มหาภารตะ · อัธยายะ 1.97

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

อ่านพร้อมความหมาย

1.97.1

गतान्मुनिगणान्दृष्ट्वा पुत्रं संगृह्य पाणिना ।
मातापितृभ्यां रहिता यथा शोचन्ति दारकाः ॥ १.९७.१ ॥

เมื่อเห็นหมู่ฤๅษีจากไปแล้ว นางจับมือลูกชายไว้ ร่ำไห้เหมือนเด็กที่ไร้บิดามารดา

1.97.2

तथा शोकपरीताङ्गी धृतिमालम्ब्य दुःखिता ।
गतेषु तेषु विप्रेषु राजमार्गेण भामिनी ॥ १.९७.२ ॥

ฝ่ายนางผู้มีอวัยวะเต็มไปด้วยความโศก มีความทุกข์ระทม จึงรวบรวมสติไว้ เดินไปตามถนนหลวงหลังจากพราหมณ์เหล่านั้นจากไปแล้ว ดูก่อนนางผู้งดงาม

1.97.3

पुत्रेणैव सहायेन सा जगाम शनैः शनैः ।
अदृष्टपूर्वान्पश्यन्वै राजमार्गेण पौरवः ॥ १.९७.३ ॥

มีเพียงลูกชายเป็นผู้ติดตาม นางเดินไปช้าๆ ตามถนนหลวง มองดูสิ่งที่ไม่เคยเห็นมาก่อน ผู้หญิงแห่งเผ่าเปารวะผู้นั้น

1.97.4

हर्म्यप्रसादचैत्यांश्च सभा दिव्या विचित्रिताः ।
कौतूहलसमाविष्टो दृष्ट्वा विस्मयमागतः ॥ १.९७.४ ॥

เมื่อเห็นปราสาท วังหลวง ศาลเจ้า และท้องพระโรงอันวิจิตรงดงามราวทิพย์ นางเต็มไปด้วยความอยากรู้ จึงเกิดความอัศจรรย์ใจ

1.97.5

सर्वे ब्रुवन्ति तां दृष्ट्वा पद्महीनामिव श्रियम् ।
गत्या च संहीसदृशीं कोकिलेन स्वरे समाम् ॥ १.९७.५ ॥

ทุกคนเห็นนางแล้วพากันกล่าวว่า นางเหมือนพระศรีที่ปราศจากดอกบัว มีท่วงท่าเหมือนหงส์ มีเสียงเทียบเท่านกคุ่ม

1.97.6

मुखेन चन्द्रसदृशीं श्रिया पद्मालयासमाम् ।
स्मितेन कुन्दसदृशीं पद्मगर्भसमत्वचम् ॥ १.९७.६ ॥

มีใบหน้าเหมือนพระจันทร์ มีความงามเทียบเท่าพระลักษมีผู้ประทับในดอกบัว มีรอยยิ้มเหมือนดอกกุนทะ ผิวพรรณเหมือนเกสรกลางดอกบัว

1.97.7

पद्मपत्रविशालाक्षीं तप्तजाम्बूनदप्रभाम् ।
करान्तमितमध्यैषा सुकेशी संहतस्तनी ॥ १.९७.७ ॥

มีดวงตาใหญ่ดั่งกลีบบัว มีรัศมีสีทองที่หลอมแล้ว เอวเล็กพอดีกับปลายฝ่ามือ ผมงาม มีเต้านมแน่นชิดกัน

1.97.8

जघनं सुविशालं वै ऊरू करिकरोपमौ ।
रक्ततुङ्गतलौ पादौ धरण्यां सुप्रतिष्ठितौ ॥ १.९७.८ ॥

สะโพกกว้างใหญ่ยิ่ง ต้นขาเหมือนงวงช้าง ฝ่าเท้าสีแดงและหลังเท้าโค้งสูง เท้าตั้งมั่นอยู่บนพื้นดิน

1.97.9

एवं रूपसमायुक्ता स्वर्गलोकादिवागता ।
इति स्म सर्वेऽमन्यन्त दुष्यन्तनगरे जनाः ॥ १.९७.९ ॥

ผู้ที่งดงามเช่นนี้ดูราวกับมาจากสวรรค์โลก ประชาชนทั้งหลายในนครของท้าวทุษยันต์ต่างคิดกันเช่นนั้น

1.97.10

पुनः पुनरवोचंस्ते शाकुन्तलगुणानपि ।
सिंहेक्षणः सिंहदंष्ट्रः सिंहस्कन्धो महाभुजः ॥ १.९७.१० ॥

พวกเขาพร่ำชมคุณสมบัติของนางศกุนตลาซ้ำแล้วซ้ำเล่า กล่าวว่าพระองค์มีดวงตาเหมือนราชสีห์ มีเขี้ยวเหมือนราชสีห์ มีบ่าเหมือนราชสีห์ และมีพระพาหาอันใหญ่โต

1.97.11

सिंहोरस्कः सिंहबलः सिंहविक्रान्तगाम्ययम् ।
पृथ्वंसः पृथुवक्षाश्च छत्राकारशिरा महान् ॥ १.९७.११ ॥

มีอกเหมือนราชสีห์ มีกำลังเหมือนราชสีห์ เดินด้วยท่วงท่าอย่างราชสีห์ มีบ่าและอกกว้าง มีศีรษะรูปร่มกางออก ผู้ยิ่งใหญ่ผู้นี้

1.97.12

पाणिपादतले रक्तो रक्तास्यो दुन्दुभिस्वनः ।
राजलक्षणयुक्तश्च राजश्रीश्चास्य लक्ष्यते ॥ १.९७.१२ ॥

ฝ่ามือและฝ่าเท้าแดงเรื่อ ปากแดง มีเสียงดั่งกลองทุนทุภิ มีลักษณะของกษัตริย์ครบถ้วน และรัศมีแห่งราชาก็ปรากฏในพระองค์

1.97.13

आकारेण च रूपेण शरीरेणापि तेजसा ।
दुष्यन्तेन समो ह्येष कस्य पुत्रो भविष्यति ॥ १.९७.१३ ॥

ทั้งรูปร่าง ความงาม กาย และรัศมี ผู้นี้เสมอด้วยท้าวทุษยันต์โดยแท้ เขาจะเป็นบุตรของผู้ใดหนอ

1.97.14

एवं ब्रुवन्तस्ते सर्वे प्रशशंसुः सहस्रशः ।
युक्तिवादानवोचन्त सर्वाः प्राणभृतः स्त्रियः ॥ १.९७.१४ ॥

เมื่อกล่าวอย่างนั้น ทุกคนต่างสรรเสริญนับพันครั้ง บรรดาสตรีผู้มีชีวิตทั้งหมดพากันกล่าวถ้อยคำที่มีเหตุผลเห็นด้วย

1.97.15

बान्धवा इव सस्नेहा अनुजग्मुः शकुन्तलाम् ।
पौराणां तद्वचः श्रुत्वा तूष्णींभूता शकुन्तला ॥ १.९७.१५ ॥

เหมือนญาติผู้มีความรักใคร่ พวกเขาพากันติดตามนางศกุนตลา เมื่อได้ยินถ้อยคำของชาวเมือง นางศกุนตลาก็นิ่งเงียบไป

1.97.16

वेश्मद्वारं समासाद्य विह्वला सा नृपात्मजा ।
चिन्तयामास सहसा कार्यगौरवकारणात् ॥ १.९७.१६ ॥

เมื่อมาถึงประตูวัง เจ้าหญิงผู้ทุกข์ใจนั้นก็เกิดความคิดขึ้นทันที เพราะเรื่องที่สำคัญยิ่ง

1.97.17

लज्जया च परीताङ्गी राजन्राजसमक्षतः ।
अघृणा किं नु वक्ष्यामि दुष्यन्तं मम कारणात् ॥ १.९७.१७ ॥

ร่างกายของนางเต็มไปด้วยความละอาย ข้าแต่พระราชา ต่อหน้าพระราชา ข้าพระองค์จะกล้าพูดอะไรกับท้าวทุษยันต์เพื่อตนเองได้เล่า

1.97.18

एवमुक्त्वा तु कृपणा चिन्तयन्ती शकुन्तला ।
अभिसृत्य च राजानं वेदिता सा प्रवेशिता ॥ १.९७.१८ ॥

เมื่อกล่าวดังนั้นแล้ว นางศกุนตลาผู้น่าสงสาร ครุ่นคิดอยู่ ก็เข้าเฝ้าพระราชา แจ้งให้ทรงทราบตัวตน แล้วจึงได้รับเชิญให้เข้าไป

1.97.19

सह तेन कुमारेण तरुणादित्यवर्चसा ।
सिंहासनस्थं राजानं महेन्द्रसदृशद्युतिम् ॥ १.९७.१९ ॥

พร้อมกับกุมารนั้น ผู้มีรัศมีดั่งอาทิตย์อ่อนแรงอรุณ นางไปเฝ้าพระราชาผู้ประทับบนพระที่นั่ง มีรัศมีเสมอพระอินทร์มหาราช

1.97.20

शकुन्तला नतशिराः परं हर्षमवाप्य च ।
पूजयित्वा यथान्यायमब्रवीत्तं शकुन्तला ॥ १.९७.२० ॥

นางศกุนตลาก้มศีรษะลง ได้รับความยินดียิ่ง ถวายความเคารพตามธรรมเนียมที่ควร แล้วจึงกราบทูลพระองค์

1.97.21

अभिवादय राजानं पितरं ते दृढव्रतम् ।
एवमुक्त्वा सुतं तत्र लज्जानतमुखी स्थिता ॥ १.९७.२१ ॥

จงไหว้พระราชาผู้มั่นในวัตรปฏิบัติ ผู้เป็นบิดาของเจ้า กล่าวกับบุตรชายดังนี้แล้ว นางยืนอยู่ตรงนั้น หน้าก้มลงด้วยความละอาย

1.97.22

स्तम्भमालिङ्ग्य राजानं प्रसीदस्वेत्युवाच सा ।
शाकुन्तलोपि राजानमभिवाद्य कृताञ्जलिः ॥ १.९७.२२ ॥

นางโอบกอดเสาไว้แล้วกล่าวว่า ขอพระองค์ทรงเมตตาเถิด ข้าแต่พระราชา ฝ่ายโอรสของศกุนตลาก็ประนมมือไหว้พระราชาเช่นกัน

1.97.23

हर्षेणोत्फुल्लनयनो राजानं चान्ववैक्षत ।
दुष्यन्तो धर्मबुद्ध्या तु चिन्तयन्नेव सोब्रवीत् ॥ १.९७.२३ ॥

ด้วยความปีติยินดี ดวงเนตรของพระราชาเบิกกว้าง ทรงมองดูนาง ฝ่ายทุษยันต์ ทรงคิดพิจารณาด้วยจิตใจที่เที่ยงธรรม แล้วจึงตรัสขึ้น

1.97.24

किमागमनकार्यं ते ब्रूहि त्वं वरवर्णिनि ।
करिष्यामि न संदेहः सपुत्राया विशेषतः ॥ १.९७.२४ ॥

ข้าแต่นางผู้มีผิวพรรณงดงาม จงบอกมาเถิดว่าเจ้ามาด้วยกิจการใด ข้าจะทำให้ไม่ต้องสงสัยเลย โดยเฉพาะเพื่อเจ้าและบุตรของเจ้า

1.97.25

प्रसीदस्व महाराज वक्ष्यामि पुरुषोत्तम ।
एष पुत्रो हि ते राजन्मय्युत्पन्नः परंतप ॥ १.९७.२५ ॥

ขอพระองค์ทรงเมตตาเถิด มหาราชา ข้าแต่บุรุษสูงสุด หม่อมฉันจะกราบทูล ข้าแต่พระราชา บุตรคนนี้เป็นโอรสของพระองค์แท้ ข้าแต่ผู้เผาผลาญศัตรู เขาเกิดจากหม่อมฉัน

1.97.26

तस्मात्पुत्रस्त्वया राजन्यौवराज्येऽभिषिच्यताम् ।
यथोक्तमाश्रमे तस्मिन्वर्तस्व पुरुषोत्तम ॥ १.९७.२६ ॥

เพราะฉะนั้น ข้าแต่พระราชา ขอพระองค์ทรงให้โอรสของพระองค์ได้รับการอภิเษกเป็นยุวราช ข้าแต่บุรุษสูงสุด ขอพระองค์ประทับอยู่ในอาศรมนั้นตามที่กล่าวไว้

1.97.27

मया समागमे पूर्वं कृतः स समयस्त्वया ।
तत्त्वं स्मर महाबाहो कण्वाश्रमपदं प्रति ॥ १.९७.२७ ॥

ข้อตกลงที่พระองค์ทำไว้กับหม่อมฉันก่อนหน้านี้ เมื่อครั้งที่เราได้อยู่ร่วมกัน ขอพระองค์จงระลึกถึงมันไว้ ข้าแต่ผู้มีแขนทรงพลัง เมื่อพระองค์หันไปยังอาศรมของกัณวะ

1.97.28

तस्योपभोगसक्तस्य स्त्रीषु चान्यासु भारत ।
शकुन्तला सपुत्रा च मनस्यन्तरधीयत ॥ १.९७.२८ ॥

ข้าแต่ภารตะ เมื่อเขาหมกมุ่นอยู่กับการเสพสุขกับสตรีอื่นๆ ศกุนตลาพร้อมด้วยบุตรก็หายไปจากใจของเขา

1.97.29

स धारयन्मनस्येनां सपुत्रां सस्मितां तदा ।
तदोपगृह्य मनसा चिरं सुखमवाप सः ॥ १.९७.२९ ॥

เขาเก็บนางไว้ในใจ พร้อมด้วยบุตรผู้ยิ้มแย้ม ครั้นแล้วโอบกอดนางไว้ในความคิด เขาจึงได้รับความสุขอยู่นาน

1.97.30

सोऽथ श्रुत्वापि तद्वाक्यं तस्या राजा स्मरन्नपि ।
अब्रवीन्न स्मरामीति त्वया भद्रे समागमम् ॥ १.९७.३० ॥

แม้พระราชาจะได้ฟังถ้อยคำของนาง และแม้จะทรงระลึกได้ ก็ตรัสว่า ข้าแต่นางผู้เป็นสิริมงคล ข้าไม่ระลึกถึงการอยู่ร่วมกับเจ้าเลย

1.97.31

मैथुनं च वृथा नाहं गच्छेयमिति मे मतिः ।
नाभिजानामि कल्याणि त्वया सह समागमम् ॥ १.९७.३१ ॥

ข้าตั้งใจไว้ว่าจะไม่ไปร่วมประเวณีอย่างไร้ประโยชน์ ข้าแต่ผู้เป็นมงคล ข้าไม่จำได้ว่าเคยอยู่ร่วมกับเจ้า

1.97.32

धर्मार्थकामसंबन्धं न स्मरामि त्वया सह ।
गच्छ वा तिष्ठ वा कामं यद्वापीच्छसि तत्कुरु ॥ १.९७.३२ ॥

ข้าไม่ระลึกถึงความเกี่ยวข้องใดๆ ในด้านธรรม ประโยชน์ และกามกับเจ้าเลย จะไปหรือจะอยู่ก็ตามใจ จงทำตามที่ปรารถนาเถิด ไม่ว่าเจ้าจะต้องการสิ่งใด