Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 10.4

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

10.4.1

दिष्ट्या ते प्रतिकर्तव्ये मतिर्जातेयमच्युत ।
न त्वां वारयितुं शक्तो वज्रपाणिरपि स्वयम् ॥ १०.४.१ ॥

ସୌଭାଗ୍ୟବଶତଃ ତୁମ ମନରେ ପ୍ରତିଶୋଧ ନେବାର ଏହି ସଂକଳ୍ପ ଜାଗ୍ରତ ହୋଇଛି, ହେ ଅଚ୍ୟୁତ। ବଜ୍ରପାଣି ଇନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ତୁମକୁ ରୋକିପାରିବେ ନାହିଁ।

10.4.2

अनुयास्यावहे त्वां तु प्रभाते सहितावुभौ ।
अद्य रात्रौ विश्रमस्व विमुक्तकवचध्वजः ॥ १०.४.२ ॥

ପ୍ରଭାତରେ ଆମେ ଦୁହେଁ ମିଳିତ ଭାବେ ତୁମକୁ ଅନୁସରଣ କରିବୁ। ଆଜି ରାତିରେ କବଚ ଓ ଧ୍ୱଜା ଖୋଲି ରଖି ବିଶ୍ରାମ କର।

10.4.3

अहं त्वामनुयास्यामि कृतवर्मा च सात्वतः ।
परानभिमुखं यान्तं रथावास्थाय दंशितौ ॥ १०.४.३ ॥

ମୁଁ ଓ ସାତ୍ୱତ କୃତବର୍ମା ତୁମକୁ ଅନୁସରଣ କରିବୁ। ରଥରେ ଚଢ଼ି, କବଚ ପିନ୍ଧି, ଶତ୍ରୁ ଆଡ଼କୁ ମୁହଁ ନ କରି ଯାଉଥିବା ତୁମକୁ ଆମେ ଅନୁସରଣ କରିବୁ।

10.4.4

आवाभ्यां सहितः शत्रूञ्श्वो निहन्ता समागमे ।
विक्रम्य रथिनां श्रेष्ठ पाञ्चालान्सपदानुगान् ॥ १०.४.४ ॥

ଆମ ଦୁହିଁଙ୍କ ସହ କାଲି ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ବଧ କରିବ। ହେ ରଥୀଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପରାକ୍ରମରେ ପାଞ୍ଚାଳମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ଅନୁଚର ଓ ପଦାତିକ ସହିତ ବଧ କରିବ।

10.4.5

शक्तस्त्वमसि विक्रम्य विश्रमस्व निशामिमाम् ।
चिरं ते जाग्रतस्तात स्वप तावन्निशामिमाम् ॥ १०.४.५ ॥

ତୁମେ ପରାକ୍ରମରେ ସମର୍ଥ। ଏହି ରାତିରେ ବିଶ୍ରାମ କର। ହେ ତାତ, ତୁମେ ବହୁ ସମୟ ଧରି ଜାଗ୍ରତ ଅଛ, ଏହି ରାତିରେ ଶୋଇ ଯାଅ।

10.4.6

विश्रान्तश्च विनिद्रश्च स्वस्थचित्तश्च मानद ।
समेत्य समरे शत्रून्वधिष्यसि न संशयः ॥ १०.४.६ ॥

ବିଶ୍ରାମ ପାଇ, ନିଦ୍ରାମୁକ୍ତ ଓ ସ୍ଥିରଚିତ୍ତ ହୋଇ, ହେ ମାନଦ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ସାମ୍ନା କରି ତୁମେ ସେମାନଙ୍କୁ ବଧ କରିବ, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

10.4.7

न हि त्वां रथिनां श्रेष्ठं प्रगृहीतवरायुधम् ।
जेतुमुत्सहते कश्चिदपि देवेषु पावकिः ॥ १०.४.७ ॥

ହେ ପାବକିପୁତ୍ର, ରଥୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଉତ୍ତମ ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣକାରୀ! ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ କେହି ତୁମକୁ ଜିଣିବାକୁ ସାହସ କରିବେ ନାହିଁ।

10.4.8

कृपेण सहितं यान्तं गुप्तं च कृतवर्मणा ।
को द्रौणिं युधि संरब्धं योधयेदपि देवराट् ॥ १०.४.८ ॥

କୃପଙ୍କ ସହିତ ଯାଉଥିବା, କୃତବର୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ, ଯୁଦ୍ଧରେ କ୍ରୁଦ୍ଧ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ସହିତ ଦେବରାଜ ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧ କରିପାରିବେ କି?

10.4.9

ते वयं निशि विश्रान्ता विनिद्रा विगतज्वराः ।
प्रभातायां रजन्यां वै निहनिष्याम शात्रवान् ॥ १०.४.९ ॥

ଆମେ ରାତ୍ରିରେ ବିଶ୍ରାମ କରିଛୁ, ନିଦ୍ରା ଓ କ୍ଳାନ୍ତିରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇଛୁ; ପ୍ରଭାତେ ନିଶ୍ଚୟ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ବଧ କରିବୁ।

10.4.10

तव ह्यस्त्राणि दिव्यानि मम चैव न संशयः ।
सात्वतोपि महेष्वासो नित्यं युद्धेषु कोविदः ॥ १०.४.१० ॥

ତୁମ ଓ ମୋ ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ଅଛି, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ; ମହାଧନୁର୍ଧର ସାତ୍ୱତ ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ସଦା ନିପୁଣ।

10.4.11

ते वयं सहितास्तात सर्वाञ्शत्रून्समागतान् ।
प्रसह्य समरे हत्वा प्रीतिं प्राप्स्याम पुष्कलाम् ॥ १०.४.११ ॥

ହେ ପୁତ୍ର! ଆମେ ସମସ୍ତେ ମିଳିମିଶି, ଯୁଦ୍ଧରେ ଏକତ୍ରିତ ସମସ୍ତ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ବଳପୂର୍ବକ ବଧ କରି ଅପାର ଆନନ୍ଦ ପାଇବୁ।

10.4.12

विश्रमस्व त्वमव्यग्रः स्वप चेमां निशां सुखम् ।
अहं च कृतवर्मा च प्रभाते त्वां नरोत्तमम् ॥ १०.४.१२ ॥

ତୁମେ ନିଶ୍ଚିନ୍ତରେ ବିଶ୍ରାମ କର, ଏହି ରାତ୍ରିରେ ସୁଖରେ ଶୋଅ; ମୁଁ ଓ କୃତବର୍ମା ପ୍ରଭାତରେ ତୁମକୁ ଜଗାଇବା, ହେ ନରୋତ୍ତମ।

10.4.13

अनुयास्याव सहितौ धन्विनौ परतापनौ ।
रथिनं त्वरया यान्तं रथमास्थाय दंशितौ ॥ १०.४.१३ ॥

ଆମେ ଦୁଇଜଣ, ଧନୁର୍ଦ୍ଧର, ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ତାପଦାୟୀ, କବଚ ପିନ୍ଧି ରଥରେ ଚଢ଼ି, ଶୀଘ୍ର ଯାଉଥିବା ରଥୀଙ୍କ ପଛେ ଯିବୁ।

10.4.14

स गत्वा शिबिरं तेषां नाम विश्राव्य चाहवे ।
ततः कर्ताऽसि शत्रूणां युध्यतां कदनं महत् ॥ १०.४.१४ ॥

ତୁମେ ସେମାନଙ୍କ ଶିବିରକୁ ଯାଇ, ଯୁଦ୍ଧରେ ନିଜ ନାମ ଘୋଷଣା କରି, ତା'ପରେ ଯୁଦ୍ଧରତ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କର ମହା ସଂହାର କରିବ।

10.4.15

कृत्वा च कदनं तेषां प्रभाते विमलेऽहनि ।
विहरस्व यथा शक्रः सूदयित्वा महासुरान् ॥ १०.४.१५ ॥

ସେମାନଙ୍କୁ ସଂହାର କରି, ନିର୍ମଳ ଦିନର ପ୍ରଭାତରେ, ଇନ୍ଦ୍ର ମହାସୁରମାନଙ୍କୁ ବଧ କରି ଯେପରି ବିହାର କରନ୍ତି, ସେପରି ତୁମେ ବିହାର କର।

10.4.16

त्वं हि शक्तो रणे जेतुं पाञ्चालानां वरूथिनीम् ।
दैत्यसेनामिव क्रुद्धः सर्वदानवसूदनः ॥ १०.४.१६ ॥

ତୁମେ ଯୁଦ୍ଧରେ ପାଞ୍ଚାଳଙ୍କ ସେନାକୁ ଜିତିବାକୁ ସମର୍ଥ; କ୍ରୁଦ୍ଧ ସର୍ବଦାନବସଂହାରକ ଯେପରି ଦୈତ୍ୟସେନାକୁ ଜିତେ ସେପରି।

10.4.17

मया त्वां सहितं सङ्ख्ये गुप्तं च कृतवर्मणा ।
न सहेत विभुः साक्षाद्वज्रपाणिरपि स्वयम् ॥ १०.४.१७ ॥

ମୋ ସହିତ ଓ କୃତବର୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ତୁମକୁ, ଯୁଦ୍ଧରେ ବଜ୍ରପାଣି ପ୍ରଭୁ ନିଜେ ମଧ୍ୟ ସାକ୍ଷାତ ସହିବେ ନାହିଁ।

10.4.18

न चाहं समरे तात कृतवर्मा न चैव हि ।
अनिर्जित्य रणे पाण्डूनपयास्यामि कर्हिचित् ॥ १०.४.१८ ॥

ହେ ପୁତ୍ର, ଯୁଦ୍ଧରେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ନ ଜିତି ମୁଁ ବା କୃତବର୍ମା କେବେ ମଧ୍ୟ ଫେରିବା ନାହିଁ।

10.4.19

हत्वा च समरे क्षुद्रान्पाञ्चालान्पाण्डुभिः सह ।
निवर्तिष्यामहे सर्वे हता वा स्वर्गगा वयम् ॥ १०.४.१९ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ସହ ନୀଚ ପାଞ୍ଚାଳମାନଙ୍କୁ ବଧ କରି ଆମେ ସମସ୍ତେ ଫେରିବୁ; ଅଥବା ହତ ହୋଇ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବୁ।

10.4.20

सर्वोपायैः सहायास्ते प्रभाते वयमाहवे ।
सत्यमेतन्महाबाहो प्रब्रवीमि तवानघ ॥ १०.४.२० ॥

ସବୁ ଉପାୟରେ ତୁମ ସହାୟକ ଆମେ ପ୍ରଭାତରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ରହିବୁ। ହେ ମହାବାହୁ, ହେ ନିଷ୍ପାପ, ଏହା ସତ୍ୟ, ମୁଁ ତୁମକୁ କହୁଛି।

10.4.21

एवमुक्तस्ततो द्रौणिक्रमातुलेन हितं वचः ।
अब्रवीन्मातुलं राजन्क्रोधादुद्वृत्य लोचने ॥ १०.४.२१ ॥

ମାମୁ କୃପ ଏମିତି ହିତକର ବାକ୍ୟ କହିବାରୁ, ହେ ରାଜନ୍, ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର କ୍ରୋଧରେ ଆଖି ଘୂରାଇ ମାମୁଙ୍କୁ କହିଲେ।

10.4.22

आतुरस्य कुतो निद्रा नरस्यामर्षितस्य च ।
अर्थांश्चिन्तयतश्चापि कामयानस्य वा पुनः ॥ १०.४.२२ ॥

ଆତୁର ମଣିଷକୁ, କ୍ରୋଧିତ ମଣିଷକୁ, ବିଷୟ ଚିନ୍ତା କରୁଥିବା ଲୋକକୁ, କିମ୍ବା କାମନା କରୁଥିବା ଲୋକକୁ ପୁଣି ନିଦ କେଉଁଠି?

10.4.23

तदिदं समनुप्राप्तं पश्य मेऽद्य चतुष्टयम् ।
यस्य भागश्चतुर्थो मे स्वप्नमह्नाय नाशयेत् ॥ १०.४.२३ ॥

ଦେଖ, ଏହି ଚାରି ପ୍ରକାରର ଦୁଃଖ ଆଜି ମୋ ଉପରେ ଆସିଛି। ଏହାର ଚତୁର୍ଥ ଭାଗ ହିଁ ଦିନରେ ମୋ ନିଦ ନଷ୍ଟ କରିବ।

10.4.24

किं नाम दुःखं लोकेऽस्मिन्पितुर्वधमनुस्मरन् ।
हृदयं निर्दहन्मेऽद्य रात्र्यहानि न शाम्यति ॥ १०.४.२४ ॥

ଏ ଜଗତରେ ପିତାଙ୍କ ବଧକୁ ସ୍ମରଣ କଲେ କେଉଁ ଦୁଃଖ ବଡ? ମୋ ହୃଦୟ ଆଜି ଜଳୁଛି; ରାତି ଦିନ ତାହା ଶାନ୍ତ ହେଉନାହିଁ।

10.4.25

यथा च निहतः पापैः पिता मम विशेषतः ।
प्रत्यक्षमपि ते सर्वं तन्मे मर्माणि कृन्तति ॥ १०.४.२५ ॥

ପାପୀମାନେ ମୋ ପିତାଙ୍କୁ ବିଶେଷ ଭାବରେ ଯେଉଁ ଭାବେ ବଧ କଲେ, ତାହା ସବୁ ତୁମ ଆଖି ଆଗରେ ହିଁ ଘଟିଲା; ସେହି ସ୍ମୃତି ମୋ ମର୍ମସ୍ଥଳ କାଟୁଛି।

10.4.26

कथं हि मादृशो लोके मुहूर्तमपि जीवति ।
द्रोणहन्तेति यद्वाचः पाञ्चालानां शृणोम्यहम् ॥ १०.४.२६ ॥

ଏ ଜଗତରେ ମୋ ପରି ଲୋକ ଏକ କ୍ଷଣ ମଧ୍ୟ କିପରି ବଞ୍ଚିପାରେ, ଯେତେବେଳେ ମୁଁ ପାଞ୍ଚାଳମାନଙ୍କ ମୁଖରୁ 'ଦ୍ରୋଣହନ୍ତା' ବୋଲି ଶୁଣେ?

10.4.27

धृष्टद्युम्नमहत्वा तु नादं जीवितुमुत्सहे ।
स मे पितुर्वधाद्वध्यः पाञ्चाला ये च सङ्गताः ॥ १०.४.२७ ॥

ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ନ ମାରି ମୁଁ ବଞ୍ଚିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ ନାହିଁ। ମୋ ପିତାଙ୍କ ବଧ ହେତୁ ସେ ଏବଂ ଏକତ୍ର ହୋଇଥିବା ପାଞ୍ଚାଳମାନେ ମୋ ଦ୍ୱାରା ବଧ୍ୟ।

10.4.28

विलापो भग्नसक्थस्य यस्तु राज्ञो मया श्रुतः ।
स पुनर्हृदयं कस्य क्रूरस्यापि न निर्दहेत् ॥ १०.४.२८ ॥

ଭଗ୍ନ ଜଙ୍ଘ ରାଜାଙ୍କ ବିଳାପ ମୁଁ ଶୁଣିଛି; ତାହା କେଉଁ କ୍ରୂରର ହୃଦୟ ନ ପୋଡ଼ିବ?

10.4.29

कस्य ह्यकरुणस्यापि नेत्राभ्यामश्रु नाव्रजेत् ।
नृपतेर्भग्नसक्थस्य श्रुत्वा तादृग्वचः पुनः ॥ १०.४.२९ ॥

ଭଗ୍ନ ଜଙ୍ଘ ରାଜାଙ୍କ ସେପରି କଥା ପୁଣି ଶୁଣି କେଉଁ ନିର୍ଦ୍ଦୟର ଆଖିରୁ ଲୁହ ବାହାରିବ ନାହିଁ?

10.4.30

यश्चायं मित्रपक्षो मे मयि जीवति निर्जितः ।
शोकं मे वर्धयत्येष वारिवेग इवार्णवम् ॥ १०.४.३० ॥

ମୁଁ ଜୀବିତ ଥାଉଁ ଥାଉଁ ମୋ ମିତ୍ରପକ୍ଷ ପରାଜିତ ହୋଇଛି; ଜଳବେଗ ଯେପରି ସମୁଦ୍ରକୁ ବଢ଼ାଏ, ସେପରି ଏହା ମୋ ଶୋକକୁ ବଢ଼ାଉଛି।

10.4.31

एकाग्नमनसो मेऽद्य कुतो निद्रा कुतः सुखम् ॥ १०.४.३१ ॥

ଆଜି ମୋ ମନ ଏକାଗ୍ର; ମୋର ନିଦ୍ରା କେଉଁଠୁ ଓ ସୁଖ କେଉଁଠୁ?

10.4.32

वासुदेवार्जुनाभ्यां च तानहं परिरक्षितान् ।
अविषह्यतमान्मन्ये महेन्द्रेणापि सत्तम ॥ १०.४.३२ ॥

ହେ ସତ୍ତମ, ବାସୁଦେବ ଓ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ସେମାନଙ୍କୁ ମହେନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ଜିଣି ନ ପାରିବେ ବୋଲି ମୁଁ ମନେ କରେ।

10.4.33

न चापि शक्तः संयन्तुमस्मात्कार्यात्कथञ्चन ।
तं न पश्यामि लोकेऽस्मिन्यो मां कोपान्निवर्तयेत् ॥ १०.४.३३ ॥

ଏହି କାର୍ଯ୍ୟରୁ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ମୋତେ ରୋକି ପାରିବ, କିମ୍ବା କ୍ରୋଧରୁ ମୋତେ ଫେରାଇ ପାରିବ, ଏପରି କାହାରିକୁ ମୁଁ ଏ ଜଗତରେ ଦେଖୁ ନାହିଁ।

10.4.34

इति मे निश्चिता बुद्धिरेषा साधुमता मम ॥ १०.४.३४ ॥

ଏହା ମୋର ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ; ଏହାକୁ ମୁଁ ଉଚିତ ବୋଲି ମାନେ।

10.4.35

वादिकैः कथ्यमानस्तु मित्राणां मे पराभवः ।
पाण्डवानां च विजयटो हृदयं दहतीव मे ॥ १०.४.३५ ॥

କହୁଥିବା ଲୋକମାନେ କହୁଥିବା ମୋ ମିତ୍ରମାନଙ୍କର ପରାଜୟ ଓ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ବିଜୟ ମୋ ହୃଦୟକୁ ଯେପରି ଦହୁଛି।

10.4.36

अहं तु कदनं कृत्वा शत्रूणामद्य सौप्तिके ।
ततो विश्रमिता चैव स्वप्ता च विगतज्वरः ॥ १०.४.३६ ॥

ମାତ୍ର ଆଜି ରାତିର ସୌପ୍ତିକ ଆକ୍ରମଣରେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ସଂହାର କରି ମୁଁ ବିଶ୍ରାମ କରିବି ଓ ଯନ୍ତ୍ରଣାହୀନ ହୋଇ ଶୋଇବି।