മഹാഭാരതം · അധ്യായം 1.97
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.97.1
गतान्मुनिगणान्दृष्ट्वा पुत्रं संगृह्य पाणिना ।
मातापितृभ्यां रहिता यथा शोचन्ति दारकाः ॥ १.९७.१ ॥
മുനിസംഘങ്ങൾ പോയതു കണ്ട്, മകനെ കൈകൊണ്ടു പിടിച്ച്, മാതാപിതാക്കളില്ലാത്ത കുട്ടികളെപ്പോലെ അവൾ ദുഃഖിച്ചു.
1.97.2
तथा शोकपरीताङ्गी धृतिमालम्ब्य दुःखिता ।
गतेषु तेषु विप्रेषु राजमार्गेण भामिनी ॥ १.९७.२ ॥
അതുപോലെ ശോകം ബാധിച്ച അംഗങ്ങളോടെ ദുഃഖിതയായ ആ ഭാമിനി, ധൈര്യം അവലംബിച്ച്, ആ ബ്രാഹ്മണർ പോയശേഷം രാജമാർഗത്തിലൂടെ നടന്നു.
1.97.3
पुत्रेणैव सहायेन सा जगाम शनैः शनैः ।
अदृष्टपूर्वान्पश्यन्वै राजमार्गेण पौरवः ॥ १.९७.३ ॥
മകനെ മാത്രം തുണയാക്കി അവൾ പതുക്കെപ്പതുക്കെ നടന്നു; രാജമാർഗത്തിൽ മുമ്പ് കാണാത്തവയെല്ലാം കണ്ടുകൊണ്ട് ആ പൗരവി.
1.97.4
हर्म्यप्रसादचैत्यांश्च सभा दिव्या विचित्रिताः ।
कौतूहलसमाविष्टो दृष्ट्वा विस्मयमागतः ॥ १.९७.४ ॥
മാളികകളും കൊട്ടാരങ്ങളും ചൈത്യങ്ങളും ദിവ്യമായി വിചിത്രമായി അലങ്കരിച്ച സഭകളും കണ്ട്, കൗതുകം നിറഞ്ഞവനായി അവൻ വിസ്മയിച്ചു.
1.97.5
सर्वे ब्रुवन्ति तां दृष्ट्वा पद्महीनामिव श्रियम् ।
गत्या च संहीसदृशीं कोकिलेन स्वरे समाम् ॥ १.९७.५ ॥
അവളെ കണ്ട് എല്ലാവരും പറഞ്ഞു: താമരയില്ലാത്ത ലക്ഷ്മിയെപ്പോലെ; നടപ്പിൽ അരയന്നത്തോടും സ്വരത്തിൽ കുയിലിനോടും സമാനമായവൾ.
1.97.6
मुखेन चन्द्रसदृशीं श्रिया पद्मालयासमाम् ।
स्मितेन कुन्दसदृशीं पद्मगर्भसमत्वचम् ॥ १.९७.६ ॥
മുഖത്തിൽ ചന്ദ്രനോട് സമാനം, ശോഭയിൽ താമരവാസിനിയായ ലക്ഷ്മിയോട് സമാനം; പുഞ്ചിരിയിൽ മുല്ലപ്പൂവിനോട് സമാനം, ത്വക്ക് താമരയുടെ ഉൾഭാഗം പോലെ.
1.97.7
पद्मपत्रविशालाक्षीं तप्तजाम्बूनदप्रभाम् ।
करान्तमितमध्यैषा सुकेशी संहतस्तनी ॥ १.९७.७ ॥
താമരയിതൾ പോലെ വിശാലമായ കണ്ണുകളുള്ളവളും, ഉരുക്കിയ സ്വർണത്തിന്റെ പ്രഭയുള്ളവളും, കൈത്തലത്തിന്റെ അറ്റം കൊണ്ട് അളക്കാവുന്ന അരക്കെട്ടുള്ളവളും, സുന്ദരമായ മുടിയും ഉറച്ച സ്തനങ്ങളുമുള്ള ഈ സ്ത്രീ.
1.97.8
जघनं सुविशालं वै ऊरू करिकरोपमौ ।
रक्ततुङ्गतलौ पादौ धरण्यां सुप्रतिष्ठितौ ॥ १.९७.८ ॥
ഇടുപ്പ് അത്യന്തം വിശാലമായിരുന്നു; തുടകൾ ആനക്കൊമ്പു പോലെയായിരുന്നു; ഉള്ളങ്കാലുകൾ ചുവന്നും ഉയർന്നുമിരുന്നു; പാദങ്ങൾ നിലത്ത് ഉറപ്പോടെ ഉറച്ചിരുന്നു.
1.97.9
एवं रूपसमायुक्ता स्वर्गलोकादिवागता ।
इति स्म सर्वेऽमन्यन्त दुष्यन्तनगरे जनाः ॥ १.९७.९ ॥
ഇങ്ങനെ സൗന്ദര്യമുള്ളവൾ സ്വർഗലോകത്തിൽ നിന്നു വന്നവളാണെന്ന് ദുഷ്യന്തന്റെ നഗരത്തിലെ എല്ലാ ജനങ്ങളും കരുതി.
1.97.10
पुनः पुनरवोचंस्ते शाकुन्तलगुणानपि ।
सिंहेक्षणः सिंहदंष्ट्रः सिंहस्कन्धो महाभुजः ॥ १.९७.१० ॥
അവർ വീണ്ടും വീണ്ടും ശകുന്തളയുടെ ഗുണങ്ങളും പറഞ്ഞു; സിംഹത്തെപ്പോലെ കണ്ണുള്ളവനും സിംഹദംഷ്ട്രയുള്ളവനും സിംഹത്തോളുള്ളവനും വലിയ ബാഹുക്കളുള്ളവനുമാണിവനെന്ന് അവർ പറഞ്ഞു.
1.97.11
सिंहोरस्कः सिंहबलः सिंहविक्रान्तगाम्ययम् ।
पृथ्वंसः पृथुवक्षाश्च छत्राकारशिरा महान् ॥ १.९७.११ ॥
ഇവൻ സിംഹത്തിന്റെ മാറും സിംഹബലവും സിംഹനടയും ഉള്ളവനാണ്; വിശാലമായ തോളുകളും വിശാലമായ മാറുമുള്ള, കുടപോലെയുള്ള തലയുള്ള മഹാൻ.
1.97.12
पाणिपादतले रक्तो रक्तास्यो दुन्दुभिस्वनः ।
राजलक्षणयुक्तश्च राजश्रीश्चास्य लक्ष्यते ॥ १.९७.१२ ॥
കൈത്തലങ്ങളും ഉള്ളങ്കാലുകളും ചുവന്നവയാണ്; മുഖവും ചുവന്നതാണ്; ശബ്ദം ദുന്ദുഭിപോലെയാണ്; രാജലക്ഷണങ്ങൾ നിറഞ്ഞവനാണ്; അവനിൽ രാജശ്രീ കാണപ്പെടുന്നു.
1.97.13
आकारेण च रूपेण शरीरेणापि तेजसा ।
दुष्यन्तेन समो ह्येष कस्य पुत्रो भविष्यति ॥ १.९७.१३ ॥
രൂപത്തിലും ആകാരത്തിലും ശരീരത്തിലും തേജസ്സിലും ഇവൻ ദുഷ്യന്തനു സമനാണ്. ഇവൻ ആരുടെ പുത്രനാകും?
1.97.14
एवं ब्रुवन्तस्ते सर्वे प्रशशंसुः सहस्रशः ।
युक्तिवादानवोचन्त सर्वाः प्राणभृतः स्त्रियः ॥ १.९७.१४ ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞുകൊണ്ട് അവരെല്ലാം ആയിരക്കണക്കിന് പേർ പ്രശംസിച്ചു. ജീവനുള്ള സകല സ്ത്രീകളും യുക്തിയുക്തമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
1.97.15
बान्धवा इव सस्नेहा अनुजग्मुः शकुन्तलाम् ।
पौराणां तद्वचः श्रुत्वा तूष्णींभूता शकुन्तला ॥ १.९७.१५ ॥
ബന്ധുക്കളെപ്പോലെ സ്നേഹത്തോടെ അവർ ശകുന്തളയെ പിന്തുടർന്നു. പൗരന്മാരുടെ ആ വാക്ക് കേട്ട് ശകുന്തള നിശ്ശബ്ദയായി.
1.97.16
वेश्मद्वारं समासाद्य विह्वला सा नृपात्मजा ।
चिन्तयामास सहसा कार्यगौरवकारणात् ॥ १.९७.१६ ॥
കൊട്ടാരവാതിലിൽ എത്തിയപ്പോൾ വ്യാകുലയായ ആ രാജപുത്രി കാര്യത്തിന്റെ ഗൗരവം കൊണ്ട് പെട്ടെന്ന് ചിന്തിച്ചു.
1.97.17
लज्जया च परीताङ्गी राजन्राजसमक्षतः ।
अघृणा किं नु वक्ष्यामि दुष्यन्तं मम कारणात् ॥ १.९७.१७ ॥
ലജ്ജകൊണ്ട് അവളുടെ ശരീരം മൂടപ്പെട്ടു. രാജാവേ, രാജസന്നിധിയിൽ എന്റെ കാരണത്താൽ ദുഷ്യന്തനോട് ലജ്ജയില്ലാതെ ഞാൻ എന്തു പറയും?
1.97.18
एवमुक्त्वा तु कृपणा चिन्तयन्ती शकुन्तला ।
अभिसृत्य च राजानं वेदिता सा प्रवेशिता ॥ १.९७.१८ ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ദയനീയയായ ശകുന്തള ചിന്തിച്ചുകൊണ്ട് രാജാവിനെ സമീപിച്ചു; തന്നെ അറിയിച്ച് അവളെ അകത്തേക്ക് കൊണ്ടുപോയി.
1.97.19
सह तेन कुमारेण तरुणादित्यवर्चसा ।
सिंहासनस्थं राजानं महेन्द्रसदृशद्युतिम् ॥ १.९७.१९ ॥
ഇളം സൂര്യതേജസ്സുള്ള ആ കുമാരനോടൊപ്പം, ഇന്ദ്രതുല്യകാന്തിയുള്ള സിംഹാസനസ്ഥനായ രാജാവിന്റെ അടുത്തേക്ക് അവൾ ചെന്നു.
1.97.20
शकुन्तला नतशिराः परं हर्षमवाप्य च ।
पूजयित्वा यथान्यायमब्रवीत्तं शकुन्तला ॥ १.९७.२० ॥
ശകുന്തള തല താഴ്ത്തി, വലിയ സന്തോഷം പൂണ്ട്, ന്യായപ്രകാരം വന്ദിച്ച് അദ്ദേഹത്തോട് പറഞ്ഞു.
1.97.21
अभिवादय राजानं पितरं ते दृढव्रतम् ।
एवमुक्त्वा सुतं तत्र लज्जानतमुखी स्थिता ॥ १.९७.२१ ॥
"നിന്റെ പിതാവും ദൃഢവ്രതനുമായ രാജാവിനെ വന്ദിക്കുക" എന്ന് മകനോട് പറഞ്ഞ്, ലജ്ജയാൽ മുഖം താഴ്ത്തി അവൾ അവിടെ നിന്നു.
1.97.22
स्तम्भमालिङ्ग्य राजानं प्रसीदस्वेत्युवाच सा ।
शाकुन्तलोपि राजानमभिवाद्य कृताञ्जलिः ॥ १.९७.२२ ॥
തൂണിൽ മുറുകെ പിടിച്ച് അവൾ "രാജാവേ, പ്രസാദിക്കണമേ" എന്നു പറഞ്ഞു. ശകുന്തളയുടെ മകനും കൈകൂപ്പി രാജാവിനെ വന്ദിച്ചു.
1.97.23
हर्षेणोत्फुल्लनयनो राजानं चान्ववैक्षत ।
दुष्यन्तो धर्मबुद्ध्या तु चिन्तयन्नेव सोब्रवीत् ॥ १.९७.२३ ॥
സന്തോഷത്താൽ വിടർന്ന കണ്ണുകളോടെ രാജാവ് അവളെ നോക്കി. ധർമബുദ്ധിയോടെ ചിന്തിച്ചുകൊണ്ട് ദുഷ്യന്തൻ പറഞ്ഞു.
1.97.24
किमागमनकार्यं ते ब्रूहि त्वं वरवर्णिनि ।
करिष्यामि न संदेहः सपुत्राया विशेषतः ॥ १.९७.२४ ॥
"സുന്ദരീ, നിന്റെ വരവിന്റെ ഉദ്ദേശ്യമെന്ത്, പറയൂ. സംശയമില്ല, മകനോടൊപ്പമുള്ള നിനക്കായി ഞാൻ വിശേഷമായി ചെയ്യും."
1.97.25
प्रसीदस्व महाराज वक्ष्यामि पुरुषोत्तम ।
एष पुत्रो हि ते राजन्मय्युत्पन्नः परंतप ॥ १.९७.२५ ॥
മഹാരാജാവേ, കൃപ ചെയ്യണേ; പുരുഷോത്തമാ, ഞാൻ പറയാം. രാജാവേ, ഈ പുത്രൻ നിന്റേതുതന്നെ; എന്നിൽ ജനിച്ചവനാണ്, ശത്രുതാപനാ.
1.97.26
तस्मात्पुत्रस्त्वया राजन्यौवराज्येऽभिषिच्यताम् ।
यथोक्तमाश्रमे तस्मिन्वर्तस्व पुरुषोत्तम ॥ १.९७.२६ ॥
അതിനാൽ രാജാവേ, ഈ പുത്രനെ യുവരാജപദവിയിൽ അഭിഷേകം ചെയ്യൂ. പുരുഷോത്തമാ, പറഞ്ഞതുപോലെ ആ ആശ്രമത്തിൽ വർത്തിക്കൂ.
1.97.27
मया समागमे पूर्वं कृतः स समयस्त्वया ।
तत्त्वं स्मर महाबाहो कण्वाश्रमपदं प्रति ॥ १.९७.२७ ॥
മുമ്പ് എന്നോടൊത്തുള്ള സമാഗമസമയത്ത് നിങ്ങൾ ചെയ്ത ആ ഉടമ്പടി ഓർക്കണേ, മഹാബാഹോ, കണ്വാശ്രമത്തെ ഓർത്ത്.
1.97.28
तस्योपभोगसक्तस्य स्त्रीषु चान्यासु भारत ।
शकुन्तला सपुत्रा च मनस्यन्तरधीयत ॥ १.९७.२८ ॥
ഭാരതാ, മറ്റു സ്ത്രീകളുടെ ഭോഗത്തിൽ ആസക്തനായ അവന്റെ മനസ്സിൽനിന്ന് പുത്രസഹിതയായി ശകുന്തള മറഞ്ഞുപോയി.
1.97.29
स धारयन्मनस्येनां सपुत्रां सस्मितां तदा ।
तदोपगृह्य मनसा चिरं सुखमवाप सः ॥ १.९७.२९ ॥
പുത്രനോടൊപ്പം പുഞ്ചിരിച്ചു നിന്ന അവളെ മനസ്സിൽ വഹിച്ച് അപ്പോൾ മനസ്സാലേ പുണർന്ന് അവൻ ഏറെനേരം സുഖം നേടി.
1.97.30
सोऽथ श्रुत्वापि तद्वाक्यं तस्या राजा स्मरन्नपि ।
अब्रवीन्न स्मरामीति त्वया भद्रे समागमम् ॥ १.९७.३० ॥
അവളുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടിട്ടും ഓർത്തിട്ടും രാജാവ്, "നല്ലവളേ, നിന്നോടുള്ള സമാഗമം ഞാൻ ഓർക്കുന്നില്ല" എന്നു പറഞ്ഞു.
1.97.31
मैथुनं च वृथा नाहं गच्छेयमिति मे मतिः ।
नाभिजानामि कल्याणि त्वया सह समागमम् ॥ १.९७.३१ ॥
വൃഥാ ഞാൻ സംഗമത്തിനു പോകുമെന്നത് എന്റെ നിശ്ചയമല്ല. ഓ കല്യാണീ, നിന്നോടൊപ്പമുള്ള സമാഗമം എനിക്കോർമ്മയില്ല.
1.97.32
धर्मार्थकामसंबन्धं न स्मरामि त्वया सह ।
गच्छ वा तिष्ठ वा कामं यद्वापीच्छसि तत्कुरु ॥ १.९७.३२ ॥
ധർമ്മം, അർത്ഥം, കാമം എന്നിവയുടെ ബന്ധം നിന്നോടൊപ്പം ഞാൻ ഓർക്കുന്നില്ല. പോകൂ അല്ലെങ്കിൽ നിൽക്കൂ, നിനക്കിഷ്ടമുള്ളത് ചെയ്തുകൊള്ളൂ.