ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 10.17
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
10.17.1
हतेषु सर्वसैन्येषु सौप्तिकै तै रथैस्त्रिभिः ।
शोचन्युधिष्ठिरो राजा दाशार्हमिदमब्रवीत् ॥ १०.१७.१ ॥
ସମସ୍ତ ସୈନ୍ୟ ନିହତ ହେବାପରେ, ସେହି ତିନି ରଥୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶୋଉଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିବାରେ ଶୋକାକୁଳ ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଦାଶାର୍ହଙ୍କୁ ଏହା କହିଲେ ।
10.17.2
कथं नु कृष्ण पापेन क्षुद्रेण शठबुद्धिना ।
द्रौणिना निहताः सर्वे मम पुत्रा महारथाः ॥ १०.१७.२ ॥
ହେ କୃଷ୍ଣ, ସେହି ପାପୀ, କ୍ଷୁଦ୍ର ଓ ଛଳବୁଦ୍ଧି ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର କିପରି ମୋର ସମସ୍ତ ମହାରଥୀ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କଲା?
10.17.3
तथा कृतास्रविक्रान्ताः सङ्ग्रामेष्वपलायिनः ।
द्रुपदस्यात्मजाश्चैव द्रोणपुत्रेण पातिताः ॥ १०.१७.३ ॥
ସେହିପରି, ଅସ୍ତ୍ରବିଦ୍ୟାରେ ନିପୁଣ ଓ ଯୁଦ୍ଧରୁ ପଳାୟନ ନକରୁଥିବା ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପତିତ ହେଲେ ।
10.17.4
यस्य द्रोणो महेष्वासो न प्रादादाहवे मुखम् ।
निजघ्ने रथिनां श्रेष्ठं धृष्टद्युम्नं कथं नु सः ॥ १०.१७.४ ॥
ଯେଉଁ ମହାଧନୁର୍ଧର ଦ୍ରୋଣ ଯୁଦ୍ଧରେ ମୁହଁ ଫେରାଇ ନ ଥିଲେ, ସେ ରଥୀଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ କିପରି ହତ୍ୟା କଲେ?
10.17.5
किन्नु तेन कृतं कर्म तथायुक्तं नरर्षभ ।
यदेकः समरे सर्वानवधीन्नो गुरोः सुतः ॥ १०.१७.५ ॥
ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଗୁରୁପୁତ୍ର ଯୁଦ୍ଧରେ ଏକାକୀ ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କଲା, ସେ କଣ କର୍ମ କଲା, ତାହା କେତେ ଉପଯୁକ୍ତ ଥିଲା?
10.17.6
नूनं स देवदेवानामीश्वरेश्वरमव्ययम् ।
जगाम शरणं द्रौणिरेकस्तेनावधीद्बहून् ॥ १०.१७.६ ॥
ନିଶ୍ଚୟ ସେହି ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ଦେବଦେବ, ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ଈଶ୍ୱର, ଅବ୍ୟୟ (ଭଗବାନଙ୍କ) ଶରଣରେ ଯାଇଥିଲା; ସେହି ଶରଣର ବଳରେ ସେ ଏକାକୀ ବହୁଳଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କଲା।
10.17.7
प्रसन्नो हि महादेवो दद्यादमरतामपि ।
वीर्यं च गिरिशो दद्याद्येनेन्द्रमपि शातयेत् ॥ १०.१७.७ ॥
ମହାଦେବ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ ଅମରତ୍ୱ ମଧ୍ୟ ଦେଇପାରନ୍ତି; ଗିରୀଶ ଏପରି ବୀର୍ଯ୍ୟ ଦେଇପାରନ୍ତି ଯଦ୍ୱାରା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ବଧ କରାଯାଇପାରେ।
10.17.8
वेदाहं हि महादेवं तत्त्वेन भरतर्षभ ।
यानि चास्यपुराणानि कर्माणि विविधानि च ॥ १०.१७.८ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ମହାଦେବଙ୍କୁ ତତ୍ତ୍ୱତଃ ଜାଣେ; ତାଙ୍କର ପୁରାତନ ଓ ବିବିଧ କର୍ମସବୁ ମଧ୍ୟ ଜାଣେ।
10.17.9
आदिरेष हि भूतानां मध्यमन्तश्च भारत ।
विचेष्टते जगच्चेदं सर्वमस्यैव कर्मणा ॥ १०.१७.९ ॥
ହେ ଭାରତ, ଏହି ହିଁ ଭୂତଗଣଙ୍କର ଆଦି, ମଧ୍ୟ ଓ ଅନ୍ତ; ଏହି ସମଗ୍ର ଜଗତ ତାଙ୍କ କର୍ମରେ ହିଁ ଚେଷ୍ଟା କରେ।
10.17.10
एवं सिसृक्षुर्भूतानि ददर्श प्रथमं विभुः ।
पितामहोऽब्रवीच्चैनं भूतानि सृज माचिरम् ॥ १०.१७.१० ॥
ଏହିପରି ଭୂତଗଣଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରିଥିବା ବିଭୁ ପିତାମହ ପ୍ରଥମେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ — "ଭୂତସବୁ ସୃଷ୍ଟି କର, ବିଳମ୍ବ କର ନାହିଁ।"
10.17.11
हरिकेशस्तथेत्युक्वा दीर्घदर्शी तदा प्रभुः ।
दीर्घकालं तपस्तेपे मग्नोऽम्भसि महातपाः ॥ १०.१७.११ ॥
"ସେହିପରି ହେଉ" ବୋଲି କହି ଦୂରଦର୍ଶୀ ପ୍ରଭୁ ହରିକେଶ ଦୀର୍ଘକାଳ ତପସ୍ୟା କଲେ; ମହାତପସ୍ୱୀ ସେ ଜଳରେ ମଗ୍ନ ରହିଲେ।
10.17.12
सुमहान्तं ततः कालं प्रतीक्ष्यैनं पितामहः ।
स्रष्टारं सर्वभूतानां ससर्ज मनसाऽपरम् ॥ १०.१७.१२ ॥
ବହୁତ ସମୟ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଅପେକ୍ଷା କରି ପିତାମହ ସର୍ବଭୂତଙ୍କ ସ୍ରଷ୍ଟାରୂପେ ଅନ୍ୟ ଜଣକୁ ମନ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି କଲେ।
10.17.13
सोऽब्रवीद्वातरं दृष्ट्वा गिरिशं सुप्तमम्भसि ।
यदि मे नाग्रजोऽस्त्यन्यस्ततः स्रक्ष्याम्यहं प्रजाः ॥ १०.१७.१३ ॥
ଜଳରେ ଶୋଇଥିବା ଭାଇ ଗିରୀଶ (ଶିବ)ଙ୍କୁ ଦେଖି ସେ କହିଲେ: ଯଦି ମୋର ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଭାଇ ଆଉ କେହି ନାହାଁନ୍ତି, ତେବେ ମୁଁ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କରିବି।
10.17.14
तमब्रवीत्पिता नास्ति त्वदन्यः पुरुषोऽग्रजः ।
स्थाणुरेष जले मग्नो विस्रब्धः कुरु वै प्रजाः ॥ १०.१७.१४ ॥
ତେବେ ପିତା ତାଙ୍କୁ କହିଲେ: ତୁମଠାରୁ ବଡ଼ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ପୁରୁଷ ନାହାଁନ୍ତି। ଏହି ସ୍ଥାଣୁ (ଶିବ) ଜଳରେ ମଗ୍ନ ହୋଇଛନ୍ତି; ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ହୋଇ ତୁମେ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କର।
10.17.15
भूतान्यन्वसृजत्सप्त दक्षः क्षिप्रं प्रजापतिः ।
यैरिमं व्यकरोत्सर्वं भूतग्रामं चतुर्विधम् ॥ १०.१७.१५ ॥
ଦକ୍ଷ ପ୍ରଜାପତି ଶୀଘ୍ର ସାତ ପ୍ରକାର ଭୂତ ସୃଷ୍ଟି କଲେ; ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେ ଚାରି ପ୍ରକାରର ଏହି ସମୁଦାୟ ଭୂତସମୂହକୁ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ କଲେ।
10.17.16
ताः सृष्टमात्राः क्षुधिताः प्रजाः सर्वाः प्रजापतिम् ।
बिभक्षयिवो राजन्सहसा प्राद्रवंस्तदा ॥ १०.१७.१६ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ସୃଷ୍ଟି ହେବାମାତ୍ରେ କ୍ଷୁଧିତ ସମସ୍ତ ପ୍ରଜା ପ୍ରଜାପତିଙ୍କୁ ଭକ୍ଷଣ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି ସହସା ତାଙ୍କ ଉପରେ ଧାଇଁଲେ।
10.17.17
स भक्ष्यमाणस्त्राणार्थी पितामहमुपाद्रवत् ।
आभ्यो मां भगवांस्त्रातु वृत्तिरासां विधीयताम् ॥ १०.१७.१७ ॥
ଭକ୍ଷିତ ହେଉଥିବା ସେ ତ୍ରାଣ ଚାହିଁ ପିତାମହ (ବ୍ରହ୍ମା)ଙ୍କ ନିକଟକୁ ଧାଇଁ ଗଲେ ଓ କହିଲେ: ଭଗବନ୍, ଏମାନଙ୍କଠାରୁ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ; ଏମାନଙ୍କ ଜୀବିକାର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଉ।
10.17.18
ततस्ताभ्यो ददावन्नमोषधीः स्थावराणि च ।
जङ्गमानि च भूतानि दुर्बलानि बलीयसाम् ॥ १०.१७.१८ ॥
ତେବେ ସେ ସେମାନଙ୍କୁ ଅନ୍ନ ଦେଲେ: ଔଷଧି, ସ୍ଥାବର ବସ୍ତୁ ଏବଂ ଜଙ୍ଗମ ଭୂତମାନ ମଧ୍ୟ ଦେଲେ; ଦୁର୍ବଳମାନଙ୍କୁ ବଳବାନମାନଙ୍କର ଆହାର କରି।
10.17.19
विहितान्नाः प्रजास्तास्तु जग्मुस्तुष्टा यथागतम् ।
ततो ववृधिरे राजन्प्रीतिमत्यः स्वयोनिषु ॥ १०.१७.१९ ॥
ଭୋଜନ ପାଇ ସେହି ପ୍ରଜାମାନେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ଯେଉଁଠୁ ଆସିଥିଲେ ସେଠିକୁ ଫେରିଗଲେ। ହେ ରାଜନ୍, ପ୍ରୀତିପୂର୍ଣ୍ଣ ସେମାନେ ନିଜ ନିଜ ଯୋନିରେ ବଢ଼ିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
10.17.20
भूतग्रामे विवृद्वे तु सृष्टे देवासुरे तदा ।
उदतिष्ठज्जलाज्ज्येष्ठः प्रजाश्चेमा ददर्श सः ॥ १०.१७.२० ॥
ପ୍ରାଣୀସମୂହ ବଢ଼ିଲେ ଓ ସେତେବେଳେ ଦେବ ଓ ଅସୁର ସୃଷ୍ଟି ହେଲେ, ସେତେବେଳେ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଜଳରୁ ଉଠି ଏହି ପ୍ରଜାମାନଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
10.17.21
बहुरूपाः प्रजाः सृष्टा विवृद्धाश्च स्वतेजसा ।
चुक्रोध बलवद्दृष्ट्वा लिङ्गं स्वं चाप्यविध्यत ॥ १०.१७.२१ ॥
ନିଜ ତେଜରେ ବହୁରୂପ ପ୍ରଜା ସୃଷ୍ଟି ଓ ବୃଦ୍ଧି ହେବାର ଦେଖି ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହେଲେ; ନିଜ ଲିଙ୍ଗକୁ ମଧ୍ୟ ବିନ୍ଧିଦେଲେ।
10.17.22
तत्प्रविद्धं तथा भूमौ तथैव प्रत्यतिष्ठत ।
तमुवाचाव्ययो ब्रह्मा वचोभिः शमयन्निव ॥ १०.१७.२२ ॥
ଭୂମିରେ ପକାଯାଇ ସେ ପୁଣି ସେହିପରି ଠିଆ ହେଲା। ଅବ୍ୟୟ ବ୍ରହ୍ମା ଯେପରି ଶାନ୍ତ କରୁଥିବା ପରି ବାକ୍ୟରେ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
10.17.23
किं कृतं सलिले शर्व चिरकालस्थितेन ते ।
किमर्थं चेदमुत्पाद्य लिङ्गं भूमौ प्रवेशितम् ॥ १०.१७.२३ ॥
ହେ ଶର୍ବ, ଜଳରେ ଦୀର୍ଘକାଳ ରହି ତୁମେ କ'ଣ କଲ? ଏହି ଲିଙ୍ଗକୁ ସୃଷ୍ଟି କରି କାହିଁକି ଭୂମିରେ ପ୍ରବେଶ କରାଇଲ?
10.17.24
सोऽब्रवीज्जातसंरम्भस्तथा लोकगुरुर्गुरुम् ।
प्रजाः सृष्टाः परेणेमाः किं करिष्याम्यनेन वै ॥ १०.१७.२४ ॥
ତେବେ କ୍ରୋଧରେ ଭରିଯାଇଥିବା ସେହି ଲୋକଗୁରୁ ଗୁରୁଙ୍କୁ କହିଲେ: "ଏହି ପ୍ରଜାମାନେ ଅନ୍ୟ କାହାଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟ; ଏହି ଲିଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ କ'ଣ କରିବି?"
10.17.25
प्रजाः सृष्टाः परेणेमाः प्रजार्थं मे पितामह ।
ओषध्यः परिवर्तेरन्यथैवं सततं प्रजाः ॥ १०.१७.२५ ॥
ପରମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟ ଏହି ପ୍ରଜାମାନେ; ହେ ପିତାମହ, ମୋ ପ୍ରଜାଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ଔଷଧିମାନେ ଅନ୍ୟଥା ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହେବେ; ଏହିପରି ପ୍ରଜାମାନେ ନିରନ୍ତର ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହେବେ।
10.17.26
एवमुक्त्वा स सक्रोधो जगाम विमना भवः ।
गिरेर्मुञ्जवतः पादं तपस्तप्तुं महातपाः ॥ १०.१७.२६ ॥
ଏହିପରି କହି, କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ମନରେ ବିଚଳିତ ଭବ (ଶିବ) ମୁଞ୍ଜବତ ପର୍ବତର ପାଦଦେଶକୁ ଗଲେ; ମହାତପସ୍ୱୀ ହୋଇ ତପସ୍ୟା କରିବାକୁ।