുഭേ, ഭയമില്ല. ദുഃഖിക്കരുത്; ചെയ്തത് നന്നായി ചെയ്തു.
1.94.60
क्षत्रियस्य तु गान्धर्वो विवाहः श्रेष्ठ उच्यते ।
सकामायाः सकामेन निमन्त्रः श्रेष्ठ उच्यते ॥ १.९४.६० ॥
ക്ഷത്രിയന് ഗാന്ധർവ്വ വിവാഹമാണ് ശ്രേഷ്ഠമെന്ന് പറയുന്നു. ആഗ്രഹമുള്ള സ്ത്രീയും ആഗ്രഹമുള്ള പുരുഷനും തമ്മിലുള്ള പരസ്പര സമ്മതമാണ് ശ്രേഷ്ഠമെന്നും പറയുന്നു.
1.94.61
किं पुनर्विधिवत्कृत्वा सुप्रजस्त्वमवाप्स्यसि ।
धर्मात्मा च महात्मा च दुष्यन्तः पुरुषोत्तमः ॥ १.९४.६१ ॥
വിധിപ്രകാരം വിവാഹം ചെയ്താൽ നിനക്ക് കൂടുതൽ ഉത്തമ സന്താനങ്ങൾ ലഭിക്കും. ധർമാത്മാവും മഹാത്മാവുമായ ദുഷ്യന്തൻ പുരുഷോത്തമനാണ്.
1.94.62
अभ्यागच्छत्पतिर्यस्त्वां भजमानां शकुन्तले ।
महात्मा जनिता लोके पुत्रस्तव महायशाः ॥ १.९४.६२ ॥
ശകുന്തളേ, നിന്നെ കാംക്ഷിച്ചു വന്ന ഭർത്താവ് മഹാത്മാവാണ്; ലോകത്തിൽ പിതാവാകും. നിന്റെ പുത്രൻ മഹായശസ്വിയാകും.
1.94.63
स च सर्वां समुद्रान्तां कृत्स्नां भोक्ष्यति मेदिनीम् ।
परं चाभिप्रयातस्य चक्रं तस्य महात्मनः ॥ १.९४.६३ ॥
അവൻ സമുദ്രം വരെയുള്ള സമസ്ത ഭൂമിയും ഭോഗിക്കും; ആ മഹാത്മാവ് മുന്നേറുമ്പോൾ അവന്റെ ചക്രം ഉത്തമമാകും.
1.94.64
भविष्यत्यप्रतिहतं सततं चक्रवर्तिनः ।
प्रसन्न एव तस्याहं त्वकृते वरवर्णिनि ॥ १.९४.६४ ॥
ചക്രവർത്തിയുടെ ചക്രം നിരന്തരം തടസ്സമില്ലാതെ നിലനിൽക്കും. വരവർണിനീ, ഞാൻ അവനിൽ സംതൃപ്തനാണ്; നിന്റെ കാരണത്താലും.
1.94.65
ऋतवो बहवस्ते वै गता व्यर्थाः शुचिस्मिते ।
सार्थकं सांप्रतं ह्येतन्न च पाप्मास्ति तेऽनघे।
गृहाण च वरं मत्तस्तत्कृते यदभीप्सितम् ॥ १.९४.६५ ॥
ശുചിസ്മിതേ, നിന്റെ പല ഋതുക്കളും വ്യർഥമായി കടന്നുപോയി; എന്നാൽ ഇപ്പോൾ ഇത് സാർഥകമാണ്. അനഘേ, നിനക്ക് പാപമില്ല. നിനക്ക് ആഗ്രഹമുള്ള വരം എന്നിൽ നിന്ന് സ്വീകരിക്കുക.
1.94.66
मया पतिर्वृतो योऽसौ दुष्यन्तः पुरुषोत्तमः ।
मम चैव पतिर्दृष्टो देवतानां समक्षतः।
तस्मै ससचिवाय त्वं प्रसादं कर्तुमर्हसि ॥ १.९४.६६ ॥
ഞാൻ വരിച്ച ഭർത്താവ് ആ പുരുഷോത്തമനായ ദുഷ്യന്തനാണ്; ദേവതകളുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ എന്റെ ഭർത്താവായി അവൻ കാണപ്പെട്ടു. മന്ത്രിമാരോടൊപ്പമുള്ള അവനോട് നിങ്ങൾ കൃപ ചെയ്യണം.
1.94.67
इत्येवमुक्त्वा मनसा प्रणिधाय मनस्विनी ।
ततो धर्मिष्ठतां वव्रे राज्ये चास्खलनं तथा ॥ १.९४.६७ ॥
ഇങ്ങനെ മനസ്സിൽ പറഞ്ഞ് മനസ്സിനെ ഏകാഗ്രമാക്കിയ ആ മനസ്വിനി, ധർമ്മനിഷ്ഠയും രാജ്യത്തിലെ അചഞ്ചലതയും വരമായി വരിച്ചു.
1.94.68
शकुन्तलां पौरवाणां दुष्यन्तहितकाम्यया ।
एवमस्त्विति तां प्राह कण्वो धर्मभृतां वरः ॥ १.९४.६८ ॥
പൗരവരുടെ ശകുന്തളയോട്, ദുഷ്യന്തന്റെ ക്ഷേമം ആഗ്രഹിച്ച്, ധർമ്മധാരികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ കണ്വൻ "അങ്ങനെയാകട്ടെ" എന്ന് പറഞ്ഞു.
1.94.69
पस्पर्श चापि पाणिभ्यां सुतां श्रीमिवरूपिणीम् ॥ १.९४.६९ ॥
പിന്നെ അദ്ദേഹം തന്റെ രണ്ടു കൈകൾകൊണ്ടും ശ്രീയെപ്പോലെ രൂപമുള്ള മകളെ സ്പർശിച്ചു.
1.94.70
अद्यप्रभृति देवी त्वं दुष्यन्तस्य महात्मनः ।
पतिव्रतानां या वृत्तिस्तां वृत्तिमनुपालय ॥ १.९४.७० ॥
ഇന്നുമുതൽ നീ മഹാത്മാവായ ദുഷ്യന്തന്റെ ദേവി (റാണി) ആകുന്നു. പതിവ്രതമാരുടെ ആചാരം നീ പാലിക്കുക.
1.94.71
इत्येवमुक्त्वा धर्मात्मा तां विशुद्ध्यर्थमस्पृशत् ।
स्पृष्टमात्रे शरीरे तु परं हर्षमवाप सा ॥ १.९४.७१ ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ധർമ്മാത്മാവായ കണ്വൻ അവളുടെ ശുദ്ധിക്കായി അവളെ സ്പർശിച്ചു. ശരീരത്തിൽ തൊട്ടപ്പോൾത്തന്നെ അവൾ പരമമായ സന്തോഷം നേടി.