มหาภารตะ · อัธยายะ 10.16
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
10.16.1
तदाज्ञाय हृषीकेशो विकृष्टं पापकर्मणा ।
हृष्यमाण इदं वाक्यं द्रौणिं प्रत्यब्रवीत्तदा ॥ १०.१६.१ ॥
ครั้นทรงทราบเรื่องนี้แล้ว พระหฤษีเกศผู้ถูกคนบาปลากไป ทรงยินดี จึงตรัสถ้อยคำนี้แก่โทรณี ณ บัดนั้น
10.16.2
विराटस्य सुतां पूर्वं स्नुषां गाण्डीवधन्वनः ।
उपप्लाव्यगतां दृष्ट्वा ऋतवाग्ब्रह्मणोऽब्रवीत् ॥ १०.१६.२ ॥
เมื่อทรงเห็นธิดาของท้าววิราฏ ซึ่งเป็นสะใภ้ของอรชุนผู้ถือคันธนูคาณฑีวะ และไปอยู่ที่อุปปลาวยะ พระผู้ตรัสความจริงจึงตรัสกับพราหมณ์
10.16.3
परिक्षीणेषु कुरुषु पुत्रस्तव भविष्यति ।
एतदस्य परिक्षित्त्वं गर्भस्थस्य भविष्यति ॥ १०.१६.३ ॥
เมื่อเหล่ากุรุเหลือน้อยเต็มที เจ้าจะมีบุตรชายคนหนึ่ง นี่จะเป็นความเป็นปริกษิตของทารกที่อยู่ในครรภ์
10.16.4
तस्य तद्वचनं साधोः सत्यमेद्भविष्यति ।
परिक्षिद्भविता ह्येषां पुनर्वंशकरः सुतः ॥ १०.१६.४ ॥
วาจาของผู้ประเสริฐผู้นั้นจะเป็นจริง แท้จริงแล้วจะมีปริกษิตในวงศ์นี้ เป็นบุตรที่จะฟื้นวงศ์ให้กลับมาอีก
10.16.5
त्वां तु कापुरुषं पापं विंदुः सर्वे मनीषिणः ।
असकृत्पापकर्माणं बालजीवितघातकम् ॥ १०.१६.५ ॥
แต่บัณฑิตทั้งปวงย่อมถือว่าท่านเป็นคนขี้ขลาด เป็นคนบาป ทำบาปซ้ำแล้วซ้ำอีก และเป็นผู้พรากชีวิตเด็ก
10.16.6
तस्मात्त्वमस्य पापस्य कर्मणः फलमाप्नुहि ।
त्रीणि वर्षसहस्राणि चरिष्यसि महीमिमाम् ॥ १०.१६.६ ॥
เพราะฉะนั้น ท่านจงรับผลแห่งกรรมบาปนี้ ท่านจะท่องเที่ยวไปบนแผ่นดินนี้เป็นเวลาสามพันปี
10.16.7
अप्राप्नुवन्क्वचित्काञ्चित्संविदं जातु केनचित् ।
निर्जनानसहायस्त्वं देशान्प्रविचरिष्यसि ॥ १०.१६.७ ॥
ไม่พบเพื่อนร่วมทางที่ใดเลย ไม่มีใครเคยเป็นมิตรเลย ท่านจะท่องเที่ยวไปในแดนรกร้างว่างเปล่า ไม่มีผู้ช่วยเหลือ
10.16.8
भवित्री न हि ते क्षुद्र जनमध्येषु संस्थितिः ।
पूयशोणिगन्धी च दुर्गकान्तारसंश्रयः। ॥ १०.१६.८ ॥
เจ้าคนต่ำช้า ท่านจะไม่ได้อยู่ท่ามกลางผู้คน ท่านจะมีกลิ่นหนองและเลือด และต้องพึ่งอยู่ในป่าทึบอันเข้าถึงยาก
10.16.9
विचरिष्यसि पापात्मंश्चिरमेको वसुन्धराम् ।
वयः प्राप्य परिक्षित्तुं देवव्रतमवाप्य च। ॥ १०.१६.९ ॥
ผู้มีจิตชั่วร้าย ท่านจะท่องเที่ยวไปบนพิภพโดยลำพังเป็นเวลานาน เมื่อเติบใหญ่และได้พบเทวพรต (ภีษมะ) แล้ว ท่านก็จะไม่รอดพ้น
10.16.10
कृपाच्छारद्वताच्छूरः सर्वास्त्राण्युपपत्स्यते ।
विदित्वा परमास्त्राणि क्षत्रधर्मव्रते स्थितः। ॥ १०.१६.१० ॥
วีรบุรุษผู้นั้นจะได้อาวุธทั้งปวงจากพระกฤปะและจากบุตรของศารทวัต (โทรณะ) เมื่อได้เรียนอาวุธอันสูงสุดแล้ว เขาจะมั่นคงในคำมั่นแห่งหน้าที่ของกษัตริย์
10.16.11
षष्टिं वर्षामि धर्मात्मा वसुधां पालयिष्यति ।
इतश्चोर्ध्वं महाबाहुः कुरुराजो भविष्यति। ॥ १०.१६.११ ॥
ผู้มีธรรมในใจนั้นจะปกครองแผ่นดินเป็นเวลาหกสิบปี และหลังจากนี้ ผู้มีแขนใหญ่ผู้นั้นจะเป็นพระราชาแห่งกุรุ
10.16.12
परिक्षिन्नाम नृपतिर्मिषतस्ते सुदुर्मते ।
अहं तं जीवयिष्यामि दग्धं शस्त्राग्नितेजसा। ॥ १०.१६.१२ ॥
ดูก่อนผู้มีใจชั่วร้าย พระราชาพระนามว่าปริกษิต แม้จะถูกไฟแห่งอาวุธเผาไหม้ต่อหน้าต่อตาท่าน เราจะให้เขาฟื้นคืนชีพ
10.16.13
पश्य मे तपसो वीर्यं सत्यस्य च नराधम ।
यस्मादनादृत्य कृतं त्वयाऽस्मान्कर्म दारुणम्।
ब्राह्मणस्य सतश्चेदं वृत्तमन्यायवर्तिनः ॥ १०.१६.१३ ॥
ดูกำลังแห่งตบะและความสัตย์ของเรา เจ้าคนต่ำช้าในหมู่มนุษย์ เจ้าได้กระทำกรรมอันโหดร้ายนี้โดยไม่ใส่ใจพวกเรา นี่คือความประพฤติของพราหมณ์ผู้หันไปสู่ความอธรรม
10.16.14
तस्माद्यद्देवकीपुत्र उक्वानुत्तमं वचः ।
आलोकात्तव तद्भावि क्षुद्रकर्मन्व्रजेति ह ॥ १०.१६.१४ ॥
เพราะฉะนั้น ถ้อยคำอันสูงสุดที่บุตรของเทวกีกล่าวไว้ จะสำเร็จขึ้นด้วยการเห็นของท่านเท่านั้น พระองค์ตรัสว่า ดูก่อนผู้กระทำการต่ำช้า จงไปเถิด
10.16.15
सहैव भवता ब्रह्मन्स्थास्यामि पुरुषेष्विह ।
सत्यवागस्तु भगवानयं च पुरुषोत्तमः ॥ १०.१६.१५ ॥
ข้าแต่พราหมณ์ ข้าพเจ้าจะอยู่ที่นี่ท่ามกลางมนุษย์พร้อมกับท่าน ขอให้พระผู้เป็นเจ้าผู้ประเสริฐสุดของบุรุษองค์นี้ตรัสวาจาจริง
10.16.16
प्रदायाथ मणिं द्रौणिः पाण्डवानां महात्मनाम् ।
जगाम विमनास्तेषां सर्वेषां पश्यतां वनम् ॥ १०.१६.१६ ॥
ครั้นแล้ว โทรณีมอบอัญมณีให้แก่ปาณฑพผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ แล้วเดินจากไปสู่ป่าด้วยใจหม่นหมอง ขณะที่ทุกคนกำลังมองดู
10.16.17
पाण्डवाश्च सदाशार्हास्तानृषीनभिवाद्य च ।
कृष्णद्वैपायनं चैव नारदं चैव पर्वतम् ॥ १०.१६.१७ ॥
ฝ่ายปาณฑพ ผู้คู่ควรแก่การให้เกียรติเสมอ ได้ถวายความเคารพแด่ฤๅษีเหล่านั้น และยังถวายความเคารพแด่กฤษณทไวปายนะ นารท และปรรวต ด้วย
10.16.18
द्रोणपुत्रस्य सहजं मणिमादाय सत्वराः ।
द्रौपदीमभ्यधावन्त प्रायोपेतां मनस्विनीम् ॥ १०.१६.१८ ॥
พวกเขาเอาอัญมณีประจำกายของบุตรโทรณะไปด้วยความรีบเร่ง แล้ววิ่งไปหาเทราปทีผู้มีใจสูงและกำลังถืออดอาหาร
10.16.19
ततस्ते पुरुषव्याघ्राः सदश्वैरनिलोपमैः ।
अभ्ययुः सहदाशार्हाः शिबिरं पुनरेव हि ॥ १०.१६.१९ ॥
ครั้นแล้ว บุรุษผู้เป็นเสือในหมู่มนุษย์เหล่านั้น พร้อมด้วยทศารหะ ขับม้าชั้นดีที่เร็วดั่งลม กลับไปยังค่ายอีกครั้ง
10.16.20
अवतीर्य रथेभ्यस्तु त्वरमाणा महारथाः ।
ददृशुर्द्रौपदीं हृष्टामार्तामार्ततराः स्वयम् ॥ १०.१६.२० ॥
เหล่ามหารถลงจากรถศึกด้วยความรีบร้อน และได้เห็นเทราปทีซึ่งดูร่าเริง ทว่าพวกเขาเองกลับทุกข์ทรมานยิ่งกว่า
10.16.21
तामुपेत्य निरानन्दां दुःखशोकसमन्विताम् ।
परिवार्य व्यतिष्ठन्त पाण्डवाः सहकेशवाः ॥ १०.१६.२१ ॥
ปาณฑพทั้งหลายเข้าไปหานางผู้ไร้ความยินดี เต็มไปด้วยทุกข์และโศก แล้วล้อมนางไว้ พร้อมด้วยพระเกศวะ
10.16.22
ततो राज्ञाऽभ्यनुज्ञातो भीमसेनो महाबलः ।
प्रददौ तं मणिं दिव्यं वचनं चेदमब्रवीत् ॥ १०.१६.२२ ॥
ครั้นนั้น ภีมเสนผู้มีกำลังมาก ได้รับอนุญาตจากพระราชา จึงมอบมณีทิพย์นั้นแก่นาง และกล่าววาจานี้
10.16.23
अयं भद्रे तव मणिः पुत्रहन्ता जितश्च ते ।
उत्तिष्ठ शोकमुत्सृज्य क्षात्रधर्ममनुस्मर ॥ १०.१६.२३ ॥
ดูก่อนผู้เป็นมงคล มณีนี้เป็นของเธอ และผู้ฆ่าบุตรของเธอก็ถูกปราบแล้ว จงลุกขึ้น ละทิ้งความโศก และระลึกถึงหน้าที่ของนักรบ
10.16.24
प्रयाणे वासुदेवस्य शमार्थवसितेक्षणे ।
यान्युक्तानि त्वया भीरु वाक्यानि मधुघातिनि ॥ १०.१६.२४ ॥
ดูก่อนผู้ขี้กลัว จงระลึกถึงถ้อยคำที่เธอกล่าวไว้ในเวลาที่วาสุเทพจากไป เมื่อพระองค์ทรงมุ่งพระเนตรไปที่การแสวงหาสันติ ดูก่อนผู้สังหารศัตรูของมธุ
10.16.25
नैव मे पतयः सन्ति न पुत्रा भ्रातरो न च ।
न वै त्वमिति गोविन्द शममिच्छति राजनि ॥ १०.१६.२५ ॥
ดูก่อนโควินทะ ข้าพเจ้าไม่มีสามี ไม่มีบุตร และไม่มีพี่น้องเลย แต่ท่านกลับแสวงหาสันติกับพระราชา
10.16.26
उक्तवत्यसि तीव्राणि वाक्यानि पुरुषोत्तमम् ।
क्षत्रधर्मानुरूपाणि तानि संस्मर्तुमर्हसि ॥ १०.१६.२६ ॥
เธอได้กล่าววาจารุนแรงต่อบุรุษผู้สูงสุด ถ้อยคำที่สอดคล้องกับหน้าที่ของนักรบ บัดนี้เธอควรระลึกถึงถ้อยคำเหล่านั้น
10.16.27
हतो दुर्योधनः पापो राज्यस्य परिपन्थिकः ।
दुःशासनस्य रुधिरं पीतं विस्फुरतो मया ॥ १०.१६.२७ ॥
ทุรโยธน์ผู้บาปหนา ขวากหนามต่ออาณาจักร ได้ถูกสังหารแล้ว และข้าพเจ้าได้ดื่มเลือดของทุศศาสนะขณะที่เขายังดิ้นอยู่
10.16.28
वैरस्य गतमानृण्यं न स्म वाच्या विवक्षताम् ।
जित्वा मुक्तो द्रोणपुत्रो ब्राह्मण्याद्गौरवेण च ॥ १०.१६.२८ ॥
หนี้แห่งความเป็นศัตรูได้รับการชำระแล้ว ผู้ที่ปรารถนาจะกล่าวก็ไม่ควรกล่าว โอรสของโทรณะแม้ถูกปราบแล้ว ก็ได้รับการปล่อยตัวเพราะความเป็นพราหมณ์และด้วยความเคารพ
10.16.29
यशोऽस्य पतितं देवि शरीरं त्ववशेषितम् ।
वियोजितश्च मणिना भ्रंशितश्चायुधं भुवि ॥ १०.१६.२९ ॥
ดูก่อนเทวี เกียรติยศของเขาได้ล่มสลายแล้ว เหลือเพียงร่างกายเท่านั้น เขาถูกพรากจากมณีของตน และอาวุธของเขาก็ตกลงสู่พื้นดิน
10.16.30
केवलानृण्यमाप्ताऽस्मि गुरुपुत्रो गुरुर्मम ।
शिरस्येतं मणिं राजा ग्रहीतुमनघोऽर्हति ॥ १०.१६.३० ॥
ข้าพเจ้าเพียงได้รับการปลดหนี้เท่านั้น โอรสของอาจารย์ก็เป็นดุจอาจารย์ของข้าพเจ้า ขอให้พระราชาผู้ปราศจากบาปรับมณีนี้ไปประดับไว้บนศีรษะเถิด
10.16.31
तं गृहीत्वा ततो राजा शिरस्येवाकरोत्तदा ।
गुरोरुच्छेषमित्येव द्रौपद्या वचनादपि ॥ १०.१६.३१ ॥
ครั้นนั้น พระราชารับมณีนั้นมา แล้วประดับไว้บนศีรษะ ทั้งในฐานะเศษแห่งอาจารย์ และตามคำของเทราปที
10.16.32
ततो दिव्यं मणिवरं शिरसा धारयन्प्रभुः ।
शुशुभे स तदा राजा सचन्द्र इव पर्वतः ॥ १०.१६.३२ ॥
ครั้นนั้น พระราชาผู้ทรงอานุภาพ ทรงสวมมณีทิพย์อันประเสริฐนั้นไว้บนศีรษะ ทรงรุ่งเรืองดุจภูเขาที่มีพระจันทร์อยู่เหนือ
10.16.33
उत्तस्थौ पुत्रशोकार्ता ततः कृष्णा मनस्विनी ।
कृष्णं चापि महाबाहुः परिपप्रच्छ धर्मराट् ॥ १०.१६.३३ ॥
ครั้นนั้น กฤษณาผู้มีใจสูงส่ง ผู้ทุกข์ทรมานด้วยความโศกถึงบุตร ได้ลุกขึ้น และพระราชาผู้ทรงแขนอันใหญ่โต ผู้เป็นราชาแห่งธรรม ก็ทรงสอบถามพระกฤษณะเช่นกัน