Mahābhārata · Adhyāya 10.15
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
10.15.1
दृष्टैव मुनिशार्दूलौ तावग्निसमतेजसौ ।
गाण्डीवधन्वा सञ्चिन्त्य प्राप्तकालं महारथः।
सञ्जहार शरं दिव्यं त्वरमाणो धनञ्जयः ॥ १०.१५.१ ॥
Al ver a los dos mejores de los sabios, iguales en esplendor al fuego, el gran auriga Dhanañjaya, portador del Gāṇḍīva, consideró que había llegado el momento y, con prisa, retiró aquella flecha divina.
10.15.2
उवाच वचनं श्रेष्ठस्तावृषी प्राञ्जलिस्तदा ।
प्रमुक्तमस्त्रमस्त्रेण शाम्यतामिति वै मया ॥ १०.१५.२ ॥
Entonces los dos excelsos sabios, con las palmas juntas, pronunciaron estas palabras: "Que esta arma lanzada por mí sea apaciguada por un arma."
10.15.3
संहृते परमास्त्रेऽस्मिन्सर्वानस्मानशेषतः ।
पापकर्मा ध्रुवं द्रौणिः प्रधक्ष्यत्यस्त्रतेजसा ॥ १०.१५.३ ॥
Aunque esta suprema arma sea retirada, el hijo de Droṇa, de obras pecaminosas, sin duda nos abrasará a todos por completo con el resplandor de su arma.
10.15.4
यदत्र हितमस्माकं लोकानां चैव सर्वथा ।
भवन्तौ देवसङ्काशौ तथा सम्मन्तुमर्हतः ॥ १०.१५.४ ॥
Lo que aquí sea beneficioso para nosotros y para todos los mundos en todos los sentidos, vosotros dos, semejantes a dioses, debéis consentirlo.
10.15.5
इत्युक्त्वा सञ्जहारास्त्रं पुनरेव धनञ्जयः ।
संहारो दुष्करस्स्य देवैरपि हि संयुगे ॥ १०.१५.५ ॥
Dicho esto, Dhanañjaya volvió a retirar el arma. En la batalla, la retirada de esta arma es difícil incluso para los dioses.
10.15.6
विसृष्टस्य रणे तस्य परमास्त्रस्य सङ्ग्रहे ।
अशक्तः पाण्डवादन्यः साक्षादपि शतक्रतुः ॥ १०.१५.६ ॥
En la batalla, nadie más que el Pāṇḍava, ni siquiera Indra, el de los cien sacrificios en persona, es capaz de retirar aquella suprema arma una vez lanzada.
10.15.7
ब्रह्मतेजोद्भवं तद्धि विसृष्टमकृतात्मना ।
न शक्यमावर्तयितुं ब्रह्मचर्यव्रतादृते ॥ १०.१५.७ ॥
Aquella arma, nacida del resplandor de Brahman, lanzada por quien no tiene el alma dominada, no puede ser recuperada sino mediante el voto de castidad y disciplina de brahmacarya.
10.15.8
अचीर्णब्रह्मचर्यो यः सृष्ट्वाऽऽवर्यते पुनः ।
तदस्त्रं सानुबन्धस्य मूर्धानं तस्य कृन्तति ॥ १०.१५.८ ॥
Quien no ha practicado la disciplina del brahmacarya, si después de lanzar esa arma intenta recuperarla, el arma le corta la cabeza junto con sus consecuencias.
10.15.9
ब्रह्मचारी व्रती चापि दुरवापमवाप्य तत् ।
परमव्यसनार्तोऽपि नार्जुनोऽस्त्रं व्यमुञ्चत ॥ १०.१५.९ ॥
Aunque era célibe y guardaba votos, habiendo obtenido aquella arma difícil de conseguir, y aunque afligido por una extrema desgracia, Arjuna no la lanzó.
10.15.10
सत्यव्रतधरः शूरो ब्रह्मचारी च पाण्डवः ।
गुरुवर्ती च तेनास्त्रं सञ्जहारार्जुनः पुनः ॥ १०.१५.१० ॥
Arjuna, guardián del voto de verdad, héroe, célibe, Pāṇḍava y obediente a su maestro, por ello mismo retiró de nuevo aquella arma.
10.15.11
द्रौणिरप्यथ सम्प्रेभ्य सोऽन्तरा तावृषी स्थितौ ।
न शशाक पुनर्घोरमस्त्रं संहर्तुमोजसा ॥ १०.१५.११ ॥
También el hijo de Droṇa, de pie entre aquellos dos sabios, no pudo con su poder retirar de nuevo aquella terrible arma.
10.15.12
अशक्तः प्रतिसंहारे परमास्त्रस्य संयुगे ।
द्रौणिर्दीनमना राजन्द्वैपायनमभाषत ॥ १०.१५.१२ ॥
El hijo de Droṇa, incapaz de retirar en la batalla aquella suprema arma, con el ánimo abatido, oh rey, habló a Dvaipāyana.
10.15.13
उत्तमव्यसनार्तेन प्राणत्राणमभीप्सुना ।
मयैतदस्त्रमुत्सृष्टं भीमसेनभयान्मुने ॥ १०.१५.१३ ॥
Afligido por una calamidad suprema y deseando salvar mi vida, lancé esta arma por miedo a Bhīmasena, oh sabio.
10.15.14
अधर्मश्च कृतोऽनेन धार्तराष्ट्रं जिघांसता ।
मिथ्याचारेण भगवन्भीमसेनेन संयुगे ॥ १०.१५.१४ ॥
Oh venerable, en la batalla, deseando matar al hijo de Dhṛtarāṣṭra, Bhīmasena cometió injusticia mediante una conducta falsa.
10.15.15
अतः सृष्टमिदं ब्रह्मन्मयाऽस्त्रमकृतात्मना ।
तस्य भूयोऽपि संहारं कर्तुं नाहमिहोत्सहे ॥ १०.१५.१५ ॥
Por tanto, oh brahmín, yo, de alma indomada, he lanzado esta arma; no soy capaz aquí de retirarla de nuevo.
10.15.16
निसृष्टं हि मया दिव्यमेतदस्त्रं दुरासदम् ।
अपाण्डवायेति मुने वह्नितेजोऽनुमन्त्र्य वै ॥ १०.१५.१६ ॥
Pues he lanzado esta arma divina, difícil de resistir, diciendo 'contra los Pāṇḍavas', oh sabio, tras invocar con mantra el resplandor del fuego.
10.15.17
तदिदं पाण्डवेयानामन्तायैवाभिसंहितम् ।
अद्य पाण्डुसुतान्सर्वाञ्जीविताद्वंशयिष्यति ॥ १०.१५.१७ ॥
Esta arma fue dirigida precisamente a la destrucción de los hijos de Pāṇḍu; hoy dejará sin descendencia a todos los hijos de Pāṇḍu.
10.15.18
कृतं पापमिदं ब्रह्मन्रोषाविष्टेन चेतसा ।
वधमाशास्य पार्थानां मयास्त्रं सृजता रणे ॥ १०.१५.१८ ॥
Oh brahmín, este pecado lo he cometido yo, poseído por la ira en el corazón, deseando la destrucción de los hijos de Pṛthā, lanzando el arma en la batalla.
10.15.19
व्यास उवाच ।
अस्त्रं ब्रह्मशिरस्तात विद्वान्पार्थो धनञ्जयः।
उत्सृष्टवानहिंसार्थं न रोषेण तवाहवे ॥ १०.१५.१९ ॥
Vyāsa dijo: Querido hijo, el sabio Pārtha Dhanañjaya lanzó el arma Brahmaśiras por el bien de no dañar, no por ira contra ti en la batalla.
10.15.20
अस्त्रमस्त्रेण तु रमे तव संशमयिष्यता ।
विसृष्टमर्जुनेनेदं पुनश्च प्रतिसंहृतम् ॥ १०.१५.२० ॥
Me alegré por ti, que querías apaciguar un arma con otra arma; Arjuna la lanzó y luego la retiró de nuevo.
10.15.21
ब्रह्मास्त्रमप्यवाप्यैतदुपदेशात्पितुस्तव ।
क्षत्रधर्मान्महाबाहुर्नाकम्पत धनञ्जयः ॥ १०.१५.२१ ॥
Aunque había obtenido esta arma Brahma por la enseñanza de tu padre, el de brazos poderosos Dhanañjaya no vaciló en su deber de guerrero.
10.15.22
एवं धृतिमतः साधोः सर्वास्त्रविदुषः सतः ।
सभ्रातृबन्धोः कस्मात्त्वं वधमस्य चिकीर्षसि ॥ १०.१५.२२ ॥
¿Por qué deseas matarlo, a él, el firme, justo y bueno que conoce todas las armas, que está con sus hermanos y parientes?
10.15.23
अस्त्रं ब्रह्मशिरो यत्र परमास्त्रेण वध्यते ।
समा द्वादश पर्जन्यस्तद्राष्ट्रं नाभिवर्षति ॥ १०.१५.२३ ॥
Donde el arma Brahmaśiras es abatida por el arma suprema, durante doce años la nube de lluvia no llueve sobre aquel reino.
10.15.24
एतदर्थं महाबाहुः शक्तिमानपि पाण्डवः ।
न विहन्यात्तदस्त्रं तु प्रजाहितचिकीर्षया ॥ १०.१५.२४ ॥
Por esta razón, aunque es capaz, el Pāṇḍava de brazos poderosos no golpearía aquella arma, por el deseo de beneficiar al pueblo.
10.15.25
पाण्डवास्त्वं च राष्ट्रं च सदा संरक्ष्यमेव नः ।
तस्मात्संहर दिव्यं त्वमस्त्रमेन्महाभुज ॥ १०.१५.२५ ॥
Los Pāṇḍavas y este reino deben ser siempre protegidos por nosotros. Por tanto, oh de brazos poderosos, retira tu arma divina.
10.15.26
अरोषस्तव चैवास्तु पार्थाः सन्तु निरामयाः ।
न ह्यधर्मेण राजर्षिः पाण्डवो जेतुमिच्छति। ॥ १०.१५.२६ ॥
Que tu ira se calme, y que los hijos de Pṛthā estén a salvo. El rey sabio Pāṇḍava no desea vencer por medio de la injusticia.
10.15.27
मणिं चैव प्रयच्छाद्य यस्ते शिरसि तिष्ठति ।
एतदादाय ते प्रामान्प्रतिदास्यन्ति पाण्डवाः ॥ १०.१५.२७ ॥
Entrega ahora la joya que está sobre tu cabeza; tomándola, los Pāṇḍavas te devolverán las aldeas.
10.15.28
पाण्डवैर्यानि रत्नानि यच्चान्यत्कौरवैर्धनम् ।
अवाप्तमिह तेभ्योऽयं मणिर्मम विशिष्यते ॥ १०.१५.२८ ॥
Las joyas y riquezas obtenidas aquí de los Pāṇḍavas y de los Kauravas: mi joya sobresale por encima de todas ellas.
10.15.29
यमाबध्य भयं नास्ति शस्त्रव्याधिक्षुधाश्रयम् ।
देवेभ्यो दानवेभ्यो वा नागेभ्यो वा कथञ्चन ॥ १०.१५.२९ ॥
Al llevarla atada no hay miedo a armas, enfermedad ni hambre; ni de dioses, ni de demonios, ni de serpientes, de ningún modo.
10.15.30
न च रक्षोगणभयं न तस्करभयं तथा ।
एवंवीर्यो मणिरयं न मे त्याज्यः कथञ्चन ॥ १०.१५.३० ॥
No hay temor de las huestes de rākṣasas, ni temor de los ladrones igualmente. Esta joya de tal poder jamás debe ser abandonada por mí de ningún modo.
10.15.31
यत्तु मे भगवानाह तन्मे कार्यमनन्तरम् ।
अयं मणिरयं चाहमिषीका तु पतिष्यति।
गर्भेषु पाण्डुपुत्राणामुत्रायास्तथोदरे ॥ १०.१५.३१ ॥
Lo que el venerable ha dicho debe hacerse de inmediato: esta joya y mi flecha caerán en los vientres de los hijos de Pāṇḍu, y también en el vientre de Uttarā.
10.15.32
प्राह द्रोणसुतं तत्र व्यासः परमदुर्मनाः ॥ १०.१५.३२ ॥
Allí Vyāsa, profundamente afligido, habló al hijo de Droṇa.
10.15.33
एवं कुरु न चान्यत्र बुद्धिः कार्या कथञ्चन ।
गर्भेषु पाण्डवेयानां विसृज्यैतदुपारम ॥ १०.१५.३३ ॥
Haz así, y que tu mente no se fije en otra cosa; abandona esto contra los vientres de los Pāṇḍava y cesa.
10.15.34
तमुवाच हृषीकेशः पाण्डवानां हिते मतः ।
भविष्यमेकमुत्सृज्य गर्भेष्वस्त्रं निपात्यताम् ॥ १०.१५.३४ ॥
Hṛṣīkeśa, que deseaba el bien de los Pāṇḍava, le dijo: deja de lado uno de los futuros, y que el arma se arroje sobre los vientres.
10.15.35
अहमेनं ददाम्येषां पिण्डदं कीर्तिवर्धनम् ।
राजर्षिं पुण्यकर्माणमनेकक्रतुयाजिनम् ॥ १०.१५.३५ ॥
Se lo doy a ellos como quien ofrece la torta fúnebre, aumenta su gloria, un rey sabio de obras meritorias que ha realizado muchos sacrificios.
10.15.36
एवं कुरु न चान्या ते बुद्धिः कार्या कथञ्चन ।
आगर्भात्पाण्डवेयानां कृत्वा पातं विनङ्क्ष्यति ॥ १०.१५.३६ ॥
Haz así, y que nunca tengas otro propósito; desde el vientre mismo de los Pāṇḍava, habiendo causado la caída, él perecerá.
10.15.37
एवं ब्रुवाणं गोविन्दं वृषभं सर्वसात्वताम् ।
द्रौणिः परमसङ्क्रुद्धः प्रत्युवाचेदमुत्तरम् ॥ १०.१५.३७ ॥
Mientras Govinda, toro de todos los Sātvatas, hablaba así, el hijo de Droṇa, sumamente airado, respondió con esta réplica.
10.15.38
नैतदेवं यदात्थ त्वं पक्षपातेन केशव ।
वचनात्पुण्डरीकाक्ष तव मद्वाक्यमन्यथा ॥ १०.१५.३८ ॥
No es así como dices por parcialidad, oh Keśava. Oh de ojos de loto, mi palabra no será distinta por tu discurso.
10.15.39
पतिष्यत्येतदस्त्रं वै गर्भे तस्या मयोद्यतम् ।
विराटदुहितुः कृष्ण यं त्वं रक्षितुमर्हसि ॥ १०.१५.३९ ॥
Esta arma lanzada por mí caerá ciertamente en el vientre de la hija de Virāṭa, oh Kṛṣṇa, a quien debes proteger.
10.15.40
अमोघः परमास्त्रस्य पातस्त्वद्य भविष्यति ।
अभिमन्योः सृजैषीकां गर्भस्थः शाम्यतां शिशुः ॥ १०.१५.४० ॥
Hoy la caída del arma suprema no será infalible por ti. Lanza una flecha por Abhimanyu, para que el niño en el vientre se apacigüe.
10.15.41
अहमेनं मृतं जातं जीवयिष्यामि बालकम् ।
स तु गर्भो मृतो जातो दीर्घमायुरवाप्स्यति ॥ १०.१५.४१ ॥
Yo reviviré a este niño nacido muerto. Y aquel embrión, aunque nacido muerto, obtendrá larga vida.
10.15.42
इत्युक्तः प्रत्युवाचैनं द्रोणपुत्रः स्मयन्निव ।
यद्यस्त्रदग्धं गोविन्द जीवयस्येवमस्त्विति ॥ १०.१५.४२ ॥
Así interpelado, el hijo de Droṇa, como sonriendo, le respondió: 'Oh Govinda, si devuelves la vida a lo quemado por el arma, que así sea.'
10.15.43
ततः परममस्त्रं तु द्रौणिरुद्यतमाहवे ।
द्वैपायनमनादृत्य गर्भेषु प्रमुमोच ह ॥ १०.१५.४३ ॥
Entonces el hijo de Droṇa, desdeñando a Dvaipāyana (Vyāsa), lanzó en la batalla el arma suprema que había alzado contra los vientres.