มหาภารตะ · อัธยายะ 1.95
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.95.1
प्रतिज्ञाय च दुष्यन्ते प्रतियाते दिने दिने ।
गर्भश्च ववृधे तस्यां राजपुत्र्यां महात्मनः ॥ १.९५.१ ॥
ทุษยันตะรับปากไว้แล้วก็จากไปวันแล้ววันเล่า และในราชกุมารีนั้น บุตรของผู้มีใจยิ่งใหญ่ก็เติบโตขึ้น
1.95.2
शकुन्तला चिन्तयन्ती राजानं कार्यगौरवात् ।
दिवारात्रमनिद्रैव स्नानभोजनवर्जिता ॥ १.९५.२ ॥
ศกุนตลาคิดถึงพระราชาด้วยความหนักแน่นของเรื่องนั้น ไม่หลับทั้งกลางวันและกลางคืน ละเว้นการอาบน้ำและการกิน
1.95.3
राजप्रेषणिका विप्राश्चतुरङ्गबलान्विताः ।
अद्य श्वो वा परश्वो वा समायान्तीति निस्चिता ॥ १.९५.३ ॥
พราหมณ์ที่พระราชาส่งมา พร้อมด้วยกองทัพสี่เหล่า จะมาถึงวันนี้ พรุ่งนี้ หรือมะรืนนี้ นางเชื่อมั่นเช่นนั้น
1.95.4
दिनान्पक्षानृतून्मासानयनानि च सर्वशः ।
गण्यमानानि वर्षाणि व्यतीयुस्त्रीणि भारत ॥ १.९५.४ ॥
ข้าแต่ภารตะ วันเดือนปักษ์ ฤดู เดือน และอยนะทั้งหลาย ถูกนับทุกด้าน เวลาสามปีก็ผ่านไป
1.95.5
त्रिषु वर्षेषु पूर्णेषु ऋषेर्वचनगौरवात् ।
ऋषिपत्न्यः सुबहुशो हेतुमद्वाक्यमब्रुवन् ॥ १.९५.५ ॥
เมื่อครบสามปี ภรรยาของฤๅษีด้วยความเคารพต่อคำของฤๅษี ได้กล่าวถ้อยคำที่มีเหตุผลแก่นางหลายครั้ง
1.95.6
शृणु भद्रे लोकवृत्तं श्रुत्वा यद्रोचते तव ।
तत्कुरुष्व हितं देवि नावमान्यं गुरोर्वचः ॥ १.९५.६ ॥
ฟังเถิดนางผู้เจริญ ถึงแนวทางของโลก เมื่อได้ฟังแล้ว จงทำสิ่งที่เห็นชอบแก่ตนเถิด ข้าแต่เทวี จงทำสิ่งที่เป็นประโยชน์ อย่าดูหมิ่นถ้อยคำของครู
1.95.7
देवानां दैवतं विष्णुर्विप्राणामग्निर्ब्रह्म च ।
नारीणां दैवतं भर्ता लोकानां ब्राह्मणो गुरुः ॥ १.९५.७ ॥
พระวิษณุเป็นเทพของเทพทั้งหลาย พระอัคนีและพระเวทเป็นเทพของพราหมณ์ สามีเป็นเทพของสตรี พราหมณ์เป็นครูของโลกทั้งหลาย
1.95.8
सूतिकाले प्रसूष्वेति भगवांस्ते पिताऽब्रवीत् ।
करिष्यामीति कर्तव्यं तदा ते सुकृतं भवेत् ॥ १.९५.८ ॥
“เมื่อถึงเวลาคลอด จงให้กำเนิดเถิด” บิดาของเจ้าผู้เป็นที่เคารพได้กล่าวไว้ “ข้าจะทำเช่นนั้น” หน้าที่นั้นเมื่อทำแล้ว จะกลายเป็นบุญของเจ้า
1.95.9
पत्नीनां वचनं श्रुत्वा साधु साध्वित्यचिन्तयत् ।
गर्भं सुषाव वामोरूः कुमारममितौजसम् ॥ १.९५.९ ॥
เมื่อได้ฟังคำของภรรยาทั้งหลาย นางคิดว่า “ดีแล้ว ดีแล้ว” และนางผู้มีโคนขาอันงดงามได้ให้กำเนิดบุตรชายผู้มีพลังหาที่สุดมิได้จากครรภ์
1.95.10
त्रिषु वर्षेषु पूर्णेषु प्राजायत शकुन्तला ।
रूपौदार्यगुणोपेतं दौष्यन्तिं जनमेजय ॥ १.९५.१० ॥
เมื่อครบสามปี ศกุนตลาได้คลอดบุตร ข้าแต่ชนเมชัย บุตรของทุษยันตะ ผู้ประกอบด้วยความงาม ความเอื้อเฟื้อ และคุณธรรม
1.95.11
जाते तस्मिन्नन्तरिक्षात्पुष्पवृष्टिः पपात ह ।
देवदुन्दुभयो नेदुर्ननृतुश्चाप्सरोगणाः ॥ १.९५.११ ॥
เมื่อเด็กเกิดแล้ว ฝนดอกไม้ก็ตกลงมาจากอากาศ กลองของเทพดังขึ้น และกลุ่มนางอัปสรก็ร่ายรำ
1.95.12
गायद्भिर्मधुरं तत्र देवैः शक्रोऽभ्युवाच ह ।
शकुन्तले तव सुतश्चक्रवर्ती भविष्यति ॥ १.९५.१२ ॥
ขณะเหล่าเทพขับร้องอย่างไพเราะอยู่ที่นั้น พระอินทร์ตรัสว่า “ข้าแต่ศกุนตลา บุตรของเจ้าจะเป็นจักรพรรดิ”
1.95.13
बलं तेजश्च रूपं च न समं भुवि केनचित् ।
आहर्ता वाजिमेधस्य शतसङ्ख्यस्य पौरवः ॥ १.९५.१३ ॥
กำลัง ความรุ่งโรจน์ และรูปโฉม จะไม่มีใครบนแผ่นดินเทียบเท่า เขาผู้เป็นเชื้อสายเปารวะจะเป็นผู้ประกอบพิธีอัศวเมธร้อยครั้ง
1.95.14
अनेकारपि साहस्रै राजसूयादिभिर्मखैः ।
स्वार्थं ब्राह्मणसात्कृत्वा दक्षिणाममितां ददत् ॥ १.९५.१४ ॥
ด้วยการบูชายัญนับพันครั้ง เริ่มต้นด้วยราชสูยะ เขาจะถวายทรัพย์สมบัติของตนแก่พราหมณ์ และถวายค่าตอบแทนอันหาประมาณมิได้
1.95.15
देवतानां वचः श्रुत्वा कण्वाश्रमनिवासिनः ।
सभाजयन्तः कण्वस्य सुतां सर्वे महर्षयः ॥ १.९५.१५ ॥
เมื่อได้ยินถ้อยคำของเหล่าเทพ ฤๅษีผู้ยิ่งใหญ่ทั้งหมดที่พำนักในอาศรมของกัณวะ ต่างพากันยกย่องธิดาของกัณวะ
1.95.16
शकुन्तला च तच्छ्रुत्वा परं हर्षमवाप सा ।
द्विजानाहूय मुनिभिः सत्कृत्य च महायशाः। ॥ १.९५.१६ ॥
ศกุนตลาได้ยินเรื่องนั้นแล้วก็เกิดปีติยินดียิ่งนัก หญิงผู้มีชื่อเสียงยิ่งใหญ่ได้เชิญพราหมณ์ทั้งหลายพร้อมกับฤๅษี และแสดงความเคารพต่อพวกท่าน
1.95.17
जातकर्मादिसंस्कारं कण्वः पुण्यवतां वरः ।
तस्याथ कारयामास वर्धमानस्य चासकृत् ॥ १.९५.१७ ॥
กัณวะผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้มีบุญ ได้ให้ประกอบพิธีชาตกรรมและสังสการอื่น ๆ แก่เด็ก และให้ทำซ้ำอีกหลายครั้งเมื่อเด็กเติบโตขึ้น
1.95.18
यथाविधि यथान्यायं क्रियाः सर्वास्त्वकारयत् ।
दन्तैः शुक्लैः शिखरिभिःसिंहसंहननोऽभवत् ॥ १.९५.१८ ॥
ท่านให้ทำพิธีทั้งหมดตามกฎและตามความเหมาะสม เด็กเติบโตขึ้นมาด้วยฟันขาวดุจยอดเขา และมีร่างกายแข็งแรงดุจสิงโต
1.95.19
चक्राङ्कितकरः श्रीमान्स्वयं विष्णुरिवापरः ।
चतुष्किष्कुर्महातेजा महामूर्धा महाबलः ॥ १.९५.१९ ॥
มีมือประทับตราจักร รุ่งเรืองงดงามราวกับเป็นพระวิษณุอีกองค์หนึ่ง สูงสี่กิษกุ มีความรุ่งโรจน์ยิ่งใหญ่ ศีรษะใหญ่ และมีพลังมหาศาล
1.95.20
कुमारो देवगर्भाभः स तत्राशु व्यवर्धत ।
ऋषेर्भयात्तु दुष्यन्तः स्मरन्नैवाह्वयत्तदा ॥ १.९५.२० ॥
เด็กชายผู้เปล่งรัศมีดุจบุตรของเหล่าเทพ เติบโตอย่างรวดเร็วที่นั่น แต่เพราะความกลัวฤๅษี ทุษยันตะ ถึงแม้จะระลึกถึงเด็กนั้น ก็ยังไม่เรียกให้มาในตอนนั้น
1.95.21
गते काले तु महति न सस्मार तपोधनाम् ।
षड्वर्षेषु ततो बालः कण्वाश्रमपदं प्रति ॥ १.९५.२१ ॥
เมื่อกาลเวลาผ่านไปนาน เขาก็มิได้นึกถึงผู้ที่มีทรัพย์คือตบะ ครั้นผ่านไปหกปี เด็กชายจึงมุ่งไปยังบริเวณอาศรมของฤๅษีกัณวะ
1.95.22
व्याघ्रान्सिंहान्वराहांश्च वृकांश्च महिषांस्तथा ।
ऋक्षांश्चाभ्यहनद्व्यालान्पद्भ्यामाश्रमपीडकान् ॥ १.९५.२२ ॥
เขาตีเสือ สิงห์ หมู เสือหมาป่า ควาย และหมี กับทั้งสัตว์ป่าร้ายที่คอยรบกวนอาศรม ด้วยเท้าของตน
1.95.23
बलाद्भुजाभ्यां संगृह्य बलवान्संनियम्य च ।
बद्ध्वा वृक्षेषु दौष्यन्तिराश्रमस्य समन्ततः ॥ १.९५.२३ ॥
โอรสของท้าวทุษยันต์ผู้มีกำลังมหาศาล คว้าจับสัตว์เหล่านั้นด้วยแรงด้วยแขนทั้งสองข้าง และข่มให้อยู่ มัดไว้กับต้นไม้รอบอาศรมทุกทิศ
1.95.24
आरुरोह द्रुमांश्चैव क्रीडन्स्म परिधावति ।
वनं च लोडयामास सिंहव्याघ्रगणैर्वृतम् ॥ १.९५.२४ ॥
เขาปีนขึ้นต้นไม้ วิ่งเล่นไปมา และรบกวนป่าซึ่งเต็มไปด้วยฝูงสิงห์และเสือ
1.95.25
ततश्च राक्षसान्सर्वान्पिशाचांश्च रिपून्रणे ।
मुष्टियुद्धेन तान्हत्वा ऋषीनाराधयत्तदा ॥ १.९५.२५ ॥
จากนั้น ในการรบ เขาใช้หมัดสังหารรากษสทั้งหลาย ปิศาจ และศัตรูเหล่านั้นทั้งสิ้น แล้วจึงถวายความพอพระทัยแก่เหล่าฤๅษี
1.95.26
कश्चिद्दितिसुतस्तं तु हन्तुकामो महाबलः ।
वध्यमानांस्तु दैतेयानमर्षी तं समभ्ययात् ॥ १.९५.२६ ॥
มีบุตรของทิติผู้หนึ่งมีกำลังมาก ปรารถนาจะสังหารเขา เมื่อเห็นพวกไทตยะถูกฆ่า ก็โกรธจัดและเข้ามาหาเขา
1.95.27
तमागतं प्रहस्यैव बाहुभ्यां परिगृह्य च ।
दृढं चाबध्य बाहुभ्यां पीडयामास तं तदा ॥ १.९५.२७ ॥
เขาหัวเราะแล้วคว้าตัวผู้ที่เข้ามาด้วยแขนทั้งสอง และมัดไว้แน่นด้วยแขนทั้งสอง แล้วบีบรัดผู้นั้นลงในขณะนั้น
1.95.28
मर्दितो न शशाकास्मान्मोचितुं बलवत्तया ।
प्राक्रोशद्भैरवं तत्र द्वारेभ्यो निःसृतं त्वसृक् ॥ १.९५.२८ ॥
ผู้ถูกบีบรัดไม่อาจปลดปล่อยพวกเราให้พ้นจากเขาได้ เพราะเขามีกำลังมาก เขาร้องคำรามอันน่าสะพรึงกลัว และโลหิตไหลออกจากช่องทั้งหลายของร่างกาย
1.95.29
तेन शब्देन वित्रस्ता मृगाः सिंहादयो गणाः ।
सुस्रुवुश्च शकृन्मूत्रमाश्रमस्थाश्च सुस्रुवुः ॥ १.९५.२९ ॥
ด้วยเสียงนั้น เนื้อและฝูงสิงห์ทั้งหลายตกใจกลัว และผู้อยู่ในอาศรมก็ถ่ายอุจจาระและปัสสาวะออกมา
1.95.30
निरसुं जानुभिः कृत्वा विससर्ज च सोऽपतत् ।
तद्दृष्ट्वा विस्मयं जग्मुः कुमारस्य विचेष्टितम् ॥ १.९५.३० ॥
เขาใช้เข่ากดให้ผู้นั้นสิ้นลมหายใจ แล้วปล่อยออกไป ผู้นั้นก็ล้มลง เมื่อเห็นการกระทำของกุมารนั้น ทุกคนต่างก็อัศจรรย์ใจ
1.95.31
नित्यकालं वध्यमाना दैतेया राक्षसैः सह ।
कुमारस्य भयादेव नैव जग्मुस्तदाश्रमम् ॥ १.९५.३१ ॥
พวกไทตยะที่ถูกฆ่าอยู่เป็นนิตย์พร้อมกับรากษส ก็มิได้ไปยังอาศรมนั้นเลย ด้วยความกลัวกุมารนั้นเท่านั้น
1.95.32
ततोऽस्य नाम चक्रुस्ते कण्वाश्रमनिवासिनः ।
कण्वेन सहिताः सर्वे दृष्ट्वा कर्मातिमानुषम् ॥ १.९५.३२ ॥
จากนั้น ผู้อยู่อาศัยในอาศรมของฤๅษีกัณวะ พร้อมด้วยฤๅษีกัณวะ เมื่อเห็นการกระทำอันเหนือมนุษย์นั้น ก็ตั้งชื่อให้แก่เขา
1.95.33
अस्त्वयं सर्वदमनः सर्वं हि दमयत्यसौ ।
स सर्वदमनो नाम कुमारः समपद्यत ॥ १.९५.३३ ॥
ขอให้เขาชื่อว่าสรรวทมนะ เพราะเขาข่มทุกสิ่งได้ทั้งหมด และกุมารนั้นก็ได้เป็นที่รู้จักในชื่อว่าสรรวทมนะ
1.95.34
विक्रमेणौजसा चैव बलेन च समन्वितः ।
अप्रेषयति दुष्यन्ते महिष्यास्तनयस्य च ॥ १.९५.३४ ॥
ผู้ประกอบด้วยความกล้าหาญ พละกำลัง และแรงกาย ได้ถูกส่งไปยังท้าวทุษยันต์ และยังโอรสของมเหสีเอก
1.95.35
पाण्डुभावपरीताङ्गीं चिन्तया समभिप्लुताम् ।
लम्बालकां कृशां दीनां तथा मलिनवाससम् ॥ १.९५.३५ ॥
ศกุนตลา มีอวัยวะซีดเผือด ถูกความกังวลครอบงำ ผมยาวรุงรัง ซูบผอม น่าสงสาร และนุ่งห่มผ้าสกปรก
1.95.36
शकुन्तलां च संप्रेक्ष्य प्रदध्यौ स मुनिस्तदा ।
शास्त्राणि सर्ववेदाश्च द्वादशाब्दस्य चाभवन् ॥ १.९५.३६ ॥
ครั้นฤๅษีทอดพระเนตรเห็นศกุนตลาแล้ว ก็ครุ่นคิดขึ้น และเมื่อครบสิบสองปี ศาสตร์ทั้งหลายและพระเวททั้งสิ้นก็บังเกิดแก่เขา