ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 1.95
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.95.1
प्रतिज्ञाय च दुष्यन्ते प्रतियाते दिने दिने ।
गर्भश्च ववृधे तस्यां राजपुत्र्यां महात्मनः ॥ १.९५.१ ॥
ଦୁଷ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରି ଦିନ ଦିନ ଚାଲିଗଲେ; ସେହି ରାଜକନ୍ୟାଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ମହାତ୍ମାଙ୍କ ଗର୍ଭ ବଢ଼ିଲା।
1.95.2
शकुन्तला चिन्तयन्ती राजानं कार्यगौरवात् ।
दिवारात्रमनिद्रैव स्नानभोजनवर्जिता ॥ १.९५.२ ॥
ଶକୁନ୍ତଳା ରାଜାଙ୍କୁ ଚିନ୍ତା କରୁଥିଲେ; କାର୍ଯ୍ୟର ଗୁରୁତ୍ୱ ଯୋଗୁଁ ଦିନରାତି ନିଦ୍ରାହୀନ, ସ୍ନାନ-ଭୋଜନ ବର୍ଜିତା।
1.95.3
राजप्रेषणिका विप्राश्चतुरङ्गबलान्विताः ।
अद्य श्वो वा परश्वो वा समायान्तीति निस्चिता ॥ १.९५.३ ॥
ରାଜାଙ୍କ ପଠାଯାଇଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଚତୁରଙ୍ଗ ସେନା ସହ ଆଜି, କାଲି କିମ୍ବା ପରଦିନ ଆସିବେ ବୋଲି ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଥିଲେ।
1.95.4
दिनान्पक्षानृतून्मासानयनानि च सर्वशः ।
गण्यमानानि वर्षाणि व्यतीयुस्त्रीणि भारत ॥ १.९५.४ ॥
ହେ ଭରତବଂଶଧର, ଦିନ, ପକ୍ଷ, ଋତୁ, ମାସ ଓ ଅୟନ—ସବୁ ଗଣନା କରି ତିନି ବର୍ଷ ଅତିବାହିତ ହେଲା।
1.95.5
त्रिषु वर्षेषु पूर्णेषु ऋषेर्वचनगौरवात् ।
ऋषिपत्न्यः सुबहुशो हेतुमद्वाक्यमब्रुवन् ॥ १.९५.५ ॥
ତିନି ବର୍ଷ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ, ଋଷିଙ୍କ ବାକ୍ୟର ଗୌରବ ଯୋଗୁଁ ଋଷିପତ୍ନୀମାନେ ବହୁବାର ଯୁକ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
1.95.6
शृणु भद्रे लोकवृत्तं श्रुत्वा यद्रोचते तव ।
तत्कुरुष्व हितं देवि नावमान्यं गुरोर्वचः ॥ १.९५.६ ॥
ହେ ଭଦ୍ରେ, ଲୋକାଚାର ଶୁଣ; ଶୁଣି ଯାହା ତୁମକୁ ଭଲ ଲାଗେ ତାହା କର। ହେ ଦେବୀ, ହିତକର କର; ଗୁରୁଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଅବମାନନା କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
1.95.7
देवानां दैवतं विष्णुर्विप्राणामग्निर्ब्रह्म च ।
नारीणां दैवतं भर्ता लोकानां ब्राह्मणो गुरुः ॥ १.९५.७ ॥
ଦେବତାମାନଙ୍କର ଦେବତା ବିଷ୍ଣୁ; ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କର ଅଗ୍ନି ଓ ବେଦ। ନାରୀମାନଙ୍କର ଦେବତା ସ୍ୱାମୀ; ଲୋକମାନଙ୍କର ଗୁରୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ।
1.95.8
सूतिकाले प्रसूष्वेति भगवांस्ते पिताऽब्रवीत् ।
करिष्यामीति कर्तव्यं तदा ते सुकृतं भवेत् ॥ १.९५.८ ॥
'ପ୍ରସବକାଳରେ ପ୍ରସବ କର' ବୋଲି ତୁମ ପୂଜ୍ୟ ପିତା କହିଥିଲେ। 'ମୁଁ କରିବି' ଏହା ଯେ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ, ତାହା ସେତେବେଳେ ତୁମ ସୁକୃତ ହେବ।
1.95.9
पत्नीनां वचनं श्रुत्वा साधु साध्वित्यचिन्तयत् ।
गर्भं सुषाव वामोरूः कुमारममितौजसम् ॥ १.९५.९ ॥
ପତ୍ନୀମାନଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି 'ସାଧୁ, ସାଧୁ' ବୋଲି ଚିନ୍ତା କଲା; ସୁନ୍ଦର ଊରୁଯୁକ୍ତା ସେ ଅମିତତେଜା ପୁତ୍ରକୁ ଗର୍ଭରୁ ପ୍ରସବ କଲା।
1.95.10
त्रिषु वर्षेषु पूर्णेषु प्राजायत शकुन्तला ।
रूपौदार्यगुणोपेतं दौष्यन्तिं जनमेजय ॥ १.९५.१० ॥
ତିନି ବର୍ଷ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ ଶକୁନ୍ତଳା ପ୍ରସବ କଲା — ହେ ଜନମେଜୟ, ରୂପ, ଉଦାରତା ଓ ଗୁଣଯୁକ୍ତ ଦୁଷ୍ମନ୍ତପୁତ୍ରକୁ।
1.95.11
जाते तस्मिन्नन्तरिक्षात्पुष्पवृष्टिः पपात ह ।
देवदुन्दुभयो नेदुर्ननृतुश्चाप्सरोगणाः ॥ १.९५.११ ॥
ସେ ଜନ୍ମିବା ମାତ୍ରେ ଆକାଶରୁ ପୁଷ୍ପବୃଷ୍ଟି ପଡ଼ିଲା; ଦେବଦୁନ୍ଦୁଭି ବାଜିଲା ଓ ଅପ୍ସରାଗଣ ନାଚିଲେ।
1.95.12
गायद्भिर्मधुरं तत्र देवैः शक्रोऽभ्युवाच ह ।
शकुन्तले तव सुतश्चक्रवर्ती भविष्यति ॥ १.९५.१२ ॥
ସେଠାରେ ଦେବତାମାନେ ମଧୁର ଗାନ କରୁଥିବା ବେଳେ ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ — 'ହେ ଶକୁନ୍ତଳେ, ତୁମ ପୁତ୍ର ଚକ୍ରବର୍ତୀ ସମ୍ରାଟ ହେବ।'
1.95.13
बलं तेजश्च रूपं च न समं भुवि केनचित् ।
आहर्ता वाजिमेधस्य शतसङ्ख्यस्य पौरवः ॥ १.९५.१३ ॥
ପୃଥିବୀରେ କାହାରି ସମାନ ବଳ, ତେଜ ଓ ରୂପ ରହିବ ନାହିଁ; ସେ ପୌରବ ଶହେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରିବେ।
1.95.14
अनेकारपि साहस्रै राजसूयादिभिर्मखैः ।
स्वार्थं ब्राह्मणसात्कृत्वा दक्षिणाममितां ददत् ॥ १.९५.१४ ॥
ରାଜସୂୟ ଆଦି ହଜାର ହଜାର ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା, ନିଜ ଧନ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଦେଇ, ସେ ଅସୀମ ଦକ୍ଷିଣା ଦେବ।
1.95.15
देवतानां वचः श्रुत्वा कण्वाश्रमनिवासिनः ।
सभाजयन्तः कण्वस्य सुतां सर्वे महर्षयः ॥ १.९५.१५ ॥
ଦେବତାଙ୍କ ବାଣୀ ଶୁଣି, କଣ୍ୱାଶ୍ରମବାସୀ ସମସ୍ତ ମହର୍ଷି କଣ୍ୱଙ୍କ କନ୍ୟାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ।
1.95.16
शकुन्तला च तच्छ्रुत्वा परं हर्षमवाप सा ।
द्विजानाहूय मुनिभिः सत्कृत्य च महायशाः। ॥ १.९५.१६ ॥
ତାହା ଶୁଣି ଶକୁନ୍ତଳା ପରମ ହର୍ଷ ପାଇଲେ; ମହାଯଶସ୍ୱିନୀ ସେ ମୁନିମାନଙ୍କ ସହ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଡକାଇ ସତ୍କାର କଲେ।
1.95.17
जातकर्मादिसंस्कारं कण्वः पुण्यवतां वरः ।
तस्याथ कारयामास वर्धमानस्य चासकृत् ॥ १.९५.१७ ॥
ପୁଣ୍ୟବାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କଣ୍ୱ ତାଙ୍କର ଜାତକର୍ମ ଆଦି ସଂସ୍କାର କରାଇଲେ; ଏବଂ ବଢ଼ୁଥିବା ସେହି ବାଳକର ସଂସ୍କାର ମଧ୍ୟ ବାରମ୍ବାର କରାଇଲେ।
1.95.18
यथाविधि यथान्यायं क्रियाः सर्वास्त्वकारयत् ।
दन्तैः शुक्लैः शिखरिभिःसिंहसंहननोऽभवत् ॥ १.९५.१८ ॥
ବିଧି ଓ ନ୍ୟାୟ ଅନୁସାରେ ସେ ସମସ୍ତ କ୍ରିୟା କରାଇଲେ; ସେ ପର୍ବତ ଶିଖର ପରି ଶୁକ୍ଳ ଦନ୍ତ ଏବଂ ସିଂହ ପରି ଦୃଢ଼ ଶରୀର ବିଶିଷ୍ଟ ହେଲେ।
1.95.19
चक्राङ्कितकरः श्रीमान्स्वयं विष्णुरिवापरः ।
चतुष्किष्कुर्महातेजा महामूर्धा महाबलः ॥ १.९५.१९ ॥
ଚକ୍ରଚିହ୍ନିତ ହାତ ଥିବା, ଶ୍ରୀମାନ, ଯେପରି ସ୍ୱୟଂ ଅନ୍ୟ ବିଷ୍ଣୁ, ଚାରି କିଷ୍କୁ ଉଚ୍ଚ, ମହାତେଜା, ବଡ଼ ମସ୍ତକ ଥିବା ଓ ମହାବଳୀ।
1.95.20
कुमारो देवगर्भाभः स तत्राशु व्यवर्धत ।
ऋषेर्भयात्तु दुष्यन्तः स्मरन्नैवाह्वयत्तदा ॥ १.९५.२० ॥
ଦେବଗର୍ଭ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ ସେ କୁମାର ସେଠାରେ ଶୀଘ୍ର ବଢ଼ିଲା। କିନ୍ତୁ ଋଷିଙ୍କ ଭୟରେ ଦୁଷ୍ୟନ୍ତ ସ୍ମରଣ ଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ସେତେବେଳେ ତାକୁ ଡାକିଲେ ନାହିଁ।
1.95.21
गते काले तु महति न सस्मार तपोधनाम् ।
षड्वर्षेषु ततो बालः कण्वाश्रमपदं प्रति ॥ १.९५.२१ ॥
ବହୁ ସମୟ ବିତିଗଲେ ସୁଦ୍ଧା ସେ ତପୋଧନାଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କଲେ ନାହିଁ। ପରେ ଛଅ ବର୍ଷ ବିତିବା ପରେ ସେ ବାଳକ କଣ୍ୱାଶ୍ରମ ପଥକୁ ଗଲା।
1.95.22
व्याघ्रान्सिंहान्वराहांश्च वृकांश्च महिषांस्तथा ।
ऋक्षांश्चाभ्यहनद्व्यालान्पद्भ्यामाश्रमपीडकान् ॥ १.९५.२२ ॥
ବାଘ, ସିଂହ, ଶୂକର, ନେକଡ଼ିଆ, ମହିଷ ଓ ଭାଲୁ ଏବଂ ଆଶ୍ରମକୁ ପୀଡ଼ା ଦେଉଥିବା ହିଂସ୍ର ପଶୁମାନଙ୍କୁ ସେ ପାଦରେ ମାରି ପକାଇଲା।
1.95.23
बलाद्भुजाभ्यां संगृह्य बलवान्संनियम्य च ।
बद्ध्वा वृक्षेषु दौष्यन्तिराश्रमस्य समन्ततः ॥ १.९५.२३ ॥
ବଳବାନ ଦୌଷ୍ୟନ୍ତି ସେମାନଙ୍କୁ ବଳପୂର୍ବକ ଦୁଇ ବାହୁରେ ଧରି, ଦମନ କରି, ଆଶ୍ରମ ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରେ ଗଛରେ ବାନ୍ଧି ଦେଲା।
1.95.24
आरुरोह द्रुमांश्चैव क्रीडन्स्म परिधावति ।
वनं च लोडयामास सिंहव्याघ्रगणैर्वृतम् ॥ १.९५.२४ ॥
ସେ ଗଛରେ ଚଢ଼ିଲା, ଖେଳି ଖେଳି ଦୌଡ଼ିଲା, ଏବଂ ସିଂହ ଓ ବାଘ ଦଳରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ବନକୁ ଆଲୋଡ଼ିଦେଲା।
1.95.25
ततश्च राक्षसान्सर्वान्पिशाचांश्च रिपून्रणे ।
मुष्टियुद्धेन तान्हत्वा ऋषीनाराधयत्तदा ॥ १.९५.२५ ॥
ତା'ପରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସ, ପିଶାଚ ଓ ସେହି ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ମୁଷ୍ଟିଯୁଦ୍ଧରେ ବଧ କରି ସେତେବେଳେ ଋଷିମାନଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କଲେ।
1.95.26
कश्चिद्दितिसुतस्तं तु हन्तुकामो महाबलः ।
वध्यमानांस्तु दैतेयानमर्षी तं समभ्ययात् ॥ १.९५.२६ ॥
ଦିତିଙ୍କ ଜଣେ ପୁତ୍ର, ମହାବଳୀ, ତାଙ୍କୁ ବଧ କରିବା ଇଚ୍ଛାରେ ଏବଂ ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କୁ ବଧ ହେଉଥିବା ଦେଖି କ୍ରୋଧରେ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସିଲା।
1.95.27
तमागतं प्रहस्यैव बाहुभ्यां परिगृह्य च ।
दृढं चाबध्य बाहुभ्यां पीडयामास तं तदा ॥ १.९५.२७ ॥
ଆସିଥିବା ତାଙ୍କୁ ହସି ହସି ବାହୁରେ ଧରି, ଦୃଢ଼ ଭାବେ ବାହୁରେ ବାନ୍ଧି ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କୁ ପୀଡ଼ନ କଲେ।
1.95.28
मर्दितो न शशाकास्मान्मोचितुं बलवत्तया ।
प्राक्रोशद्भैरवं तत्र द्वारेभ्यो निःसृतं त्वसृक् ॥ १.९५.२८ ॥
ପେଷିତ ହୋଇ ସେ ତାଙ୍କ ବଳରେ ଆମକୁ ମୁକ୍ତ କରି ପାରିଲା ନାହିଁ; ସେଠାରେ ସେ ଭୟଙ୍କର ଚିତ୍କାର କଲା, ଛିଦ୍ରରୁ ରକ୍ତ ବାହାରିଲା।
1.95.29
तेन शब्देन वित्रस्ता मृगाः सिंहादयो गणाः ।
सुस्रुवुश्च शकृन्मूत्रमाश्रमस्थाश्च सुस्रुवुः ॥ १.९५.२९ ॥
ସେହି ଶବ୍ଦରେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ହରିଣ, ସିଂହ ଆଦି ପଶୁଗୋଷ୍ଠୀ, ଏବଂ ଆଶ୍ରମରେ ରହୁଥିବା ଲୋକମାନେ ମଳମୂତ୍ର ତ୍ୟାଗ କଲେ।
1.95.30
निरसुं जानुभिः कृत्वा विससर्ज च सोऽपतत् ।
तद्दृष्ट्वा विस्मयं जग्मुः कुमारस्य विचेष्टितम् ॥ १.९५.३० ॥
ଆଣ୍ଠୁରେ ତାଙ୍କୁ ନିଷ୍ପ୍ରାଣ କରି ଛାଡ଼ିଲେ; ସେ ପଡ଼ିଗଲା। ସେଇ କୁମାରଙ୍କ କର୍ମ ଦେଖି ସମସ୍ତେ ବିସ୍ମିତ ହେଲେ।
1.95.31
नित्यकालं वध्यमाना दैतेया राक्षसैः सह ।
कुमारस्य भयादेव नैव जग्मुस्तदाश्रमम् ॥ १.९५.३१ ॥
ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ସହିତ ଦୈତ୍ୟମାନେ ସର୍ବଦା ପ୍ରହାରିତ ହେଉଥିଲେ; ତଥାପି କୁମାରଙ୍କ ଭୟରେ ସେମାନେ ସେ ଆଶ୍ରମକୁ ଯାଇ ନଥିଲେ।
1.95.32
ततोऽस्य नाम चक्रुस्ते कण्वाश्रमनिवासिनः ।
कण्वेन सहिताः सर्वे दृष्ट्वा कर्मातिमानुषम् ॥ १.९५.३२ ॥
ତା'ପରେ କଣ୍ୱଙ୍କ ଆଶ୍ରମବାସୀ ସମସ୍ତେ କଣ୍ୱଙ୍କ ସହିତ ମିଶି ତାଙ୍କ ଅତିମାନବ କର୍ମ ଦେଖି ତାଙ୍କର ନାମକରଣ କଲେ।
1.95.33
अस्त्वयं सर्वदमनः सर्वं हि दमयत्यसौ ।
स सर्वदमनो नाम कुमारः समपद्यत ॥ १.९५.३३ ॥
"ଏ ସର୍ବଦମନ ହେଉ, କାରଣ ଏ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦମନ କରେ" — ସେ କୁମାର ସର୍ବଦମନ ନାମରେ ହେଲା।
1.95.34
विक्रमेणौजसा चैव बलेन च समन्वितः ।
अप्रेषयति दुष्यन्ते महिष्यास्तनयस्य च ॥ १.९५.३४ ॥
ବିକ୍ରମ, ଓଜ ଓ ବଳରେ ଯୁକ୍ତ ସେ ଦୁଷ୍ୟନ୍ତ ଓ ମହିଷୀ-ପୁତ୍ରଙ୍କ ନିକଟକୁ ପଠାଏ।
1.95.35
पाण्डुभावपरीताङ्गीं चिन्तया समभिप्लुताम् ।
लम्बालकां कृशां दीनां तथा मलिनवाससम् ॥ १.९५.३५ ॥
ପାଣ୍ଡୁ ଅଙ୍ଗ ବିଶିଷ୍ଟା, ଚିନ୍ତାରେ ନିମଗ୍ନା, ଝୁଲା କେଶବତୀ, କୃଶା, ଦୀନା, ମଳିନ ବସ୍ତ୍ର ପରିହିତା (ଶକୁନ୍ତଳା)।
1.95.36
शकुन्तलां च संप्रेक्ष्य प्रदध्यौ स मुनिस्तदा ।
शास्त्राणि सर्ववेदाश्च द्वादशाब्दस्य चाभवन् ॥ १.९५.३६ ॥
ଶକୁନ୍ତଳାଙ୍କୁ ଦେଖି ସେ ମୁନି ସେତେବେଳେ ଧ୍ୟାନ କଲେ; ବାର ବର୍ଷ ପୂରଣ ହେବାରେ ଶାସ୍ତ୍ର ଓ ସମସ୍ତ ବେଦ (ତାଙ୍କଠାରେ ସିଦ୍ଧ ହେଲା)।