มหาภารตะ · อัธยายะ 1.94

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

อ่านพร้อมความหมาย

1.94.1

सुव्यक्तं राजपुत्री त्वं यथा कल्याणि भाषसे ।
भार्या मे भव सुश्रोणि ब्रूहि किं करवाणि ते ॥ १.९४.१ ॥

ท่านเป็นธิดาของกษัตริย์อย่างชัดเจน ดูจากวิธีที่ท่านพูด ข้าแต่หญิงผู้เป็นมงคล ผู้มีสะโพกงาม จงเป็นภรรยาของข้าเถิด บอกมาเถิดว่าข้าจะทำอะไรให้ท่านได้

1.94.2

सुवर्णमालां वासांसि कुण्डले परिहाटके ।
नानापत्तनजे शुभ्रे मणिरत्ने च शोभने ॥ १.९४.२ ॥

พวงมาลัยทอง ผ้านุ่งห่ม ต่างหูและเครื่องประดับทองคำ พร้อมทั้งอัญมณีและรัตนะอันขาวสุกใส งดงามยิ่ง ซึ่งผลิตจากนครต่าง ๆ มากมาย

1.94.3

आहरामि तवाद्याहं निष्कादीन्यजिनानि च ।
सर्वं राज्यं तवाद्यास्तु भार्या मे भव शोभने ॥ १.९४.३ ॥

วันนี้ข้าจะนำเหรียญทองนิษกะและหนังกวางมาให้ท่าน และขอให้ราชอาณาจักรทั้งหมดเป็นของท่านตั้งแต่วันนี้ ข้าแต่ผู้งดงาม จงเป็นภรรยาของข้าเถิด

1.94.4

गान्धर्वेण च मां भीरु विवाहेनैहि सुन्दरि ।
विवाहानां हि रम्भोरु गान्धर्वः श्रेष्ठ उच्यते ॥ १.९४.४ ॥

ข้าแต่หญิงขี้อาย ข้าแต่ผู้งามพร้อม จงมาหาข้าด้วยการสมรสแบบคันธรรพ์เถิด ข้าแต่ผู้มีสะโพกดุจกล้วย ในบรรดาการสมรสทั้งหลาย แบบคันธรรพ์กล่าวกันว่าเป็นเลิศที่สุด

1.94.5

फलाहारो गतो राजन्पिता मे इत आश्रमात् ।
मुहूर्तं संप्रतीक्षस्व स मां तुभ्यं प्रदास्यति ॥ १.९४.५ ॥

ข้าแต่พระราชา บิดาของข้าออกจากอาศรมนี้ไปหาผลไม้กิน ขอท่านรอสักครู่ ท่านจะยกข้าให้แก่ท่าน

1.94.6

पिता हि मे प्रभुर्नित्यं दैवतं परमं मम ।
यस्मै मां दास्यति पिता स मे भर्ता भविष्यति ॥ १.९४.६ ॥

บิดาของข้าเป็นเจ้าเหนือหัวของข้าเสมอ และเป็นเทพสูงสุดของข้า ผู้ที่บิดาของข้ายกข้าให้ ผู้นั้นจะเป็นสามีของข้า

1.94.7

पिता रक्षति कौमारे भर्ता रक्षति यौवने ।
पुत्रस्तु स्थाविरे भावे न स्त्री स्वातन्त्र्यमर्हति ॥ १.९४.७ ॥

ในวัยเด็กบิดาคุ้มครอง ในวัยสาวสามีคุ้มครอง ในวัยชรา บุตรคุ้มครอง หญิงไม่สมควรมีเสรีภาพ

1.94.8

समन्यमाना राजेन्द्र पितरं मे तपस्विनम् ।
अधर्मेण हि धर्मिष्ठ कथं वरमुपास्महे ॥ १.९४.८ ॥

ข้าแต่จอมกษัตริย์ ข้าคำนึงถึงบิดาของข้าผู้เป็นนักพรต ข้าแต่ผู้ยึดมั่นในธรรม เราจะรับใช้ผู้มาสู่ขอด้วยความอธรรมได้อย่างไรกัน

1.94.9

मामैवं वद कल्याणि तपोराशिं दमात्मकम् ।
मन्युप्रहरणा विप्रा न विप्राः शस्त्रपाणयः ॥ १.९४.९ ॥

ข้าแต่หญิงผู้เป็นมงคล อย่าพูดกับข้าเช่นนั้นเลย ข้าเป็นกองแห่งตบะที่มีการข่มใจเป็นสรรพสิ่ง พราหมณ์มีความโกรธเป็นอาวุธ มิใช่พราหมณ์ที่ถืออาวุธในมือ

1.94.10

मन्युना घ्नन्ति ते शत्रून्वज्रेणेन्द्र इवासुरान् ।
अग्निर्दहति तेजोभिः सूर्यो दहति रश्मिभिः ॥ १.९४.१० ॥

พวกเขาย่อมสังหารศัตรูด้วยความโกรธ ดุจพระอินทร์สังหารอสูรด้วยสายฟ้า ไฟย่อมเผาไหม้ด้วยเปลวของตน และพระอาทิตย์ย่อมเผาไหม้ด้วยรัศมีของตน

1.94.11

राजा दहति दण्डेन ब्राह्मणो मन्युना दहेत् ।
क्रोधिता मन्युना घ्नन्ति वज्रपाणिरिवासुरान् ॥ १.९४.११ ॥

กษัตริย์เผาผลาญด้วยไม้ค้อนแห่งการลงโทษ พราหมณ์อาจเผาผลาญด้วยความโกรธ ผู้ที่โกรธย่อมสังหารอสูรดุจผู้ถือสายฟ้าในมือ

1.94.12

जाने भद्रे महर्षिं तं तस्य मन्युर्न विद्यते ।
इच्छामि त्वां वरारोहे भजमानामनिन्दिते।
त्वदर्थं मां स्थितं विद्धि त्वद्गतं हि मनो मम ॥ १.९४.१२ ॥

ข้าแต่หญิงผู้เป็นมงคล ข้าทราบว่ามหาฤๅษีนั้นไม่มีความโกรธ ข้าแต่หญิงผู้มีสะโพกงาม ผู้ไร้ตำหนิ ข้าปรารถนาท่านผู้รับใช้ข้า จงรู้เถิดว่าข้ายืนอยู่เพื่อท่าน ใจของข้าได้ไปหาท่านแล้ว

1.94.13

आत्मनो बन्धुरात्मैव गतिरात्मैव चात्मनः ।
आत्मनैवात्मनो दानं कर्तुमर्हसि धर्मतः ॥ १.९४.१३ ॥

ตนของตนเองเป็นมิตรของตน ตนของตนเองเป็นที่พึ่งของตน ท่านควรให้ตนของท่านเองแก่ตนของท่านเองตามธรรม

1.94.14

अष्टावेव समासेन विवाहा धर्मतः स्मृताः ।
ब्राह्मो दैवस्तथैवार्षः प्राजापत्यस्तथाऽऽसुरः ॥ १.९४.१४ ॥

โดยย่อ การสมรสตามธรรมที่ท่านจำได้มีแปดแบบ ได้แก่ พรหม เทพ อารษะ ปราชาปัตยะ และอาสุระ

1.94.15

गान्धर्वो राक्षसश्चैव पैशाचश्चाष्टमः स्मृतः ।
तेषां धर्म्यान्यथापूर्वं मनुः स्वायंभुवोऽब्रवीत् ॥ १.९४.१५ ॥

คันธรรพ รากษส และไปศาจ ซึ่งเป็นแบบที่แปด เป็นที่จดจำกัน ในบรรดาแบบเหล่านี้ มนุสวายัมภุวะได้กล่าวไว้ตามลำดับเดิมว่าแบบใดชอบด้วยธรรม

1.94.16

प्रशस्तांश्चतुरः पूर्वान्ब्राह्मणस्योपधारय ।
षडानुपूर्व्या क्षत्रस्य विद्धि धर्म्याननिन्दिते ॥ १.९४.१६ ॥

สำหรับพราหมณ์ จงถือเอาสี่แบบแรกที่สรรเสริญว่าเป็นแบบที่ถูกต้อง ข้าแต่ผู้ไร้ตำหนิ สำหรับกษัตริย์ จงรู้หกแบบตามลำดับว่าเป็นแบบที่ชอบด้วยธรรม

1.94.17

राज्ञां तु राक्षसोऽप्युक्तो विट्शूद्रेष्वासुरः स्मृतः ।
पञ्चानां तु त्रयो धर्म्या अधर्म्यौ द्वौ स्मृताविह ॥ १.९४.१७ ॥

สำหรับกษัตริย์ก็ได้กล่าวถึงการสมรสแบบรากษส ส่วนในหมู่แพศย์และศูทร การสมรสแบบอาสุระเป็นที่จดจำกัน ในบรรดาห้าแบบ สามแบบชอบด้วยธรรม ส่วนสองแบบจดจำกันว่าไม่ชอบด้วยธรรมในที่นี้

1.94.18

पैशाच आसुरश्चैव न कर्तव्यौ कदाचन ।
अनेन विधिना कार्यो धर्मस्यैषा गतिः स्मृता ॥ १.९४.१८ ॥

แบบไปศาจและแบบอาสุระ ไม่ควรปฏิบัติเลยในกาลใด การพิธีควรทำตามวิธีนี้ นี่เป็นหนทางแห่งธรรมที่จดจำกัน

1.94.19

गान्धर्वराक्षसौ क्षत्रे धर्म्यौ तौ मा विशङ्किथाः ।
पृथग्वा यदि वा मिश्रौ कर्तव्यौ नात्र संशयः ॥ १.९४.१९ ॥

แบบคันธรรพและรากษสชอบด้วยธรรมสำหรับกษัตริย์ อย่าสงสัยในเรื่องนี้เลย จะทำแยกกันหรือรวมกันก็ได้ ในเรื่องนี้ไม่มีข้อสงสัย

1.94.20

सा त्वं मम सकामस्य सकामा वरवर्णिनी ।
गान्धर्वेण विवाहेन भार्या भवितुमर्हसि ॥ १.९४.२० ॥

ท่านผู้มีผิวพรรณงดงาม ท่านมีความปรารถนาร่วมกับข้า เพราะข้าปรารถนาท่าน ด้วยการสมรสแบบคันธรรพ ท่านควรจะเป็นภรรยาของข้า

1.94.21

यदि धर्मपथस्त्वेव यदि चात्मा प्रभुर्मम ।
प्रदाने पौरवश्रेष्ठ शृणु मे समयं प्रभो ॥ १.९४.२१ ॥

หากนี่คือหนทางแห่งธรรมจริง และหากอาตมันของข้าเป็นนายของตนเอง ขอฟังเงื่อนไขของข้าสำหรับการมอบตนนี้ โอ้ยอดแห่งเผ่าเปารวะ โอ้พระราชา

1.94.22

सत्यं मे प्रतिजानीहि यथा वक्ष्याम्यहं रहः ।
मयि जायेत यः पुत्रः स भवेत्त्वदनन्तरः ॥ १.९४.२२ ॥

จงให้สัตย์แก่ข้า ดังที่ข้าจะบอกแก่ท่านเป็นการส่วนตัว บุตรที่เกิดจากข้า ขอให้เขาเป็นผู้สืบแทนท่านหลังจากท่าน

1.94.23

युवराजो महाराज सत्यमेतद्ब्रवीमि ते ।
यद्येतदेवं दुष्यन्त अस्तु मे सङ्गमस्त्वया ॥ १.९४.२३ ॥

โอ้มหาราชา ผู้จะเป็นยุพราช ข้ากล่าวความจริงนี้แก่ท่าน โอ้ทุษยันตะ หากเป็นดังนี้ ขอให้เรามีการอยู่ร่วมกันเถิด

1.94.24

तस्यास्तु सर्वं संश्रुत्य यथोक्तं स विशांपतिः ।
दुष्यन्तः पुनरेवाह यद्यदिच्छसि तद्वद ॥ १.९४.२४ ॥

เมื่อได้ฟังและรับคำทั้งหมดที่นางกล่าวไว้แล้ว พระเจ้าทุษยันตะจึงตรัสอีกว่า จงกล่าวสิ่งที่ท่านปรารถนาเถิด

1.94.25

ख्यातो लोकप्रवादोयं विवाह इति शास्त्रतः ।
वैवाहिकीं क्रियां सन्तः प्रशंसन्ति प्रजाहिताम् ॥ १.९४.२५ ॥

มีคำกล่าวที่รู้กันดีว่า การแต่งงานมีขึ้นตามคัมภีร์ บัณฑิตสรรเสริญพิธีแต่งงานซึ่งเป็นประโยชน์แก่การมีบุตร

1.94.26

लोकप्रवादशान्त्यर्थं विवाहं विधिना कुरु ।
सन्त्यत्र यज्ञपात्राणि दर्भाः सुमनसोऽक्षताः ॥ १.९४.२६ ॥

เพื่อระงับคำครหาของผู้คน จงทำการแต่งงานตามพิธี ที่นี่มีภาชนะบูชายัญ หญ้ากุศะ ดอกไม้ และข้าวสารที่ไม่แตกหัก

1.94.27

यथा युक्तो विवाहः स्यात्तथा युक्ता प्रजा भवेत् ।
तस्मादाज्यं हविर्लाजाः सिकता ब्राह्मणास्तव ॥ १.९४.२७ ॥

เพื่อให้การแต่งงานถูกต้อง และบุตรที่เกิดมาก็ถูกต้อง ที่นี่มีเนยใส เครื่องบูชา ข้าวตอก ทราย และพราหมณ์ของท่าน

1.94.28

वैवाहिकानि चान्यानि समस्तानीह पार्थिव ।
दुरुक्तमपि राजेन्द्र क्षन्तव्यं धर्मकारणात् ॥ १.९४.२८ ॥

โอ้พระราชา สิ่งอื่นทั้งปวงที่เกี่ยวกับการแต่งงานก็มีอยู่ที่นี่เช่นกัน โอ้จอมกษัตริย์ เพื่อเหตุแห่งธรรม แม้คำพูดหยาบของข้า ขอท่านโปรดอภัยด้วย

1.94.29

एवमस्त्विति तां राजा प्रत्युवाचाविचारयन् ।
अपि च त्वां हि नेष्यामि नगरं स्वं शुचिस्मिते ॥ १.९४.२९ ॥

พระราชาตรัสตอบนางโดยไม่ลังเลว่า ขอให้เป็นเช่นนั้นเถิด โอ้ผู้มีรอยยิ้มบริสุทธิ์ ข้าจะนำเจ้าไปยังนครของข้าอย่างแน่นอน

1.94.30

यथा त्वमर्हा सुश्रोणि मन्यसे तद्ब्रवीमि ते ।
एवमुक्त्वा स राजर्षिस्तामनिन्दितगामिनीम् ॥ १.९४.३० ॥

โอ้ผู้มีสะโพกงาม ข้าจะบอกแก่เจ้าตามที่เจ้าเห็นว่าเหมาะสมแก่เจ้า ครั้นตรัสดังนี้แล้ว ราชฤๅษีผู้นั้นจึงกล่าวกับนาง ผู้มีการเดินอันไร้ที่ติ

1.94.31

पुरोहितं समाहूय वचनं युक्तमब्रवीत् ।
राजपुत्र्या यदुक्तं वै न वृथा कर्तुमुत्सहे ॥ १.९४.३१ ॥

เรียกปุโรหิตมาแล้ว พระองค์ตรัสถ้อยคำที่เหมาะสมว่า สิ่งที่พระธิดาแห่งกษัตริย์ได้กล่าวไว้ ข้าไม่ตั้งใจจะทำให้สูญเปล่า

1.94.32

क्रियाहीनो हि न भवेन्मम पुत्रो महाद्युतिः ।
तथा कुरुष्व शास्त्रोक्तं विवाहं मा चिरंकुरु ॥ १.९४.३२ ॥

ขอให้บุตรผู้รุ่งโรจน์ของข้าไม่ขาดพิธีกรรมที่ควรมี ดังนั้นจงทำการแต่งงานตามที่คัมภีร์กำหนด และอย่าให้ชักช้านานเกินไป

1.94.33

एवमुक्तो नृपतिना द्विजः परमयन्त्रितः ।
शोभनं राजराजेति विधिना कृतवान्द्विजः ॥ १.९४.३३ ॥

เมื่อพระราชาตรัสดังนี้ พราหมณ์ผู้เกิดสองครั้งซึ่งสำรวมตนอย่างยิ่ง จึงกล่าวว่า เป็นมงคลยิ่ง โอ้จอมแห่งกษัตริย์ทั้งหลาย แล้วทำพิธีตามกฎ

1.94.34

शासनाद्विप्रमुख्यस्य कृतकौतुकमङ्गलः ।
जग्राह विधिवत्पाणावुवास च तया सह ॥ १.९४.३४ ॥

ตามบัญชาของประมุขแห่งพราหมณ์ เขาประกอบพิธีมงคลแต่งงานเสร็จแล้ว จึงจับมือนางตามกฎ และอยู่กินร่วมกับนาง

1.94.35

विश्वास्य चैनां स प्रायादब्रवीच्च पुनः पुनः ।
प्रेषयिष्ये तवार्थाय वाहिनीं चतुरङ्गिणीम् ॥ १.९४.३५ ॥

เมื่อให้นางอุ่นใจแล้ว พระองค์ก็เสด็จจากไป และตรัสซ้ำแล้วซ้ำเล่าว่า เพื่อประโยชน์ของเจ้า ข้าจะส่งกองทัพสี่เหล่ามา

1.94.36

त्रैविद्यवृद्धैः सहितां नानाराजजनैः सह ।
शिबिकासहस्रैः सहिता वयमायान्ति बान्धवाः ॥ १.९४.३६ ॥

มีญาติพี่น้องของเราพร้อมด้วยผู้เจริญวัยผู้รู้พระเวททั้งสาม และผู้คนผู้สืบเชื้อสายกษัตริย์มากมาย พร้อมด้วยเกี้ยวนับพันกำลังมา

1.94.37

मूकाश्चैव किराताश्च कुब्जा वामनकैः सह ।
सहिताः कञ्चुकिवरैर्वाहिनी सूतमागधैः ॥ १.९४.३७ ॥

ทั้งคนใบ้ ชาวกิราตะ คนหลังค่อม และคนแคระ พร้อมด้วยขุนนางผู้ประเสริฐที่สุด ทั้งกวีและนักขับร้อง กองทัพจะมาถึง

1.94.38

शङ्खदुन्दुभिनिर्घोषैर्वनं च समुपैष्यति ।
तथा त्वामानयिष्यामि नगरं स्वं शुचिस्मिते ॥ १.९४.३८ ॥

ด้วยเสียงกึกก้องของสังข์และกลอง กองทัพจะมาถึงแม้ในป่า ดังนั้น โอ้ผู้มีรอยยิ้มบริสุทธิ์ ข้าจะนำเจ้าไปยังนครของเจ้า

1.94.39

अन्यथा त्वां न नेष्यामि स्वनिवेशमसत्कृताम् ।
सर्वमङ्गलसत्कारैः सुभ्रु सत्यं करोमि ते ॥ १.९४.३९ ॥

มิฉะนั้น ข้าจะไม่นำเจ้าเข้าไปในที่พำนักของข้าโดยไม่ให้เกียรติ โอ้ผู้มีคิ้วงาม ข้าจะทำให้คำสัตย์นี้เป็นจริงด้วยการต้อนรับอันเป็นมงคลทุกประการ

1.94.40

एवमुक्त्वा स राजर्षिस्तामनिन्दितगामिनीम् ।
परिष्वज्य च बाहुभ्यां स्मितपूर्वमुदैक्षत ॥ १.९४.४० ॥

ครั้นตรัสดังนี้แล้ว ราชฤๅษีจึงโอบกอดนางผู้มีการเดินอันไร้ที่ติด้วยสองแขน และมองนางด้วยรอยยิ้มเป็นอันดับแรก

1.94.41

प्रदक्षिणीकृतां देवीं पुनस्तां परिषस्वजे ।
शकुन्तला सा सुमुखी पपात नृपपादयोः ॥ १.९४.४१ ॥

เขาโอบกอดเทวีผู้ได้เวียนประทักษิณอีกครั้ง ศกุนตลาผู้มีใบหน้างามจึงทรุดลงแทบพระบาทของพระราชา

1.94.42

तां देवीं पुनरुत्थाप्य मा शुचेति पुनः पुनः ।
शपेयं सुकृतेनैव प्रापयिष्ये नृपात्मजे ॥ १.९४.४२ ॥

ท่านพยุงเทวีให้ลุกขึ้นอีกครั้ง พลางกล่าวซ้ำแล้วซ้ำอีกว่า อย่าเศร้าโศกเลย ข้าขอสัตย์ด้วยกุศลกรรมของข้าเอง ข้าจะทำให้สำเร็จเป็นแน่ ราชธิดาเอ๋ย

1.94.43

इति तस्याः प्रतिश्रुत्य स नृपो जनमेजय ।
मनसा चिन्तयन्प्रायात्काश्यपं प्रति पार्थिव ॥ १.९४.४३ ॥

ครั้นให้สัญญากับนางดังนี้แล้ว ชนเมชัย พระราชาองค์นั้นก็เสด็จไปหากัศยปะ ทรงคิดในพระทัยไปพลาง

1.94.44

भगवांस्तपसा युक्तः श्रुत्वा किं नु करिष्यति ।
तं न प्रसाद्यागतोऽहं प्रसीदेति द्विजोत्तमम्।
एवं संचिन्तयन्नेव प्रविवेश स्वकं पुरम् ॥ १.९४.४४ ॥

ท่านผู้ทรงฤทธิ์ เปี่ยมด้วยตบะ เมื่อได้ทราบความแล้วจะทำอย่างไรเล่า เรามาโดยมิได้ทำให้ท่านพอพระทัยก่อน เราต้องกล่าวกับผู้ประเสริฐสุดในหมู่ผู้เกิดสองครั้งว่า ขอทรงโปรดเถิด ทรงคิดเช่นนี้แล้วก็เข้าไปในนครของตน

1.94.45

ततो मुहूर्ते याते तु कण्वोऽप्याश्रममागमत् ।
शकुन्तला च पितरं ह्रिया नोपजगाम तम् ॥ १.९४.४५ ॥

ต่อมาเมื่อผ่านไปชั่วขณะหนึ่ง กัณวะก็เสด็จกลับมาถึงอาศรม แต่ศกุนตลาด้วยความอาย มิได้เข้าไปหาบิดาของนาง

1.94.46

शङ्कितेव च विप्रर्षिमुपचक्राम सा शनैः ।
ततोऽस्य भारं जग्राह आसनं चाप्यकल्पयत् ॥ १.९४.४६ ॥

นางค่อยๆ เข้าไปหาฤๅษีพราหมณ์ประหนึ่งว่าหวาดหวั่น แล้วจึงรับหาบของท่าน และจัดอาสนะให้ท่านด้วย

1.94.47

प्राक्षालयच्च सा पादौ काश्यपस्य महात्मनः ।
न चैनं लज्जयाऽशक्नोदक्षिभ्यामभिवीक्षितुम् ॥ १.९४.४७ ॥

นางล้างพระบาทของกัศยปะผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ แต่ด้วยความอาย นางมิอาจสบพระเนตรท่านได้

1.94.48

शकुन्तला च सव्रीडा तमृषिं नाभ्यभाषत ।
तस्मात्स्वधर्मात्स्खलिता भीता सा भरतर्षभ ॥ १.९४.४८ ॥

ศกุนตลาผู้เต็มไปด้วยความอาย มิได้เอ่ยวาจากับฤๅษีนั้น โอ้ ผู้ประเสริฐแห่งพงศ์ภารตะ นางหลุดจากสวธรรมของตน จึงหวาดกลัว

1.94.49

अभवद्दोषदर्शित्वाद्ब्रह्मचारिण्ययन्त्रिता ।
स तदा व्रीडितां दृष्ट्वा ऋषिस्तां प्रत्यभाषत ॥ १.९४.४९ ॥

เพราะนางได้เห็นความผิด แม้เป็นพรหมจารีหญิง นางก็ไม่อาจควบคุมตนได้ ครั้นเห็นนางละอายใจ ฤๅษีจึงกล่าวกับนาง

1.94.50

सव्रीडैव च दीर्घायुः पुरेव भविता न च ।
वृत्तं कथय रम्भोरु मा त्रासं च प्रकल्पय ॥ १.९४.५० ॥

แม้เจ้าจะละอาย เจ้าก็จะมีอายุยืน แต่จะไม่เป็นเช่นก่อนอีกแล้ว จงเล่าเรื่องที่เกิดขึ้นเถิด ผู้มีต้นขาดั่งต้นกล้วย อย่าหวาดกลัวเลย

1.94.51

ततः प्रक्षाल्य पादौ सा विश्रान्तं पुनरब्रवीत् ।
निधाय कामं तस्यर्षेः कन्दानि च फलानि च ॥ १.९४.५१ ॥

ต่อจากนั้น นางล้างพระบาท พักผ่อนแล้วจึงกล่าวอีก หลังจากวางรากไม้และผลไม้ตามที่ฤๅษีปรารถนา

1.94.52

ततः संवाह्य पादौ सा विश्रान्तं वेदिमध्यमा ।
शकुन्तला पौरवाणां दुष्यन्तं जग्मुषी पतिम् ॥ १.९४.५२ ॥

ต่อจากนั้น ศกุนตลาผู้มีเอวบางดั่งเอวแห่งลานบูชา นวดพระบาทแล้วพักผ่อน จึงเสด็จไปหาสามีของนาง ทุษยันต์แห่งเผ่าเปารพ

1.94.53

ततः कृच्छ्रादतिशुभा सव्रीडा श्रमती तदा ।
सगद्गदमुवाचेदं काश्यपं सा शुचिस्मिता ॥ १.९४.५३ ॥

ครานั้น ศกุนตลาผู้งดงามยิ่ง มีความละอายและอ่อนล้า ด้วยความยากลำบากและเสียงที่สั่นเครือ ก็ยิ้มอย่างบริสุทธิ์แล้วกล่าวถ้อยคำเหล่านี้แก่กัศยปะ

1.94.54

राजा ताताजगामेह दुष्यन्त इलिलात्मजः ।
मया पतिर्वृतो योऽसौ दैवयोगादिहागतः ॥ १.९४.५४ ॥

ท่านพ่อ ทุษยันต์ราชาแห่งวงศ์อิลา บุตรของอิลา ได้เสด็จมาที่นี่แล้ว ผู้ซึ่งหม่อมฉันเลือกเป็นสามี เขาได้มาถึงที่นี่ด้วยพระประสงค์ของชะตา

1.94.55

तस्य तात प्रसीद त्वं भर्ता मे सुमहायशाः ।
अतः सर्वं तु यद्वृत्तं दिव्यज्ञानेन पश्यसि ॥ १.९४.५५ ॥

ท่านพ่อ ขอทรงโปรดเขาด้วยเถิด เขาคือสามีของหม่อมฉัน ผู้มีเกียรติยศอันยิ่งใหญ่ ท่านทราบทุกสิ่งที่เกิดขึ้นด้วยญาณทิพย์

1.94.56

अभयं क्षत्रियकुले प्रसादं कर्तुमर्हसि ।
चक्षुषा स तु दिव्येन सर्वं विज्ञाय काश्यपः ॥ १.९४.५६ ॥

ท่านควรจะให้ความคุ้มครองและพระกรุณาแก่เผ่ากษัตริย์ ฝ่ายกัศยปะ ครั้นรู้ทั้งหมดด้วยทิพยจักษุของท่าน...

1.94.57

ततो धर्मिष्ठतां मत्वा धर्मे चास्खलितं मनः ।
उवाच भगवान्प्रीतस्तद्वृत्तं सुमहातपाः ॥ १.९४.५७ ॥

ครั้นเห็นว่านางมั่นคงในธรรมและจิตของนางไม่คลาดจากธรรม ผู้ทรงพระภคะ ผู้มีตบะยิ่งใหญ่ผู้ทรงพอพระทัย จึงกล่าวถึงเหตุการณ์นั้น

1.94.58

एवमेतन्मया ज्ञातं दृष्टं दिव्येन चक्षुषा ।
त्वयाऽद्य राजान्वयया मामनादृत्य यत्कृतम् ॥ १.९४.५८ ॥

สิ่งนี้เราได้รู้แล้วและเห็นแล้วด้วยทิพยจักษุ ที่เจ้าได้ทำในวันนี้ โอ้ราชธิดา โดยไม่ใส่ใจเรา...

1.94.59

पुंसा सह समायोगो न स धर्मोपघातकः ।
न भयं विद्यते भद्रे मा शुचः सुकृतं कृतम् ॥ १.९४.५९ ॥

การร่วมกันกับบุรุษเช่นนั้นมิใช่การทำลายธรรม โอ้ผู้เป็นมงคล ไม่มีเหตุให้กลัวเลย อย่าเศร้าโศกเลย สิ่งที่กระทำแล้วเป็นการกระทำที่ดีงาม

1.94.60

क्षत्रियस्य तु गान्धर्वो विवाहः श्रेष्ठ उच्यते ।
सकामायाः सकामेन निमन्त्रः श्रेष्ठ उच्यते ॥ १.९४.६० ॥

สำหรับกษัตริย์ การอภิเษกแบบคันธรรพ์กล่าวกันว่าเป็นการสมรสที่ประเสริฐที่สุด การเลือกคู่ของหญิงผู้ปรารถนาด้วยชายผู้ปรารถนา กล่าวกันว่าเป็นการเลือกที่ประเสริฐที่สุด

1.94.61

किं पुनर्विधिवत्कृत्वा सुप्रजस्त्वमवाप्स्यसि ।
धर्मात्मा च महात्मा च दुष्यन्तः पुरुषोत्तमः ॥ १.९४.६१ ॥

หากเจ้าแต่งงานตามพิธีแล้ว เจ้าจะได้บุตรที่ประเสริฐยิ่งขึ้นไปอีก ทุษยันตะผู้มีจิตใจชอบธรรมและมีจิตใจยิ่งใหญ่ เป็นบุรุษผู้ประเสริฐที่สุด

1.94.62

अभ्यागच्छत्पतिर्यस्त्वां भजमानां शकुन्तले ।
महात्मा जनिता लोके पुत्रस्तव महायशाः ॥ १.९४.६२ ॥

ดูก่อนศกุนตลา สามีผู้มาหาเจ้า ผู้ปรารถนาเจ้านั้น เป็นผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ เขาจะเป็นบิดาของบุตรในโลก และบุตรของเจ้าจะมีชื่อเสียงอันยิ่งใหญ่

1.94.63

स च सर्वां समुद्रान्तां कृत्स्नां भोक्ष्यति मेदिनीम् ।
परं चाभिप्रयातस्य चक्रं तस्य महात्मनः ॥ १.९४.६३ ॥

เขาจะครอบครองแผ่นดินทั้งสิ้นจนจรดขอบมหาสมุทร และล้อรถของผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่นั้น เมื่อเขาเคลื่อนทัพไป จะเป็นล้อที่ไม่มีใครเทียบได้

1.94.64

भविष्यत्यप्रतिहतं सततं चक्रवर्तिनः ।
प्रसन्न एव तस्याहं त्वकृते वरवर्णिनि ॥ १.९४.६४ ॥

ล้อรถของจักรพรรดิจะไม่มีอุปสรรคขัดขวางตลอดไป ดูก่อนหญิงผิวงามผู้ประเสริฐ เราพอใจในตัวเขาอย่างแท้จริง และเพราะเห็นแก่เจ้าด้วย

1.94.65

ऋतवो बहवस्ते वै गता व्यर्थाः शुचिस्मिते ।
सार्थकं सांप्रतं ह्येतन्न च पाप्मास्ति तेऽनघे।
गृहाण च वरं मत्तस्तत्कृते यदभीप्सितम् ॥ १.९४.६५ ॥

ดูก่อนหญิงผู้มีรอยยิ้มอันสดใส ฤดูกาลอันมากมายของเจ้าได้ผ่านไปโดยเปล่าประโยชน์ แต่บัดนี้สิ่งนี้มีความหมายแล้ว และในตัวเจ้า ดูก่อนหญิงผู้ไร้บาป ไม่มีบาปใด จงรับพรจากเราเถิด พรที่เจ้าปรารถนาเพื่อเหตุนั้น

1.94.66

मया पतिर्वृतो योऽसौ दुष्यन्तः पुरुषोत्तमः ।
मम चैव पतिर्दृष्टो देवतानां समक्षतः।
तस्मै ससचिवाय त्वं प्रसादं कर्तुमर्हसि ॥ १.९४.६६ ॥

ผู้ที่ข้าพเจ้าเลือกเป็นสามีนั้นคือทุษยันตะ บุรุษผู้ประเสริฐที่สุด และต่อหน้าเทพทั้งหลาย เขาก็ได้ปรากฏว่าเป็นสามีของข้าพเจ้า เจ้าควรแสดงความโปรดปรานต่อเขา พร้อมทั้งเหล่าอำมาตย์ของเขา

1.94.67

इत्येवमुक्त्वा मनसा प्रणिधाय मनस्विनी ।
ततो धर्मिष्ठतां वव्रे राज्ये चास्खलनं तथा ॥ १.९४.६७ ॥

เมื่อกล่าวดังนี้ในใจแล้วและตั้งจิตมั่น หญิงผู้มีจิตใจเข้มแข็งนั้นก็เลือกความชอบธรรม และความมั่นคงไม่พลาดพลั้งในการปกครองแผ่นดิน

1.94.68

शकुन्तलां पौरवाणां दुष्यन्तहितकाम्यया ।
एवमस्त्विति तां प्राह कण्वो धर्मभृतां वरः ॥ १.९४.६८ ॥

กัณวะ ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้ค้ำจุนธรรม ปรารถนาความเจริญของทุษยันตะ จึงกล่าวกับศกุนตลาแห่งเผ่าเปารวะว่า "ขอให้เป็นดังนั้นเถิด"

1.94.69

पस्पर्श चापि पाणिभ्यां सुतां श्रीमिवरूपिणीम् ॥ १.९४.६९ ॥

และท่านก็จับต้องธิดานั้นด้วยสองมือ ผู้มีรูปโฉมดุจพระศรี

1.94.70

अद्यप्रभृति देवी त्वं दुष्यन्तस्य महात्मनः ।
पतिव्रतानां या वृत्तिस्तां वृत्तिमनुपालय ॥ १.९४.७० ॥

นับแต่วันนี้ไป เจ้าเป็นราชินีของทุษยันตะผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ จงดำรงความประพฤติที่เป็นของภรรยาผู้ซื่อสัตย์ต่อสามีไว้เถิด

1.94.71

इत्येवमुक्त्वा धर्मात्मा तां विशुद्ध्यर्थमस्पृशत् ।
स्पृष्टमात्रे शरीरे तु परं हर्षमवाप सा ॥ १.९४.७१ ॥

เมื่อกล่าวดังนี้แล้ว กัณวะผู้มีจิตใจชอบธรรมก็แตะต้องนางเพื่อการชำระให้บริสุทธิ์ และเมื่อสัมผัสร่างกายนางเท่านั้น นางก็ได้รับความยินดีอย่างยิ่ง