ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 1.97
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.97.1
गतान्मुनिगणान्दृष्ट्वा पुत्रं संगृह्य पाणिना ।
मातापितृभ्यां रहिता यथा शोचन्ति दारकाः ॥ १.९७.१ ॥
ମୁନି ଗଣମାନେ ଚାଲିଗଲେ ଦେଖି, ପୁତ୍ରକୁ ହାତରେ ଧରି, ମାତାପିତାଙ୍କ ରହିତ ପିଲାମାନେ ଯେପରି ଶୋକ କରନ୍ତି, ସେପରି ସେ ଶୋକ କଲା।
1.97.2
तथा शोकपरीताङ्गी धृतिमालम्ब्य दुःखिता ।
गतेषु तेषु विप्रेषु राजमार्गेण भामिनी ॥ १.९७.२ ॥
ସେହିପରି ଶୋକରେ ଆଚ୍ଛନ୍ନ ଅଙ୍ଗ ଥିବା ଦୁଃଖିତା ସେ ଭାମିନୀ, ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଧରି, ସେଇ ବିପ୍ରମାନେ ଚାଲିଗଲା ପରେ ରାଜମାର୍ଗରେ ଚାଲିଲା।
1.97.3
पुत्रेणैव सहायेन सा जगाम शनैः शनैः ।
अदृष्टपूर्वान्पश्यन्वै राजमार्गेण पौरवः ॥ १.९७.३ ॥
କେବଳ ପୁତ୍ରକୁ ସାଥୀ କରି ସେ ଧୀରେ ଧୀରେ ଚାଲିଲା; ରାଜମାର୍ଗରେ ପୂର୍ବେ କେବେ ନ ଦେଖିଥିବା ବସ୍ତୁ ଦେଖି ସେ ପୌରବୀ।
1.97.4
हर्म्यप्रसादचैत्यांश्च सभा दिव्या विचित्रिताः ।
कौतूहलसमाविष्टो दृष्ट्वा विस्मयमागतः ॥ १.९७.४ ॥
ପ୍ରାସାଦ, ରାଜପ୍ରାସାଦ, ଚୈତ୍ୟ ଏବଂ ଦିବ୍ୟ, ବିଚିତ୍ର ଭାବେ ସଜ୍ଜିତ ସଭା ଦେଖି, କୌତୂହଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସେ ବିସ୍ମୟରେ ପଡ଼ିଲା।
1.97.5
सर्वे ब्रुवन्ति तां दृष्ट्वा पद्महीनामिव श्रियम् ।
गत्या च संहीसदृशीं कोकिलेन स्वरे समाम् ॥ १.९७.५ ॥
ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ସମସ୍ତେ କହିଲେ, ଯେମିତି ପଦ୍ମବିହୀନା ଲକ୍ଷ୍ମୀ; ଚାଲିରେ ରାଜହଂସୀ ପରି, ସ୍ୱରରେ କୋକିଳା ପରି।
1.97.6
मुखेन चन्द्रसदृशीं श्रिया पद्मालयासमाम् ।
स्मितेन कुन्दसदृशीं पद्मगर्भसमत्वचम् ॥ १.९७.६ ॥
ମୁଖରେ ଚନ୍ଦ୍ର ପରି, ଶୋଭାରେ ପଦ୍ମାଳୟା ଲକ୍ଷ୍ମୀ ସମ; ହସରେ କୁନ୍ଦ ପରି, ଚର୍ମ ପଦ୍ମର ଭିତରଭାଗ ପରି।
1.97.7
पद्मपत्रविशालाक्षीं तप्तजाम्बूनदप्रभाम् ।
करान्तमितमध्यैषा सुकेशी संहतस्तनी ॥ १.९७.७ ॥
ପଦ୍ମପତ୍ର ପରି ବିଶାଳ ନୟନ ଥିବା, ତପ୍ତ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପରି ଦ୍ୟୁତିଯୁକ୍ତା, ହାତର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ମାପି ହେବା କଟିଦେଶ ଥିବା, ସୁନ୍ଦର କେଶ ଓ ଦୃଢ଼ ସ୍ତନଯୁଗଳ ଥିବା ଏହି ନାରୀ।
1.97.8
जघनं सुविशालं वै ऊरू करिकरोपमौ ।
रक्ततुङ्गतलौ पादौ धरण्यां सुप्रतिष्ठितौ ॥ १.९७.८ ॥
ନିତମ୍ବ ଅତି ବିଶାଳ ଥିଲା, ଊରୁଦ୍ୱୟ ହାତୀ ଶୁଣ୍ଢ ପରି ଥିଲା, ପାଦତଳ ରକ୍ତିମ ଓ ଉଚ୍ଚ ଥିଲା, ଏବଂ ପାଦଦ୍ୱୟ ଭୂମିରେ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ସ୍ଥାପିତ ଥିଲା।
1.97.9
एवं रूपसमायुक्ता स्वर्गलोकादिवागता ।
इति स्म सर्वेऽमन्यन्त दुष्यन्तनगरे जनाः ॥ १.९७.९ ॥
ଏପରି ରୂପରେ ଯୁକ୍ତା ଏହି ନାରୀ ଯେମିତି ସ୍ୱର୍ଗଲୋକରୁ ଆସିଛନ୍ତି, ଏହା ଦୁଷ୍ୟନ୍ତଙ୍କ ନଗରର ସମସ୍ତ ଲୋକେ ଭାବିଲେ।
1.97.10
पुनः पुनरवोचंस्ते शाकुन्तलगुणानपि ।
सिंहेक्षणः सिंहदंष्ट्रः सिंहस्कन्धो महाभुजः ॥ १.९७.१० ॥
ସେମାନେ ବାରମ୍ବାର ଶକୁନ୍ତଳାଙ୍କ ଗୁଣ ମଧ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣନା କରୁଥିଲେ ଏବଂ କହୁଥିଲେ ଯେ ଏ ସିଂହ ପରି ନୟନ, ସିଂହ ପରି ଦାନ୍ତ, ସିଂହ ପରି ସ୍କନ୍ଧ ଓ ମହାବାହୁ।
1.97.11
सिंहोरस्कः सिंहबलः सिंहविक्रान्तगाम्ययम् ।
पृथ्वंसः पृथुवक्षाश्च छत्राकारशिरा महान् ॥ १.९७.११ ॥
ଏ ସିଂହ ପରି ବକ୍ଷ, ସିଂହ ପରି ବଳ ଓ ସିଂହ ପରି ଗତିବିଶିଷ୍ଟ; ବିଶାଳ ସ୍କନ୍ଧ ଓ ବିଶାଳ ବକ୍ଷ ଥିବା, ଛତା ପରି ମସ୍ତକ ଥିବା ଏ ମହାନ।
1.97.12
पाणिपादतले रक्तो रक्तास्यो दुन्दुभिस्वनः ।
राजलक्षणयुक्तश्च राजश्रीश्चास्य लक्ष्यते ॥ १.९७.१२ ॥
ହାତ ଓ ପାଦର ତଳ ରକ୍ତିମ, ମୁଖ ରକ୍ତିମ, ସ୍ୱର ଦୁନ୍ଦୁଭି ପରି; ଏ ରାଜଲକ୍ଷଣଯୁକ୍ତ, ଏବଂ ଏହାଙ୍କଠାରେ ରାଜଶ୍ରୀ ଦେଖାଯାଉଛି।
1.97.13
आकारेण च रूपेण शरीरेणापि तेजसा ।
दुष्यन्तेन समो ह्येष कस्य पुत्रो भविष्यति ॥ १.९७.१३ ॥
ଆକାର, ରୂପ, ଶରୀର ଓ ତେଜରେ ଏ ଦୁଷ୍ୟନ୍ତଙ୍କ ସମାନ। ଏ କାହାର ପୁତ୍ର ହେବ?
1.97.14
एवं ब्रुवन्तस्ते सर्वे प्रशशंसुः सहस्रशः ।
युक्तिवादानवोचन्त सर्वाः प्राणभृतः स्त्रियः ॥ १.९७.१४ ॥
ଏହିପରି କହି ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ହଜାରେ ହଜାରେ ପ୍ରଶଂସା କଲେ। ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଯୁକ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା କହିଲେ।
1.97.15
बान्धवा इव सस्नेहा अनुजग्मुः शकुन्तलाम् ।
पौराणां तद्वचः श्रुत्वा तूष्णींभूता शकुन्तला ॥ १.९७.१५ ॥
ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ପରି ସ୍ନେହରେ ସେମାନେ ଶକୁନ୍ତଳାଙ୍କ ପଛେ ଗଲେ। ପୌରମାନଙ୍କ ସେ କଥା ଶୁଣି ଶକୁନ୍ତଳା ନୀରବ ହେଲେ।
1.97.16
वेश्मद्वारं समासाद्य विह्वला सा नृपात्मजा ।
चिन्तयामास सहसा कार्यगौरवकारणात् ॥ १.९७.१६ ॥
ପ୍ରାସାଦ ଦ୍ୱାରରେ ପହଞ୍ଚି ସେ ବ୍ୟାକୁଳ ରାଜକୁମାରୀ କାର୍ଯ୍ୟର ଗୁରୁତ୍ୱ ହେତୁ ହଠାତ୍ ଚିନ୍ତା କଲେ।
1.97.17
लज्जया च परीताङ्गी राजन्राजसमक्षतः ।
अघृणा किं नु वक्ष्यामि दुष्यन्तं मम कारणात् ॥ १.९७.१७ ॥
ଲଜ୍ଜାରେ ତାଙ୍କ ଶରୀର ଘେରି ହେଲା। ହେ ରାଜନ୍, ରାଜାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ମୋ କାରଣରୁ ଦୁଷ୍ୟନ୍ତଙ୍କୁ ନିର୍ଲଜ୍ଜ ହୋଇ କ'ଣ କହିବି?
1.97.18
एवमुक्त्वा तु कृपणा चिन्तयन्ती शकुन्तला ।
अभिसृत्य च राजानं वेदिता सा प्रवेशिता ॥ १.९७.१८ ॥
ଏହା କହି ଦୀନା ଶକୁନ୍ତଳା ଚିନ୍ତା କରି ରାଜାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ; ନିଜର ପରିଚୟ ଜଣାଇ ତାଙ୍କୁ ଭିତରକୁ ନିଆଗଲା।
1.97.19
सह तेन कुमारेण तरुणादित्यवर्चसा ।
सिंहासनस्थं राजानं महेन्द्रसदृशद्युतिम् ॥ १.९७.१९ ॥
ସେଇ ତରୁଣ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ତେଜସ୍ୱୀ କୁମାର ସହ, ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସମାନ ଦୀପ୍ତିଯୁକ୍ତ, ସିଂହାସନରେ ବସିଥିବା ରାଜାଙ୍କ ନିକଟକୁ ସେ ଗଲେ।
1.97.20
शकुन्तला नतशिराः परं हर्षमवाप्य च ।
पूजयित्वा यथान्यायमब्रवीत्तं शकुन्तला ॥ १.९७.२० ॥
ଶକୁନ୍ତଳା ମୁଣ୍ଡ ନତ କରି, ପରମ ହର୍ଷ ପାଇ, ଯଥାବିଧି ପୂଜା କରି ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
1.97.21
अभिवादय राजानं पितरं ते दृढव्रतम् ।
एवमुक्त्वा सुतं तत्र लज्जानतमुखी स्थिता ॥ १.९७.२१ ॥
"ତୁମ ପିତା, ଦୃଢ଼ବ୍ରତ ରାଜାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କର" ଏହା ପୁଅକୁ କହି, ଲଜ୍ଜାରେ ମୁଖ ନତ କରି ସେଠାରେ ଠିଆ ହେଲେ।
1.97.22
स्तम्भमालिङ्ग्य राजानं प्रसीदस्वेत्युवाच सा ।
शाकुन्तलोपि राजानमभिवाद्य कृताञ्जलिः ॥ १.९७.२२ ॥
ସ୍ତମ୍ଭକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ସେ କହିଲେ, "ହେ ରାଜନ୍, ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତୁ।" ଶକୁନ୍ତଳାଙ୍କ ପୁଅ ମଧ୍ୟ କରଯୋଡ଼ି ରାଜାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ।
1.97.23
हर्षेणोत्फुल्लनयनो राजानं चान्ववैक्षत ।
दुष्यन्तो धर्मबुद्ध्या तु चिन्तयन्नेव सोब्रवीत् ॥ १.९७.२३ ॥
ହର୍ଷରେ ବିକଶିତ ନୟନରେ ରାଜା ତାଙ୍କୁ ଚାହିଁଲେ। ଧର୍ମବୁଦ୍ଧିରେ ଚିନ୍ତା କରି ଦୁଷ୍ୟନ୍ତ କହିଲେ।
1.97.24
किमागमनकार्यं ते ब्रूहि त्वं वरवर्णिनि ।
करिष्यामि न संदेहः सपुत्राया विशेषतः ॥ १.९७.२४ ॥
"ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ତୁମ ଆସିବାର କାରଣ କ'ଣ କୁହ। ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ, ପୁତ୍ର ସହିତ ତୁମ ପାଇଁ ମୁଁ ବିଶେଷ ଭାବେ କରିବି।"
1.97.25
प्रसीदस्व महाराज वक्ष्यामि पुरुषोत्तम ।
एष पुत्रो हि ते राजन्मय्युत्पन्नः परंतप ॥ १.९७.२५ ॥
ମହାରାଜ, କୃପା କରନ୍ତୁ; ପୁରୁଷୋତ୍ତମ, ମୁଁ କହୁଛି। ରାଜନ୍, ଏହି ପୁତ୍ର ଆପଣଙ୍କର ହିଁ; ମୋଠାରୁ ଜନ୍ମିଛି, ହେ ଶତ୍ରୁତାପନ।
1.97.26
तस्मात्पुत्रस्त्वया राजन्यौवराज्येऽभिषिच्यताम् ।
यथोक्तमाश्रमे तस्मिन्वर्तस्व पुरुषोत्तम ॥ १.९७.२६ ॥
ତେଣୁ, ରାଜନ୍, ଏହି ପୁତ୍ରର ଯୁବରାଜ ପଦରେ ଅଭିଷେକ କରନ୍ତୁ। ପୁରୁଷୋତ୍ତମ, ଯେପରି କୁହାଯାଇଥିଲା, ସେହି ଆଶ୍ରମରେ ଆଚରଣ କରନ୍ତୁ।
1.97.27
मया समागमे पूर्वं कृतः स समयस्त्वया ।
तत्त्वं स्मर महाबाहो कण्वाश्रमपदं प्रति ॥ १.९७.२७ ॥
ପୂର୍ବରେ ମୋ ସହିତ ସମାଗମ ସମୟରେ ଆପଣ ଯେଉଁ ଚୁକ୍ତି କରିଥିଲେ, ତାହା ସ୍ମରଣ କରନ୍ତୁ, ମହାବାହୁ, କଣ୍ୱ ଆଶ୍ରମ ପ୍ରତି ଦେଖି।
1.97.28
तस्योपभोगसक्तस्य स्त्रीषु चान्यासु भारत ।
शकुन्तला सपुत्रा च मनस्यन्तरधीयत ॥ १.९७.२८ ॥
ହେ ଭାରତ, ଅନ୍ୟ ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ଭୋଗରେ ଆସକ୍ତ ତାଙ୍କ ମନରୁ ଶକୁନ୍ତଳା ପୁତ୍ର ସହିତ ଅନ୍ତର୍ହିତ ହେଲେ।
1.97.29
स धारयन्मनस्येनां सपुत्रां सस्मितां तदा ।
तदोपगृह्य मनसा चिरं सुखमवाप सः ॥ १.९७.२९ ॥
ପୁତ୍ର ସହିତ ହସୁଥିବା ତାଙ୍କୁ ମନରେ ଧାରଣ କରି, ସେତେବେଳେ ମନରେ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ସେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ସୁଖ ପାଇଲେ।
1.97.30
सोऽथ श्रुत्वापि तद्वाक्यं तस्या राजा स्मरन्नपि ।
अब्रवीन्न स्मरामीति त्वया भद्रे समागमम् ॥ १.९७.३० ॥
ତାଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ଓ ସ୍ମରଣ କରିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ରାଜା କହିଲେ, "ହେ ଭଦ୍ରେ, ତୁମ ସହିତ ସମାଗମ ମୋର ମନେ ନାହିଁ।"
1.97.31
मैथुनं च वृथा नाहं गच्छेयमिति मे मतिः ।
नाभिजानामि कल्याणि त्वया सह समागमम् ॥ १.९७.३१ ॥
ବୃଥା ମୁଁ ମୈଥୁନକୁ ଯିବି, ଏହା ମୋ ମତ ନୁହେଁ। ହେ କଲ୍ୟାଣୀ, ତୁମ ସହିତ ସମାଗମ ମୁଁ ସ୍ମରଣ କରୁନାହିଁ।
1.97.32
धर्मार्थकामसंबन्धं न स्मरामि त्वया सह ।
गच्छ वा तिष्ठ वा कामं यद्वापीच्छसि तत्कुरु ॥ १.९७.३२ ॥
ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ ଓ କାମର ସମ୍ବନ୍ଧ ତୁମ ସହିତ ମୁଁ ସ୍ମରଣ କରୁନାହିଁ। ଯାଅ କିମ୍ବା ରୁହ, ଯାହା ତୁମେ ଇଚ୍ଛା କର ତାହା କର।