മഹാഭാരതം · അധ്യായം 10.12
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
10.12.1
तस्मिन्प्रयाते दुर्धर्षे यदूनामृषभस्ततः ।
अब्रवीत्पुण्डरीकाक्षः कुन्तीपुत्रं युधिष्ठिरम् ॥ १०.१२.१ ॥
ആ ദുർധർഷൻ പോയ ശേഷം യാദവശ്രേഷ്ഠനായ താമരക്കണ്ണൻ കുന്തീപുത്രനായ യുധിഷ്ഠിരനോട് പറഞ്ഞു.
10.12.2
एष पाण्डवे ते भ्राता पुत्रशोकपरायणः ।
जिघांसुर्द्रौणिमाक्रन्दे एक एवाभिधावति ॥ १०.१२.२ ॥
പാണ്ഡവാ, നിന്റെ സഹോദരൻ പുത്രശോകത്തിൽ മുഴുകി, ദ്രൗണിയെ കൊല്ലാനാഗ്രഹിച്ച് നിലവിളിക്കിടയിൽ ഒറ്റയ്ക്ക് ഓടുന്നു.
10.12.3
भीमः प्रियस्ते सर्वेभ्यो भ्रातृभ्यो भरतर्षभ ।
तं कृच्छ्रगतमद्य त्वं कस्मान्नाभ्युपपद्यसे ॥ १०.१२.३ ॥
ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, ഭീമൻ നിനക്ക് മറ്റെല്ലാ സഹോദരന്മാരെക്കാളും പ്രിയനാണ്. ഇന്ന് അവൻ കഷ്ടത്തിലായിരിക്കെ നീ എന്തുകൊണ്ട് അവനെ സഹായിക്കാൻ പോകുന്നില്ല?
10.12.4
यत्तदाचष्ट पुत्राय द्रोणः परपुरञ्जयः ।
अस्त्रं ब्रह्मशिरो नाम दहेत पृथिवीमपि ॥ १०.१२.४ ॥
ശത്രുനഗരങ്ങളെ ജയിക്കുന്ന ദ്രോണൻ മകന് പഠിപ്പിച്ച, ഭൂമിയെപ്പോലും ദഹിപ്പിക്കാവുന്ന 'ബ്രഹ്മശിരസ്' എന്ന അസ്ത്രമാണത്.
10.12.5
तन्महात्मा महाभागः केतुः सर्वधनुष्मताम् ।
प्रत्यपायदाचार्यः प्रीयमाणो धनञ्जयम् ॥ १०.१२.५ ॥
ആ അസ്ത്രം, സകല വില്ലാളികളുടെയും കൊടിയായ മഹാത്മാവും മഹാഭാഗ്യവാനുമായ ആചാര്യൻ സന്തോഷത്തോടെ ധനഞ്ജയന് തിരികെ നൽകി.
10.12.6
तं पुत्रोऽप्येक एवैनमन्वयाचदमर्षणः ।
ततः प्रोवाच पुत्राय नातिहृष्टमना इव ॥ १०.१२.६ ॥
കോപിഷ്ഠനായ മകനും ഒറ്റയ്ക്ക് ആ അസ്ത്രം അദ്ദേഹത്തോട് യാചിച്ചു. അപ്പോൾ മനസ്സിൽ അത്ര സന്തോഷമില്ലാത്ത ദ്രോണൻ മകനോട് പറഞ്ഞു.
10.12.7
विदितं चापलं ह्यासीदात्मजस्य दुरात्मनः ।
सर्वधर्मविदाचार्यः सोऽन्वशासत्सुतं ततः ॥ १०.१२.७ ॥
മകന്റെ തിടുക്കവും ദുഷ്ടബുദ്ധിയും അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു. എല്ലാ ധർമ്മങ്ങളും അറിയുന്ന ആചാര്യൻ അപ്പോൾ മകനെ ഉപദേശിച്ചു.
10.12.8
परमापद्गतेनापि न स्म तात त्वया रणे ।
इदमस्त्रं प्रयोक्तव्यं मानुषेषु विशेषतः ॥ १०.१२.८ ॥
പ്രിയ മകനേ, വലിയ ആപത്തിൽ അകപ്പെട്ടാലും യുദ്ധത്തിൽ നീ ഈ അസ്ത്രം പ്രയോഗിക്കരുത്, പ്രത്യേകിച്ച് മനുഷ്യരുടെ നേരെ.
10.12.9
इत्युक्त्वान्गुरुः पुत्रं द्रोणः पश्चाथोक्तवान् ।
न त्वं जातु सतां मार्गे स्थातेति पुरुषर्षभ ॥ १०.१२.९ ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം ഗുരുവായ ദ്രോണൻ പിന്നെയും മകനോട് പറഞ്ഞു: 'പുരുഷശ്രേഷ്ഠാ, നീ ഒരിക്കലും സജ്ജനങ്ങളുടെ മാർഗ്ഗത്തിൽ നിൽക്കില്ല.'
10.12.10
स तदाज्ञाय दुष्टात्मा पितुर्वचनमप्रियम् ।
निराशः सर्वकल्याणैः शोकात्पर्यचरन्महीम् ॥ १०.१२.१० ॥
ആ ദുഷ്ടാത്മാവ് പിതാവിന്റെ അപ്രിയവാക്കുകൾ മനസ്സിലാക്കി, എല്ലാ ശുഭങ്ങളിലും പ്രതീക്ഷ നഷ്ടപ്പെട്ട് ദുഃഖത്താൽ ഭൂമിയിൽ അലഞ്ഞു.
10.12.11
ततस्तदा कुरुश्रेष्ठ वनस्थे त्वयि भारत ।
अवसद्द्वारकामेत्य वृष्णिभिः परमार्चितः ॥ १०.१२.११ ॥
അപ്പോൾ, കുരുശ്രേഷ്ഠനായ ഭാരതാ, നീ കാട്ടിൽ വസിക്കുമ്പോൾ അവൻ ദ്വാരകയിലെത്തി വൃഷ്ണികളാൽ വളരെ ആദരിക്കപ്പെട്ട് വസിച്ചു.
10.12.12
स कदाचित्समुद्रान्ते वसन्द्वारवतीमनु ।
एक एकं समागम्य मामुवाच हसन्निव ॥ १०.१२.१२ ॥
അവൻ ഒരിക്കൽ സമുദ്രതീരത്ത് ദ്വാരവതിയിൽ വസിക്കുമ്പോൾ, ഒറ്റയ്ക്ക് എന്റെ അടുത്തെത്തി, ചിരിക്കുന്നതുപോലെ എന്നോട് പറഞ്ഞു.
10.12.13
यत्तदुग्रं तपः कृष्ण चरन्नमितविक्रमः ।
अगस्त्याद्भारताचार्यः प्रत्यपद्यत मे पिता ॥ १०.१२.१३ ॥
കൃഷ്ണാ, അളവറ്റ വീര്യമുള്ളവനായി കഠിനതപസ്സ് ചെയ്ത ഭാരതാചാര്യൻ — എന്റെ പിതാവ് — അഗസ്ത്യനിൽനിന്ന് അത് നേടി.
10.12.14
अस्त्रं ब्रह्मशिरो नाम देवगन्धर्वपूजितम् ।
तदद्य मयि दाशार्ह यथा पितरि मे तथा ॥ १०.१२.१४ ॥
ദാശാർഹാ, ദേവഗന്ധർവന്മാരാൽ പൂജിതമായ 'ബ്രഹ്മശിരസ്' എന്ന അസ്ത്രം ഇന്ന് എന്നിലുണ്ട് — എന്റെ പിതാവിലുണ്ടായിരുന്നതുപോലെ.
10.12.15
अस्मत्तस्दुपादाय दिव्यमस्त्रं यदूत्तम ।
ममाप्यस्रं प्रयच्छ त्वं चक्रं रिपुहणं रणे ॥ १०.१२.१५ ॥
യദൂത്തമാ, ഞങ്ങളിൽനിന്ന് ആ ദിവ്യാസ്ത്രം സ്വീകരിച്ച്, യുദ്ധത്തിൽ ശത്രുനാശകമായ നിന്റെ ചക്രവും എനിക്ക് തരൂ.
10.12.16
स राजन्प्रीयमाणेन मयाप्युक्तः कृताञ्जलिः ।
याचमानः प्रयत्नेन मत्तोऽस्त्रं भरतर्षभ ॥ १०.१२.१६ ॥
രാജാവേ, ഞാൻ സന്തോഷത്തോടെ പറഞ്ഞപ്പോൾ അവൻ കൈകൂപ്പി, പ്രയത്നത്തോടെ എന്നിൽനിന്ന് അസ്ത്രം യാചിച്ചുകൊണ്ട് — ഭരതർഷഭാ!
10.12.17
देवदानवगन्धर्वमनुष्यपतगोरगाः ।
न समा मम वीर्यस्य शतांशेनापि पिण्डिताः ॥ १०.१२.१७ ॥
ദേവന്മാർ, ദാനവർ, ഗന്ധർവർ, മനുഷ്യർ, പക്ഷികൾ, നാഗങ്ങൾ — എല്ലാവരും ഒന്നിച്ചുചേർന്നാലും എന്റെ വീര്യത്തിന്റെ നൂറിലൊന്നിന് തുല്യരല്ല.
10.12.18
इदं धनुरियं शक्तिरिदं चक्रमियं गदा ।
यद्यदिच्छसि चेदस्रं मत्तस्तत्तद्ददामि ते ॥ १०.१२.१८ ॥
ഇതാ വില്ല്, ഇതാ ശക്തി, ഇതാ ചക്രം, ഇതാ ഗദ — നീ എന്നിൽനിന്ന് ഏത് അസ്ത്രം ആഗ്രഹിച്ചാലും അതെല്ലാം നിനക്ക് ഞാൻ തരാം.
10.12.19
यच्छक्नोषि समुद्यन्तुं प्रयोक्तुमपि वा रणे ।
तद्गृहाण विनाऽस्त्रेण यन्मे दातुमभीप्ससि ॥ १०.१२.१९ ॥
യുദ്ധത്തിൽ നിനക്ക് ഉയർത്താനോ പ്രയോഗിക്കാനോ കഴിയുന്നത്, ആയുധമില്ലാതെ തന്നെ എടുത്തുകൊള്ളുക; എന്നിൽനിന്ന് നീ നൽകാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നത് ഏതോ അത്.
10.12.20
स सुनाभं सहस्रारं वज्रनाभमयस्मयम् ।
वव्रे चक्रं महाभागो मत्तः स्पर्धन्मया सह ॥ १०.१२.२० ॥
ആ മഹാഭാഗൻ എന്നോടു മത്സരിച്ചുകൊണ്ട്, സുന്ദരനാഭിയും ആയിരം ആരകളും വജ്രനാഭിയുമുള്ള ഇരുമ്പുചക്രം തിരഞ്ഞെടുത്തു.
10.12.21
गृहाण चक्रमित्युक्तो मया तु तदनन्तरम् ।
जग्राहोत्पत्य सहसा चक्रं सव्येन पाणिना ॥ १०.१२.२१ ॥
'ഈ ചക്രം എടുത്തുകൊള്ളുക' എന്ന് ഞാൻ പറഞ്ഞയുടനെ, അവൻ കുതിച്ചുചാടി പെട്ടെന്ന് ഇടംകൈകൊണ്ട് ചക്രം പിടിച്ചു.
10.12.22
न चैनमशकत्स्थानात्सञ्चालयितुमप्युत ।
अथैनं दक्षिणेनापि ग्रहीतुमुपचक्रमे ॥ १०.१२.२२ ॥
അതിനെ അവൻ സ്ഥാനത്തുനിന്ന് ഇളക്കാൻപോലും കഴിഞ്ഞില്ല; പിന്നെ അതിനെ വലംകൈകൊണ്ടും പിടിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു.
10.12.23
सर्वयत्नेन तेनापि गृह्य नैनमकम्पयत् ॥ १०.१२.२३ ॥
എല്ലാ പരിശ്രമത്തോടെയും അവനും അതിനെ പിടിച്ചിട്ടും അതിനെ ഇളക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.
10.12.24
ततः सर्वबलेनापि यदैनं न शशाक ह ।
उद्यन्तुं वा चालयितुं द्रौणिः परमदुर्मनाः।
कृत्वा यत्नं परिश्रान्तः स न्यवर्तत भारत ॥ १०.१२.२४ ॥
പിന്നെ എല്ലാ ബലംകൊണ്ടും അതിനെ ഉയർത്താനോ ഇളക്കാനോ കഴിയാതെ, ദ്രോണപുത്രൻ അത്യന്തം ദുഃഖിതനായി, ശ്രമിച്ചു തളർന്ന്, ഭാരതാ, മടങ്ങി.
10.12.25
निवृत्मनसं तस्मादभिप्रायाद्विचेतसम् ।
अहमामन्त्र्य संविग्नमश्वत्थामानमब्रुवम् ॥ १०.१२.२५ ॥
ആ ഉദ്ദേശ്യത്തിൽനിന്ന് മനസ്സ് പിന്തിരിഞ്ഞ്, ചിത്തം കലങ്ങിയ അശ്വത്ഥാമാവിനോട് ഞാൻ വ്യാകുലനായി പറഞ്ഞു.
10.12.26
यः स दैवमनुष्येषु प्रमाणं परमं गतः ।
गाण्डीवधन्वा श्वेताश्चः कपिप्रवरकेतनः ॥ १०.१२.२६ ॥
ദേവന്മാരിലും മനുഷ്യരിലും പരമ പ്രമാണമായി തീർന്നവൻ, ഗാണ്ഡീവം ധരിച്ചവൻ, വെളുത്ത കുതിരകളുള്ളവൻ, കപിശ്രേഷ്ഠന്റെ ധ്വജമുള്ളവൻ.
10.12.27
यः साक्षाद्देवदेवेशं शितिकण्ठमुमापतिम् ।
द्वन्द्वयुद्धे पुरा जिष्णुस्तोषयामास शङ्करम् ॥ १०.१२.२७ ॥
മുൻപ് ദ്വന്ദ്വയുദ്ധത്തിൽ നേരിട്ട് ദേവദേവനും നീലകണ്ഠനും ഉമാപതിയുമായ ശങ്കരനെ പ്രീതിപ്പെടുത്തിയവൻ, വിജയി (അർജുനൻ).
10.12.28
यस्मात्प्रियतरो नास्ति ममान्यः पुरुषो भुवि ।
नादेयं यस्य मे किञ्चिदपि प्राणान्महात्मनः ॥ १०.१२.२८ ॥
ഭൂമിയിൽ അവനേക്കാൾ പ്രിയപ്പെട്ട മറ്റൊരു പുരുഷൻ എനിക്കില്ല; ആ മഹാത്മാവിൽനിന്ന് എന്റെ പ്രാണനേക്കാളും ഒളിക്കേണ്ടതായി ഒന്നുമില്ല.
10.12.29
तेनापि सुहृदा ब्रह्मन्पार्थेनाक्लिष्टकर्मणा ।
नोक्पूर्वमिदं वाक्यं यस्त्वं मामभिभाषसे ॥ १०.१२.२९ ॥
ബ്രാഹ്മണാ, ആ സുഹൃത്ത് പാർത്ഥനും, ക്ഷീണമില്ലാത്ത കർമ്മങ്ങളുള്ളവനും, നീ എന്നോട് സംസാരിക്കുന്ന ഈ വാക്ക് മുൻപ് ഒരിക്കലും പറഞ്ഞിട്ടില്ല.
10.12.30
ब्रह्मचर्यं महद्धोरं तीर्वा द्वादशवार्षिकम् ।
हिमवत्पार्श्वमास्थाय यो मया तपसाऽऽर्जितः ॥ १०.१२.३० ॥
പന്ത്രണ്ടു വർഷം നീണ്ട മഹത്തും കഠിനവുമായ ബ്രഹ്മചര്യം പൂർത്തിയാക്കി, ഹിമവാന്റെ ചരിവിൽ ചെന്ന്, ഞാൻ തപസ്സിനാൽ നേടിയത്.
10.12.31
समानव्रतचारिण्यां रुक्मिण्यां योऽन्वजायत ।
सनत्कुमारस्तेजस्वी प्रद्युम्नो नाम मे सुतः ॥ १०.१२.३१ ॥
ഒരേ വ്രതം അനുഷ്ഠിച്ച രുക്മിണിയിൽ ജനിച്ചവൻ, തേജസ്വിയായ സനത്കുമാരൻ, പ്രദ്യുമ്നൻ എന്ന പേരുള്ള എന്റെ പുത്രൻ.
10.12.32
तेनाप्येतन्महद्दिव्यं चक्रमप्रतिमं रणे ।
न प्रार्थितमभून्मूढ तदितं प्रार्थितं त्वया ॥ १०.१२.३२ ॥
യുദ്ധത്തിൽ അവനും ഈ മഹത്തായ, ദിവ്യമായ, അതുല്യമായ ചക്രം ആവശ്യപ്പെട്ടിരുന്നില്ല, മൂഢാ; എന്നാൽ നീ അതാണ് ആവശ്യപ്പെട്ടത്.
10.12.33
रामेणातिबलेनैतन्नोक्तपूर्वं कदाचन ।
न गदेन साम्बेन यदिदं प्रार्थितं त्वया ॥ १०.१२.३३ ॥
അതിബലവാനായ രാമൻ ഒരിക്കലും ഇത് പറഞ്ഞിട്ടില്ല; ഗദനും സാംബനും ഇത് പറഞ്ഞിട്ടില്ല; നീ ആവശ്യപ്പെട്ടതോ ഇതാണ്.
10.12.34
द्वारकावासिभिश्चान्यैर्वृष्ण्यन्धकमहारथैः ।
नोक्तपूर्वमिदं क्षुद्रं तदिदं प्रार्थितं त्वया ॥ १०.१२.३४ ॥
ദ്വാരകാനിവാസികളും വൃഷ്ണി-അന്ധക മഹാരഥരും ഈ നീചമായ വാക്ക് മുമ്പ് ഒരിക്കലും പറഞ്ഞിട്ടില്ല; നീ ആവശ്യപ്പെട്ടതോ ഇതാണ്.
10.12.35
भारताचार्यपुत्रस्त्वं मानितः सर्वयादवैः ।
चक्रेण रथिनां श्रेष्ठ कं नु तात युयुत्ससे ॥ १०.१२.३५ ॥
ഭാരതാചാര്യന്റെ പുത്രാ, നീ എല്ലാ യാദവരാലും ആദരിക്കപ്പെട്ടവനാണ്; രഥികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ, പ്രിയനേ, ചക്രംകൊണ്ട് ആരോടാണ് നീ യുദ്ധം ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നത്?
10.12.36
एवमुक्तो मया द्रौणिर्मामिदं प्रत्युवाच ह ।
प्रयुज्य भवते पूजां योत्स्ये कृष्ण त्वया सह ॥ १०.१२.३६ ॥
ഞാൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ ദ്രൗണി എന്നോട് ഇങ്ങനെ മറുപടി പറഞ്ഞു: "കൃഷ്ണാ, നിനക്ക് ബഹുമാനം നൽകിയ ശേഷം ഞാൻ നിന്നോടൊപ്പം യുദ്ധം ചെയ്യും."
10.12.37
प्रार्थितं ते मया चक्रं देवदानवपूजितम् ।
अजेयः स्यामिति विभो सत्यमेद्ब्रवीमि ते ॥ १०.१२.३७ ॥
ഓ വിഭോ! ദേവന്മാരും ദാനവന്മാരും പൂജിച്ച ആ ചക്രം ഞാൻ നിന്നോട് യാചിച്ചു, അജേയനാകുവാൻ. ഇത് സത്യമാണ്, ഞാൻ നിന്നോട് പറയുന്നു.
10.12.38
सोऽहं तद्दुर्लभं चक्रमनवाप्यैव केशव ।
प्रतियास्यामि गोविन्द शिवेनाभिवदस्व माम् ॥ १०.१२.३८ ॥
ഓ കേശവാ! ആ ദുർലഭ ചക്രം ലഭിക്കാതെതന്നെ ഞാൻ മടങ്ങുന്നു. ഓ ഗോവിന്ദാ! മംഗളത്തോടെ എന്നെ യാത്രയാക്കേണമേ.
10.12.39
एतत्सुनाभं भोजानामृषभेण त्वया धृतम् ।
चक्रमप्रतिचक्रेण भुवि नान्योऽभिपद्यते ॥ १०.१२.३९ ॥
ഭോജരുടെ ശ്രേഷ്ഠനേ! നീ ധരിക്കുന്ന ഈ സുന്ദരനാഭിയുള്ള ചക്രത്തിന് ഭൂമിയിൽ എതിർചക്രമില്ല; മറ്റാർക്കും ഇത് നേടാനാവില്ല.
10.12.40
एतावदुक्त्वा द्रौणिर्मां युग्यानश्वान्धनानि च ।
आदायोपययौ काले रत्नानि वविधानि च ॥ १०.१२.४० ॥
ഇത്രയും പറഞ്ഞ് ദ്രോണപുത്രൻ എന്നിൽനിന്ന് രഥയോക്കളും കുതിരകളും ധനവും പലവിധ രത്നങ്ങളും എടുത്ത് യഥാസമയം പോയി.
10.12.41
स संरम्भी दुरात्मा च चपलः क्रूर एव च ।
वेद चास्रं ब्रह्मशिरस्तस्माद्रक्ष्यो वृकोदरः ॥ १०.१२.४१ ॥
അവൻ കോപിയും ദുരാത്മാവും ചഞ്ചലനും ക്രൂരനും ആകുന്നു; ബ്രഹ്മശിരസ്സ് എന്ന അസ്ത്രവും അവനറിയാം; അതിനാൽ വൃകോദരനെ (ഭീമനെ) രക്ഷിക്കണം.