Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 10.13

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

10.13.1

एवमुक्त्वा कुरुश्रेष्ठं सर्वयादवनन्दनः ।
सर्वायुधवरोपेतमारुरोह रथोत्तमम् ॥ १०.१३.१ ॥

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਯਾਦਵਾਂ ਨੂੰ ਆਨੰਦ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਨੇ ਕੁਰੂਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੂੰ ਆਖਿਆ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਉੱਤਮ ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਏ।

10.13.2

युक्तं परमकाम्भोजैस्तुरगैर्हेममालिभिः ।
उदितादित्यसङ्काशं सर्वरत्नविभूषितम् ॥ १०.१३.२ ॥

ਉੱਤਮ ਕੰਬੋਜ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ, ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਪਹਿਨੇ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲਾ, ਉਦੈ ਹੋ ਰਹੇ ਸੂਰਜ ਵਰਗਾ, ਸਾਰੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ (ਰਥ)।

10.13.3

दक्षिणे ह्यावहच्छैब्यः सुग्रीवः सव्यतो धुरम् ।
णर्ष्णिवाहौ तु तस्यास्तां मेघपुष्पबलाहकौ ॥ १०.१३.३ ॥

ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਸ਼ੈਬਯ ਨੂੰ ਢੋਣ ਵਾਲਾ ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਧੁਰਾ; ਉਸ ਦੇ ਵਾਹਨ ਮੇਘਪੁਸ਼ਪ ਅਤੇ ਬਲਾਹਕ ਸਨ।

10.13.4

विश्वकर्मकृता दिव्या रत्नधातुविभूषिता ।
उच्छ्रिता च रथे तस्मिन्ध्वजयष्टिरदृश्यत ॥ १०.१३.४ ॥

ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਦੀ ਬਣਾਈ, ਦਿਵ੍ਯ, ਰਤਨਾਂ ਅਤੇ ਧਾਤਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਿੰਗਾਰੀ ਹੋਈ ਧੁਜਾ-ਯਸ਼ਟੀ ਉਸ ਰਥ ਉੱਤੇ ਉੱਚੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ।

10.13.5

वैनतेयः स्थितस्तस्यां प्रभामण्डलरश्मिवान् ।
तस्य सत्यवतः केतुर्भुजगारिरदृश्यत ॥ १०.१३.५ ॥

ਉਸ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਭਾਮੰਡਲ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਵਾਲਾ ਵਿਨਤਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਗਰੁੜ ਖੜ੍ਹਾ ਸੀ; ਉਸ ਸਤਯਵਾਨ ਦੀ ਧੁਜਾ ਉੱਤੇ ਸੱਪਾਂ ਦਾ ਵੈਰੀ ਗਰੁੜ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ।

10.13.6

अथारोहद्धृषीकेशः केतुः सर्वधनुष्मताम् ।
अर्जुनः स च धर्मात्मा कुरुराजो युधिष्ठिरः ॥ १०.१३.६ ॥

ਫਿਰ ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ), ਸਾਰੇ ਧਨੁਰਧਾਰੀਆਂ ਦਾ ਧੁਜ, ਚੜ੍ਹ ਗਏ; ਅਰਜੁਨ ਅਤੇ ਧਰਮਾਤਮਾ ਕੁਰੂਰਾਜ ਯੁਧਿਸ਼ਟਰ ਵੀ ਚੜ੍ਹ ਗਏ।

10.13.7

अशोभेतां महात्मानौ दाशार्हमभितः स्थितौ ।
रथस्थं शार्ङ्गधन्वानमश्विनाविव वासवम् ॥ १०.१३.७ ॥

ਮਹਾਤਮਾ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਦਾਸ਼ਾਰਹ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ) ਦੇ ਦੋਹਾਂ ਪਾਸੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਸ਼ਾਰੰਗ ਧਨੁਸ਼ਧਾਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਵਧਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਦੇਵਤੇ ਇੰਦਰ ਕੋਲ ਸ਼ੋਭਦੇ ਹਨ।

10.13.8

उभावारोप्य दाशार्हः स्यन्दनं लोकपूजितम् ।
प्रतोदेन जवोपेतान्परमाश्वानचोदयत् ॥ १०.१३.८ ॥

ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਦਾਸ਼ਾਰਹ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ) ਨੇ ਲੋਕ-ਪੂਜਿਤ ਰਥ ਨੂੰ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਉੱਤਮ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਚਾਬਕ ਨਾਲ ਹਿਲਾਇਆ।

10.13.9

ते हयाः सहसोत्पेतुर्गृहीत्वा स्यन्दनोत्तमम् ।
आस्थितं पाण्डवेयाभ्यां यदूनामृषभेण च ॥ १०.१३.९ ॥

ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਯਾਦਵਾਂ ਦਾ ਬਲਦ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ) ਜਿਸ ਉੱਤਮ ਰਥ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਸਨ, ਉਸ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਘੋੜੇ ਅਚਾਨਕ ਉਛਲ ਪਏ।

10.13.10

वहतां शार्ङ्गधन्वानमश्वानां शीघ्रगामिनाम् ।
प्रादुरासीन्महाञ्शब्दः पक्षिणां पततामिव ॥ १०.१३.१० ॥

ਸ਼ਾਰੰਗ ਧਨੁਸ਼ ਧਾਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦੇ ਤੇਜ਼ ਘੋੜਿਆਂ ਤੋਂ ਉੱਡਦੇ ਪੰਛੀਆਂ ਵਾਂਗ ਵੱਡੀ ਆਵਾਜ਼ ਉੱਠੀ।

10.13.11

ते समर्था महाबाहुं क्षणेन भरतर्षभ ।
भीमसेनं महेष्वासमनुसस्रुः सुवेगिताः ॥ १०.१३.११ ॥

ਹੇ ਭਰਤਾਂ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ! ਉਹ ਸਮਰੱਥ ਘੋੜੇ ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਮਹਾਧਨੁਰਧਾਰੀ ਭੀਮਸੇਨ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦੌੜ ਪਏ।

10.13.12

क्रोधदीप्तं तु कौन्तेयं द्विषदर्थे समुद्यतम् ।
नाशक्नुवन्वारयितुं समेत्यापि महारथाः ॥ १०.१३.१२ ॥

ਪਰ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਦਮਕਦੇ, ਵੈਰੀਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਤਿਆਰ ਕੌਂਤੇਯ (ਭੀਮਸੇਨ) ਨੂੰ ਮਹਾਰਥੀ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਰੋਕ ਨਾ ਸਕੇ।

10.13.13

स तेषामग्रतः शूरः श्रीमतां दृढधन्विनाम् ।
ययौ भागीरथीतीरं हरिभिर्भृशवेगितैः।
यत्र स श्रूयते द्रौणिः पुत्रहन्ता दुरात्मवान् ॥ १०.१३.१३ ॥

ਉਹ ਸੂਰਮਾ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਧਨੁਸ਼ਧਾਰੀ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨਾਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਹੋ ਕੇ ਤੇਜ਼ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਭਾਗੀਰਥੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਗਿਆ; ਜਿੱਥੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦਾ ਹਤਿਆਰਾ ਦੁਰਾਤਮਾ ਦ੍ਰੌਣਿ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

10.13.14

स ददर्श महात्मानमुदकान्ते यशस्विनम् ।
कृष्णद्वैपायनं व्यासमासीनमृषिभिः सह ॥ १०.१३.१४ ॥

ਉਸ ਨੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਬੈਠੇ ਯਸ਼ਸਵੀ ਮਹਾਤਮਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਦ੍ਵੈਪਾਯਨ ਵਿਆਸ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।

10.13.15

तं चैव क्रूरकर्माणं घृताक्तं कुशचीरिणम् ।
रजसा ध्वस्तमासीनं ददर्श द्रौणिमन्तिके ॥ १०.१३.१५ ॥

ਕ੍ਰੂਰਕਰਮਾ, ਘਿਓ ਲੱਗਾ, ਕੁਸ਼ ਦੀ ਛਾਲ ਪਹਿਨੇ, ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ, ਨੇੜੇ ਬੈਠੇ ਦ੍ਰੌਣਿ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਵੇਖਿਆ।

10.13.16

तमभ्यधावत्कौन्तेयः प्रगृह्य सशरं धनुः ।
भीमसेनो महाबाहुस्तिष्ठतिष्ठेति चाब्रवीत् ॥ १०.१३.१६ ॥

ਮਹਾਬਾਹੂ ਕੌਂਤੇਯ ਭੀਮਸੇਨ ਬਾਣ ਸਹਿਤ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਕੇ ਉਸ ਵੱਲ ਦੌੜਿਆ ਅਤੇ ਬੋਲਿਆ, 'ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ, ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ!'

10.13.17

तं दृष्ट्वा भीमकर्माणं प्रगृहीतशरासनम् ।
भ्रातरौ पृष्ठतश्चास्य जनार्दनरथे स्थितौ।
व्यथितात्माऽभवद्द्रौणिः प्राप्तं चेदममन्यत ॥ १०.१३.१७ ॥

ਭੀਮਕਰਮਾ ਨੂੰ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕੀ ਵੇਖ ਕੇ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਜਨਾਰਦਨ ਦੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਦੋਵੇਂ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਦ੍ਰੌਣਿ ਦਾ ਮਨ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋ ਗਿਆ; ਉਸ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਇਹ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੈ।

10.13.18

स तद्दिव्यमदीनात्मा परमास्रमचिन्तयत् ।
जग्राह च शरैषीकां द्रौणिः सव्येन पाणिना ॥ १०.१३.१८ ॥

ਅਦੀਨਮਨ ਦ੍ਰੌਣਿ ਨੇ ਉਸ ਦਿਵਿਆ ਪਰਮਾਸਤਰ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸ਼ਰੇਸ਼ੀਕਾ (ਸਰਕੰਡੇ ਦੀ ਸੋਟੀ) ਚੁੱਕੀ।

10.13.19

स तामापदमासाद्य दिव्यमस्त्रमुदैरयत् ।
अमृष्यमाणस्ताञ्छूरान्दिव्यायुधधरान्स्थितान्।
अपाण्डवायेति रुषा वाचमुत्सृज्य दारुणम् ॥ १०.१३.१९ ॥

ਉਸ ਆਪਦਾ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਦਿਵ ਅਸਤ੍ਰ ਛੱਡਿਆ। ਦਿਵ ਹਥਿਆਰ ਧਾਰੀ ਖੜ੍ਹੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੂਰਮਿਆਂ ਨੂੰ ਸਹਿ ਨ ਸਕਦਿਆਂ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ "ਪਾਂਡਵਾਂ ਲਈ ਨਹੀਂ!" ਐਸਾ ਕਠੋਰ ਬਚਨ ਬੋਲ ਕੇ।

10.13.20

इत्युक्त्वा राजशार्दूल द्रोणपुत्रः प्रतापवान् ।
सर्वलोकप्रमोहार्थं तदस्रं प्रमुमोच ह ॥ १०.१३.२० ॥

ਹੇ ਰਾਜਸ਼ਾਰਦੂਲ, ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ ਨੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੋਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਉਹ ਅਸਤ੍ਰ ਛੱਡਿਆ।

10.13.21

ततस्तस्यामिषीकायां पावकः समजायत ।
प्रधक्ष्यन्निव लोकांस्त्रीन्कालान्कयमोपमः ॥ १०.१३.२१ ॥

ਤਦ ਉਸ ਸਰਕੰਡੇ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ; ਮਾਨੋ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜਨ ਵਾਲੀ, ਕਾਲਾਂਤਕ ਵਰਗੀ।