મહાભારત · અધ્યાય 10.4
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
10.4.1
दिष्ट्या ते प्रतिकर्तव्ये मतिर्जातेयमच्युत ।
न त्वां वारयितुं शक्तो वज्रपाणिरपि स्वयम् ॥ १०.४.१ ॥
સદભાગ્યે તારા મનમાં પ્રતિકારનો આ સંકલ્પ જાગ્યો છે, હે અચ્યુત. વજ્રપાણિ ઇન્દ્ર પણ તને રોકવા સમર્થ નથી.
10.4.2
अनुयास्यावहे त्वां तु प्रभाते सहितावुभौ ।
अद्य रात्रौ विश्रमस्व विमुक्तकवचध्वजः ॥ १०.४.२ ॥
સવારે આપણે બંને સાથે મળીને તારી પાછળ જઈશું. આજે રાત્રે બખ્તર અને ધ્વજ ઉતારીને વિશ્રામ કર.
10.4.3
अहं त्वामनुयास्यामि कृतवर्मा च सात्वतः ।
परानभिमुखं यान्तं रथावास्थाय दंशितौ ॥ १०.४.३ ॥
હું અને સાત્વત કૃતવર્મા તારી પાછળ જઈશું. રથ પર ચડીને, બખ્તરથી સજ્જ થઈને, શત્રુની સામે મોઢું ન કરીને જતા તારી પાછળ અમે ચાલીશું.
10.4.4
आवाभ्यां सहितः शत्रूञ्श्वो निहन्ता समागमे ।
विक्रम्य रथिनां श्रेष्ठ पाञ्चालान्सपदानुगान् ॥ १०.४.४ ॥
આપણા બંને સાથે આવતીકાલે યુદ્ધમાં તું શત્રુઓનો વધ કરીશ. હે રથીઓમાં શ્રેષ્ઠ, પરાક્રમથી પાંચાલોને તેમના અનુચરો અને પાયદળ સહિત મારીશ.
10.4.5
शक्तस्त्वमसि विक्रम्य विश्रमस्व निशामिमाम् ।
चिरं ते जाग्रतस्तात स्वप तावन्निशामिमाम् ॥ १०.४.५ ॥
તું પરાક્રમથી લડવા સમર્થ છે. આ રાત્રે વિશ્રામ કર. હે તાત, તું ઘણા સમયથી જાગે છે, આ રાત્રે ઊંઘ.
10.4.6
विश्रान्तश्च विनिद्रश्च स्वस्थचित्तश्च मानद ।
समेत्य समरे शत्रून्वधिष्यसि न संशयः ॥ १०.४.६ ॥
વિશ્રામ લઈને, નિદ્રા તજીને, શાંત ચિત્તે, હે માનદ, યુદ્ધમાં શત્રુઓને મળીને તું તેમનો વધ કરીશ, તેમાં સંદેહ નથી.
10.4.7
न हि त्वां रथिनां श्रेष्ठं प्रगृहीतवरायुधम् ।
जेतुमुत्सहते कश्चिदपि देवेषु पावकिः ॥ १०.४.७ ॥
હે પાવકિપુત્ર, રથીઓમાં શ્રેષ્ઠ, ઉત્તમ આયુધો ધારણ કરનાર! દેવોમાં પણ કોઈ તમને જીતવાનું સાહસ નહીં કરે.
10.4.8
कृपेण सहितं यान्तं गुप्तं च कृतवर्मणा ।
को द्रौणिं युधि संरब्धं योधयेदपि देवराट् ॥ १०.४.८ ॥
કૃપ સાથે જતો, કૃતવર્મા દ્વારા સુરક્ષિત, યુદ્ધમાં ક્રોધિત દ્રોણપુત્ર સાથે દેવરાજ પણ લડી શકે?
10.4.9
ते वयं निशि विश्रान्ता विनिद्रा विगतज्वराः ।
प्रभातायां रजन्यां वै निहनिष्याम शात्रवान् ॥ १०.४.९ ॥
અમે રાત્રે વિશ્રામ કર્યો છે, ઊંઘ અને થાકથી મુક્ત થયા છીએ; પ્રભાતે રાત્રિ વીતતાં ચોક્કસ શત્રુઓને હણીશું.
10.4.10
तव ह्यस्त्राणि दिव्यानि मम चैव न संशयः ।
सात्वतोपि महेष्वासो नित्यं युद्धेषु कोविदः ॥ १०.४.१० ॥
તારા અને મારા દિવ્ય અસ્ત્રો છે, એમાં શંકા નથી; મહાધનુર્ધર સાત્વત પણ યુદ્ધોમાં સદા નિપુણ છે.
10.4.11
ते वयं सहितास्तात सर्वाञ्शत्रून्समागतान् ।
प्रसह्य समरे हत्वा प्रीतिं प्राप्स्याम पुष्कलाम् ॥ १०.४.११ ॥
હે વત્સ! આપણે બધા સાથે મળીને, યુદ્ધમાં એકઠા થયેલા સર્વ શત્રુઓને બળપૂર્વક હણીને અપાર આનંદ મેળવીશું.
10.4.12
विश्रमस्व त्वमव्यग्रः स्वप चेमां निशां सुखम् ।
अहं च कृतवर्मा च प्रभाते त्वां नरोत्तमम् ॥ १०.४.१२ ॥
તું ચિંતારહિત વિશ્રામ કર, આ રાત્રે સુખેથી સૂઈ જા; હું અને કૃતવર્મા પ્રભાતે તને જગાડીશું, હે નરોત્તમ.
10.4.13
अनुयास्याव सहितौ धन्विनौ परतापनौ ।
रथिनं त्वरया यान्तं रथमास्थाय दंशितौ ॥ १०.४.१३ ॥
આપણે બંને, ધનુર્ધર, શત્રુઓને તપાવનારા, બખતર પહેરી રથ પર ચડીને, ઝડપથી જતા રથીની પાછળ જઈશું.
10.4.14
स गत्वा शिबिरं तेषां नाम विश्राव्य चाहवे ।
ततः कर्ताऽसि शत्रूणां युध्यतां कदनं महत् ॥ १०.४.१४ ॥
તું તેમની છાવણીમાં જઈને, યુદ્ધમાં તારું નામ જાહેર કરીને, પછી લડતા શત્રુઓનો મહાન સંહાર કરીશ.
10.4.15
कृत्वा च कदनं तेषां प्रभाते विमलेऽहनि ।
विहरस्व यथा शक्रः सूदयित्वा महासुरान् ॥ १०.४.१५ ॥
તેમનો સંહાર કરીને નિર્મળ દિવસના પ્રભાતે, ઇન્દ્ર મહાન અસુરોનો વધ કરીને જેમ વિહરે છે તેમ તું વિહર.
10.4.16
त्वं हि शक्तो रणे जेतुं पाञ्चालानां वरूथिनीम् ।
दैत्यसेनामिव क्रुद्धः सर्वदानवसूदनः ॥ १०.४.१६ ॥
તું યુદ્ધમાં પાંચાલોની સેના જીતવા સમર્થ છે; ક્રોધિત સર્વ દાનવોનો સંહાર કરનાર જેમ દૈત્યસેનાને જીતે તેમ.
10.4.17
मया त्वां सहितं सङ्ख्ये गुप्तं च कृतवर्मणा ।
न सहेत विभुः साक्षाद्वज्रपाणिरपि स्वयम् ॥ १०.४.१७ ॥
મારી સાથે અને કૃતવર્મા દ્વારા રક્ષિત તને, યુદ્ધમાં સ્વયં વજ્રપાણિ પ્રભુ પણ પ્રત્યક્ષ સહન કરી શકશે નહીં.
10.4.18
न चाहं समरे तात कृतवर्मा न चैव हि ।
अनिर्जित्य रणे पाण्डूनपयास्यामि कर्हिचित् ॥ १०.४.१८ ॥
હે તાત, યુદ્ધમાં પાંડવોને જીત્યા વિના હું કે કૃતવર્મા ક્યારેય પાછા નહીં ફરીએ.
10.4.19
हत्वा च समरे क्षुद्रान्पाञ्चालान्पाण्डुभिः सह ।
निवर्तिष्यामहे सर्वे हता वा स्वर्गगा वयम् ॥ १०.४.१९ ॥
યુદ્ધમાં પાંડવો સાથે ક્ષુદ્ર પાંચાલોને મારીને આપણે સૌ પાછા ફરીશું; અથવા મરીને સ્વર્ગે જઈશું.
10.4.20
सर्वोपायैः सहायास्ते प्रभाते वयमाहवे ।
सत्यमेतन्महाबाहो प्रब्रवीमि तवानघ ॥ १०.४.२० ॥
સર્વ ઉપાયોથી તારા સહાયકો અમે પ્રભાતે યુદ્ધમાં રહીશું. હે મહાબાહો, હે નિષ્પાપ, આ સત્ય છે એમ હું તને કહું છું.
10.4.21
एवमुक्तस्ततो द्रौणिक्रमातुलेन हितं वचः ।
अब्रवीन्मातुलं राजन्क्रोधादुद्वृत्य लोचने ॥ १०.४.२१ ॥
મામા કૃપે આ હિતકર વચન કહ્યું ત્યારે, હે રાજન્, દ્રોણપુત્ર ક્રોધથી આંખો ફેરવીને મામાને બોલ્યો.
10.4.22
आतुरस्य कुतो निद्रा नरस्यामर्षितस्य च ।
अर्थांश्चिन्तयतश्चापि कामयानस्य वा पुनः ॥ १०.४.२२ ॥
દુઃખીને, ક્રોધિત માણસને, વિષયોનો વિચાર કરનારને, કે કામના કરનારને ફરી ઊંઘ ક્યાંથી આવે?
10.4.23
तदिदं समनुप्राप्तं पश्य मेऽद्य चतुष्टयम् ।
यस्य भागश्चतुर्थो मे स्वप्नमह्नाय नाशयेत् ॥ १०.४.२३ ॥
જુઓ, આ ચાર પ્રકારનું દુઃખ આજે મારા પર આવી પડ્યું છે. તેનો ચોથો ભાગ જ દિવસે મારી ઊંઘ નષ્ટ કરશે.
10.4.24
किं नाम दुःखं लोकेऽस्मिन्पितुर्वधमनुस्मरन् ।
हृदयं निर्दहन्मेऽद्य रात्र्यहानि न शाम्यति ॥ १०.४.२४ ॥
આ લોકમાં પિતાના વધનું સ્મરણ કરતાં કયું દુઃખ મોટું? મારું હૃદય આજે બળે છે; રાત અને દિવસ તે શાંત થતું નથી.
10.4.25
यथा च निहतः पापैः पिता मम विशेषतः ।
प्रत्यक्षमपि ते सर्वं तन्मे मर्माणि कृन्तति ॥ १०.४.२५ ॥
પાપીઓએ મારા પિતાને વિશેષ રીતે જે રીતે માર્યા, તે બધું તારી આંખ સામે જ બન્યું; એ સ્મૃતિ મારાં મર્મસ્થાનોને કાપે છે.
10.4.26
कथं हि मादृशो लोके मुहूर्तमपि जीवति ।
द्रोणहन्तेति यद्वाचः पाञ्चालानां शृणोम्यहम् ॥ १०.४.२६ ॥
આ જગતમાં મારા જેવો માણસ એક ક્ષણ પણ કેવી રીતે જીવી શકે, જ્યારે હું પાંચાલોના મુખેથી 'દ્રોણનો હત્યારો' એવા શબ્દો સાંભળું છું?
10.4.27
धृष्टद्युम्नमहत्वा तु नादं जीवितुमुत्सहे ।
स मे पितुर्वधाद्वध्यः पाञ्चाला ये च सङ्गताः ॥ १०.४.२७ ॥
ધૃષ્ટદ્યુમ્નને માર્યા વિના હું જીવવાની ઇચ્છા રાખતો નથી. મારા પિતાના વધને કારણે તે અને એકઠા થયેલા પાંચાલો મારે હાથે વધ્ય છે.
10.4.28
विलापो भग्नसक्थस्य यस्तु राज्ञो मया श्रुतः ।
स पुनर्हृदयं कस्य क्रूरस्यापि न निर्दहेत् ॥ १०.४.२८ ॥
ભાંગેલી જાંઘવાળા રાજાનો વિલાપ મેં સાંભળ્યો; તે કયા ક્રૂરનું હૃદય પણ બાળ્યા વિના રહે?
10.4.29
कस्य ह्यकरुणस्यापि नेत्राभ्यामश्रु नाव्रजेत् ।
नृपतेर्भग्नसक्थस्य श्रुत्वा तादृग्वचः पुनः ॥ १०.४.२९ ॥
ભાંગેલી જાંઘવાળા રાજાના એવા શબ્દો ફરી સાંભળીને કયા નિર્દયની આંખોમાંથી આંસુ નહીં આવે?
10.4.30
यश्चायं मित्रपक्षो मे मयि जीवति निर्जितः ।
शोकं मे वर्धयत्येष वारिवेग इवार्णवम् ॥ १०.४.३० ॥
હું જીવતો હોવા છતાં મારો મિત્રપક્ષ પરાજિત થયો છે; જેમ જળનો વેગ સમુદ્રને વધારે, તેમ આ મારો શોક વધારે છે.
10.4.31
एकाग्नमनसो मेऽद्य कुतो निद्रा कुतः सुखम् ॥ १०.४.३१ ॥
આજે મારું મન એકાગ્ર છે; મને ઊંઘ ક્યાંથી અને સુખ ક્યાંથી?
10.4.32
वासुदेवार्जुनाभ्यां च तानहं परिरक्षितान् ।
अविषह्यतमान्मन्ये महेन्द्रेणापि सत्तम ॥ १०.४.३२ ॥
હે સત્તમ, વાસુદેવ અને અર્જુન દ્વારા રક્ષિત તેમને મહેન્દ્ર પણ જીતી શકે નહીં એવું હું માનું છું.
10.4.33
न चापि शक्तः संयन्तुमस्मात्कार्यात्कथञ्चन ।
तं न पश्यामि लोकेऽस्मिन्यो मां कोपान्निवर्तयेत् ॥ १०.४.३३ ॥
આ કાર્યથી કોઈ પણ રીતે મને રોકી શકે, અથવા ક્રોધથી મને પાછો વાળી શકે, એવો કોઈ આ જગતમાં હું જોતો નથી.
10.4.34
इति मे निश्चिता बुद्धिरेषा साधुमता मम ॥ १०.४.३४ ॥
આ મારો નિશ્ચિત નિર્ણય છે, અને હું તેને યોગ્ય માનું છું.
10.4.35
वादिकैः कथ्यमानस्तु मित्राणां मे पराभवः ।
पाण्डवानां च विजयटो हृदयं दहतीव मे ॥ १०.४.३५ ॥
કહેનારાઓ જે કહે છે તેવો મારા મિત્રોનો પરાજય અને પાંડવોનો વિજય મારું હૃદય જાણે બાળી રહ્યો છે.
10.4.36
अहं तु कदनं कृत्वा शत्रूणामद्य सौप्तिके ।
ततो विश्रमिता चैव स्वप्ता च विगतज्वरः ॥ १०.४.३६ ॥
પરંતુ આજે રાત્રિના સૌપ્તિક હુમલામાં શત્રુઓનો સંહાર કરીને હું વિશ્રામ કરીશ અને પીડા વિના ઊંઘીશ.