ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 10.18
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
10.18.1
ततो देवयुगेऽतीते देवा वै समकल्पयन् ।
यज्ञवेदप्रमाणेन विधिवद्यष्टुमीप्सवः
तस्यायमाद्यः श्लोकः ।
हते दुर्योधने चैव हते सैन्ये च सर्वशः।
धृतराष्ट्रो महाराज श्रुत्वा किमकरोन्मुने ॥ १०.१८.१ ॥
ಆಗ ದೇವಯುಗ ಕಳೆದ ನಂತರ ದೇವತೆಗಳು ಯಜ್ಞವೇದದ ಪ್ರಮಾಣದಂತೆ ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಯಜಿಸಲು ಬಯಸಿ ಸಿದ್ಧತೆ ಮಾಡಿದರು. ಇದರ ಮೊದಲ ಶ್ಲೋಕ ಹೀಗಿದೆ: ದುರ್ಯೋಧನನು ಹತನಾದಾಗ ಮತ್ತು ಸೇನೆಯೆಲ್ಲ ಎಲ್ಲೆಡೆ ನಾಶವಾದಾಗ, ಓ ಮಹಾರಾಜ, ಓ ಮುನಿಯೇ, ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನು ಏನು ಮಾಡಿದನು?
10.18.2
कल्पयामासुरथ ते साधनानि हवींषि च ।
भागार्हा देवताश्चैव यज्ञियं द्रव्यमेव च ॥ १०.१८.२ ॥
ನಂತರ ಅವರು ಸಾಧನಗಳನ್ನು, ಹವಿಸ್ಸುಗಳನ್ನು, ಪಾಲಿಗೆ ಅರ್ಹರಾದ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ದ್ರವ್ಯವನ್ನೂ ಏರ್ಪಡಿಸಿದರು.
10.18.3
ता वै रुद्रमजानन्त्यो याथातथ्येन देवताः ।
नाकल्पयन्त देवस्य स्थाणोर्भागं नराधिप ॥ १०.१८.३ ॥
ಆ ದೇವತೆಗಳು ರುದ್ರನನ್ನು ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ತಿಳಿಯದ ಕಾರಣ, ಓ ನರಾಧಿಪ, ಸ್ಥಾಣು ದೇವನಿಗೆ ಭಾಗವನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಲಿಲ್ಲ.
10.18.4
सोऽकल्प्यमाने भागे तु कृत्तिवासा मखेऽमरैः ।
तपसा यज्ञमन्विच्छन्धनुरादौ ससर्ज ह ॥ १०.१८.४ ॥
ಅವನಿಗೆ ಭಾಗವನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸದಿದ್ದಾಗ, ಕೃತ್ತಿವಾಸನು ಆ ದೇವತೆಗಳ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಮೊದಲು ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.
10.18.5
लोकयज्ञः क्रियायज्ञो गृहयज्ञः सनातनः ।
पञ्चभूतनृयज्ञश्च जज्ञे सर्वमिदं जगत् ॥ १०.१८.५ ॥
ಲೋಕಯಜ್ಞ, ಕ್ರಿಯಾಯಜ್ಞ, ಸನಾತನ ಗೃಹಯಜ್ಞ, ಪಂಚಭೂತ ಮತ್ತು ನೃಯಜ್ಞ — ಇವುಗಳಿಂದಲೇ ಈ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತು ಉದ್ಭವಿಸಿತು.
10.18.6
लोकयज्ञैर्नृयज्ञैश्च कपर्दी विदधे धनुः ।
धनुः सृष्टमभूत्तस्य षष्टिकिष्कुप्रमाणतः ॥ १०.१८.६ ॥
ಲೋಕಯಜ್ಞ ಮತ್ತು ನೃಯಜ್ಞಗಳಿಂದ ಕಪರ್ದಿ (ಶಿವ) ಧನುಸ್ಸನ್ನು ರಚಿಸಿದನು. ಅವನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಆ ಧನುಸ್ಸು ಅರವತ್ತು ಕಿಷ್ಕು ಪ್ರಮಾಣದ್ದಾಯಿತು.
10.18.7
वषट्कारोऽभवज्ज्या तु धनुषस्तस्य भारत ।
यज्ञाङ्गानि च चत्वारि तस्य सन्नहनेऽभवन् ॥ १०.१८.७ ॥
ಭಾರತ, ಆ ಧನುಸ್ಸಿನ ಹೆದೆಯು ವಷಟ್ಕಾರವಾಯಿತು; ಅದರ ಸಜ್ಜಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞಾಂಗಗಳು ನಾಲ್ಕು ಆದವು.
10.18.8
ततः क्रुद्धो महादेवस्दुपादाय कार्मुकम् ।
आजगामाथ तत्रैव यत्र देवाः समीजिरे ॥ १०.१८.८ ॥
ಆಗ ಕ್ರುದ್ಧನಾದ ಮಹಾದೇವನು ಆ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು, ದೇವತೆಗಳು ಸೇರಿದ್ದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೇ ಬಂದನು.
10.18.9
तमात्कार्मुकं दृष्ट्वा ब्रह्मचारिणमव्ययम् ।
विव्यथे पृथिवी देवी पर्वताश्च चकम्पिरे ॥ १०.१८.९ ॥
ಆ ಅವ್ಯಯ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಯ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ನೋಡಿ ಭೂದೇವಿ ನೊಂದಳು; ಪರ್ವತಗಳು ನಡುಗಿದವು.
10.18.10
न ववौ पवनश्चैव नाग्निर्जज्वाल वैधितः ।
व्यभ्रमच्चापि संविग्नं दिवि नक्षत्रमण्डलम् ॥ १०.१८.१० ॥
ಗಾಳಿ ಬೀಸಲಿಲ್ಲ, ಬೆಂಕಿ ಉರಿಯಲಿಲ್ಲ—ಅದು ಚುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಂತಾಯಿತು; ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ನಕ್ಷತ್ರಮಂಡಲವೂ ಕಳವಳಗೊಂಡು ಅಲೆಯಿತು.
10.18.11
न बभौ भास्करश्चापि सोमः श्रीमुक्तमण्डलः ।
तिमिरेणाकुलं सर्वमाकाशं चाभवृद्वृतम् ॥ १०.१८.११ ॥
ಸೂರ್ಯನು ಹೊಳೆಯಲಿಲ್ಲ, ಚಂದ್ರನೂ ತನ್ನ ಕಾಂತಿಮಂಡಲದೊಂದಿಗೆ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ; ಕತ್ತಲೆಯಿಂದ ವ್ಯಾಕುಲಗೊಂಡು ಆಕಾಶವೆಲ್ಲ ಆವೃತವಾಯಿತು.
10.18.12
अभिभूतास्ततो देवा विषयान्न प्रजज्ञिरे ।
न प्रत्यभाच्च यज्ञः स देवतास्त्रेसिरे तथा ॥ १०.१८.१२ ॥
ಆಗ ದೇವತೆಗಳು ಅಭಿಭೂತರಾದರು; ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಅರಿಯಲಿಲ್ಲ; ಯಜ್ಞವೂ ಹೊಳೆಯಲಿಲ್ಲ; ದೇವತೆಗಳೂ ಹಾಗೆಯೇ ಭಯಗೊಂಡರು.
10.18.13
ततः स यज्ञं विव्याध रौद्रेण हृदि पत्रिणा ।
अपक्रान्स्ततो यज्ञो मृगो भूत्वा सपावकः ॥ १०.१८.१३ ॥
ಆಗ ಅವನು ಭಯಂಕರ ಬಾಣದಿಂದ ಯಜ್ಞದ ಹೃದಯವನ್ನು ಹೊಡೆದನು. ಆಗ ಯಜ್ಞವು ಜಿಂಕೆಯಾಗಿ ಬೆಂಕಿಯೊಂದಿಗೆ ಓಡಿಹೋಯಿತು.
10.18.14
स तु तेनैव रूपेण दिविस्थो वै व्यराजत ।
अन्वीयमानो रुद्रेण युधिष्ठिर नभस्तले ॥ १०.१८.१४ ॥
ಅವನು ಅದೇ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಬೆಳಗಿದನು. ಯುಧಿಷ್ಠಿರನೇ, ರುದ್ರನು ಅವನನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.
10.18.15
अपक्रान्ते ततो यज्ञे संज्ञा न प्रत्यभात्सुरान् ।
नष्टसंज्ञेषु देवेषु न प्राज्ञायत किञ्चन ॥ १०.१८.१५ ॥
ಯಜ್ಞವು ಓಡಿಹೋದಾಗ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಮರಳಲಿಲ್ಲ. ಪ್ರಜ್ಞೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಏನೂ ತಿಳಿಯಲಿಲ್ಲ.
10.18.16
त्र्यम्बकः सवितुर्बाहू भगस्य नयने तथा ।
पूष्णश्च दशनान्क्रुद्धो धनुष्कोट्या व्यशातयत् ॥ १०.१८.१६ ॥
ತ್ರ್ಯಂಬಕನು ಕ್ರುದ್ಧನಾಗಿ ಸವಿತೃವಿನ ಎರಡು ತೋಳುಗಳನ್ನು, ಭಗನ ಎರಡು ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಪೂಷನ ಹಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಬಿಲ್ಲಿನ ತುದಿಯಿಂದ ಮುರಿದನು.
10.18.17
प्राद्रवन् ततो देवा यज्ञाङ्गानि च सर्वशः ।
केचित्तत्रैव घूर्णन्तो गतासव इवाभवन् ॥ १०.१८.१७ ॥
ಆಗ ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಯಜ್ಞದ ಅಂಗಗಳು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಓಡಿದವು. ಕೆಲವರು ಅಲ್ಲೇ ತಿರುಗುತ್ತಾ ಪ್ರಾಣವಿಲ್ಲದವರಂತೆ ಆದರು.
10.18.18
स तु विद्राव्य तत्सर्वं शितिकम्ठोऽवहस्य च ।
अवष्टभ्य धनुष्कोटिं रुरोध विबुधांस्ततः ॥ १०.१८.१८ ॥
ಆಗ ನೀಲಕಂಠನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಚದುರಿಸಿ, ನಗುತ್ತಾ ಬಿಲ್ಲಿನ ತುದಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ದೇವತೆಗಳನ್ನು ತಡೆದನು.
10.18.19
ततो वागमरैरुक्ता ज्यां तस्य धनुषोऽच्छिनत् ।
अथ तत्सहसा राजंश्छिन्नज्यं विस्फुरद्धनुः ॥ १०.१८.१९ ॥
ಆಗ ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಮಾತು ಕೇಳಿಬಂತು; ಅವರು ಅವನ ಬಿಲ್ಲಿನ ಹೆದೆಯನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದರು. ಓ ರಾಜನೇ, ಹೆದೆ ಕತ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ಬಿಲ್ಲು ಒಮ್ಮೆಲೇ ನಡುಗಲಾರಂಭಿಸಿತು.
10.18.20
ततो विधनुषं देवा देवश्रेष्ठमुपागमन् ।
शरणं सह यज्ञेन प्रसादं चाकरोत्प्रभुः ॥ १०.१८.२० ॥
ಆಗ ಬಿಲ್ಲಿಲ್ಲದ ಆ ದೇವಶ್ರೇಷ್ಠನ ಬಳಿಗೆ ದೇವತೆಗಳು ಬಂದರು. ಅವರು ಯಜ್ಞದೊಂದಿಗೆ ಶರಣಾದರು; ಪ್ರಭುವು ಕೃಪೆ ತೋರಿದನು.
10.18.21
ततः प्रसन्नो भगवान्प्रास्यत्कोपं जलाशये ।
स जलं पावको भूत्वा शोषयत्यनिशं प्रभो ॥ १०.१८.२१ ॥
ನಂತರ ಪ್ರಸನ್ನನಾದ ಭಗವಂತನು ತನ್ನ ಕೋಪವನ್ನು ಜಲಾಶಯದಲ್ಲಿ ಎಸೆದನು. ಆ ಕೋಪವು ಬೆಂಕಿಯಾಗಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ನೀರನ್ನು ಒಣಗಿಸುತ್ತಿದೆ, ಓ ಪ್ರಭೂ.
10.18.22
भगस्य नयने चैव बाहू च सवितुस्तथा ।
प्रादात्पूष्णश्च दशनान्पुनर्यज्ञांश्च पाण्डव ॥ १०.१८.२२ ॥
ಭಗನ ಎರಡು ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು, ಸವಿತೃವಿನ ಎರಡು ಬಾಹುಗಳನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ಕೊಟ್ಟನು. ಪೂಷನ ಹಲ್ಲುಗಳನ್ನು, ಓ ಪಾಂಡವ, ಯಜ್ಞಗಳನ್ನೂ ಮತ್ತೆ ಕೊಟ್ಟನು.
10.18.23
ततः सुस्थमिदं सर्वं बभूव पुनरेव हि ।
सर्वाणि च हवींष्यस्य देवा भागमकल्पयन् ॥ १०.१८.२३ ॥
ಆಗ ಇದೆಲ್ಲವೂ ಮತ್ತೆ ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಯಿತು. ಎಲ್ಲ ಹವಿಸ್ಸುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ದೇವತೆಗಳು ಅವನಿಗೆ ಭಾಗವನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದರು.
10.18.24
तस्मिन्क्रुद्धेऽभवत्सर्वमसुस्थं भुवनं प्रभो ।
प्रसन्ने च पुनः सुस्थं जगद्भवति भारत ॥ १०.१८.२४ ॥
ಅವನು ಕೋಪಗೊಂಡಾಗ ಇಡೀ ಲೋಕ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತವಾಯಿತು, ಓ ಪ್ರಭೂ. ಅವನು ಪ್ರಸನ್ನನಾದಾಗ ಜಗತ್ತು ಮತ್ತೆ ಸುಸ್ಥಿರವಾಗುತ್ತದೆ, ಓ ಭಾರತ.
10.18.25
ततस्ते निहताः सर्वे तव पुत्रा महारथाः ।
अन्ये च बहवः शूराः पाञ्चालस्य पदानुगाः ॥ १०.१८.२५ ॥
ನಂತರ ನಿನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಮಹಾರಥ ಪುತ್ರರು ಹತರಾದರು; ಪಾಂಚಾಲನ ಪದಾತಿ ಅನುಯಾಯಿಗಳಾದ ಇತರ ಅನೇಕ ಶೂರರೂ ಹತರಾದರು.
10.18.26
न तन्मनसि कर्व्यं न च तद्द्रौणिना कृतम् ।
महादेवप्रसादः स कुरुकार्यमनन्तरम् ॥ १०.१८.२६ ॥
ಅದು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಕಾರ್ಯವಲ್ಲ, ದ್ರೌಣಿ ಮಾಡಿದ್ದೂ ಅಲ್ಲ. ಅದು ನಂತರ ಮಹಾದೇವನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಕುರುಕಾರ್ಯವಾಯಿತು.