Mahābhārata · Adhyāya 10.4
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
10.4.1
दिष्ट्या ते प्रतिकर्तव्ये मतिर्जातेयमच्युत ।
न त्वां वारयितुं शक्तो वज्रपाणिरपि स्वयम् ॥ १०.४.१ ॥
Fortunately, this resolve to retaliate has arisen in you, O unfallen one. Not even Indra, wielder of the thunderbolt, could himself restrain you.
10.4.2
अनुयास्यावहे त्वां तु प्रभाते सहितावुभौ ।
अद्य रात्रौ विश्रमस्व विमुक्तकवचध्वजः ॥ १०.४.२ ॥
At dawn we two together shall follow you. Tonight, with your armour and banner laid aside, take your rest.
10.4.3
अहं त्वामनुयास्यामि कृतवर्मा च सात्वतः ।
परानभिमुखं यान्तं रथावास्थाय दंशितौ ॥ १०.४.३ ॥
I and Kṛtavarman the Sātvata will follow you, mounted on the chariot and armoured, as you go not turning toward the enemy.
10.4.4
आवाभ्यां सहितः शत्रूञ्श्वो निहन्ता समागमे ।
विक्रम्य रथिनां श्रेष्ठ पाञ्चालान्सपदानुगान् ॥ १०.४.४ ॥
Together with us two, tomorrow in the encounter you will slay the enemies. O best of chariot-warriors, by your valour you will slay the Pāñcālas together with their followers and footmen.
10.4.5
शक्तस्त्वमसि विक्रम्य विश्रमस्व निशामिमाम् ।
चिरं ते जाग्रतस्तात स्वप तावन्निशामिमाम् ॥ १०.४.५ ॥
You are able, having exerted your valour. Rest this night. Dear one, you have been awake a long time; sleep now through this night.
10.4.6
विश्रान्तश्च विनिद्रश्च स्वस्थचित्तश्च मानद ।
समेत्य समरे शत्रून्वधिष्यसि न संशयः ॥ १०.४.६ ॥
Having rested, free from drowsiness, with a composed mind, O giver of honour, you will meet the enemies in battle and slay them; there is no doubt.
10.4.7
न हि त्वां रथिनां श्रेष्ठं प्रगृहीतवरायुधम् ।
जेतुमुत्सहते कश्चिदपि देवेषु पावकिः ॥ १०.४.७ ॥
Indeed, no one, even among the gods, would dare to conquer you, best of chariot-warriors, wielder of excellent weapons, son of Pāvaka.
10.4.8
कृपेण सहितं यान्तं गुप्तं च कृतवर्मणा ।
को द्रौणिं युधि संरब्धं योधयेदपि देवराट् ॥ १०.४.८ ॥
Who could fight against Drauṇi, enraged in battle, going with Kṛpa and protected by Kṛtavarman, even if he were the king of the gods?
10.4.9
ते वयं निशि विश्रान्ता विनिद्रा विगतज्वराः ।
प्रभातायां रजन्यां वै निहनिष्याम शात्रवान् ॥ १०.४.९ ॥
We have rested in the night, free from sleep and fever; when the night has turned to dawn, we shall surely slay the enemies.
10.4.10
तव ह्यस्त्राणि दिव्यानि मम चैव न संशयः ।
सात्वतोपि महेष्वासो नित्यं युद्धेषु कोविदः ॥ १०.४.१० ॥
Your divine weapons and mine are indeed there, without doubt; and Sātvata, the great archer, is always skilled in battles.
10.4.11
ते वयं सहितास्तात सर्वाञ्शत्रून्समागतान् ।
प्रसह्य समरे हत्वा प्रीतिं प्राप्स्याम पुष्कलाम् ॥ १०.४.११ ॥
Dear son, together we shall forcibly slay all the enemies who have gathered in battle, and obtain abundant joy.
10.4.12
विश्रमस्व त्वमव्यग्रः स्वप चेमां निशां सुखम् ।
अहं च कृतवर्मा च प्रभाते त्वां नरोत्तमम् ॥ १०.४.१२ ॥
Rest without worry, sleep comfortably this night; Kṛtavarman and I will wake you at dawn, best of men.
10.4.13
अनुयास्याव सहितौ धन्विनौ परतापनौ ।
रथिनं त्वरया यान्तं रथमास्थाय दंशितौ ॥ १०.४.१३ ॥
Both of us, archers and scorchers of foes, armored and mounted on the chariot, will follow the charioteer who goes in haste.
10.4.14
स गत्वा शिबिरं तेषां नाम विश्राव्य चाहवे ।
ततः कर्ताऽसि शत्रूणां युध्यतां कदनं महत् ॥ १०.४.१४ ॥
Having gone to their camp and proclaimed your name in battle, you will then carry out a great slaughter of the enemies who fight.
10.4.15
कृत्वा च कदनं तेषां प्रभाते विमलेऽहनि ।
विहरस्व यथा शक्रः सूदयित्वा महासुरान् ॥ १०.४.१५ ॥
Having made a slaughter of them at the clear dawn of day, you shall rejoice as Indra rejoices after slaying the great asuras.
10.4.16
त्वं हि शक्तो रणे जेतुं पाञ्चालानां वरूथिनीम् ।
दैत्यसेनामिव क्रुद्धः सर्वदानवसूदनः ॥ १०.४.१६ ॥
You are indeed able in battle to conquer the host of the Pāñcālas, as one enraged, the destroyer of all the dānavas, conquers the army of the daityas.
10.4.17
मया त्वां सहितं सङ्ख्ये गुप्तं च कृतवर्मणा ।
न सहेत विभुः साक्षाद्वज्रपाणिरपि स्वयम् ॥ १०.४.१७ ॥
Protected by me and by Kṛtavarman, and in battle together with me, you could not be withstood even by the mighty one himself, the thunderbolt-handed lord.
10.4.18
न चाहं समरे तात कृतवर्मा न चैव हि ।
अनिर्जित्य रणे पाण्डूनपयास्यामि कर्हिचित् ॥ १०.४.१८ ॥
Dear one, neither I nor Kṛtavarman will ever withdraw from battle without first conquering the Pāṇḍavas.
10.4.19
हत्वा च समरे क्षुद्रान्पाञ्चालान्पाण्डुभिः सह ।
निवर्तिष्यामहे सर्वे हता वा स्वर्गगा वयम् ॥ १०.४.१९ ॥
Having slain the base Pañcālas together with the Pāṇḍavas in battle, we shall all return, or, slain, we shall go to heaven.
10.4.20
सर्वोपायैः सहायास्ते प्रभाते वयमाहवे ।
सत्यमेतन्महाबाहो प्रब्रवीमि तवानघ ॥ १०.४.२० ॥
By every means we, your allies, will be in battle at dawn. This is the truth, I tell you, O mighty-armed one, O sinless one.
10.4.21
एवमुक्तस्ततो द्रौणिक्रमातुलेन हितं वचः ।
अब्रवीन्मातुलं राजन्क्रोधादुद्वृत्य लोचने ॥ १०.४.२१ ॥
Thus addressed with those beneficial words by his maternal uncle Kṛpa, O king, the son of Droṇa, rolling his eyes in anger, spoke to his uncle.
10.4.22
आतुरस्य कुतो निद्रा नरस्यामर्षितस्य च ।
अर्थांश्चिन्तयतश्चापि कामयानस्य वा पुनः ॥ १०.४.२२ ॥
For one afflicted, for a man enraged, for one pondering matters, or again for one who desires, how can there be sleep?
10.4.23
तदिदं समनुप्राप्तं पश्य मेऽद्य चतुष्टयम् ।
यस्य भागश्चतुर्थो मे स्वप्नमह्नाय नाशयेत् ॥ १०.४.२३ ॥
Behold, this fourfold affliction has now come upon me today; a fourth part of it alone would destroy my sleep by day.
10.4.24
किं नाम दुःखं लोकेऽस्मिन्पितुर्वधमनुस्मरन् ।
हृदयं निर्दहन्मेऽद्य रात्र्यहानि न शाम्यति ॥ १०.४.२४ ॥
What sorrow in this world compares to remembering my father's slaying? My heart burns today, and it is not calmed, night or day.
10.4.25
यथा च निहतः पापैः पिता मम विशेषतः ।
प्रत्यक्षमपि ते सर्वं तन्मे मर्माणि कृन्तति ॥ १०.४.२५ ॥
As my father was slain by the wicked, and especially so—all of it before your very eyes—that memory cuts into my vital parts.
10.4.26
कथं हि मादृशो लोके मुहूर्तमपि जीवति ।
द्रोणहन्तेति यद्वाचः पाञ्चालानां शृणोम्यहम् ॥ १०.४.२६ ॥
How can a man like me live even a moment in this world, when I hear the Pāñcālas' words, 'the slayer of Droṇa'?
10.4.27
धृष्टद्युम्नमहत्वा तु नादं जीवितुमुत्सहे ।
स मे पितुर्वधाद्वध्यः पाञ्चाला ये च सङ्गताः ॥ १०.४.२७ ॥
Without slaying Dhṛṣṭadyumna I have no will to live. For the killing of my father, he and the Pāñcālas who have gathered are to be slain by me.
10.4.28
विलापो भग्नसक्थस्य यस्तु राज्ञो मया श्रुतः ।
स पुनर्हृदयं कस्य क्रूरस्यापि न निर्दहेत् ॥ १०.४.२८ ॥
The lament of the king with the broken thigh, which I heard—what cruel man's heart would it not burn through again?
10.4.29
कस्य ह्यकरुणस्यापि नेत्राभ्यामश्रु नाव्रजेत् ।
नृपतेर्भग्नसक्थस्य श्रुत्वा तादृग्वचः पुनः ॥ १०.४.२९ ॥
Whose eyes, even of a pitiless man, would not shed tears on hearing again such words from the king with the broken thigh?
10.4.30
यश्चायं मित्रपक्षो मे मयि जीवति निर्जितः ।
शोकं मे वर्धयत्येष वारिवेग इवार्णवम् ॥ १०.४.३० ॥
And this party of my friends, defeated while I still live, increases my grief as a rush of water swells the ocean.
10.4.31
एकाग्नमनसो मेऽद्य कुतो निद्रा कुतः सुखम् ॥ १०.४.३१ ॥
With my mind now fixed on a single aim, how can I have sleep, or how can I have ease?
10.4.32
वासुदेवार्जुनाभ्यां च तानहं परिरक्षितान् ।
अविषह्यतमान्मन्ये महेन्द्रेणापि सत्तम ॥ १०.४.३२ ॥
O best of the good, I think they, guarded by Vāsudeva and Arjuna, cannot be overcome even by Mahendra.
10.4.33
न चापि शक्तः संयन्तुमस्मात्कार्यात्कथञ्चन ।
तं न पश्यामि लोकेऽस्मिन्यो मां कोपान्निवर्तयेत् ॥ १०.४.३३ ॥
I see no one in this world able in any way to restrain me from this undertaking, or to turn me back from my anger.
10.4.34
इति मे निश्चिता बुद्धिरेषा साधुमता मम ॥ १०.४.३४ ॥
This is my firm resolve, and I hold it to be right.
10.4.35
वादिकैः कथ्यमानस्तु मित्राणां मे पराभवः ।
पाण्डवानां च विजयटो हृदयं दहतीव मे ॥ १०.४.३५ ॥
As reports are told of the defeat of my friends and the victory of the Pāṇḍavas, it burns my heart as though on fire.
10.4.36
अहं तु कदनं कृत्वा शत्रूणामद्य सौप्तिके ।
ततो विश्रमिता चैव स्वप्ता च विगतज्वरः ॥ १०.४.३६ ॥
But having wrought slaughter upon the enemy this very night, in the sleeping-attack, I shall rest, and sleep free of fever.