ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 10.17
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
10.17.1
हतेषु सर्वसैन्येषु सौप्तिकै तै रथैस्त्रिभिः ।
शोचन्युधिष्ठिरो राजा दाशार्हमिदमब्रवीत् ॥ १०.१७.१ ॥
ಎಲ್ಲ ಸೇನೆಗಳೂ ಹತವಾದಾಗ, ಆ ಮೂವರು ರಥಿಕರು ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದವರ ಮೇಲೆ ನಡೆಸಿದ ಹತ್ಯೆಯಿಂದ ದುಃಖಿತನಾದ ರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ದಾಶಾರ್ಹನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.
10.17.2
कथं नु कृष्ण पापेन क्षुद्रेण शठबुद्धिना ।
द्रौणिना निहताः सर्वे मम पुत्रा महारथाः ॥ १०.१७.२ ॥
ಕೃಷ್ಣ, ಆ ಪಾಪಿ, ಕ್ಷುದ್ರ, ವಂಚಕ ಬುದ್ಧಿಯ ದ್ರೋಣಪುತ್ರನು ನನ್ನ ಎಲ್ಲ ಮಹಾರಥ ಪುತ್ರರನ್ನು ಹೇಗೆ ಕೊಂದನು?
10.17.3
तथा कृतास्रविक्रान्ताः सङ्ग्रामेष्वपलायिनः ।
द्रुपदस्यात्मजाश्चैव द्रोणपुत्रेण पातिताः ॥ १०.१७.३ ॥
ಹಾಗೆಯೇ, ಅಸ್ತ್ರವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಪರಾಕ್ರಮಿಗಳೂ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯದವರೂ ಆದ ದ್ರುಪದನ ಪುತ್ರರೂ ದ್ರೋಣಪುತ್ರನಿಂದ ಬೀಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು.
10.17.4
यस्य द्रोणो महेष्वासो न प्रादादाहवे मुखम् ।
निजघ्ने रथिनां श्रेष्ठं धृष्टद्युम्नं कथं नु सः ॥ १०.१७.४ ॥
ಯಾವ ಮಹಾಧನುರ್ಧರ ದ್ರೋಣನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮುಖ ತೋರಿಸದೆ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲವೋ, ಅವನು ರಥಿಕರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನನ್ನು ಹೇಗೆ ಕೊಂದನು?
10.17.5
किन्नु तेन कृतं कर्म तथायुक्तं नरर्षभ ।
यदेकः समरे सर्वानवधीन्नो गुरोः सुतः ॥ १०.१७.५ ॥
ಓ ನರಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಗುರುಪುತ್ರನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನೇ ನಮ್ಮೆಲ್ಲರನ್ನೂ ಕೊಂದನಲ್ಲ, ಅವನು ಯಾವ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡಿದನು, ಅದು ಹೇಗೆ ಉದ್ದೇಶಿತವಾಗಿತ್ತು?
10.17.6
नूनं स देवदेवानामीश्वरेश्वरमव्ययम् ।
जगाम शरणं द्रौणिरेकस्तेनावधीद्बहून् ॥ १०.१७.६ ॥
ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಆ ದ್ರೋಣಪುತ್ರನು ದೇವದೇವನೂ, ಈಶ್ವರರ ಈಶ್ವರನೂ, ಅವ್ಯಯನೂ ಆದ (ಭಗವಂತನ) ಶರಣಿಗೆ ಹೋದನು; ಆ ಶರಣಾಗತಿಯ ಬಲದಿಂದಲೇ ಅವನು ಒಬ್ಬನೇ ಅನೇಕರನ್ನು ಕೊಂದನು.
10.17.7
प्रसन्नो हि महादेवो दद्यादमरतामपि ।
वीर्यं च गिरिशो दद्याद्येनेन्द्रमपि शातयेत् ॥ १०.१७.७ ॥
ಮಹಾದೇವನು ಪ್ರಸನ್ನನಾದರೆ ಅಮರತ್ವವನ್ನೂ ನೀಡಬಲ್ಲನು; ಗಿರೀಶನು ಅಂಥ ವೀರ್ಯವನ್ನು ನೀಡಬಲ್ಲನು, ಅದರಿಂದ ಇಂದ್ರನನ್ನೂ ಸಂಹರಿಸಬಹುದು.
10.17.8
वेदाहं हि महादेवं तत्त्वेन भरतर्षभ ।
यानि चास्यपुराणानि कर्माणि विविधानि च ॥ १०.१७.८ ॥
ಭರತರ್ಷಭನೇ, ನಾನು ಮಹಾದೇವನನ್ನು ತತ್ತ್ವತಃ ಬಲ್ಲೆನು; ಅವನ ಪುರಾತನ ಕರ್ಮಗಳನ್ನೂ ವಿವಿಧ ಕರ್ಮಗಳನ್ನೂ ಬಲ್ಲೆನು.
10.17.9
आदिरेष हि भूतानां मध्यमन्तश्च भारत ।
विचेष्टते जगच्चेदं सर्वमस्यैव कर्मणा ॥ १०.१७.९ ॥
ಭಾರತ, ಇವನೇ ಭೂತಗಳ ಆದಿ, ಮಧ್ಯ ಮತ್ತು ಅಂತ್ಯ; ಈ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತು ಅವನ ಕರ್ಮದಿಂದಲೇ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ.
10.17.10
एवं सिसृक्षुर्भूतानि ददर्श प्रथमं विभुः ।
पितामहोऽब्रवीच्चैनं भूतानि सृज माचिरम् ॥ १०.१७.१० ॥
ಹೀಗೆ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಬೇಕೆಂದು ಬಯಸಿದ ವಿಭು ಪಿತಾಮಹನು ಮೊದಲು ಅವನನ್ನು ಕಂಡು, "ಭೂತಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸು, ತಡ ಮಾಡಬೇಡ" ಎಂದನು.
10.17.11
हरिकेशस्तथेत्युक्वा दीर्घदर्शी तदा प्रभुः ।
दीर्घकालं तपस्तेपे मग्नोऽम्भसि महातपाः ॥ १०.१७.११ ॥
"ಹಾಗೆಯೇ ಆಗಲಿ" ಎಂದು ಹೇಳಿ ದೂರದರ್ಶಿಯಾದ ಪ್ರಭು ಹರಿಕೇಶನು ದೀರ್ಘಕಾಲ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದನು; ಮಹಾತಪಸ್ವಿಯಾದ ಅವನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ್ದನು.
10.17.12
सुमहान्तं ततः कालं प्रतीक्ष्यैनं पितामहः ।
स्रष्टारं सर्वभूतानां ससर्ज मनसाऽपरम् ॥ १०.१७.१२ ॥
ಬಹಳ ಕಾಲ ಅವನಿಗಾಗಿ ಕಾದು, ಪಿತಾಮಹನು ಸರ್ವಭೂತಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನಾಗಿ ಇನ್ನೊಬ್ಬನನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.
10.17.13
सोऽब्रवीद्वातरं दृष्ट्वा गिरिशं सुप्तमम्भसि ।
यदि मे नाग्रजोऽस्त्यन्यस्ततः स्रक्ष्याम्यहं प्रजाः ॥ १०.१७.१३ ॥
ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮಲಗಿದ್ದ ಸಹೋದರ ಗಿರೀಶನನ್ನು (ಶಿವನನ್ನು) ನೋಡಿ ಅವನು ಹೇಳಿದನು: ನನಗೆ ಹಿರಿಯ ಸಹೋದರ ಇನ್ನೊಬ್ಬನಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ನಾನು ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತೇನೆ.
10.17.14
तमब्रवीत्पिता नास्ति त्वदन्यः पुरुषोऽग्रजः ।
स्थाणुरेष जले मग्नो विस्रब्धः कुरु वै प्रजाः ॥ १०.१७.१४ ॥
ಆಗ ತಂದೆ ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: ನಿನಗಿಂತ ಹಿರಿಯ ಪುರುಷ ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ. ಈ ಸ್ಥಾಣು (ಶಿವ) ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ್ದಾನೆ; ನಿಶ್ಚಿಂತೆಯಿಂದ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸು.
10.17.15
भूतान्यन्वसृजत्सप्त दक्षः क्षिप्रं प्रजापतिः ।
यैरिमं व्यकरोत्सर्वं भूतग्रामं चतुर्विधम् ॥ १०.१७.१५ ॥
ದಕ್ಷ ಪ್ರಜಾಪತಿ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಏಳು ಬಗೆಯ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು; ಅವುಗಳಿಂದ ನಾಲ್ಕು ವಿಧದ ಈ ಸಮಸ್ತ ಜೀವಸಮೂಹವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದನು.
10.17.16
ताः सृष्टमात्राः क्षुधिताः प्रजाः सर्वाः प्रजापतिम् ।
बिभक्षयिवो राजन्सहसा प्राद्रवंस्तदा ॥ १०.१७.१६ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಹುಟ್ಟಿದ ತಕ್ಷಣವೇ ಹಸಿದ ಪ್ರಜೆಗಳೆಲ್ಲರೂ ಪ್ರಜಾಪತಿಯನ್ನು ತಿನ್ನಲು ಬಯಸಿ ಸಹಸಾ ಅವನತ್ತ ಧಾವಿಸಿದರು.
10.17.17
स भक्ष्यमाणस्त्राणार्थी पितामहमुपाद्रवत् ।
आभ्यो मां भगवांस्त्रातु वृत्तिरासां विधीयताम् ॥ १०.१७.१७ ॥
ತಿನ್ನಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಅವನು ರಕ್ಷಣೆ ಬೇಡಿ ಪಿತಾಮಹನ (ಬ್ರಹ್ಮನ) ಬಳಿ ಓಡಿ ಹೇಳಿದನು: ಭಗವಂತ, ಇವರಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು; ಇವರ ಜೀವನೋಪಾಯಕ್ಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಲಿ.
10.17.18
ततस्ताभ्यो ददावन्नमोषधीः स्थावराणि च ।
जङ्गमानि च भूतानि दुर्बलानि बलीयसाम् ॥ १०.१७.१८ ॥
ಆಗ ಅವರು ಅವರಿಗೆ ಆಹಾರವನ್ನು ನೀಡಿದರು: ಓಷಧಿಗಳನ್ನೂ, ಸ್ಥಾವರ ವಸ್ತುಗಳನ್ನೂ, ಜಂಗಮ ಜೀವಿಗಳನ್ನೂ ಕೊಟ್ಟರು; ದುರ್ಬಲರನ್ನು ಬಲಿಷ್ಠರ ಆಹಾರವಾಗಿ.
10.17.19
विहितान्नाः प्रजास्तास्तु जग्मुस्तुष्टा यथागतम् ।
ततो ववृधिरे राजन्प्रीतिमत्यः स्वयोनिषु ॥ १०.१७.१९ ॥
ಆಹಾರ ಪಡೆದ ಆ ಪ್ರಜೆಗಳು ಸಂತುಷ್ಟರಾಗಿ ಬಂದ ದಾರಿಯಲ್ಲೇ ಹಿಂತಿರುಗಿದರು. ಓ ರಾಜನೇ, ಪ್ರೀತಿತುಂಬಿದ ಅವು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಯೋನಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದವು.
10.17.20
भूतग्रामे विवृद्वे तु सृष्टे देवासुरे तदा ।
उदतिष्ठज्जलाज्ज्येष्ठः प्रजाश्चेमा ददर्श सः ॥ १०.१७.२० ॥
ಪ್ರಾಣಿಸಮೂಹ ಬೆಳೆದು, ಆಗ ದೇವ ಮತ್ತು ಅಸುರರು ಸೃಷ್ಟಿಯಾದಾಗ, ಜ್ಯೇಷ್ಠನು ನೀರಿನಿಂದ ಎದ್ದು ಈ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ಕಂಡನು.
10.17.21
बहुरूपाः प्रजाः सृष्टा विवृद्धाश्च स्वतेजसा ।
चुक्रोध बलवद्दृष्ट्वा लिङ्गं स्वं चाप्यविध्यत ॥ १०.१७.२१ ॥
ತನ್ನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಬಹುರೂಪಿ ಪ್ರಜೆಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆದಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು ಅವನು ಬಹಳ ಕೋಪಗೊಂಡನು; ತನ್ನ ಲಿಂಗವನ್ನೂ ಚುಚ್ಚಿಕೊಂಡನು.
10.17.22
तत्प्रविद्धं तथा भूमौ तथैव प्रत्यतिष्ठत ।
तमुवाचाव्ययो ब्रह्मा वचोभिः शमयन्निव ॥ १०.१७.२२ ॥
ನೆಲಕ್ಕೆ ಎಸೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಅದು ಮತ್ತೆ ಹಾಗೆಯೇ ನಿಂತಿತು. ಅವ್ಯಯನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸುವಂತೆ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.
10.17.23
किं कृतं सलिले शर्व चिरकालस्थितेन ते ।
किमर्थं चेदमुत्पाद्य लिङ्गं भूमौ प्रवेशितम् ॥ १०.१७.२३ ॥
ಓ ಶರ್ವ, ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಬಹುಕಾಲ ಇದ್ದು ನೀನು ಏನು ಮಾಡಿದೆ? ಈ ಲಿಂಗವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಿ ಏಕೆ ಭೂಮಿಯೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದೆ?
10.17.24
सोऽब्रवीज्जातसंरम्भस्तथा लोकगुरुर्गुरुम् ।
प्रजाः सृष्टाः परेणेमाः किं करिष्याम्यनेन वै ॥ १०.१७.२४ ॥
ಆಗ ಕೋಪಗೊಂಡ ಆ ಲೋಕಗುರು ಗುರುವಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: "ಈ ಪ್ರಜೆಗಳು ಇನ್ನೊಬ್ಬರಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು; ಈ ಲಿಂಗದಿಂದ ನಾನು ಏನು ಮಾಡಲಿ?"
10.17.25
प्रजाः सृष्टाः परेणेमाः प्रजार्थं मे पितामह ।
ओषध्यः परिवर्तेरन्यथैवं सततं प्रजाः ॥ १०.१७.२५ ॥
ಪರಮನಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಈ ಪ್ರಜೆಗಳು; ಓ ಪಿತಾಮಹ, ನನ್ನ ಪ್ರಜೆಗಳಿಗಾಗಿ ಈ ಓಷಧಿಗಳು ಬೇರೆಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ; ಹೀಗೆ ಪ್ರಜೆಗಳು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತಾರೆ.
10.17.26
एवमुक्त्वा स सक्रोधो जगाम विमना भवः ।
गिरेर्मुञ्जवतः पादं तपस्तप्तुं महातपाः ॥ १०.१७.२६ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಕೋಪದಿಂದ, ಮನಸ್ಸು ಕಲಕಿಕೊಂಡ ಭವ (ಶಿವ) ಮುಂಜವತ್ ಪರ್ವತದ ಬುಡಕ್ಕೆ ಹೋದನು; ಮಹಾತಪಸ್ವಿಯಾಗಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಲು.