महाभारत · अध्याय 10.13
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
10.13.1
एवमुक्त्वा कुरुश्रेष्ठं सर्वयादवनन्दनः ।
सर्वायुधवरोपेतमारुरोह रथोत्तमम् ॥ १०.१३.१ ॥
असे बोलून, सर्व यादवांना आनंद देणारे कुरुश्रेष्ठांना म्हणाले आणि सर्वोत्तम शस्त्रांनी युक्त उत्तम रथावर आरूढ झाले.
10.13.2
युक्तं परमकाम्भोजैस्तुरगैर्हेममालिभिः ।
उदितादित्यसङ्काशं सर्वरत्नविभूषितम् ॥ १०.१३.२ ॥
उत्तम कांबोज अश्वांनी जोडलेला, सोन्याच्या माळांनी सजलेल्या घोड्यांसह, उगवत्या सूर्यासारखा, सर्व रत्नांनी अलंकृत (असा रथ).
10.13.3
दक्षिणे ह्यावहच्छैब्यः सुग्रीवः सव्यतो धुरम् ।
णर्ष्णिवाहौ तु तस्यास्तां मेघपुष्पबलाहकौ ॥ १०.१३.३ ॥
उजव्या बाजूला शैब्याला वाहणारा सुग्रीव, डाव्या बाजूला धुरा; त्या रथाचे वाहन मेघपुष्प व बलाहक होते.
10.13.4
विश्वकर्मकृता दिव्या रत्नधातुविभूषिता ।
उच्छ्रिता च रथे तस्मिन्ध्वजयष्टिरदृश्यत ॥ १०.१३.४ ॥
विश्वकर्म्याने घडवलेली, दिव्य, रत्ने व धातूंनी अलंकृत केलेली ध्वजयष्टी त्या रथावर उंच दिसली.
10.13.5
वैनतेयः स्थितस्तस्यां प्रभामण्डलरश्मिवान् ।
तस्य सत्यवतः केतुर्भुजगारिरदृश्यत ॥ १०.१३.५ ॥
त्यावर प्रभामंडलाच्या किरणांनी युक्त विनतेचा पुत्र गरुड उभा होता; त्या सत्यवताच्या ध्वजावर सर्पशत्रू गरुड दिसला.
10.13.6
अथारोहद्धृषीकेशः केतुः सर्वधनुष्मताम् ।
अर्जुनः स च धर्मात्मा कुरुराजो युधिष्ठिरः ॥ १०.१३.६ ॥
तेव्हा हृषीकेश (कृष्ण), सर्व धनुर्धारींचा ध्वज, आरूढ झाले; अर्जुन आणि धर्मात्मा कुरुराज युधिष्ठिरही आरूढ झाले.
10.13.7
अशोभेतां महात्मानौ दाशार्हमभितः स्थितौ ।
रथस्थं शार्ङ्गधन्वानमश्विनाविव वासवम् ॥ १०.१३.७ ॥
महात्मे ते दोघे दाशार्हाच्या (कृष्णाच्या) दोन्ही बाजूंना उभे राहून रथावर असलेल्या शार्ङ्गधन्वा कृष्णाची शोभा वाढवत होते, जसे अश्विनीकुमार इंद्राजवळ शोभतात.
10.13.8
उभावारोप्य दाशार्हः स्यन्दनं लोकपूजितम् ।
प्रतोदेन जवोपेतान्परमाश्वानचोदयत् ॥ १०.१३.८ ॥
दोघांना रथावर चढवून दाशार्ह (कृष्ण) यांनी लोकपूजित रथ आणि वेगवान उत्तम घोडे चाबकाने हाकले.
10.13.9
ते हयाः सहसोत्पेतुर्गृहीत्वा स्यन्दनोत्तमम् ।
आस्थितं पाण्डवेयाभ्यां यदूनामृषभेण च ॥ १०.१३.९ ॥
पांडवांचे दोघे आणि यादवांमधील वृषभ (कृष्ण) ज्या उत्तम रथावर बसले होते, तो रथ घेऊन ते घोडे अचानक उसळले.
10.13.10
वहतां शार्ङ्गधन्वानमश्वानां शीघ्रगामिनाम् ।
प्रादुरासीन्महाञ्शब्दः पक्षिणां पततामिव ॥ १०.१३.१० ॥
शार्ङ्गधन्वा कृष्णाला वाहून नेणाऱ्या वेगवान घोड्यांपासून उडणाऱ्या पक्ष्यांसारखा मोठा आवाज उठला.
10.13.11
ते समर्था महाबाहुं क्षणेन भरतर्षभ ।
भीमसेनं महेष्वासमनुसस्रुः सुवेगिताः ॥ १०.१३.११ ॥
हे भरतर्षभा! ते समर्थ घोडे क्षणार्धात महाबाहू, महाधनुर्धर भीमसेनाच्या मागे अतिवेगाने धावले.
10.13.12
क्रोधदीप्तं तु कौन्तेयं द्विषदर्थे समुद्यतम् ।
नाशक्नुवन्वारयितुं समेत्यापि महारथाः ॥ १०.१३.१२ ॥
पण क्रोधाने तेजस्वी झालेल्या, शत्रूंविरुद्ध उठलेल्या कौन्तेयाला (भीमसेनाला) एकत्र येऊनही महारथी रोखू शकले नाहीत.
10.13.13
स तेषामग्रतः शूरः श्रीमतां दृढधन्विनाम् ।
ययौ भागीरथीतीरं हरिभिर्भृशवेगितैः।
यत्र स श्रूयते द्रौणिः पुत्रहन्ता दुरात्मवान् ॥ १०.१३.१३ ॥
तो शूर, दृढधनुष्य असलेल्या श्रीमंत वीरांच्या पुढे होऊन अत्यंत वेगवान घोड्यांसह भागीरथीच्या तीरी गेला; जिथे पुत्रहंता दुरात्मा द्रौणी असल्याचे ऐकले जाते.
10.13.14
स ददर्श महात्मानमुदकान्ते यशस्विनम् ।
कृष्णद्वैपायनं व्यासमासीनमृषिभिः सह ॥ १०.१३.१४ ॥
त्याने पाण्याच्या काठी ऋषींसह बसलेले यशस्वी महात्मा कृष्णद्वैपायन व्यास पाहिले.
10.13.15
तं चैव क्रूरकर्माणं घृताक्तं कुशचीरिणम् ।
रजसा ध्वस्तमासीनं ददर्श द्रौणिमन्तिके ॥ १०.१३.१५ ॥
क्रूरकर्मा, तुपाने माखलेला, कुशवल्कल परिधान केलेला, धुळीने माखलेला, जवळ बसलेला द्रौणी त्याने पाहिला.
10.13.16
तमभ्यधावत्कौन्तेयः प्रगृह्य सशरं धनुः ।
भीमसेनो महाबाहुस्तिष्ठतिष्ठेति चाब्रवीत् ॥ १०.१३.१६ ॥
महाबाहू कौन्तेय भीमसेन बाणासह धनुष्य घेऊन त्याच्यावर धावला आणि म्हणाला, 'थांब, थांब!'
10.13.17
तं दृष्ट्वा भीमकर्माणं प्रगृहीतशरासनम् ।
भ्रातरौ पृष्ठतश्चास्य जनार्दनरथे स्थितौ।
व्यथितात्माऽभवद्द्रौणिः प्राप्तं चेदममन्यत ॥ १०.१३.१७ ॥
भीमकर्म्या धनुष्य उचललेला पाहून आणि त्याच्या मागे जनार्दनाच्या रथावर उभ्या असलेल्या दोन भावांना पाहून द्रौणीचे मन व्यथित झाले; हे संकट आले आहे असे त्याने मानले.
10.13.18
स तद्दिव्यमदीनात्मा परमास्रमचिन्तयत् ।
जग्राह च शरैषीकां द्रौणिः सव्येन पाणिना ॥ १०.१३.१८ ॥
अदीनात्मा त्या द्रौणीने त्या दिव्य परमास्त्राचे चिंतन केले आणि डाव्या हाताने शरेषीका (दर्भाची काडी) घेतली.
10.13.19
स तामापदमासाद्य दिव्यमस्त्रमुदैरयत् ।
अमृष्यमाणस्ताञ्छूरान्दिव्यायुधधरान्स्थितान्।
अपाण्डवायेति रुषा वाचमुत्सृज्य दारुणम् ॥ १०.१३.१९ ॥
त्या आपत्तीत पोहोचून त्याने दिव्य अस्त्र सोडले. दिव्य आयुधे धारण करून उभ्या असलेल्या त्या वीरांना सहन न होऊन, रागाने "पांडवांसाठी नाही!" असे कठोर वचन उच्चारून.
10.13.20
इत्युक्त्वा राजशार्दूल द्रोणपुत्रः प्रतापवान् ।
सर्वलोकप्रमोहार्थं तदस्रं प्रमुमोच ह ॥ १०.१३.२० ॥
हे राजशार्दूला, असे बोलून प्रतापी द्रोणपुत्राने सर्व लोकांना मोहित करण्यासाठी ते अस्त्र सोडले.
10.13.21
ततस्तस्यामिषीकायां पावकः समजायत ।
प्रधक्ष्यन्निव लोकांस्त्रीन्कालान्कयमोपमः ॥ १०.१३.२१ ॥
तेव्हा त्या बाणाच्या काठीत अग्नी प्रगट झाला; जणू तीन लोकांना जाळणारा, कालान्तकासारखा.