มหาภารตะ · อัธยายะ 10.11
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
10.11.1
स दृष्ट्वा निहतान्सङ्ख्ये पुत्रान्पात्रौन्सखींस्तथा ।
महादुःखपरीतात्मा बभूव जनमेजय ॥ १०.११.१ ॥
เมื่อเห็นบุตร หลาน และมิตรสหายถูกสังหารในสนามรบ โอ ชนเมชัย จิตใจของพระองค์ก็ถูกความทุกข์อันยิ่งใหญ่ท่วมทับ
10.11.2
ततस्तस्य महाञ्शोकः प्रादुरासीन्महात्मनः ।
स्मरतः पुत्रपौत्रांस्तान्भ्रातॄन्सुहृद एव च ॥ १०.११.२ ॥
ความโศกอันยิ่งใหญ่จึงบังเกิดแก่ผู้มีจิตใจสูงส่งพระองค์นั้น เมื่อทรงระลึกถึงบุตร หลาน พี่น้อง และมิตรสหาย
10.11.3
तमश्रुपरिपूर्णाक्षं वेपमानमचेतसम् ।
सुहृदो भृशसंविग्नाः सांत्वयाञ्चक्रिरे तदा ॥ १०.११.३ ॥
มิตรสหายผู้เศร้าโศกอย่างยิ่งได้ปลอบโยนพระองค์ผู้มีดวงตาเต็มไปด้วยน้ำตา สั่นเทาและหมดสติ ในขณะนั้น
10.11.4
कृत्वा तु विधिवत्तेषां पुत्राणाममितौजसाम् ।
प्रेतकार्याणि सर्वेषां बभूव भृशदुःखितः ॥ १०.११.४ ॥
เมื่อได้ประกอบพิธีศพแก่บรรดาบุตรผู้มีพลังหาที่สุดมิได้ตามพิธีอย่างถูกต้องแล้ว พระองค์ก็ทรงโศกเศร้าอย่างยิ่ง
10.11.5
तस्मिन्मुहूर्ते जवनैर्वाजिभिर्हेममालिभिः ।
नकुलः कृष्णया सार्धमुपायात्परमार्तया ॥ १०.११.५ ॥
ในขณะนั้นเอง นกุลได้ออกเดินทางด้วยม้าเร็วที่ประดับด้วยพวงมาลัยทอง พร้อมกับเกฤษณาผู้ทุกข์ระทมอย่างยิ่ง
10.11.6
उपप्लाव्यं गता सा तु श्रुत्वा सुमहदप्रियम् ।
तदा विनाशं सर्वेषां पुत्राणां व्यथितेन्द्रिया ॥ १०.११.६ ॥
นางได้ไปถึงอุปปลวยะแล้ว แต่เมื่อได้ยินข่าวร้ายยิ่งนักว่าบุตรทั้งหมดถูกทำลายสิ้น ประสาทสัมผัสของนางก็สั่นสะท้านในขณะนั้น
10.11.7
कम्पमानेव कदली वातेनाभिसमीरिता ।
कृष्णा राजानमासाद्य शोकार्ता न्यपतद्भुवि ॥ १०.११.७ ॥
เกฤษณาดุจต้นกล้วยที่สั่นไหว ถูกลมพัดกระหน่ำ เมื่อเข้าไปหากษัตริย์ด้วยความโศกเศร้า นางก็ล้มลงบนพื้นดิน
10.11.8
न बभौ वदनं तस्या रुदन्त्याः शोककर्शितम् ।
फुल्लपद्मपलाशाक्ष्या मेघावृत इवोडुराट् ॥ १०.११.८ ॥
ใบหน้าของนางซึ่งอิดโรยด้วยความโศกและการร้องไห้ไม่งดงามรุ่งเรือง ดุจดวงจันทร์ที่ถูกเมฆบดบัง ดวงตาของนางงามดุจกลีบบัวบาน
10.11.9
ततस्तां पतितां दृष्ट्वा संरम्भी सत्यविक्रमः ।
वाहुभ्यां परिजग्राह समुत्पत्य वृकोदरः ॥ १०.११.९ ॥
ครั้นเห็นนางล้มลง ภีมะผู้ดุดันและมีความกล้าหาญอันแท้จริง ก็กระโจนขึ้นรับนางไว้ด้วยสองแขน
10.11.10
सा समाश्वासिता तेन भीमसेनेन भामिनी ।
रुदती पाण्डवज्येष्ठमिदं वचनमब्रवीत् ॥ १०.११.१० ॥
นางผู้งดงามได้รับการปลอบโยนจากภีมเสน จึงร้องไห้กล่าวถ้อยคำเหล่านี้แก่ปาณฑพผู้เป็นพี่ใหญ่
10.11.11
दिष्ट्या राजन्नवाप्येमामखिलां भोक्ष्यसे महीम् ।
आत्मजान्क्षत्रधर्मेण सम्प्रदाय यमाय वै ॥ १०.११.११ ॥
ข้าแต่พระราชา โดยโชคดี พระองค์จะได้ครองและเสวยแผ่นดินทั้งผืนนี้ แต่ก็เพราะได้ส่งบุตรของพระองค์ไปสู่ยมตามธรรมของกษัตริย์นักรบ
10.11.12
दिष्ट्या सर्वास्त्रकुशलं मत्तमातङ्गामिनम् ।
अवाप्य पृथिवीं कृत्स्नां सौभद्रं न स्मरिष्यसि ॥ १०.११.१२ ॥
โดยโชคดี เมื่อได้แผ่นดินทั้งผืนแล้ว พระองค์จะไม่ระลึกถึงเสารภัทร ผู้ชำนาญอาวุธทุกชนิด ผู้เดินดุจช้างตกมัน
10.11.13
आत्मजान्क्षत्रधर्मेण श्रुत्वा शूरान्निपातितान् ।
स्थितो राज्ये मया सार्धं विहरन्न स्मरिष्यसि ॥ १०.११.१३ ॥
เมื่อได้ยินว่าบุตรผู้กล้าหาญของพระองค์ถูกสังหารไปตามธรรมของกษัตริย์นักรบ พระองค์ซึ่งครองราชย์อยู่พร้อมกับข้าพเจ้า และเพลิดเพลินอยู่ จะไม่ระลึกถึงพวกเขาเลย
10.11.14
प्रसुप्तानां वधं श्रुत्वा द्रौणिना पापकर्मणा ।
शोको मां दहते गाढो हुताशन इवाश्रयम् ॥ १०.११.१४ ॥
เมื่อได้ยินว่าบุตรของโทรณะผู้ทำกรรมชั่วได้สังหารผู้กำลังหลับใหล ความโศกอันลึกซึ้งก็เผาผลาญข้าพเจ้า ดุจไฟเผาที่อาศัยของตน
10.11.15
तस्य पापकृतो द्रौणेर्न चेदद्य दुरात्मनः ।
हियते सानुबन्धस्य युधि विक्रम्य जीवितम् ॥ १०.११.१५ ॥
หากวันนี้ในสนามรบ ชีวิตของบุตรโทรณะผู้ชั่วร้าย ทำบาป และบริวารของมันยังไม่ถูกพรากไปด้วยความกล้าหาญ
10.11.16
इहैव प्रायमासिष्ये तन्निबोधत पाण्डवाः ।
न चेत्फलमवाप्नोति द्रौणिः पापस्य कर्मणः ॥ १०.११.१६ ॥
ปาณฑพทั้งหลาย จงฟังไว้ หากบุตรโทรณะไม่ได้รับผลแห่งกรรมชั่วของตน ข้าพเจ้าจะนั่งอดอาหารอยู่ที่นี่จนตาย
10.11.17
एवमक्त्वा ततः कृष्णा पाण्डवं प्रत्युपाविशत् ।
युधिष्ठिरं याज्ञसेनी धर्मराजं यशस्विनी ॥ १०.११.१७ ॥
เมื่อกล่าวดังนี้แล้ว เกฤษณาผู้เป็นธิดาของยัชญเสนะ ผู้รุ่งเรืองยิ่ง ก็นั่งลงเผชิญหน้ายุธิษฐิระ พระราชาแห่งธรรม
10.11.18
दृष्ट्वोपविष्टां राजा तु पाण्डवो महिषीं प्रियाम् ।
प्रत्युवाच स धर्मात्मा द्रौपदीं चारुदर्शनाम् ॥ १०.११.१८ ॥
เมื่อเห็นมเหสีที่รักของตนนั่งอยู่ที่นั่น พระราชาปาณฑพผู้มีจิตใจชอบธรรมก็ตรัสตอบแก่เทราปทีผู้มีรูปโฉมงดงาม
10.11.19
क्षत्रधर्मेण धर्मज्ञे प्राप्तास्ते निधनं शुभे ।
पुत्रास्ते भ्रातरश्चैव तान्न शोचितुमर्हसि ॥ १०.११.१९ ॥
ข้าแต่ผู้รู้ธรรม ข้าแต่ผู้มีความเป็นมงคล บุตรและพี่น้องของนางได้มรณะไปตามธรรมของกษัตริย์นักรบ นางไม่ควรโศกเศร้าเพื่อพวกเขาเลย
10.11.20
स कल्याणि वनं दुर्गं दूरं द्रौणिरितो गतः ।
तस्य त्वं पातनं सङ्ख्ये कथं ज्ञास्यसि शोभने ॥ १०.११.२० ॥
ข้าแต่ผู้มีความเป็นมงคล บุตรโทรณะได้ไปไกลจากที่นี่ สู่ป่าอันลึกลับและไกลโพ้น ข้าแต่ผู้งดงาม นางจะรู้ได้อย่างไรว่าเขาล้มลงในสนามรบ
10.11.21
द्रोणपुत्रस्य सहजो मणिः शिरसि मे श्रुतः ।
निहत्य सङ्ख्ये तं पापं पश्येयं मणिमाहृतम्।
द्रौणेः शिरस उत्कृत्य जीवेयमिति मे मतिः ॥ १०.११.२१ ॥
ข้าพเจ้าได้ยินว่าบนศีรษะของบุตรโทรณะมีมณีที่เกิดมาพร้อมกับเขา ข้าพเจ้าอยากฆ่าคนบาปนั้นในการรบ แล้วเห็นมณีนั้นถูกนำไป ตัดศีรษะบุตรโทรณะแล้วข้าพเจ้าจะมีชีวิตอยู่ นี่คือความตั้งใจของข้าพเจ้า
10.11.22
इत्युक्त्वा पाण्डवं कृष्णा राजानं चारुदर्शना ।
भीमसेनकरे स्पृष्ट्वा कुपिता वाक्यमब्रवीत् ॥ १०.११.२२ ॥
เมื่อตรัสเช่นนั้นกับพระราชาปาณฑพแล้ว พระกฤษณาผู้มีพักตร์งาม ทรงสัมผัสพระหัตถ์ของภีมเสน ด้วยความโกรธจึงตรัสถ้อยคำเหล่านี้
10.11.23
त्रातुमर्हसि मां भीम क्षत्रधर्ममनुस्मरन् ।
जहि तं पापकर्माणं शम्बरं सघवानिव ॥ १०.११.२३ ॥
ภีมะ ขอพระองค์โปรดระลึกถึงหน้าที่ของนักรบแล้วปกป้องหม่อมฉันเถิด จงสังหารคนชั่วผู้กระทำบาปนั้น ดังพระอินทร์ทรงสังหารศัมพระ
10.11.24
न हि ते विक्रमे तुल्यः पुमानस्तीह कश्चन ।
श्रुतं तत्सर्वलोकेषु परमव्यसने तथा ॥ १०.११.२४ ॥
แท้จริงไม่มีผู้ใดในที่นี้เทียบเท่าความกล้าหาญของพระองค์ เรื่องนี้เป็นที่ทราบกันในทุกโลก และในยามทุกข์ยากอย่างยิ่งก็เช่นกัน
10.11.25
द्वीपोऽभूस्त्वं हि पार्थानां नगरे वारणावते ।
हिडिम्बदर्शने चैव तथां त्वमभवो गतिः ॥ १०.११.२५ ॥
พระองค์เป็นเกาะที่พึ่งของบุตรแห่งปฤถา ในนครวารณาวตะ และเมื่อพบหิดิมพะ พระองค์ก็เป็นที่พึ่งของพวกเขาเช่นกัน
10.11.26
तथा विराटनगरे कीचकेन भृशार्दिताम् ।
मामप्युद्वृतवान्कृच्छ्रात्पौलोमीं मघवानिव ॥ १०.११.२६ ॥
ในนครวิราฏ ก็เช่นกัน พระองค์ทรงยกหม่อมฉันขึ้นจากความทุกข์ ขณะที่หม่อมฉันถูกคีจกะทรมานอย่างยิ่ง ดังพระอินทร์ทรงยกปาวโลมีขึ้น
10.11.27
यथैतान्यकृथाः पार्थ महाकर्माणि वै पुरा ।
तथा द्रौणिममित्रघ्न विनिहत्य सुखी भव ॥ १०.११.२७ ॥
ดังที่พระองค์ได้ทรงกระทำกรรมอันยิ่งใหญ่เหล่านี้ในกาลก่อน บุตรแห่งปฤถาเอ๋ย ฉันใดก็ฉันนั้น ขอพระองค์จงสังหารบุตรโทรณะ ผู้ทำลายศัตรูเอ๋ย และจงมีความสุขเถิด
10.11.28
तस्या बहुविधं दुःखं निशम्य परिदेवितम् ।
न चामर्षत कौन्तेयो भीमसेनो महाबलः ॥ १०.११.२८ ॥
เมื่อได้ฟังความทุกข์และการคร่ำครวญนานาประการของนาง ภีมเสนผู้มีกำลังมาก บุตรแห่งกุนตี ก็ไม่อาจอดกลั้นความโกรธได้
10.11.29
स काञ्चनविचित्राङ्गमारुरोह महारथम् ।
आदाय रुचिरं चित्रं समार्गणगुणं धनुः ॥ १०.११.२९ ॥
พระองค์ทรงขึ้นสู่รถศึกอันยิ่งใหญ่ ซึ่งตัวรถประดับด้วยทองคำอย่างงดงามแปลกตา และทรงถือธนูอันงดงามน่าอัศจรรย์พร้อมลูกศรและสาย
10.11.30
नकुलं सारथिं कृत्वा द्रोणपुत्रवधे धृतः ।
विस्फार्य सशरं चापं तूर्णमश्वानचोदयत् ॥ १०.११.३० ॥
ทรงตั้งนกุลเป็นสารถี ทรงมุ่งมั่นที่จะสังหารบุตรโทรณะ ทรงดึงธนูพร้อมลูกศรแล้วรีบเร่งม้าให้เดินหน้า
10.11.31
ते हयाः पुरुषव्याघ्र दीप्यमानाः स्वतेजसा ।
वहन्तः सहसा जग्मुर्हरयः शीघ्रगामिनः ॥ १०.११.३१ ॥
ม้าเหล่านั้นส่องแสงด้วยพลานุภาพของตนเอง ลากรถไปอย่างฉับพลัน ข้าแต่บุรุษผู้เป็นเสือในหมู่มนุษย์ ม้าสีน้ำตาลทองวิ่งเร็วได้ไปแล้ว
10.11.32
शिबिरात्स्वाद्गृहीत्वा स रथस्य पदमच्युतः ।
द्रोणपुत्रगतेनाशु ययौ मार्गेण भारत ॥ १०.११.३२ ॥
พระองค์ทรงจับที่นั่งของรถศึกจากค่ายพัก ผู้ไม่เคยพลาดพลั้ง เสด็จไปอย่างรวดเร็วตามเส้นทางที่บุตรโทรณะเสด็จไป ข้าแต่ภารตะ