మహాభారతం · అధ్యాయం 1.97
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.97.1
गतान्मुनिगणान्दृष्ट्वा पुत्रं संगृह्य पाणिना ।
मातापितृभ्यां रहिता यथा शोचन्ति दारकाः ॥ १.९७.१ ॥
మునిసమూహాలు వెళ్ళిపోవడం చూసి, కొడుకును చేతితో పట్టుకొని, తల్లిదండ్రులు లేని పిల్లలవలె శోకించింది.
1.97.2
तथा शोकपरीताङ्गी धृतिमालम्ब्य दुःखिता ।
गतेषु तेषु विप्रेषु राजमार्गेण भामिनी ॥ १.९७.२ ॥
అలాగే శోకంతో అవయవాలు వ్యాపించిన ఆమె, దుఃఖితురాలై, ధైర్యం తెచ్చుకొని, ఆ బ్రాహ్మణులు వెళ్ళిన తరువాత రాజమార్గం వెంట నడిచింది.
1.97.3
पुत्रेणैव सहायेन सा जगाम शनैः शनैः ।
अदृष्टपूर्वान्पश्यन्वै राजमार्गेण पौरवः ॥ १.९७.३ ॥
కొడుకునే తోడుగా చేసుకొని ఆమె నెమ్మదిగా నడిచింది; రాజమార్గంలో ఇంతకు ముందెన్నడూ చూడని వాటిని చూస్తూ ఆ పౌరవి.
1.97.4
हर्म्यप्रसादचैत्यांश्च सभा दिव्या विचित्रिताः ।
कौतूहलसमाविष्टो दृष्ट्वा विस्मयमागतः ॥ १.९७.४ ॥
మేడలను, రాజప్రాసాదాలను, చైత్యాలను, దివ్యమైన విచిత్రంగా అలంకరించిన సభలను చూసి, కుతూహలంతో నిండినవాడై అతడు విస్మయం పొందాడు.
1.97.5
सर्वे ब्रुवन्ति तां दृष्ट्वा पद्महीनामिव श्रियम् ।
गत्या च संहीसदृशीं कोकिलेन स्वरे समाम् ॥ १.९७.५ ॥
ఆమెను చూసి అందరూ అన్నారు: తామర లేని లక్ష్మివలె ఉంది; నడకలో హంసలా, స్వరంలో కోకిలతో సమానంగా ఉంది.
1.97.6
मुखेन चन्द्रसदृशीं श्रिया पद्मालयासमाम् ।
स्मितेन कुन्दसदृशीं पद्मगर्भसमत्वचम् ॥ १.९७.६ ॥
ముఖంలో చంద్రునితో సమానంగా, కాంతిలో పద్మవాసినియైన లక్ష్మితో సమానంగా; నవ్వులో మల్లెపువ్వులా, చర్మం తామర గర్భంలా ఉంది.
1.97.7
पद्मपत्रविशालाक्षीं तप्तजाम्बूनदप्रभाम् ।
करान्तमितमध्यैषा सुकेशी संहतस्तनी ॥ १.९७.७ ॥
పద్మదళాల వంటి విశాల నేత్రాలు కలిగి, కరిగించిన బంగారపు కాంతి గల, అరచేతి కొనతో కొలవదగిన నడుము కలిగిన, అందమైన కేశాలు, దృఢమైన స్తనాలు గల ఈ స్త్రీ.
1.97.8
जघनं सुविशालं वै ऊरू करिकरोपमौ ।
रक्ततुङ्गतलौ पादौ धरण्यां सुप्रतिष्ठितौ ॥ १.९७.८ ॥
నితంబాలు అత్యంత విశాలంగా ఉన్నాయి, తొడలు ఏనుగు తొండాల వంటివి, అరికాళ్ళు ఎర్రగా పైకి ఎత్తుగా ఉన్నాయి, పాదాలు భూమిపై దృఢంగా నిలిచి ఉన్నాయి.
1.97.9
एवं रूपसमायुक्ता स्वर्गलोकादिवागता ।
इति स्म सर्वेऽमन्यन्त दुष्यन्तनगरे जनाः ॥ १.९७.९ ॥
ఇంతటి రూపంతో కూడినది స్వర్గలోకం నుంచి వచ్చినట్టే అని దుష్యంతుని నగరంలోని ప్రజలంతా భావించారు.
1.97.10
पुनः पुनरवोचंस्ते शाकुन्तलगुणानपि ।
सिंहेक्षणः सिंहदंष्ट्रः सिंहस्कन्धो महाभुजः ॥ १.९७.१० ॥
వారు మళ్లీ మళ్లీ శకుంతల గుణాలను కూడా ప్రశంసించారు; సింహం వంటి నేత్రాలు, సింహదంష్ట్రలు, సింహస్కంధాలు, విశాల బాహువులు కలవాడని వారు చెప్పారు.
1.97.11
सिंहोरस्कः सिंहबलः सिंहविक्रान्तगाम्ययम् ।
पृथ्वंसः पृथुवक्षाश्च छत्राकारशिरा महान् ॥ १.९७.११ ॥
ఇతడు సింహం వంటి ఛాతీ, సింహ బలం, సింహ నడక కలవాడు; విశాలమైన భుజాలు, విశాలమైన వక్షస్థలం, గొడుగు ఆకారపు తల కలిగిన మహానుభావుడు.
1.97.12
पाणिपादतले रक्तो रक्तास्यो दुन्दुभिस्वनः ।
राजलक्षणयुक्तश्च राजश्रीश्चास्य लक्ष्यते ॥ १.९७.१२ ॥
అరచేతులు, అరికాళ్ళు ఎర్రగా ఉన్నాయి; ముఖం ఎర్రగా ఉంది; స్వరం దుందుభి వంటిది; రాజలక్షణాలు కలవాడు; అతనిలో రాజశ్రీ కనిపిస్తోంది.
1.97.13
आकारेण च रूपेण शरीरेणापि तेजसा ।
दुष्यन्तेन समो ह्येष कस्य पुत्रो भविष्यति ॥ १.९७.१३ ॥
ఆకారంలో, రూపంలో, శరీరంలో, తేజస్సులో ఇతడు దుష్యంతునితో సమానంగా ఉన్నాడు. ఇతడు ఎవరి కుమారుడు కాగలడు?
1.97.14
एवं ब्रुवन्तस्ते सर्वे प्रशशंसुः सहस्रशः ।
युक्तिवादानवोचन्त सर्वाः प्राणभृतः स्त्रियः ॥ १.९७.१४ ॥
ఇలా మాట్లాడుతూ వారందరూ వేలాదిగా ప్రశంసించారు. ప్రాణం కలిగిన స్త్రీలంతా యుక్తియుక్తమైన మాటలు పలికారు.
1.97.15
बान्धवा इव सस्नेहा अनुजग्मुः शकुन्तलाम् ।
पौराणां तद्वचः श्रुत्वा तूष्णींभूता शकुन्तला ॥ १.९७.१५ ॥
బంధువుల వలె ప్రేమతో వారు శకుంతలను అనుసరించారు. పౌరుల ఆ మాటలు విని శకుంతల మౌనంగా మారింది.
1.97.16
वेश्मद्वारं समासाद्य विह्वला सा नृपात्मजा ।
चिन्तयामास सहसा कार्यगौरवकारणात् ॥ १.९७.१६ ॥
రాజభవనద్వారానికి చేరుకుని, ఆ వ్యాకులమైన రాజకుమారి కార్యగౌరవం వల్ల అకస్మాత్తుగా ఆలోచనలో పడింది.
1.97.17
लज्जया च परीताङ्गी राजन्राजसमक्षतः ।
अघृणा किं नु वक्ष्यामि दुष्यन्तं मम कारणात् ॥ १.९७.१७ ॥
సిగ్గుతో ఆమె శరీరం చుట్టుముట్టబడింది. ఓ రాజా, రాజు ముందు నా కారణంగా దుష్యంతునితో సిగ్గుపడకుండా ఏమి చెప్పగలను?
1.97.18
एवमुक्त्वा तु कृपणा चिन्तयन्ती शकुन्तला ।
अभिसृत्य च राजानं वेदिता सा प्रवेशिता ॥ १.९७.१८ ॥
ఇలా చెప్పి, దీనురాలైన శకుంతల ఆలోచిస్తూ రాజు వద్దకు వెళ్లింది; తనను తెలియజేసి ఆమె లోపలికి తీసుకెళ్లబడింది.
1.97.19
सह तेन कुमारेण तरुणादित्यवर्चसा ।
सिंहासनस्थं राजानं महेन्द्रसदृशद्युतिम् ॥ १.९७.१९ ॥
ఆ యువ సూర్యుని వంటి తేజస్సు గల కుమారునితో కలిసి, మహేంద్రుని వంటి కాంతి గల, సింహాసనంపై ఆసీనుడైన రాజు వద్దకు వెళ్లింది.
1.97.20
शकुन्तला नतशिराः परं हर्षमवाप्य च ।
पूजयित्वा यथान्यायमब्रवीत्तं शकुन्तला ॥ १.९७.२० ॥
శకుంతల తల వంచి, అత్యధిక ఆనందం పొంది, యథావిధిగా పూజించి అతనితో ఇలా పలికింది.
1.97.21
अभिवादय राजानं पितरं ते दृढव्रतम् ।
एवमुक्त्वा सुतं तत्र लज्जानतमुखी स्थिता ॥ १.९७.२१ ॥
"నీ తండ్రి, దృఢవ్రతుడైన రాజుకు నమస్కరించు" అని కుమారునికి చెప్పి, సిగ్గుతో ముఖం వంచి అక్కడ నిలిచింది.
1.97.22
स्तम्भमालिङ्ग्य राजानं प्रसीदस्वेत्युवाच सा ।
शाकुन्तलोपि राजानमभिवाद्य कृताञ्जलिः ॥ १.९७.२२ ॥
స్తంభాన్ని పట్టుకుని ఆమె "రాజా, ప్రసన్నుడవు కమ్ము" అని అంది. శకుంతల కుమారుడు కూడా చేతులు జోడించి రాజుకు నమస్కరించాడు.
1.97.23
हर्षेणोत्फुल्लनयनो राजानं चान्ववैक्षत ।
दुष्यन्तो धर्मबुद्ध्या तु चिन्तयन्नेव सोब्रवीत् ॥ १.९७.२३ ॥
ఆనందంతో విప్పారిన కన్నులతో రాజు ఆమెను చూశాడు. దుష్యంతుడు ధర్మబుద్ధితో ఆలోచిస్తూ ఇలా పలికాడు.
1.97.24
किमागमनकार्यं ते ब्रूहि त्वं वरवर्णिनि ।
करिष्यामि न संदेहः सपुत्राया विशेषतः ॥ १.९७.२४ ॥
"ఓ సుందరీ, నీ రాకకు కారణమేమిటో చెప్పు. సందేహం లేదు, కుమారునితో ఉన్న నీ కోసం నేను ప్రత్యేకంగా చేస్తాను."
1.97.25
प्रसीदस्व महाराज वक्ष्यामि पुरुषोत्तम ।
एष पुत्रो हि ते राजन्मय्युत्पन्नः परंतप ॥ १.९७.२५ ॥
మహారాజా, దయ చూపండి; పురుషోత్తమా, చెబుతాను. రాజా, ఈ కుమారుడు మీదే; నా ద్వారా జన్మించాడు, శత్రుసంహారీ.
1.97.26
तस्मात्पुत्रस्त्वया राजन्यौवराज्येऽभिषिच्यताम् ।
यथोक्तमाश्रमे तस्मिन्वर्तस्व पुरुषोत्तम ॥ १.९७.२६ ॥
కావున, రాజా, ఈ కుమారుడికి యువరాజ పట్టాభిషేకం చేయండి. పురుషోత్తమా, చెప్పినట్టుగా ఆ ఆశ్రమంలో ప్రవర్తించండి.
1.97.27
मया समागमे पूर्वं कृतः स समयस्त्वया ।
तत्त्वं स्मर महाबाहो कण्वाश्रमपदं प्रति ॥ १.९७.२७ ॥
మునుపు నాతో కలయిక సమయంలో మీరు చేసిన ఆ ఒప్పందాన్ని గుర్తుంచుకోండి, మహాబాహూ, కణ్వాశ్రమం వైపు చూస్తూ.
1.97.28
तस्योपभोगसक्तस्य स्त्रीषु चान्यासु भारत ।
शकुन्तला सपुत्रा च मनस्यन्तरधीयत ॥ १.९७.२८ ॥
భారతా, ఇతర స్త్రీల భోగాలపై ఆసక్తి కలిగిన అతని మనస్సులో శకుంతల కుమారుడితో సహా అదృశ్యమైపోయింది.
1.97.29
स धारयन्मनस्येनां सपुत्रां सस्मितां तदा ।
तदोपगृह्य मनसा चिरं सुखमवाप सः ॥ १.९७.२९ ॥
కుమారుడితో, నవ్వుతున్న ఆమెను మనస్సులో ధరించి, అప్పుడు మనసుతో కౌగలించుకొని అతడు చాలాకాలం సుఖాన్ని పొందాడు.
1.97.30
सोऽथ श्रुत्वापि तद्वाक्यं तस्या राजा स्मरन्नपि ।
अब्रवीन्न स्मरामीति त्वया भद्रे समागमम् ॥ १.९७.३० ॥
ఆమె మాటలు విని, గుర్తుంచుకున్నా కూడా రాజు, "ఓ భద్రే, నీతో కలయిక నాకు గుర్తులేదు" అని అన్నాడు.
1.97.31
मैथुनं च वृथा नाहं गच्छेयमिति मे मतिः ।
नाभिजानामि कल्याणि त्वया सह समागमम् ॥ १.९७.३१ ॥
వ్యర్థంగా నేను సంయోగానికి వెళ్తానన్నది నా తలంపు కాదు. ఓ కల్యాణీ, నీతో కలిసిన సమాగమం నాకు గుర్తులేదు.
1.97.32
धर्मार्थकामसंबन्धं न स्मरामि त्वया सह ।
गच्छ वा तिष्ठ वा कामं यद्वापीच्छसि तत्कुरु ॥ १.९७.३२ ॥
ధర్మార్థకామాల సంబంధాన్ని నీతో నేను గుర్తుంచుకోను. వెళ్ళు లేదా ఉండు, నీకు ఇష్టమైనది ఏదైనా చేయి.