మహాభారతం · అధ్యాయం 1.95
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.95.1
प्रतिज्ञाय च दुष्यन्ते प्रतियाते दिने दिने ।
गर्भश्च ववृधे तस्यां राजपुत्र्यां महात्मनः ॥ १.९५.१ ॥
దుష్యంతుడు వాగ్దానం చేసి రోజురోజుకూ వెళ్లిపోయాడు; ఆ రాజకుమార్తెలో మహాత్ముని గర్భం పెరిగింది.
1.95.2
शकुन्तला चिन्तयन्ती राजानं कार्यगौरवात् ।
दिवारात्रमनिद्रैव स्नानभोजनवर्जिता ॥ १.९५.२ ॥
శకుంతల రాజును ధ్యానిస్తూ, కార్య గౌరవం వల్ల రాత్రింబవళ్లు నిద్రలేక, స్నానభోజనాలు మానుకుని ఉండెను.
1.95.3
राजप्रेषणिका विप्राश्चतुरङ्गबलान्विताः ।
अद्य श्वो वा परश्वो वा समायान्तीति निस्चिता ॥ १.९५.३ ॥
రాజు పంపిన బ్రాహ్మణులు చతురంగ బలంతో ఈ రోజు, రేపు లేదా ఎల్లుండి వస్తారని ఆమె నిశ్చయించుకుంది.
1.95.4
दिनान्पक्षानृतून्मासानयनानि च सर्वशः ।
गण्यमानानि वर्षाणि व्यतीयुस्त्रीणि भारत ॥ १.९५.४ ॥
భరతవంశీయుడా, రోజులు, పక్షాలు, ఋతువులు, మాసాలు, అయనాలు—అన్నీ లెక్కించబడుతూ మూడు సంవత్సరాలు గడిచిపోయాయి.
1.95.5
त्रिषु वर्षेषु पूर्णेषु ऋषेर्वचनगौरवात् ।
ऋषिपत्न्यः सुबहुशो हेतुमद्वाक्यमब्रुवन् ॥ १.९५.५ ॥
మూడు సంవత్సరాలు పూర్తయ్యాక, ఋషి వచనపు గౌరవం వల్ల ఋషిపత్నులు అనేకసార్లు హేతుబద్ధమైన మాటలు పలికారు.
1.95.6
शृणु भद्रे लोकवृत्तं श्रुत्वा यद्रोचते तव ।
तत्कुरुष्व हितं देवि नावमान्यं गुरोर्वचः ॥ १.९५.६ ॥
కల్యాణీ, లోక వృత్తాంతాన్ని వినుము; విని నీకు ఏది ఇష్టమో అదే చేయుము. దేవీ, హితమైనదే చేయుము; గురువు మాటను అవమానించరాదు.
1.95.7
देवानां दैवतं विष्णुर्विप्राणामग्निर्ब्रह्म च ।
नारीणां दैवतं भर्ता लोकानां ब्राह्मणो गुरुः ॥ १.९५.७ ॥
దేవతలకు దైవం విష్ణువు; బ్రాహ్మణులకు అగ్ని మరియు వేదం. స్త్రీలకు దైవం భర్త; లోకాలకు గురువు బ్రాహ్మణుడు.
1.95.8
सूतिकाले प्रसूष्वेति भगवांस्ते पिताऽब्रवीत् ।
करिष्यामीति कर्तव्यं तदा ते सुकृतं भवेत् ॥ १.९५.८ ॥
'ప్రసవ సమయంలో ప్రసవించు' అని నీ పూజ్య తండ్రి చెప్పాడు. 'చేస్తాను' అని చేయవలసిన కర్తవ్యం; అప్పుడది నీకు పుణ్యమవుతుంది.
1.95.9
पत्नीनां वचनं श्रुत्वा साधु साध्वित्यचिन्तयत् ।
गर्भं सुषाव वामोरूः कुमारममितौजसम् ॥ १.९५.९ ॥
భార్యల మాట విని 'సాధు, సాధు' అని తలచింది; అందమైన తొడలున్న ఆమె అపరిమిత తేజస్సు గల కుమారుని గర్భంలో నుండి ప్రసవించింది.
1.95.10
त्रिषु वर्षेषु पूर्णेषु प्राजायत शकुन्तला ।
रूपौदार्यगुणोपेतं दौष्यन्तिं जनमेजय ॥ १.९५.१० ॥
మూడు సంవత్సరాలు నిండినప్పుడు శకుంతల ప్రసవించింది — ఓ జనమేజయా, రూపం, ఔదార్యం, గుణాలతో కూడిన దుష్యంతుని కుమారుని.
1.95.11
जाते तस्मिन्नन्तरिक्षात्पुष्पवृष्टिः पपात ह ।
देवदुन्दुभयो नेदुर्ननृतुश्चाप्सरोगणाः ॥ १.९५.११ ॥
అతడు జన్మించగానే ఆకాశం నుండి పుష్ప వర్షం కురిసింది; దేవదుందుభులు మ్రోగాయి, అప్సరసల గణాలు నర్తించాయి.
1.95.12
गायद्भिर्मधुरं तत्र देवैः शक्रोऽभ्युवाच ह ।
शकुन्तले तव सुतश्चक्रवर्ती भविष्यति ॥ १.९५.१२ ॥
అక్కడ దేవతలు మధురంగా గానం చేస్తుండగా ఇంద్రుడు ఇలా పలికాడు — 'ఓ శకుంతలా, నీ కుమారుడు చక్రవర్తి అవుతాడు.'
1.95.13
बलं तेजश्च रूपं च न समं भुवि केनचित् ।
आहर्ता वाजिमेधस्य शतसङ्ख्यस्य पौरवः ॥ १.९५.१३ ॥
భూమిపై ఎవరికీ సమానమైన బలం, తేజస్సు, రూపం ఉండవు; ఆ పౌరవుడు వంద అశ్వమేధ యాగాలను నిర్వహించేవాడు అవుతాడు.
1.95.14
अनेकारपि साहस्रै राजसूयादिभिर्मखैः ।
स्वार्थं ब्राह्मणसात्कृत्वा दक्षिणाममितां ददत् ॥ १.९५.१४ ॥
రాజసూయం మొదలైన అనేక వేల యాగాలతో, తన ధనాన్ని బ్రాహ్మణులకు సమర్పించి, అపరిమిత దక్షిణను అతడు ఇస్తాడు.
1.95.15
देवतानां वचः श्रुत्वा कण्वाश्रमनिवासिनः ।
सभाजयन्तः कण्वस्य सुतां सर्वे महर्षयः ॥ १.९५.१५ ॥
దేవతల మాటలు విని కణ్వాశ్రమంలో నివసిస్తున్న మహర్షులందరూ కణ్వుని కుమార్తెను గౌరవించారు.
1.95.16
शकुन्तला च तच्छ्रुत्वा परं हर्षमवाप सा ।
द्विजानाहूय मुनिभिः सत्कृत्य च महायशाः। ॥ १.९५.१६ ॥
అది విని శకుంతల పరమానందం పొందింది; మహాయశస్విని అయిన ఆమె మునులతో కలిసి బ్రాహ్మణులను పిలిచి వారిని సత్కరించింది.
1.95.17
जातकर्मादिसंस्कारं कण्वः पुण्यवतां वरः ।
तस्याथ कारयामास वर्धमानस्य चासकृत् ॥ १.९५.१७ ॥
పుణ్యాత్ముల్లో శ్రేష్ఠుడైన కణ్వుడు అతనికి జాతకర్మ మొదలైన సంస్కారాలను జరిపించాడు; ఎదుగుతున్న ఆ బాలునికి పదేపదే సంస్కారాలు చేయించాడు.
1.95.18
यथाविधि यथान्यायं क्रियाः सर्वास्त्वकारयत् ।
दन्तैः शुक्लैः शिखरिभिःसिंहसंहननोऽभवत् ॥ १.९५.१८ ॥
విధి ప్రకారం, న్యాయం ప్రకారం అన్ని క్రియలను అతడు జరిపించాడు; అతడు పర్వత శిఖరాల వంటి తెల్లని దంతాలు, సింహం వంటి దృఢ దేహం కలవాడయ్యాడు.
1.95.19
चक्राङ्कितकरः श्रीमान्स्वयं विष्णुरिवापरः ।
चतुष्किष्कुर्महातेजा महामूर्धा महाबलः ॥ १.९५.१९ ॥
చక్ర చిహ్నం గల చేతులు కలవాడు, శ్రీమంతుడు, తానే మరొక విష్ణువులా ఉన్నవాడు, నాలుగు కిష్కుల ఎత్తువాడు, మహాతేజస్వి, పెద్ద తలవాడు, మహాబలుడు.
1.95.20
कुमारो देवगर्भाभः स तत्राशु व्यवर्धत ।
ऋषेर्भयात्तु दुष्यन्तः स्मरन्नैवाह्वयत्तदा ॥ १.९५.२० ॥
దేవగర్భంలా ప్రకాశించే ఆ కుమారుడు అక్కడ వేగంగా పెరిగాడు. కానీ ఋషి భయంతో దుష్యంతుడు అతన్ని గుర్తుండి కూడా అప్పుడు పిలవలేదు.
1.95.21
गते काले तु महति न सस्मार तपोधनाम् ।
षड्वर्षेषु ततो बालः कण्वाश्रमपदं प्रति ॥ १.९५.२१ ॥
చాలా కాలం గడిచినా తపోధనను అతడు గుర్తుచేసుకోలేదు. తరువాత ఆరు సంవత్సరాలు గడిచాక ఆ బాలుడు కణ్వుని ఆశ్రమం వైపు వెళ్లాడు.
1.95.22
व्याघ्रान्सिंहान्वराहांश्च वृकांश्च महिषांस्तथा ।
ऋक्षांश्चाभ्यहनद्व्यालान्पद्भ्यामाश्रमपीडकान् ॥ १.९५.२२ ॥
పులులను, సింహాలను, పందులను, తోడేళ్లను, దున్నలను, ఎలుగుబంట్లను, ఆశ్రమాన్ని బాధించే క్రూర మృగాలను అతడు తన కాళ్లతో కొట్టి చంపాడు.
1.95.23
बलाद्भुजाभ्यां संगृह्य बलवान्संनियम्य च ।
बद्ध्वा वृक्षेषु दौष्यन्तिराश्रमस्य समन्ततः ॥ १.९५.२३ ॥
బలవంతుడైన దుష్యంతుని కుమారుడు వాటిని రెండు చేతులతో బలంగా పట్టుకుని అణచి, ఆశ్రమం చుట్టూ చెట్లకు కట్టివేశాడు.
1.95.24
आरुरोह द्रुमांश्चैव क्रीडन्स्म परिधावति ।
वनं च लोडयामास सिंहव्याघ्रगणैर्वृतम् ॥ १.९५.२४ ॥
అతడు చెట్లు ఎక్కుతూ ఆడుతూ పరుగెత్తేవాడు; సింహాలు, పులుల గుంపులతో నిండిన అడవిని కలవరపరిచేవాడు.
1.95.25
ततश्च राक्षसान्सर्वान्पिशाचांश्च रिपून्रणे ।
मुष्टियुद्धेन तान्हत्वा ऋषीनाराधयत्तदा ॥ १.९५.२५ ॥
అప్పుడు యుద్ధంలో రాక్షసులనూ, పిశాచులనూ, ఆ శత్రువులనందరినీ ముష్టియుద్ధంతో చంపి, అప్పుడు ఋషులను సంతోషపెట్టాడు.
1.95.26
कश्चिद्दितिसुतस्तं तु हन्तुकामो महाबलः ।
वध्यमानांस्तु दैतेयानमर्षी तं समभ्ययात् ॥ १.९५.२६ ॥
దితి కుమారుడొకడు, మహాబలవంతుడు, అతన్ని చంపాలని కోరి, దైత్యులు చంపబడుతుండటం చూసి కోపంతో అతని దగ్గరకు వచ్చాడు.
1.95.27
तमागतं प्रहस्यैव बाहुभ्यां परिगृह्य च ।
दृढं चाबध्य बाहुभ्यां पीडयामास तं तदा ॥ १.९५.२७ ॥
వచ్చినవాడిని నవ్వుతూనే బాహువులతో పట్టుకుని, గట్టిగా తన బాహువులతో బంధించి, అప్పుడు అతన్ని నలిపాడు.
1.95.28
मर्दितो न शशाकास्मान्मोचितुं बलवत्तया ।
प्राक्रोशद्भैरवं तत्र द्वारेभ्यो निःसृतं त्वसृक् ॥ १.९५.२८ ॥
నలిగిపోయి, అతని బలం వల్ల మమ్మల్ని విడిపించలేకపోయాడు; అక్కడ భయంకరంగా అరిచాడు, రంధ్రాల నుండి రక్తం స్రవించింది.
1.95.29
तेन शब्देन वित्रस्ता मृगाः सिंहादयो गणाः ।
सुस्रुवुश्च शकृन्मूत्रमाश्रमस्थाश्च सुस्रुवुः ॥ १.९५.२९ ॥
ఆ శబ్దంతో భయపడిన జింకలు, సింహాదులైన మృగాల గుంపులు, ఆశ్రమంలో ఉన్నవారు కూడా మలమూత్రాలు విసర్జించారు.
1.95.30
निरसुं जानुभिः कृत्वा विससर्ज च सोऽपतत् ।
तद्दृष्ट्वा विस्मयं जग्मुः कुमारस्य विचेष्टितम् ॥ १.९५.३० ॥
మోకాళ్లతో అతన్ని ప్రాణం లేనివాడిగా చేసి వదిలాడు; అతడు పడిపోయాడు. ఆ కుమారుని పనిని చూసి అందరూ ఆశ్చర్యపోయారు.
1.95.31
नित्यकालं वध्यमाना दैतेया राक्षसैः सह ।
कुमारस्य भयादेव नैव जग्मुस्तदाश्रमम् ॥ १.९५.३१ ॥
రాక్షసులతో కలిసి దైత్యులు నిరంతరం కొట్టబడుతూనే ఉన్నారు; అయినా కుమారుని భయంవల్ల వారు ఆ ఆశ్రమానికి వెళ్లలేదు.
1.95.32
ततोऽस्य नाम चक्रुस्ते कण्वाश्रमनिवासिनः ।
कण्वेन सहिताः सर्वे दृष्ट्वा कर्मातिमानुषम् ॥ १.९५.३२ ॥
అప్పుడు కణ్వుని ఆశ్రమంలో నివసించే వారందరూ కణ్వునితో కలిసి అతని అతిమానుష కర్మను చూసి అతనికి పేరు పెట్టారు.
1.95.33
अस्त्वयं सर्वदमनः सर्वं हि दमयत्यसौ ।
स सर्वदमनो नाम कुमारः समपद्यत ॥ १.९५.३३ ॥
"ఇతడు సర్వదమనుడు కావాలి, ఎందుకంటే ఇతడు అన్నిటినీ అణచివేస్తాడు" — ఆ కుమారుడు సర్వదమనుడు అనే పేరుతో ప్రసిద్ధుడయ్యాడు.
1.95.34
विक्रमेणौजसा चैव बलेन च समन्वितः ।
अप्रेषयति दुष्यन्ते महिष्यास्तनयस्य च ॥ १.९५.३४ ॥
పరాక్రమం, ఓజస్సు, బలం కలిగినవాడు; అతడు దుష్యంతుని వద్దకు, మహిషి కుమారుని వద్దకు పంపిస్తాడు.
1.95.35
पाण्डुभावपरीताङ्गीं चिन्तया समभिप्लुताम् ।
लम्बालकां कृशां दीनां तथा मलिनवाससम् ॥ १.९५.३५ ॥
పాలిపోయిన అవయవాలు కలిగి, చింతతో మునిగి, వ్రేలాడే కురులతో, కృశించి, దీనంగా, మలిన వస్త్రాలతో (శకుంతల).
1.95.36
शकुन्तलां च संप्रेक्ष्य प्रदध्यौ स मुनिस्तदा ।
शास्त्राणि सर्ववेदाश्च द्वादशाब्दस्य चाभवन् ॥ १.९५.३६ ॥
శకుంతలను చూసి ఆ ముని అప్పుడు ధ్యానించాడు; పన్నెండు సంవత్సరాలు గడిచాక శాస్త్రాలు, సమస్త వేదాలు (అతనికి సిద్ధించాయి).