ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 10.16
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
10.16.1
तदाज्ञाय हृषीकेशो विकृष्टं पापकर्मणा ।
हृष्यमाण इदं वाक्यं द्रौणिं प्रत्यब्रवीत्तदा ॥ १०.१६.१ ॥
ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼, ਪਾਪਕਰਮੀ ਦੁਆਰਾ ਖਿੱਚੇ ਗਏ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦ੍ਰੌਣਿ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਬੋਲੇ।
10.16.2
विराटस्य सुतां पूर्वं स्नुषां गाण्डीवधन्वनः ।
उपप्लाव्यगतां दृष्ट्वा ऋतवाग्ब्रह्मणोऽब्रवीत् ॥ १०.१६.२ ॥
ਵਿਰਾਟ ਦੀ ਧੀ, ਗਾਂਡੀਵਧਨਵਾ ਅਰਜੁਨ ਦੀ ਨੂੰਹ, ਪਹਿਲਾਂ ਉਪਪਲਾਵਿਆ ਗਈ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸਤਿਵਾਦੀ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
10.16.3
परिक्षीणेषु कुरुषु पुत्रस्तव भविष्यति ।
एतदस्य परिक्षित्त्वं गर्भस्थस्य भविष्यति ॥ १०.१६.३ ॥
ਕੁਰੂਆਂ ਦੇ ਖੀਣ ਹੋਣ ਤੇ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋਵੇਗਾ; ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਵਾਲੇ ਦਾ ਪਰੀਕਸ਼ਿਤ ਹੋਣਾ ਇਹੀ ਹੋਵੇਗਾ।
10.16.4
तस्य तद्वचनं साधोः सत्यमेद्भविष्यति ।
परिक्षिद्भविता ह्येषां पुनर्वंशकरः सुतः ॥ १०.१६.४ ॥
ਉਸ ਸਾਧੂ ਦਾ ਉਹ ਬਚਨ ਸੱਚ ਹੋਵੇਗਾ; ਸੱਚਮੁੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਮੁੜ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਪਰੀਕਸ਼ਿਤ ਨਾਮ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋਵੇਗਾ।
10.16.5
त्वां तु कापुरुषं पापं विंदुः सर्वे मनीषिणः ।
असकृत्पापकर्माणं बालजीवितघातकम् ॥ १०.१६.५ ॥
ਪਰ ਤੈਨੂੰ ਸਾਰੇ ਸਿਆਣੇ ਕਾਇਰ, ਪਾਪੀ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪਾਪ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਜਾਨ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਜਾਣਦੇ ਹਨ।
10.16.6
तस्मात्त्वमस्य पापस्य कर्मणः फलमाप्नुहि ।
त्रीणि वर्षसहस्राणि चरिष्यसि महीमिमाम् ॥ १०.१६.६ ॥
ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਪਾਪ ਕਰਮ ਦਾ ਫਲ ਤੂੰ ਭੋਗ; ਤਿੰਨ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤੂੰ ਇਸ ਧਰਤੀ ਤੇ ਭਟਕੇਂਗਾ।
10.16.7
अप्राप्नुवन्क्वचित्काञ्चित्संविदं जातु केनचित् ।
निर्जनानसहायस्त्वं देशान्प्रविचरिष्यसि ॥ १०.१६.७ ॥
ਤੂੰ ਕਿਤੇ ਵੀ, ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਕਦੇ ਵੀ ਮੇਲ-ਜੋਲ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕੇਂਗਾ। ਉਜਾੜ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਬਿਨਾਂ ਸਹਾਇਕ ਦੇ ਤੂੰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਭਟਕੇਂਗਾ।
10.16.8
भवित्री न हि ते क्षुद्र जनमध्येषु संस्थितिः ।
पूयशोणिगन्धी च दुर्गकान्तारसंश्रयः। ॥ १०.१६.८ ॥
ਹੇ ਕਮੀਨੇ, ਲੋਕਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਤੇਰਾ ਵਾਸ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਪੀਬ ਅਤੇ ਲਹੂ ਦੀ ਬੋ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ ਤੂੰ ਦੁਰਗਮ ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲਵੇਂਗਾ।
10.16.9
विचरिष्यसि पापात्मंश्चिरमेको वसुन्धराम् ।
वयः प्राप्य परिक्षित्तुं देवव्रतमवाप्य च। ॥ १०.१६.९ ॥
ਹੇ ਪਾਪੀ, ਤੂੰ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਇਕੱਲਾ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਭਟਕੇਂਗਾ। ਉਮਰ ਪਾ ਕੇ ਅਤੇ ਦੇਵਵ੍ਰਤ (ਭੀਸ਼ਮ) ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਕੇ ਵੀ ਤੂੰ ਬਚਾਇਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕੇਂਗਾ।
10.16.10
कृपाच्छारद्वताच्छूरः सर्वास्त्राण्युपपत्स्यते ।
विदित्वा परमास्त्राणि क्षत्रधर्मव्रते स्थितः। ॥ १०.१६.१० ॥
ਸੂਰਮਾ ਉਹ ਕ੍ਰਿਪ ਅਤੇ ਸ਼ਾਰਦ੍ਵਤ (ਦ੍ਰੋਣ) ਤੋਂ ਸਾਰੇ ਅਸਤ੍ਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਗਾ। ਪਰਮ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਕਸ਼ਤ੍ਰਧਰਮ ਦੇ ਵਰਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ ਹੋਵੇਗਾ।
10.16.11
षष्टिं वर्षामि धर्मात्मा वसुधां पालयिष्यति ।
इतश्चोर्ध्वं महाबाहुः कुरुराजो भविष्यति। ॥ १०.१६.११ ॥
ਧਰਮਾਤਮਾ ਉਹ ਸੱਠ ਸਾਲ ਧਰਤੀ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰੇਗਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਹਾਬਾਹੂ ਕੁਰੂਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੋਵੇਗਾ।
10.16.12
परिक्षिन्नाम नृपतिर्मिषतस्ते सुदुर्मते ।
अहं तं जीवयिष्यामि दग्धं शस्त्राग्नितेजसा। ॥ १०.१६.१२ ॥
ਹੇ ਦੁਰਬੁੱਧੀ, ਤੇਰੇ ਵੇਖਦਿਆਂ ਹੀ ਸ਼ਸਤ੍ਰ-ਅਗਨੀ ਦੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਸੜ ਗਏ ਪਰੀਕਸ਼ਿਤ ਨਾਮ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਮੈਂ ਜਿਉਂਦਾ ਕਰਾਂਗਾ।
10.16.13
पश्य मे तपसो वीर्यं सत्यस्य च नराधम ।
यस्मादनादृत्य कृतं त्वयाऽस्मान्कर्म दारुणम्।
ब्राह्मणस्य सतश्चेदं वृत्तमन्यायवर्तिनः ॥ १०.१६.१३ ॥
ਹੇ ਨੀਚ ਮਨੁੱਖ, ਮੇਰੇ ਤਪ ਅਤੇ ਸੱਚ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖ। ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਅਣਗੌਲਿਆ ਕਰਕੇ ਇਹ ਭਿਆਨਕ ਕਰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ; ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੁੰਦਿਆਂ ਵੀ ਅਨਿਆਏ ਦੇ ਮਾਰਗ 'ਤੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਦਾ ਇਹ ਆਚਰਣ ਹੈ।
10.16.14
तस्माद्यद्देवकीपुत्र उक्वानुत्तमं वचः ।
आलोकात्तव तद्भावि क्षुद्रकर्मन्व्रजेति ह ॥ १०.१६.१४ ॥
ਇਸ ਲਈ ਦੇਵਕੀ-ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਜੋ ਉੱਤਮ ਬਚਨ ਕਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਤੇਰੇ ਵੇਖਣ ਨਾਲ ਹੀ ਪੂਰਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਹੇ ਨੀਚ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਜਾ, ਇਹ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ।
10.16.15
सहैव भवता ब्रह्मन्स्थास्यामि पुरुषेष्विह ।
सत्यवागस्तु भगवानयं च पुरुषोत्तमः ॥ १०.१६.१५ ॥
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇੱਥੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਾਂਗਾ। ਇਹ ਭਗਵਾਨ ਪੁਰਸ਼ੋਤਮ ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਹੋਣ।
10.16.16
प्रदायाथ मणिं द्रौणिः पाण्डवानां महात्मनाम् ।
जगाम विमनास्तेषां सर्वेषां पश्यतां वनम् ॥ १०.१६.१६ ॥
ਫਿਰ ਦ੍ਰੋਣ-ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਮਹਾਤਮਾ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਮਣੀ ਦੇ ਕੇ, ਉਦਾਸ ਮਨ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਦੇ ਵੇਖਦਿਆਂ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।
10.16.17
पाण्डवाश्च सदाशार्हास्तानृषीनभिवाद्य च ।
कृष्णद्वैपायनं चैव नारदं चैव पर्वतम् ॥ १०.१६.१७ ॥
ਅਤੇ ਸਦਾ ਆਦਰ ਦੇ ਯੋਗ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ-ਦ੍ਵੈਪਾਯਨ, ਨਾਰਦ ਅਤੇ ਪਰਵਤ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ।
10.16.18
द्रोणपुत्रस्य सहजं मणिमादाय सत्वराः ।
द्रौपदीमभ्यधावन्त प्रायोपेतां मनस्विनीम् ॥ १०.१६.१८ ॥
ਦ੍ਰੋਣ-ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਸਹਿਜ ਮਣੀ ਲੈ ਕੇ ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦੌੜੇ ਅਤੇ ਵਰਤ ਰੱਖੀ ਬੈਠੀ ਮਨਸਵਿਨੀ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਵੱਲ ਵਧੇ।
10.16.19
ततस्ते पुरुषव्याघ्राः सदश्वैरनिलोपमैः ।
अभ्ययुः सहदाशार्हाः शिबिरं पुनरेव हि ॥ १०.१६.१९ ॥
ਫਿਰ ਉਹ ਪੁਰਸ਼ਵਿਆਘਰ, ਹਵਾ ਵਰਗੇ ਤੇਜ਼ ਉੱਤਮ ਘੋੜਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਦਾਸ਼ਾਰਹਾਂ ਨਾਲ ਮੁੜ ਛਾਉਣੀ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ।
10.16.20
अवतीर्य रथेभ्यस्तु त्वरमाणा महारथाः ।
ददृशुर्द्रौपदीं हृष्टामार्तामार्ततराः स्वयम् ॥ १०.१६.२० ॥
ਰੱਥਾਂ ਤੋਂ ਉੱਤਰ ਕੇ ਫੁਰਤੀ ਨਾਲ ਆਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਨੇ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ; ਉਹ ਖੁਸ਼ ਦਿਸਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਆਪ ਵਧੇਰੇ ਦੁਖੀ ਸਨ।
10.16.21
तामुपेत्य निरानन्दां दुःखशोकसमन्विताम् ।
परिवार्य व्यतिष्ठन्त पाण्डवाः सहकेशवाः ॥ १०.१६.२१ ॥
ਖੁਸ਼ੀ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਅਤੇ ਦੁੱਖ-ਸ਼ੋਕ ਨਾਲ ਭਰੀ ਉਸ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ, ਪਾਂਡਵ ਕੇਸ਼ਵ ਸਮੇਤ ਉਸ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਗਏ।
10.16.22
ततो राज्ञाऽभ्यनुज्ञातो भीमसेनो महाबलः ।
प्रददौ तं मणिं दिव्यं वचनं चेदमब्रवीत् ॥ १०.१६.२२ ॥
ਫਿਰ ਰਾਜੇ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ ਮਹਾਬਲੀ ਭੀਮਸੇਨ ਨੇ ਉਹ ਦਿਵਿਆ ਮਣੀ ਉਸ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
10.16.23
अयं भद्रे तव मणिः पुत्रहन्ता जितश्च ते ।
उत्तिष्ठ शोकमुत्सृज्य क्षात्रधर्ममनुस्मर ॥ १०.१६.२३ ॥
ਹੇ ਕਲਿਆਣੀ, ਇਹ ਤੇਰੀ ਮਣੀ ਹੈ; ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਕਾਤਲ ਜਿੱਤਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸ਼ੋਕ ਛੱਡ ਕੇ ਉੱਠ ਅਤੇ ਕਸ਼ਤ੍ਰੀ ਧਰਮ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ।
10.16.24
प्रयाणे वासुदेवस्य शमार्थवसितेक्षणे ।
यान्युक्तानि त्वया भीरु वाक्यानि मधुघातिनि ॥ १०.१६.२४ ॥
ਹੇ ਡਰਪੋਕ, ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੇ ਤੁਰਨ ਵੇਲੇ, ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਤੂੰ ਜੋ ਬਚਨ ਕਹੇ ਸਨ—ਹੇ ਮਧੁਘਾਤਿਨੀ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ।
10.16.25
नैव मे पतयः सन्ति न पुत्रा भ्रातरो न च ।
न वै त्वमिति गोविन्द शममिच्छति राजनि ॥ १०.१६.२५ ॥
ਹੇ ਗੋਵਿੰਦ, ਮੇਰੇ ਨਾ ਪਤੀ ਹਨ, ਨਾ ਪੁੱਤਰ, ਨਾ ਭਰਾ; ਇਸ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਰਾਜੇ ਨਾਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ।
10.16.26
उक्तवत्यसि तीव्राणि वाक्यानि पुरुषोत्तमम् ।
क्षत्रधर्मानुरूपाणि तानि संस्मर्तुमर्हसि ॥ १०.१६.२६ ॥
ਤੁਸੀਂ ਪੁਰਸ਼ੋਤਮ ਨੂੰ ਕਠੋਰ ਬਚਨ ਕਹੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਸ਼ੱਤਰੀ ਧਰਮ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਹਨ; ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
10.16.27
हतो दुर्योधनः पापो राज्यस्य परिपन्थिकः ।
दुःशासनस्य रुधिरं पीतं विस्फुरतो मया ॥ १०.१६.२७ ॥
ਰਾਜ ਦਾ ਰੁਕਾਵਟ ਪਾਪੀ ਦੁਰਯੋਧਨ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ; ਦੁਸ਼ਾਸਨ ਦਾ ਲਹੂ ਉਹ ਤੜਫਦੇ ਹੋਏ ਮੈਂ ਪੀ ਲਿਆ।
10.16.28
वैरस्य गतमानृण्यं न स्म वाच्या विवक्षताम् ।
जित्वा मुक्तो द्रोणपुत्रो ब्राह्मण्याद्गौरवेण च ॥ १०.१६.२८ ॥
ਵੈਰ ਦਾ ਕਰਜ਼ ਲਾਹ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ; ਜੋ ਬੋਲਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਵੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਤਾ ਅਤੇ ਆਦਰ ਕਾਰਨ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
10.16.29
यशोऽस्य पतितं देवि शरीरं त्ववशेषितम् ।
वियोजितश्च मणिना भ्रंशितश्चायुधं भुवि ॥ १०.१६.२९ ॥
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਉਸਦਾ ਯਸ਼ ਡਿੱਗ ਪਿਆ ਹੈ, ਸਿਰਫ਼ ਸਰੀਰ ਬਚਿਆ ਹੈ; ਉਹ ਮਣੀ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਹਥਿਆਰ ਧਰਤੀ ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
10.16.30
केवलानृण्यमाप्ताऽस्मि गुरुपुत्रो गुरुर्मम ।
शिरस्येतं मणिं राजा ग्रहीतुमनघोऽर्हति ॥ १०.१६.३० ॥
ਮੈਂ ਕੇਵਲ ਕਰਜ਼ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲਈ ਹੈ; ਗੁਰੂਪੁੱਤਰ ਮੇਰੇ ਗੁਰੂ ਵਰਗਾ ਹੈ। ਨਿਰਦੋਸ਼ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਇਹ ਮਣੀ ਸਿਰ ਤੇ ਧਾਰਨ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
10.16.31
तं गृहीत्वा ततो राजा शिरस्येवाकरोत्तदा ।
गुरोरुच्छेषमित्येव द्रौपद्या वचनादपि ॥ १०.१६.३१ ॥
ਫਿਰ ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਹ ਲੈ ਕੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਧਾਰਨ ਕੀਤੀ; ਗੁਰੂ ਦਾ ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ ਸਮਝ ਕੇ, ਅਤੇ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦੇ ਬਚਨ ਅਨੁਸਾਰ ਵੀ।
10.16.32
ततो दिव्यं मणिवरं शिरसा धारयन्प्रभुः ।
शुशुभे स तदा राजा सचन्द्र इव पर्वतः ॥ १०.१६.३२ ॥
ਫਿਰ ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਰਾਜਾ ਦਿਵ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਮਣੀ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਧਾਰਦਾ ਹੋਇਆ ਚੰਦਰਮਾ ਸਹਿਤ ਪਰਬਤ ਵਾਂਗ ਸ਼ੋਭਿਆ।
10.16.33
उत्तस्थौ पुत्रशोकार्ता ततः कृष्णा मनस्विनी ।
कृष्णं चापि महाबाहुः परिपप्रच्छ धर्मराट् ॥ १०.१६.३३ ॥
ਫਿਰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਸ਼ੋਕ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਮਨਸਵਿਨੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਉੱਠ ਖੜ੍ਹੀ ਹੋਈ; ਮਹਾਬਾਹੂ ਧਰਮਰਾਜ ਨੇ ਵੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੋਂ ਪੁੱਛਿਆ।