మహాభారతం · అధ్యాయం 10.16
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
10.16.1
तदाज्ञाय हृषीकेशो विकृष्टं पापकर्मणा ।
हृष्यमाण इदं वाक्यं द्रौणिं प्रत्यब्रवीत्तदा ॥ १०.१६.१ ॥
అది తెలుసుకొని, పాపకర్ముడు లాగి తీసుకువెళ్లిన హృషీకేశుడు సంతోషంతో అప్పుడు ద్రౌణితో ఈ మాటను పలికాడు.
10.16.2
विराटस्य सुतां पूर्वं स्नुषां गाण्डीवधन्वनः ।
उपप्लाव्यगतां दृष्ट्वा ऋतवाग्ब्रह्मणोऽब्रवीत् ॥ १०.१६.२ ॥
విరాటుని కుమార్తెను, గాండీవధారి అర్జునుని కోడలిని, ముందు ఉపప్లావ్యానికి వెళ్లినామెను చూసి, సత్యవాది బ్రాహ్మణునితో అన్నాడు.
10.16.3
परिक्षीणेषु कुरुषु पुत्रस्तव भविष्यति ।
एतदस्य परिक्षित्त्वं गर्भस्थस्य भविष्यति ॥ १०.१६.३ ॥
కురువులు క్షీణించినప్పుడు నీకు కుమారుడు కలుగుతాడు; గర్భంలో ఉన్నవానికి ఇదే పరీక్షిత్తు అనే పేరు అవుతుంది.
10.16.4
तस्य तद्वचनं साधोः सत्यमेद्भविष्यति ।
परिक्षिद्भविता ह्येषां पुनर्वंशकरः सुतः ॥ १०.१६.४ ॥
ఆ సాధువు ఆ మాట నిజమవుతుంది; నిజంగా వారికి వంశాన్ని మళ్లీ నిలబెట్టే పరీక్షిత్తు అనే కుమారుడు కలుగుతాడు.
10.16.5
त्वां तु कापुरुषं पापं विंदुः सर्वे मनीषिणः ।
असकृत्पापकर्माणं बालजीवितघातकम् ॥ १०.१६.५ ॥
కానీ నిన్ను అందరు జ్ఞానులు పిరికివాడిగా, పాపిగా, పదే పదే పాపం చేసేవాడిగా, బాలుల ప్రాణాలను హరించేవాడిగా తెలుసుకుంటారు.
10.16.6
तस्मात्त्वमस्य पापस्य कर्मणः फलमाप्नुहि ।
त्रीणि वर्षसहस्राणि चरिष्यसि महीमिमाम् ॥ १०.१६.६ ॥
కాబట్టి ఈ పాపకర్మ ఫలాన్ని నువ్వు పొందుము; మూడు వేల సంవత్సరాలు ఈ భూమిపై సంచరిస్తావు.
10.16.7
अप्राप्नुवन्क्वचित्काञ्चित्संविदं जातु केनचित् ।
निर्जनानसहायस्त्वं देशान्प्रविचरिष्यसि ॥ १०.१६.७ ॥
నీవు ఎక్కడా, ఎవరితోనూ ఎప్పుడూ స్నేహాన్ని పొందలేవు. నిర్జన ప్రదేశాలలో, తోడు లేకుండా నీవు దేశదేశాలు తిరుగుతావు.
10.16.8
भवित्री न हि ते क्षुद्र जनमध्येषु संस्थितिः ।
पूयशोणिगन्धी च दुर्गकान्तारसंश्रयः। ॥ १०.१६.८ ॥
ఓ నీచుడా, ప్రజల మధ్య నీకు నివాసం ఉండదు. చీము, రక్తపు వాసన కలవాడవై, దుర్గమ అరణ్యాలను ఆశ్రయిస్తావు.
10.16.9
विचरिष्यसि पापात्मंश्चिरमेको वसुन्धराम् ।
वयः प्राप्य परिक्षित्तुं देवव्रतमवाप्य च। ॥ १०.१६.९ ॥
ఓ పాపాత్ముడా, నీవు దీర్ఘకాలం ఒంటరిగా భూమిపై తిరుగుతావు. వయసు వచ్చి, దేవవ్రతుణ్ణి (భీష్ముణ్ణి) పొందినా కూడా నీవు రక్షింపబడలేవు.
10.16.10
कृपाच्छारद्वताच्छूरः सर्वास्त्राण्युपपत्स्यते ।
विदित्वा परमास्त्राणि क्षत्रधर्मव्रते स्थितः। ॥ १०.१६.१० ॥
శూరుడైన అతడు కృపుని నుండి, శారద్వతుని (ద్రోణుని) నుండి అన్ని అస్త్రాలను పొందుతాడు. పరమాస్త్రాలను తెలుసుకుని, క్షత్రధర్మ వ్రతంలో స్థిరంగా ఉంటాడు.
10.16.11
षष्टिं वर्षामि धर्मात्मा वसुधां पालयिष्यति ।
इतश्चोर्ध्वं महाबाहुः कुरुराजो भविष्यति। ॥ १०.१६.११ ॥
ఆ ధర్మాత్ముడు అరవై సంవత్సరాలు భూమిని పాలిస్తాడు. ఆ తర్వాత మహాబాహువు కురురాజు అవుతాడు.
10.16.12
परिक्षिन्नाम नृपतिर्मिषतस्ते सुदुर्मते ।
अहं तं जीवयिष्यामि दग्धं शस्त्राग्नितेजसा। ॥ १०.१६.१२ ॥
ఓ దుర్బుద్ధీ, నీ కళ్ళ ముందే ఆయుధాగ్ని తేజస్సుతో కాలిపోయిన పరీక్షిత్ అనే రాజును నేను బ్రతికిస్తాను.
10.16.13
पश्य मे तपसो वीर्यं सत्यस्य च नराधम ।
यस्मादनादृत्य कृतं त्वयाऽस्मान्कर्म दारुणम्।
ब्राह्मणस्य सतश्चेदं वृत्तमन्यायवर्तिनः ॥ १०.१६.१३ ॥
ఓ అధముడా, నా తపస్సు యొక్క శక్తిని, సత్యం యొక్క శక్తిని చూడు. నువ్వు మమ్మల్ని లెక్కచేయకుండా ఈ క్రూర కర్మ చేశావు; బ్రాహ్మణుడవై ఉండీ అన్యాయమార్గంలో నడిచిన నీ ప్రవర్తన ఇది.
10.16.14
तस्माद्यद्देवकीपुत्र उक्वानुत्तमं वचः ।
आलोकात्तव तद्भावि क्षुद्रकर्मन्व्रजेति ह ॥ १०.१६.१४ ॥
కాబట్టి దేవకీ పుత్రుడు చెప్పిన పరమ వచనం నీ దర్శనం నుండే నెరవేరుతుంది. క్షుద్ర కర్మ చేసినవాడా, వెళ్ళు అని అతడు పలికాడు.
10.16.15
सहैव भवता ब्रह्मन्स्थास्यामि पुरुषेष्विह ।
सत्यवागस्तु भगवानयं च पुरुषोत्तमः ॥ १०.१६.१५ ॥
ఓ బ్రాహ్మణుడా, నేను నీతో కలిసే ఇక్కడ మనుషుల మధ్య ఉంటాను. ఈ భగవంతుడు పురుషోత్తముడు సత్యవాక్కు అవుగాక.
10.16.16
प्रदायाथ मणिं द्रौणिः पाण्डवानां महात्मनाम् ।
जगाम विमनास्तेषां सर्वेषां पश्यतां वनम् ॥ १०.१६.१६ ॥
అప్పుడు ద్రోణ పుత్రుడు మహాత్ములైన పాండవులకు మణిని ఇచ్చి, దిగులుతో, వారందరూ చూస్తుండగా అడవికి వెళ్ళిపోయాడు.
10.16.17
पाण्डवाश्च सदाशार्हास्तानृषीनभिवाद्य च ।
कृष्णद्वैपायनं चैव नारदं चैव पर्वतम् ॥ १०.१६.१७ ॥
ఎప్పుడూ గౌరవానికి అర్హులైన పాండవులు ఆ ఋషులకు నమస్కరించారు; కృష్ణ-ద్వైపాయనునికీ, నారదునికీ, పర్వతునికీ కూడా నమస్కరించారు.
10.16.18
द्रोणपुत्रस्य सहजं मणिमादाय सत्वराः ।
द्रौपदीमभ्यधावन्त प्रायोपेतां मनस्विनीम् ॥ १०.१६.१८ ॥
ద్రోణ పుత్రుని సహజమైన మణిని తీసుకొని వారు వేగంగా పరుగెత్తి, ఉపవాసంలో ఉన్న మనస్విని ద్రౌపదివైపు పరుగెత్తారు.
10.16.19
ततस्ते पुरुषव्याघ्राः सदश्वैरनिलोपमैः ।
अभ्ययुः सहदाशार्हाः शिबिरं पुनरेव हि ॥ १०.१६.१९ ॥
అప్పుడు ఆ పురుషవ్యాఘ్రులు, గాలితో సమానమైన శ్రేష్ఠ అశ్వాలతో, దాశార్హులతో కలిసి మళ్ళీ శిబిరం వైపు వెళ్ళారు.
10.16.20
अवतीर्य रथेभ्यस्तु त्वरमाणा महारथाः ।
ददृशुर्द्रौपदीं हृष्टामार्तामार्ततराः स्वयम् ॥ १०.१६.२० ॥
రథాల నుండి దిగి త్వరపడిన ఆ మహారథులు ద్రౌపదిని చూశారు; ఆమె సంతోషంగా కనిపించినా, వారే ఎక్కువగా బాధపడ్డారు.
10.16.21
तामुपेत्य निरानन्दां दुःखशोकसमन्विताम् ।
परिवार्य व्यतिष्ठन्त पाण्डवाः सहकेशवाः ॥ १०.१६.२१ ॥
ఆనందం లేక దుఃఖశోకాలతో నిండిన ఆమె వద్దకు చేరి, పాండవులు కేశవునితో కలిసి ఆమెను చుట్టుముట్టి నిలిచారు.
10.16.22
ततो राज्ञाऽभ्यनुज्ञातो भीमसेनो महाबलः ।
प्रददौ तं मणिं दिव्यं वचनं चेदमब्रवीत् ॥ १०.१६.२२ ॥
అప్పుడు రాజు అనుమతితో మహాబలుడైన భీమసేనుడు ఆ దివ్య మణిని ఆమెకు ఇచ్చి ఈ మాటలు పలికాడు.
10.16.23
अयं भद्रे तव मणिः पुत्रहन्ता जितश्च ते ।
उत्तिष्ठ शोकमुत्सृज्य क्षात्रधर्ममनुस्मर ॥ १०.१६.२३ ॥
ఓ శుభవతీ, ఇదిగో నీ మణి; నీ కుమారుని హంతకుడు జయించబడ్డాడు. శోకం విడిచి లేచి క్షత్రియ ధర్మాన్ని స్మరించు.
10.16.24
प्रयाणे वासुदेवस्य शमार्थवसितेक्षणे ।
यान्युक्तानि त्वया भीरु वाक्यानि मधुघातिनि ॥ १०.१६.२४ ॥
ఓ భీరువా, వాసుదేవుడు బయలుదేరినప్పుడు, ఆయన దృష్టి శాంతి కోసం నిలిచి ఉండగా, నీవు పలికిన మాటలను—ఓ మధుఘాతినీ—స్మరించుకో.
10.16.25
नैव मे पतयः सन्ति न पुत्रा भ्रातरो न च ।
न वै त्वमिति गोविन्द शममिच्छति राजनि ॥ १०.१६.२५ ॥
గోవిందా, నాకు భర్తలు లేరు, కుమారులు లేరు, సోదరులు లేరు; అందువల్ల నీవు రాజుతో శాంతిని కోరుతున్నావు.
10.16.26
उक्तवत्यसि तीव्राणि वाक्यानि पुरुषोत्तमम् ।
क्षत्रधर्मानुरूपाणि तानि संस्मर्तुमर्हसि ॥ १०.१६.२६ ॥
పురుషోత్తముడితో నీవు కఠినమైన మాటలు పలికావు; అవి క్షత్రియ ధర్మానికి తగినవి; వాటిని నీవు గుర్తుంచుకోవాలి.
10.16.27
हतो दुर्योधनः पापो राज्यस्य परिपन्थिकः ।
दुःशासनस्य रुधिरं पीतं विस्फुरतो मया ॥ १०.१६.२७ ॥
రాజ్యానికి అడ్డుగా నిలిచిన పాపి దుర్యోధనుడు చంపబడ్డాడు; దుఃశాసనుని రక్తాన్ని అతడు తొట్రుపడుతుండగా నేను తాగాను.
10.16.28
वैरस्य गतमानृण्यं न स्म वाच्या विवक्षताम् ।
जित्वा मुक्तो द्रोणपुत्रो ब्राह्मण्याद्गौरवेण च ॥ १०.१६.२८ ॥
శత్రుత్వపు ఋణం తీర్చబడింది; మాట్లాడాలనుకునేవారు దానిని అనకూడదు. ద్రోణపుత్రుడు జయించబడినా, బ్రాహ్మణత్వం, గౌరవం కారణంగా విడుదల చేయబడ్డాడు.
10.16.29
यशोऽस्य पतितं देवि शरीरं त्ववशेषितम् ।
वियोजितश्च मणिना भ्रंशितश्चायुधं भुवि ॥ १०.१६.२९ ॥
దేవీ, అతని కీర్తి పడిపోయింది; శరీరం మాత్రం మిగిలింది; అతడు మణి నుండి వేరుచేయబడ్డాడు, అతని ఆయుధం నేలపై పడిపోయింది.
10.16.30
केवलानृण्यमाप्ताऽस्मि गुरुपुत्रो गुरुर्मम ।
शिरस्येतं मणिं राजा ग्रहीतुमनघोऽर्हति ॥ १०.१६.३० ॥
నేను కేవలం ఋణ విముక్తిని పొందాను; గురుపుత్రుడు నా గురువు వంటివాడు. నిర్దోషుడైన రాజు ఈ మణిని తన శిరస్సుపై ధరించాలి.
10.16.31
तं गृहीत्वा ततो राजा शिरस्येवाकरोत्तदा ।
गुरोरुच्छेषमित्येव द्रौपद्या वचनादपि ॥ १०.१६.३१ ॥
అప్పుడు రాజు దానిని తీసుకొని తలపై ధరించాడు; గురువు యొక్క అవశేషమని, ద్రౌపది మాట ప్రకారం కూడా.
10.16.32
ततो दिव्यं मणिवरं शिरसा धारयन्प्रभुः ।
शुशुभे स तदा राजा सचन्द्र इव पर्वतः ॥ १०.१६.३२ ॥
అప్పుడు ఆ ప్రభువైన రాజు దివ్యమైన శ్రేష్ఠమణిని తలపై ధరించి, చంద్రునితో కూడిన పర్వతంలా ప్రకాశించాడు.
10.16.33
उत्तस्थौ पुत्रशोकार्ता ततः कृष्णा मनस्विनी ।
कृष्णं चापि महाबाहुः परिपप्रच्छ धर्मराट् ॥ १०.१६.३३ ॥
అప్పుడు పుత్రశోకంతో బాధపడిన మనస్విని కృష్ణ లేచింది; మహాబాహువైన ధర్మరాజు కృష్ణుని కూడా అడిగాడు.