Mahābhārata · Adhyāya 10.12
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
10.12.1
तस्मिन्प्रयाते दुर्धर्षे यदूनामृषभस्ततः ।
अब्रवीत्पुण्डरीकाक्षः कुन्तीपुत्रं युधिष्ठिरम् ॥ १०.१२.१ ॥
Cuando aquel invencible se hubo marchado, el toro de los Yadus, el de ojos de loto, habló entonces a Yudhiṣṭhira, hijo de Kuntī.
10.12.2
एष पाण्डवे ते भ्राता पुत्रशोकपरायणः ।
जिघांसुर्द्रौणिमाक्रन्दे एक एवाभिधावति ॥ १०.१२.२ ॥
Aquí está tu hermano, oh Pāṇḍava, absorto en el dolor por su hijo, deseoso de matar al hijo de Droṇa, corriendo solo entre los gritos.
10.12.3
भीमः प्रियस्ते सर्वेभ्यो भ्रातृभ्यो भरतर्षभ ।
तं कृच्छ्रगतमद्य त्वं कस्मान्नाभ्युपपद्यसे ॥ १०.१२.३ ॥
Bhīma es el más querido para ti de todos tus hermanos, oh toro de los Bharatas. ¿Por qué no acudes en su ayuda ahora que está en apuros?
10.12.4
यत्तदाचष्ट पुत्राय द्रोणः परपुरञ्जयः ।
अस्त्रं ब्रह्मशिरो नाम दहेत पृथिवीमपि ॥ १०.१२.४ ॥
Aquella arma llamada Brahmaśiras, que Droṇa, conquistador de ciudades enemigas, había enseñado a su hijo, y que podría quemar incluso la tierra.
10.12.5
तन्महात्मा महाभागः केतुः सर्वधनुष्मताम् ।
प्रत्यपायदाचार्यः प्रीयमाणो धनञ्जयम् ॥ १०.१२.५ ॥
Aquella arma, el maestro magnánimo y afortunadísimo, estandarte de todos los arqueros, se la devolvió a Dhanañjaya, complacido con él.
10.12.6
तं पुत्रोऽप्येक एवैनमन्वयाचदमर्षणः ।
ततः प्रोवाच पुत्राय नातिहृष्टमना इव ॥ १०.१२.६ ॥
El hijo impaciente también se lo pidió él solo. Entonces Droṇa, no muy complacido en su corazón, habló a su hijo.
10.12.7
विदितं चापलं ह्यासीदात्मजस्य दुरात्मनः ।
सर्वधर्मविदाचार्यः सोऽन्वशासत्सुतं ततः ॥ १०.१२.७ ॥
Se conocían la temeridad y la mente perversa del hijo. Entonces el maestro, conocedor de todos los deberes, instruyó a su hijo.
10.12.8
परमापद्गतेनापि न स्म तात त्वया रणे ।
इदमस्त्रं प्रयोक्तव्यं मानुषेषु विशेषतः ॥ १०.१२.८ ॥
Querido hijo, incluso en la mayor desgracia no debes usar en batalla esta arma, especialmente contra hombres.
10.12.9
इत्युक्त्वान्गुरुः पुत्रं द्रोणः पश्चाथोक्तवान् ।
न त्वं जातु सतां मार्गे स्थातेति पुरुषर्षभ ॥ १०.१२.९ ॥
Habiendo dicho esto, el maestro Droṇa añadió a su hijo: 'Toro entre los hombres, nunca permanecerás en el camino de los buenos.'
10.12.10
स तदाज्ञाय दुष्टात्मा पितुर्वचनमप्रियम् ।
निराशः सर्वकल्याणैः शोकात्पर्यचरन्महीम् ॥ १०.१२.१० ॥
Aquel de mente perversa, comprendiendo las desagradables palabras de su padre y desesperado de toda bendición, vagó por la tierra lleno de pesar.
10.12.11
ततस्तदा कुरुश्रेष्ठ वनस्थे त्वयि भारत ।
अवसद्द्वारकामेत्य वृष्णिभिः परमार्चितः ॥ १०.१२.११ ॥
Entonces, mejor de los Kurus, descendiente de Bharata, mientras tú vivías en el bosque, él fue a Dvārakā y allí vivió, muy honrado por los Vṛṣṇis.
10.12.12
स कदाचित्समुद्रान्ते वसन्द्वारवतीमनु ।
एक एकं समागम्य मामुवाच हसन्निव ॥ १०.१२.१२ ॥
Una vez, morando en Dvāravatī junto al mar, vino a mí solo y me habló como si riera.
10.12.13
यत्तदुग्रं तपः कृष्ण चरन्नमितविक्रमः ।
अगस्त्याद्भारताचार्यः प्रत्यपद्यत मे पिता ॥ १०.१२.१३ ॥
Oh Kṛṣṇa, el maestro de los Bhāratas, mi padre, practicando aquella austeridad feroz de valor inmensurable, lo obtuvo de Agastya.
10.12.14
अस्त्रं ब्रह्मशिरो नाम देवगन्धर्वपूजितम् ।
तदद्य मयि दाशार्ह यथा पितरि मे तथा ॥ १०.१२.१४ ॥
Oh descendiente de Daśārha, el arma llamada Brahmaśiras, venerada por dioses y gandharvas, está hoy en mí tal como estaba en mi padre.
10.12.15
अस्मत्तस्दुपादाय दिव्यमस्त्रं यदूत्तम ।
ममाप्यस्रं प्रयच्छ त्वं चक्रं रिपुहणं रणे ॥ १०.१२.१५ ॥
Oh mejor de los Yadu, tomando de nosotros aquella arma divina, dame también tu arma, el disco que aniquila enemigos en la batalla.
10.12.16
स राजन्प्रीयमाणेन मयाप्युक्तः कृताञ्जलिः ।
याचमानः प्रयत्नेन मत्तोऽस्त्रं भरतर्षभ ॥ १०.१२.१६ ॥
Oh rey, cuando yo, complacido, le hablé, él, con las manos juntas, pidiéndome con empeño el arma — ¡oh toro de los Bharatas!
10.12.17
देवदानवगन्धर्वमनुष्यपतगोरगाः ।
न समा मम वीर्यस्य शतांशेनापि पिण्डिताः ॥ १०.१२.१७ ॥
Dioses, dānavas, gandharvas, humanos, aves y serpientes, reunidos, no igualan ni la centésima parte de mi poder.
10.12.18
इदं धनुरियं शक्तिरिदं चक्रमियं गदा ।
यद्यदिच्छसि चेदस्रं मत्तस्तत्तद्ददामि ते ॥ १०.१२.१८ ॥
Este es el arco, esta es la lanza, este es el disco, esta es la maza — cualquier arma que desees de mí, esa misma te daré.
10.12.19
यच्छक्नोषि समुद्यन्तुं प्रयोक्तुमपि वा रणे ।
तद्गृहाण विनाऽस्त्रेण यन्मे दातुमभीप्ससि ॥ १०.१२.१९ ॥
Lo que puedas levantar o emplear en la batalla, tómalo sin arma; aquello que de mí desees recibir.
10.12.20
स सुनाभं सहस्रारं वज्रनाभमयस्मयम् ।
वव्रे चक्रं महाभागो मत्तः स्पर्धन्मया सह ॥ १०.१२.२० ॥
Aquel de gran fortuna, rivalizando conmigo, eligió de mí el disco de hierro de hermoso cubo, mil radios y cubo de rayo.
10.12.21
गृहाण चक्रमित्युक्तो मया तु तदनन्तरम् ।
जग्राहोत्पत्य सहसा चक्रं सव्येन पाणिना ॥ १०.१२.२१ ॥
Cuando yo dije: «Toma este disco», al instante él saltó y de repente tomó el disco con la mano izquierda.
10.12.22
न चैनमशकत्स्थानात्सञ्चालयितुमप्युत ।
अथैनं दक्षिणेनापि ग्रहीतुमुपचक्रमे ॥ १०.१२.२२ ॥
Ni siquiera pudo moverlo de su sitio; entonces se dispuso a asirlo también con la mano derecha.
10.12.23
सर्वयत्नेन तेनापि गृह्य नैनमकम्पयत् ॥ १०.१२.२३ ॥
Con todo su esfuerzo también lo asió, pero no logró hacerlo temblar.
10.12.24
ततः सर्वबलेनापि यदैनं न शशाक ह ।
उद्यन्तुं वा चालयितुं द्रौणिः परमदुर्मनाः।
कृत्वा यत्नं परिश्रान्तः स न्यवर्तत भारत ॥ १०.१२.२४ ॥
Entonces, como ni con toda su fuerza pudo levantarlo ni moverlo, el hijo de Droṇa, muy abatido y agotado por el esfuerzo, se volvió, oh Bhārata.
10.12.25
निवृत्मनसं तस्मादभिप्रायाद्विचेतसम् ।
अहमामन्त्र्य संविग्नमश्वत्थामानमब्रुवम् ॥ १०.१२.२५ ॥
Habiendo dirigido la palabra a Aśvatthāman, cuya mente se había apartado de aquel propósito y estaba confundida, le hablé con angustia.
10.12.26
यः स दैवमनुष्येषु प्रमाणं परमं गतः ।
गाण्डीवधन्वा श्वेताश्चः कपिप्रवरकेतनः ॥ १०.१२.२६ ॥
Aquel que se ha convertido en la suprema autoridad entre dioses y hombres, el portador del arco Gāṇḍīva, de caballos blancos, cuyo estandarte lleva al mejor de los monos.
10.12.27
यः साक्षाद्देवदेवेशं शितिकण्ठमुमापतिम् ।
द्वन्द्वयुद्धे पुरा जिष्णुस्तोषयामास शङ्करम् ॥ १०.१२.२७ ॥
Aquel que, en tiempos pasados, en combate singular, complació directamente a Śaṅkara, el dios de los dioses, el de garganta azul, esposo de Umā: el vencedor (Arjuna).
10.12.28
यस्मात्प्रियतरो नास्ति ममान्यः पुरुषो भुवि ।
नादेयं यस्य मे किञ्चिदपि प्राणान्महात्मनः ॥ १०.१२.२८ ॥
En la tierra no hay otro hombre más querido para mí que él; de aquel magnánimo nada hay que yo ocultaría, ni siquiera mi vida.
10.12.29
तेनापि सुहृदा ब्रह्मन्पार्थेनाक्लिष्टकर्मणा ।
नोक्पूर्वमिदं वाक्यं यस्त्वं मामभिभाषसे ॥ १०.१२.२९ ॥
Oh brahmán, aquel amigo, el hijo de Pṛthā, de hazañas infatigables, nunca antes pronunció estas palabras que tú me diriges.
10.12.30
ब्रह्मचर्यं महद्धोरं तीर्वा द्वादशवार्षिकम् ।
हिमवत्पार्श्वमास्थाय यो मया तपसाऽऽर्जितः ॥ १०.१२.३० ॥
Tras completar la gran y severa disciplina de castidad de doce años, y habiéndome retirado a la ladera del Himālaya, lo gané por medio de la austeridad.
10.12.31
समानव्रतचारिण्यां रुक्मिण्यां योऽन्वजायत ।
सनत्कुमारस्तेजस्वी प्रद्युम्नो नाम मे सुतः ॥ १०.१२.३१ ॥
El resplandeciente Sanatkumāra, llamado Pradyumna, es mi hijo, nacido de Rukmiṇī, que observó el mismo voto.
10.12.32
तेनाप्येतन्महद्दिव्यं चक्रमप्रतिमं रणे ।
न प्रार्थितमभून्मूढ तदितं प्रार्थितं त्वया ॥ १०.१२.३२ ॥
En la batalla, él tampoco pidió este gran disco divino e incomparable, necio; pero tú lo has pedido.
10.12.33
रामेणातिबलेनैतन्नोक्तपूर्वं कदाचन ।
न गदेन साम्बेन यदिदं प्रार्थितं त्वया ॥ १०.१२.३३ ॥
Nunca antes el poderoso Rāma habló de esto, ni Gada ni Sāmba; sin embargo, esto es lo que tú has pedido.
10.12.34
द्वारकावासिभिश्चान्यैर्वृष्ण्यन्धकमहारथैः ।
नोक्तपूर्वमिदं क्षुद्रं तदिदं प्रार्थितं त्वया ॥ १०.१२.३४ ॥
Ni los habitantes de Dvārakā ni los otros grandes guerreros de carro de los Vṛṣṇi y Andhaka dijeron antes esta vil cosa; sin embargo, esto es lo que tú has pedido.
10.12.35
भारताचार्यपुत्रस्त्वं मानितः सर्वयादवैः ।
चक्रेण रथिनां श्रेष्ठ कं नु तात युयुत्ससे ॥ १०.१२.३५ ॥
Hijo del maestro de los Bharatas, eres honrado por todos los Yādava. Mejor de los aurigas, querido, ¿con quién en verdad deseas luchar con el disco?
10.12.36
एवमुक्तो मया द्रौणिर्मामिदं प्रत्युवाच ह ।
प्रयुज्य भवते पूजां योत्स्ये कृष्ण त्वया सह ॥ १०.१२.३६ ॥
Cuando yo hablé así, Drauṇi me respondió: "Kṛṣṇa, habiéndote rendido honor, lucharé contigo."
10.12.37
प्रार्थितं ते मया चक्रं देवदानवपूजितम् ।
अजेयः स्यामिति विभो सत्यमेद्ब्रवीमि ते ॥ १०.१२.३७ ॥
¡Oh señor! Te pedí aquel disco, honrado por dioses y demonios, para volverme invencible. Esta es la verdad, te lo digo.
10.12.38
सोऽहं तद्दुर्लभं चक्रमनवाप्यैव केशव ।
प्रतियास्यामि गोविन्द शिवेनाभिवदस्व माम् ॥ १०.१२.३८ ॥
¡Oh Keśava! Regreso sin haber obtenido aquel disco raro. ¡Oh Govinda! Despídeme con bendición.
10.12.39
एतत्सुनाभं भोजानामृषभेण त्वया धृतम् ।
चक्रमप्रतिचक्रेण भुवि नान्योऽभिपद्यते ॥ १०.१२.३९ ॥
Toro de los Bhojas, este disco de hermosa nave que tú empuñas no tiene contradisco sobre la tierra; ningún otro puede alcanzarlo.
10.12.40
एतावदुक्त्वा द्रौणिर्मां युग्यानश्वान्धनानि च ।
आदायोपययौ काले रत्नानि वविधानि च ॥ १०.१२.४० ॥
Tras decir esto, el hijo de Droṇa tomó de mí los yugos, los caballos, la riqueza y diversas joyas, y a su debido tiempo partió.
10.12.41
स संरम्भी दुरात्मा च चपलः क्रूर एव च ।
वेद चास्रं ब्रह्मशिरस्तस्माद्रक्ष्यो वृकोदरः ॥ १०.१२.४१ ॥
Es colérico, de mente perversa, voluble y cruel, y conoce el arma llamada cabeza de Brahmā; por tanto, Vṛkodara (Bhīma) debe ser protegido.