ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 1.97
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.97.1
गतान्मुनिगणान्दृष्ट्वा पुत्रं संगृह्य पाणिना ।
मातापितृभ्यां रहिता यथा शोचन्ति दारकाः ॥ १.९७.१ ॥
ಮುನಿಗಣಗಳು ಹೊರಟುಹೋದುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಮಗನನ್ನು ಕೈಯಿಂದ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು, ತಾಯಿ ತಂದೆಗಳಿಲ್ಲದ ಮಕ್ಕಳಂತೆ ಶೋಕಿಸಿದಳು.
1.97.2
तथा शोकपरीताङ्गी धृतिमालम्ब्य दुःखिता ।
गतेषु तेषु विप्रेषु राजमार्गेण भामिनी ॥ १.९७.२ ॥
ಹಾಗೆಯೇ ಶೋಕದಿಂದ ಆವೃತ ಅಂಗಗಳುಳ್ಳ ದುಃಖಿತೆಯಾದ ಆ ಭಾಮಿನಿ ಧೈರ್ಯ ತಾಳಿ, ಆ ವಿಪ್ರರು ಹೋದ ನಂತರ ರಾಜಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಡೆದಳು.
1.97.3
पुत्रेणैव सहायेन सा जगाम शनैः शनैः ।
अदृष्टपूर्वान्पश्यन्वै राजमार्गेण पौरवः ॥ १.९७.३ ॥
ಮಗನನ್ನೇ ಸಂಗಾತಿಯಾಗಿ ಕೊಂಡು ಅವಳು ನಿಧಾನವಾಗಿ ನಡೆದಳು; ರಾಜಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಕಾಣದಿದ್ದವುಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ ಆ ಪೌರವಿ.
1.97.4
हर्म्यप्रसादचैत्यांश्च सभा दिव्या विचित्रिताः ।
कौतूहलसमाविष्टो दृष्ट्वा विस्मयमागतः ॥ १.९७.४ ॥
ಮಹಲುಗಳನ್ನು, ರಾಜಪ್ರಾಸಾದಗಳನ್ನು, ಚೈತ್ಯಗಳನ್ನು, ದಿವ್ಯ ವಿಚಿತ್ರವಾಗಿ ಅಲಂಕೃತ ಸಭೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿ, ಕುತೂಹಲದಿಂದ ತುಂಬಿದವನಾಗಿ ಅವನು ವಿಸ್ಮಯಗೊಂಡನು.
1.97.5
सर्वे ब्रुवन्ति तां दृष्ट्वा पद्महीनामिव श्रियम् ।
गत्या च संहीसदृशीं कोकिलेन स्वरे समाम् ॥ १.९७.५ ॥
ಅವಳನ್ನು ನೋಡಿ ಎಲ್ಲರೂ ಹೇಳಿದರು: ಕಮಲವಿಲ್ಲದ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯಂತೆ ಇದ್ದಾಳೆ; ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಹಂಸದಂತೆ, ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಕೋಗಿಲೆಯಂತೆ.
1.97.6
मुखेन चन्द्रसदृशीं श्रिया पद्मालयासमाम् ।
स्मितेन कुन्दसदृशीं पद्मगर्भसमत्वचम् ॥ १.९७.६ ॥
ಮುಖದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನಂತೆ, ಕಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ಕಮಲವಾಸಿನಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯಂತೆ; ನಗೆಯಲ್ಲಿ ಮಲ್ಲಿಗೆಯಂತೆ, ಚರ್ಮ ಕಮಲದ ಒಳಭಾಗದಂತೆ.
1.97.7
पद्मपत्रविशालाक्षीं तप्तजाम्बूनदप्रभाम् ।
करान्तमितमध्यैषा सुकेशी संहतस्तनी ॥ १.९७.७ ॥
ಕಮಲದಳದಂತೆ ವಿಶಾಲ ನೇತ್ರಗಳುಳ್ಳವಳು, ಕರಗಿಸಿದ ಚಿನ್ನದ ಕಾಂತಿಯುಳ್ಳವಳು, ಅಂಗೈ ತುದಿಯಿಂದ ಅಳೆಯಬಹುದಾದ ಸೊಂಟವುಳ್ಳವಳು, ಸುಂದರ ಕೂದಲು ಮತ್ತು ದೃಢ ಸ್ತನಗಳುಳ್ಳ ಈ ಸ್ತ್ರೀ.
1.97.8
जघनं सुविशालं वै ऊरू करिकरोपमौ ।
रक्ततुङ्गतलौ पादौ धरण्यां सुप्रतिष्ठितौ ॥ १.९७.८ ॥
ಸೊಂಟವು ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಾಲವಾಗಿತ್ತು; ತೊಡೆಗಳು ಆನೆಯ ಸೊಂಡಿಲಿನಂತಿದ್ದವು; ಅಂಗಾಲುಗಳು ಕೆಂಪಾಗಿ ಎತ್ತರವಾಗಿದ್ದವು; ಪಾದಗಳು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ದೃಢವಾಗಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದ್ದವು.
1.97.9
एवं रूपसमायुक्ता स्वर्गलोकादिवागता ।
इति स्म सर्वेऽमन्यन्त दुष्यन्तनगरे जनाः ॥ १.९७.९ ॥
ಇಂತಹ ರೂಪದಿಂದ ಕೂಡಿದವಳು ಸ್ವರ್ಗಲೋಕದಿಂದ ಬಂದವಳಂತೆ ಎಂದು ದುಷ್ಯಂತನ ನಗರದ ಎಲ್ಲ ಜನರೂ ಭಾವಿಸಿದರು.
1.97.10
पुनः पुनरवोचंस्ते शाकुन्तलगुणानपि ।
सिंहेक्षणः सिंहदंष्ट्रः सिंहस्कन्धो महाभुजः ॥ १.९७.१० ॥
ಅವರು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಶಕುಂತಲೆಯ ಗುಣಗಳನ್ನೂ ಹೊಗಳಿದರು; ಸಿಂಹದಂತಹ ನೇತ್ರ, ಸಿಂಹದ ದಾಡೆ, ಸಿಂಹದಂತಹ ಭುಜ, ವಿಶಾಲ ಬಾಹುಗಳುಳ್ಳವನು ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
1.97.11
सिंहोरस्कः सिंहबलः सिंहविक्रान्तगाम्ययम् ।
पृथ्वंसः पृथुवक्षाश्च छत्राकारशिरा महान् ॥ १.९७.११ ॥
ಇವನು ಸಿಂಹದಂತಹ ಎದೆ, ಸಿಂಹದ ಬಲ, ಸಿಂಹದಂತಹ ನಡಿಗೆಯುಳ್ಳವನು; ವಿಶಾಲ ಹೆಗಲು ಮತ್ತು ವಿಶಾಲ ಎದೆಯುಳ್ಳವನು, ಛತ್ರದಂತಹ ತಲೆಯುಳ್ಳ ಮಹಾನ್ ಪುರುಷ.
1.97.12
पाणिपादतले रक्तो रक्तास्यो दुन्दुभिस्वनः ।
राजलक्षणयुक्तश्च राजश्रीश्चास्य लक्ष्यते ॥ १.९७.१२ ॥
ಅಂಗೈ ಮತ್ತು ಅಂಗಾಲುಗಳು ಕೆಂಪಾಗಿವೆ; ಮುಖ ಕೆಂಪು; ಧ್ವನಿ ದುಂದುಭಿಯಂತೆ; ರಾಜಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದವನು; ಅವನಲ್ಲಿ ರಾಜವೈಭವ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ.
1.97.13
आकारेण च रूपेण शरीरेणापि तेजसा ।
दुष्यन्तेन समो ह्येष कस्य पुत्रो भविष्यति ॥ १.९७.१३ ॥
ಆಕಾರ, ರೂಪ, ಶರೀರ, ತೇಜಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇವನು ದುಷ್ಯಂತನಿಗೆ ಸಮಾನನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಇವನು ಯಾರ ಮಗನಾಗಿರಬಹುದು?
1.97.14
एवं ब्रुवन्तस्ते सर्वे प्रशशंसुः सहस्रशः ।
युक्तिवादानवोचन्त सर्वाः प्राणभृतः स्त्रियः ॥ १.९७.१४ ॥
ಹೀಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಸಾವಿರಾರು ಮಂದಿ ಹೊಗಳಿದರು. ಪ್ರಾಣಿಗಳಾದ ಎಲ್ಲ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಯುಕ್ತಿಯುಕ್ತ ಮಾತುಗಳನ್ನಾಡಿದರು.
1.97.15
बान्धवा इव सस्नेहा अनुजग्मुः शकुन्तलाम् ।
पौराणां तद्वचः श्रुत्वा तूष्णींभूता शकुन्तला ॥ १.९७.१५ ॥
ಬಂಧುಗಳಂತೆ ಸ್ನೇಹದಿಂದ ಅವರು ಶಕುಂತಲೆಯನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದರು. ಪೌರರ ಆ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ ಶಕುಂತಲೆ ಮೌನವಾದಳು.
1.97.16
वेश्मद्वारं समासाद्य विह्वला सा नृपात्मजा ।
चिन्तयामास सहसा कार्यगौरवकारणात् ॥ १.९७.१६ ॥
ಅರಮನೆಯ ಬಾಗಿಲನ್ನು ತಲುಪಿ, ವ್ಯಾಕುಲಗೊಂಡ ಆ ರಾಜಕುಮಾರಿ ಕಾರ್ಯದ ಗಂಭೀರತೆಯಿಂದ ಹಠಾತ್ತಾಗಿ ಚಿಂತಿಸಿದಳು.
1.97.17
लज्जया च परीताङ्गी राजन्राजसमक्षतः ।
अघृणा किं नु वक्ष्यामि दुष्यन्तं मम कारणात् ॥ १.९७.१७ ॥
ನಾಚಿಕೆಯಿಂದ ಅವಳ ದೇಹ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ರಾಜನೇ, ರಾಜನ ಸಮಕ್ಷಮದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಕಾರಣದಿಂದ ದುಷ್ಯಂತನಿಗೆ ನಾಚಿಕೆಯಿಲ್ಲದೆ ಏನು ಹೇಳಲಿ?
1.97.18
एवमुक्त्वा तु कृपणा चिन्तयन्ती शकुन्तला ।
अभिसृत्य च राजानं वेदिता सा प्रवेशिता ॥ १.९७.१८ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ದೀನಳಾದ ಶಕುಂತಲೆ ಚಿಂತಿಸುತ್ತ ರಾಜನ ಬಳಿಗೆ ಹೋದಳು; ತನ್ನನ್ನು ತಿಳಿಸಿ ಅವಳನ್ನು ಒಳಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಲಾಯಿತು.
1.97.19
सह तेन कुमारेण तरुणादित्यवर्चसा ।
सिंहासनस्थं राजानं महेन्द्रसदृशद्युतिम् ॥ १.९७.१९ ॥
ಆ ಎಳೆಯ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ಕುಮಾರನೊಂದಿಗೆ, ಮಹೇಂದ್ರನಂತೆ ಕಾಂತಿಯುಳ್ಳ, ಸಿಂಹಾಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿದ್ದ ರಾಜನ ಬಳಿಗೆ ಹೋದಳು.
1.97.20
शकुन्तला नतशिराः परं हर्षमवाप्य च ।
पूजयित्वा यथान्यायमब्रवीत्तं शकुन्तला ॥ १.९७.२० ॥
ಶಕುಂತಲೆ ತಲೆ ಬಾಗಿ, ಅತ್ಯಂತ ಹರ್ಷ ಪಡೆದು, ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಗೌರವಿಸಿ ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದಳು.
1.97.21
अभिवादय राजानं पितरं ते दृढव्रतम् ।
एवमुक्त्वा सुतं तत्र लज्जानतमुखी स्थिता ॥ १.९७.२१ ॥
"ನಿನ್ನ ತಂದೆ, ದೃಢವ್ರತನಾದ ರಾಜನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸು" ಎಂದು ಮಗನಿಗೆ ಹೇಳಿ, ನಾಚಿಕೆಯಿಂದ ಮುಖ ತಗ್ಗಿಸಿ ಅಲ್ಲಿ ನಿಂತಳು.
1.97.22
स्तम्भमालिङ्ग्य राजानं प्रसीदस्वेत्युवाच सा ।
शाकुन्तलोपि राजानमभिवाद्य कृताञ्जलिः ॥ १.९७.२२ ॥
ಕಂಬವನ್ನು ಅಪ್ಪಿ ಅವಳು "ರಾಜನೇ, ಪ್ರಸನ್ನನಾಗು" ಎಂದಳು. ಶಕುಂತಲೆಯ ಮಗನೂ ಕೈಜೋಡಿಸಿ ರಾಜನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದನು.
1.97.23
हर्षेणोत्फुल्लनयनो राजानं चान्ववैक्षत ।
दुष्यन्तो धर्मबुद्ध्या तु चिन्तयन्नेव सोब्रवीत् ॥ १.९७.२३ ॥
ಹರ್ಷದಿಂದ ಅರಳಿದ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ರಾಜನು ಅವಳನ್ನು ನೋಡಿದನು. ದುಷ್ಯಂತನು ಧರ್ಮಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಯೋಚಿಸುತ್ತಾ ಹೇಳಿದನು.
1.97.24
किमागमनकार्यं ते ब्रूहि त्वं वरवर्णिनि ।
करिष्यामि न संदेहः सपुत्राया विशेषतः ॥ १.९७.२४ ॥
"ಓ ಸುಂದರಿ, ನಿನ್ನ ಆಗಮನದ ಉದ್ದೇಶವೇನು ಹೇಳು. ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ, ಮಗನೊಂದಿಗಿರುವ ನಿನಗಾಗಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನಾನು ಮಾಡುವೆನು."
1.97.25
प्रसीदस्व महाराज वक्ष्यामि पुरुषोत्तम ।
एष पुत्रो हि ते राजन्मय्युत्पन्नः परंतप ॥ १.९७.२५ ॥
ಮಹಾರಾಜ, ಕೃಪೆ ತೋರಿಸಿ; ಪುರುಷೋತ್ತಮನೇ, ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ರಾಜನೇ, ಈ ಪುತ್ರ ನಿನ್ನವನೇ; ನನ್ನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವನು, ಶತ್ರುತಾಪನನೇ.
1.97.26
तस्मात्पुत्रस्त्वया राजन्यौवराज्येऽभिषिच्यताम् ।
यथोक्तमाश्रमे तस्मिन्वर्तस्व पुरुषोत्तम ॥ १.९७.२६ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ, ರಾಜನೇ, ಈ ಪುತ್ರನಿಗೆ ಯುವರಾಜ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿ. ಪುರುಷೋತ್ತಮನೇ, ಹೇಳಿದಂತೆ ಆ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳಿ.
1.97.27
मया समागमे पूर्वं कृतः स समयस्त्वया ।
तत्त्वं स्मर महाबाहो कण्वाश्रमपदं प्रति ॥ १.९७.२७ ॥
ಹಿಂದೆ ನನ್ನೊಡನೆ ಸಮಾಗಮದಲ್ಲಿ ನೀವು ಮಾಡಿದ ಆ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ, ಮಹಾಬಾಹುವೇ, ಕಣ್ವರ ಆಶ್ರಮದ ಕಡೆಗೆ ನೋಡಿ.
1.97.28
तस्योपभोगसक्तस्य स्त्रीषु चान्यासु भारत ।
शकुन्तला सपुत्रा च मनस्यन्तरधीयत ॥ १.९७.२८ ॥
ಭಾರತನೇ, ಇತರ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಭೋಗದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತನಾದ ಅವನ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಶಕುಂತಲೆ ಪುತ್ರಸಹಿತವಾಗಿ ಮರೆಯಾದಳು.
1.97.29
स धारयन्मनस्येनां सपुत्रां सस्मितां तदा ।
तदोपगृह्य मनसा चिरं सुखमवाप सः ॥ १.९७.२९ ॥
ಮಗನೊಂದಿಗೆ, ನಗುತ್ತಿದ್ದ ಆಕೆಯನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು, ಆಗ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು ಅವನು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಸುಖ ಪಡೆದನು.
1.97.30
सोऽथ श्रुत्वापि तद्वाक्यं तस्या राजा स्मरन्नपि ।
अब्रवीन्न स्मरामीति त्वया भद्रे समागमम् ॥ १.९७.३० ॥
ಅವಳ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿಯೂ, ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡರೂ ಆ ರಾಜನು, "ಭದ್ರೆ, ನಿನ್ನೊಡನೆ ಸಮಾಗಮ ನನಗೆ ನೆನಪಿಲ್ಲ" ಎಂದನು.
1.97.31
मैथुनं च वृथा नाहं गच्छेयमिति मे मतिः ।
नाभिजानामि कल्याणि त्वया सह समागमम् ॥ १.९७.३१ ॥
ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ನಾನು ಸಂಭೋಗಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತೇನೆ ಎಂಬುದು ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಲ್ಲ. ಓ ಕಲ್ಯಾಣಿ, ನಿನ್ನೊಂದಿಗೆ ನಾನು ಕೂಡಿದ್ದು ನನಗೆ ನೆನಪಿಲ್ಲ.
1.97.32
धर्मार्थकामसंबन्धं न स्मरामि त्वया सह ।
गच्छ वा तिष्ठ वा कामं यद्वापीच्छसि तत्कुरु ॥ १.९७.३२ ॥
ಧರ್ಮ, ಅರ್ಥ, ಕಾಮದ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ನಿನ್ನೊಂದಿಗೆ ನಾನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಹೋಗು ಅಥವಾ ಇರು, ನಿನಗೆ ಇಷ್ಟವಾದುದನ್ನು ಮಾಡು.