ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 10.6
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
10.6.1
द्वारदेशे ततो द्रौणिमवस्थितमवेक्ष्य तौ ।
अकुर्वतां भोजकृपौ किं सञ्जय वदस्व मे ॥ १०.६.१ ॥
ಸಂಜಯ, ಆಗ ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದ ದ್ರೋಣನ ಮಗನನ್ನು ನೋಡಿ ಭೋಜ ಕೃತವರ್ಮ ಮತ್ತು ಕೃಪರು ಏನು ಮಾಡಿದರು? ನನಗೆ ಹೇಳು.
10.6.2
कृतवर्माणमामन्त्र्य कृपं च स महारथः ।
द्रौणिर्मन्युपरीतात्मा शिबिरद्वारमासदत् ॥ १०.६.२ ॥
ಕೃತವರ್ಮ ಮತ್ತು ಕೃಪರನ್ನು ಕರೆದು, ಕೋಪದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮನಸ್ಸಿನ ಆ ಮಹಾರಥ ದ್ರೋಣಪುತ್ರ ಶಿಬಿರದ ದ್ವಾರಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದನು.
10.6.3
तत्र भूतं महाकायं चन्द्रार्कसदृशद्युतिम् ।
सोऽपश्यद्द्वारमावृत्य तिष्ठन्तं रोमहर्षणम् ॥ १०.६.३ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ಬಾಗಿಲನ್ನು ತಡೆದು ನಿಂತಿದ್ದ, ಚಂದ್ರ ಸೂರ್ಯರ ಕಾಂತಿಯುಳ್ಳ, ದೊಡ್ಡ ದೇಹದ, ರೋಮಾಂಚನಗೊಳಿಸುವ ಒಂದು ಜೀವಿಯನ್ನು ಕಂಡನು.
10.6.4
वसानं चर्म वैयाघ्रं वसारुधिरविस्रवम् ।
कृष्णाजिनोत्तरासङ्गं नागयज्ञोपवीतिनम् ॥ १०.६.४ ॥
ಅದು ಹುಲಿಚರ್ಮವನ್ನು ಧರಿಸಿತ್ತು, ಅದರಿಂದ ಕೊಬ್ಬು ಮತ್ತು ರಕ್ತ ಹನಿಯುತ್ತಿತ್ತು; ಮೇಲುಡುಪಾಗಿ ಕಪ್ಪು ಜಿಂಕೆಯ ಚರ್ಮ, ಯಜ್ಞೋಪವೀತವಾಗಿ ಸರ್ಪವಿತ್ತು.
10.6.5
बाहुभिः स्वायतैर्भीमैर्नानाप्रहरणोद्यतैः ।
बद्धाङ्गदमहासर्पं ज्वालामालाकुलाननम् ॥ १०.६.५ ॥
ಅದರ ಉದ್ದವಾದ ಭಯಂಕರ ತೋಳುಗಳು ವಿವಿಧ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿದಿದ್ದವು; ತೋಳ್ಬಂದಿಯಾಗಿ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಸರ್ಪ ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು; ಮುಖವು ಬೆಂಕಿಯ ಮಾಲೆಯಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿತ್ತು.
10.6.6
दंष्ट्राकरालवदनं व्यादितास्यं भयानकम् ।
नयनानां सहस्रैश्च विचित्रैरभिभूषितम् ॥ १०.६.६ ॥
ಅದರ ಮುಖ ಕೋರೆದಾಡೆಗಳಿಂದ ಭಯಂಕರವಾಗಿತ್ತು, ಬಾಯಿ ತೆರೆದಿತ್ತು; ಅದು ಭಯಾನಕವಾಗಿತ್ತು, ಸಾವಿರಾರು ವಿಚಿತ್ರ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿತ್ತು.
10.6.7
नैव तस्य वपुः शक्यं प्रवक्तुं वेष एव च ।
सर्वथा तु तदालक्ष्य स्फुटेयुरपि पर्वताः ॥ १०.६.७ ॥
ಅವನ ದೇಹವನ್ನೂ ರೂಪವನ್ನೂ ವರ್ಣಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನೋಡಿದರೆ ಪರ್ವತಗಳೂ ಸೀಳಿಹೋಗುವವು.
10.6.8
तस्यास्यनासिकाभ्यां च श्रवणाभ्यां च सर्वशः ।
तेभ्यश्चाक्षिसहस्रेभ्यः प्रादुरासन्महार्चिषः ॥ १०.६.८ ॥
ಅವನ ಮುಖ, ಮೂಗು, ಕಿವಿಗಳಿಂದ, ಎಲ್ಲ ಕಡೆಗಳಿಂದ, ಆ ಸಾವಿರ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಮಹಾ ಜ್ವಾಲೆಗಳು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದವು.
10.6.9
तथा तेजोमरीचिभ्यः शङ्खचक्रगदाधराः ।
प्रादुरासन्हृषीकेशाः शतशोऽथ सहस्रशः ॥ १०.६.९ ॥
ಹಾಗೆಯೇ ತೇಜಸ್ಸಿನ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಶಂಖ, ಚಕ್ರ, ಗದೆ ಧರಿಸಿದ ಹೃಷೀಕೇಶರು ನೂರಾರು ಮತ್ತು ಸಾವಿರಾರು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷರಾದರು.
10.6.10
तदत्यद्भुतमालोक्य भूतं लोकभयङ्करम् ।
द्रौणिरव्यथितो दिव्यैरस्त्रवर्षैरवाकिरत् ॥ १०.६.१० ॥
ಆ ಅತ್ಯದ್ಭುತವಾದ, ಲೋಕಗಳನ್ನು ಭಯಗೊಳಿಸುವ ಭೂತವನ್ನು ನೋಡಿಯೂ ದ್ರೋಣಪುತ್ರನು ಅಚಲನಾಗಿ ದಿವ್ಯಾಸ್ತ್ರಗಳ ಮಳೆಯನ್ನು ಸುರಿಸಿದನು.
10.6.11
द्रौणिमुक्ताञ्छरांस्तांस्तु तद्भूतं महदग्रसत् ।
उदधेरिव वार्योघान्पावको बडबामुखः ॥ १०.६.११ ॥
ದ್ರೋಣಪುತ್ರನು ಬಿಟ್ಟ ಆ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಆ ಮಹಾ ಭೂತವು ನುಂಗಿತು; ಸಮುದ್ರದ ನೀರಿನ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಬಡಬಾನಲ ನುಂಗುವಂತೆ.
10.6.12
अश्वत्थामा तु सम्प्रेक्ष्य शरौघांस्तान्निरर्थकान् ।
रथशक्तिं मुमोचास्मै दीप्तामग्निशिखामिव ॥ १०.६.१२ ॥
ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನು ಆ ವ್ಯರ್ಥ ಬಾಣಗಳ ಸಮೂಹವನ್ನು ನೋಡಿ, ಉರಿಯುವ ಅಗ್ನಿಜ್ವಾಲೆಯಂತಿದ್ದ ರಥಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಅದರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದನು.
10.6.13
सा तमाहत्य दीप्ताग्रा रथशक्तिरदीर्यत ।
युगान्ते सूर्यमाहत्य महोल्केव दिवश्च्युता ॥ १०.६.१३ ॥
ಹೊಳೆಯುವ ತುದಿಯ ಆ ರಥಶಕ್ತಿ ಅವನನ್ನು ಹೊಡೆದು ಸೀಳಿಹೋಯಿತು; ಯುಗಾಂತದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಢಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆದು ಆಕಾಶದಿಂದ ಬಿದ್ದ ಮಹೋಲ್ಕೆಯಂತೆ.
10.6.14
अथ हेमत्सरुं दिव्यं खङ्गमाकाशवर्चसम् ।
कोशात्समुद्बबर्हाशु बिलाद्दीप्तमिवोरगम् ॥ १०.६.१४ ॥
ಆಗ ಅವನು ತಕ್ಷಣ ಒರೆಯಿಂದ ಚಿನ್ನದ ಹಿಡಿಯುಳ್ಳ, ಆಕಾಶದಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ದಿವ್ಯ ಖಡ್ಗವನ್ನು ಸೆಳೆದನು; ಹುತ್ತದಿಂದ ಹೊಳೆಯುವ ಹಾವು ಹೊರಬಂದಂತೆ.
10.6.15
ततः खङ्गवरं धीमान्भूताय प्राहिणोत्तदा ।
स तदासाद्य भूतं वै विलयं तूलवद्ययौ ॥ १०.६.१५ ॥
ಆಗ ಆ ಬುದ್ಧಿವಂತನು ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಖಡ್ಗವನ್ನು ಭೂತದ ಮೇಲೆ ಎಸೆದನು; ಅದು ಭೂತವನ್ನು ತಲುಪಿ ಹತ್ತಿಯಂತೆ ಕರಗಿಹೋಯಿತು.
10.6.16
ततः स कुपितो द्रौणिरिन्द्रकेतुनिभां गदाम् ।
ज्वलन्तीं प्राहिणोत्तस्मै भूतं तामपि चाग्रसत् ॥ १०.६.१६ ॥
ಆಗ ಕೋಪಗೊಂಡ ದ್ರೋಣಪುತ್ರನು ಇಂದ್ರಧ್ವಜದಂತೆ ಉರಿಯುವ ಗದೆಯನ್ನು ಅವನ ಮೇಲೆ ಎಸೆದನು; ಭೂತವು ಅದನ್ನೂ ನುಂಗಿತು.
10.6.17
ततः सर्वायुधाभावे वीक्षमाणस्ततस्ततः ।
अपश्यत्कृतमाकाशमनाकाशं जनार्दनैः ॥ १०.६.१७ ॥
ಆಗ ಎಲ್ಲಾ ಆಯುಧಗಳೂ ಇಲ್ಲದಾದಾಗ ಅವನು ಅಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ನೋಡುತ್ತಾ, ಜನಾರ್ದನನು ಮಾಡಿದ ಆಕಾಶವು ಆಕಾಶವಲ್ಲದಂತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡನು.
10.6.18
तदद्भुततमं दृष्ट्वा द्रोणपुत्रो निरायुधः ।
अचिन्तयत्सुसन्त्रस्तः कृपभोजवचः स्मरन् ॥ १०.६.१८ ॥
ಆ ಅತ್ಯಂತ ಅದ್ಭುತವನ್ನು ಕಂಡು ನಿರಾಯುಧನಾದ ದ್ರೋಣಪುತ್ರನು ಅತ್ಯಂತ ಭಯಗೊಂಡು, ಕೃಪ ಮತ್ತು ಭೋಜರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ನೆನೆಯುತ್ತಾ ಯೋಚಿಸಿದನು.
10.6.19
ब्रुवतामप्रियं पथ्यं सुहृदां न शृमोति यः ।
स शोचत्यापदं प्राप्य थाऽहमवमत्य तौ ॥ १०.६.१९ ॥
ಸ್ನೇಹಿತರು ಹೇಳುವ ಅಪ್ರಿಯವಾದರೂ ಹಿತಕರವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳದವನು, ಆಪತ್ತಿಗೆ ಸಿಲುಕಿದಾಗ ನಾನು ಆ ಇಬ್ಬರನ್ನು ಅವಮಾನಿಸಿದಂತೆ ಶೋಕಿಸುತ್ತಾನೆ.
10.6.20
शास्त्रदृष्टानविद्वान्यः समतीत्य जिघांसति ।
स पथः प्रच्युतो धर्म्यात्कुपथे प्रतिहन्यते ॥ १०.६.२० ॥
ಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಹಿತ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಮೀರಿ ಕೊಲ್ಲಲು ಬಯಸುವ ಅವಿದ್ವಾಂಸನು ಧರ್ಮಮಾರ್ಗದಿಂದ ತಪ್ಪಿ ದುರ್ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಹತನಾಗುತ್ತಾನೆ.
10.6.21
गोब्राह्मणनृपस्त्रीषु सख्युर्मातुर्गुरोस्तथा ।
वृद्धबालजडान्धेषु सुप्तभीतोत्थितेषु च ॥ १०.६.२१ ॥
ಗೋವು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ರಾಜ, ಸ್ತ್ರೀಯರು, ಸ್ನೇಹಿತ, ತಾಯಿ, ಗುರು, ವೃದ್ಧರು, ಬಾಲಕರು, ಮೂಢರು, ಕುರುಡರು, ಮಲಗಿದವರು, ಭಯಭೀತರು, ಎದ್ದವರು ಇವರಲ್ಲಿ.
10.6.22
मत्तोन्मत्तप्रमत्तेषु न शस्त्राणि च मातयेत् ।
इत्येवं गुरुभिः पूर्वमुपदिष्टं नृणां सदा ॥ १०.६.२२ ॥
ಮತ್ತರು, ಹುಚ್ಚರು, ಅಜಾಗರೂಕರ ಮೇಲೆ ಶಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಬಾರದು; ಹೀಗೆ ಗುರುಗಳು ಹಿಂದೆಯೇ ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಸದಾ ಉಪದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ.
10.6.23
सोऽहमुत्क्रम्य पन्थानं शास्त्रदृष्टं सनातनम् ।
अमार्गेणैवमारभ्य घोरामापदमागतः ॥ १०.६.२३ ॥
ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ ಸನಾತನ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಮೀರಿ, ಹೀಗೆ ದಾರಿತಪ್ಪಿನಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ, ಘೋರ ಆಪತ್ತಿಗೆ ಸಿಲುಕಿದ್ದೇನೆ.
10.6.24
तां चापदं घोरतरां प्रवदन्ति मनीषिणः ।
यदुद्यम्य महत्कृत्यं भयादपि निवर्तते ॥ १०.६.२४ ॥
ಬುದ್ಧಿವಂತರು ಆ ಆಪತ್ತನ್ನು ಇನ್ನೂ ಘೋರವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಮಹತ್ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿ ಭಯದಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯುವುದೇ ಅದು.
10.6.25
अशक्यं चैव कः कर्तुं शक्तः शक्तिबलादिह ।
न हि दैवाद्गरीयो वै मानुष्यं किञ्चिदिष्यते ॥ १०.६.२५ ॥
ಇಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿಬಲದಿಂದ ಅಸಾಧ್ಯವಾದುದನ್ನು ಯಾರು ಮಾಡಬಲ್ಲರು? ಮಾನವ ಪ್ರಯತ್ನವು ದೈವಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನದೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ.
10.6.26
मानुष्यं कुर्वतः कर्म यदि दैवान्न सिध्यति ।
स पथः प्रच्युतो धर्म्याद्विपदं प्रतिपद्यते ॥ १०.६.२६ ॥
ಮಾನವ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಕರ್ಮ ಮಾಡಿದರೂ ದೈವದಿಂದ ಅದು ಸಿದ್ಧಿಸದಿದ್ದರೆ, ಅವನು ಧರ್ಮಮಾರ್ಗದಿಂದ ಜಾರಿ ವಿಪತ್ತನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ.
10.6.27
प्रतिज्ञानं ह्यविज्ञानं प्रवदन्ति मनीषिणः ।
यदारभ्य क्रियां काञ्चिद्भयादिह निवर्तते ॥ १०.६.२७ ॥
ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಅಜ್ಞಾನವೆನ್ನುತ್ತಾರೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನು ಒಂದು ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿ ಭಯದಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯುತ್ತಾನೆ.
10.6.28
तदिदं दुष्प्रणीतेन भयं मा समुपस्थितम् ।
न हि द्रोणसुतः सङ्ख्ये निवर्तेत कथञ्चन ॥ १०.६.२८ ॥
ಈ ಭಯವು ದುಷ್ಟ ನಡತೆಯಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದೆ. ದ್ರೋಣನ ಮಗನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯುವುದಿಲ್ಲ.
10.6.29
इदं च सुमहद्भूतं दैवदण्डमिवोद्यतम् ।
न चैतदभिजानामि चिन्तयन्नपि सर्वथा ॥ १०.६.२९ ॥
ಈ ಮಹಾ ಅಪಶಕುನವು ದೈವವು ಎತ್ತಿದ ದಂಡದಂತಿದೆ. ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಆಲೋಚಿಸಿದರೂ ನಾನು ಇದನ್ನು ತಿಳಿಯಲಾರೆ.
10.6.30
ध्रुवं येयमधर्मेण प्रहिता कलुषा मतिः ।
तस्याः फलमिदं घोरं प्रतिघाताय कल्पते ॥ १०.६.३० ॥
ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಅಧರ್ಮದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾದ ಈ ಕಲುಷಿತ ಬುದ್ಧಿಯ ಫಲವೇ ಇದು; ಇದು ಪ್ರತಿಘಾತಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗುತ್ತಿದೆ.
10.6.31
तदिदं दैवविहितं मम सङ्ख्ये निवर्तनम् ।
नान्यत्र दैवादुद्यन्तुमिह शक्यं कथञ्चन ॥ १०.६.३१ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಈ ಹಿಂತಿರುಗುವಿಕೆ ದೈವನಿಯೋಜಿತ. ದೈವವಿಲ್ಲದೆ ಇಲ್ಲಿ ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಮೇಲೇಳುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
10.6.32
सोऽहमद्य महादेवं प्रपद्ये शरणं विभुम् ।
दैवदण्डमिमं घोरं स हि मे नाशयिष्यति ॥ १०.६.३२ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ ಇಂದು ನಾನು ಮಹಾದೇವನಾದ, ಸರ್ವಸಮರ್ಥನಾದ ಪ್ರಭುವಿಗೆ ಶರಣಾಗುತ್ತೇನೆ. ಅವನೇ ನನಗೆ ಬಂದಿರುವ ಈ ಘೋರ ದೈವದಂಡವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವನು.
10.6.33
कपर्दिनं प्रपद्येऽहं देवदेवमुमापतिम् ।
कपालमालिनं रुद्रं भगनेत्रहरं हरम् ॥ १०.६.३३ ॥
ಜಟಾಜೂಟಧಾರಿ, ದೇವದೇವ, ಉಮಾಪತಿಯನ್ನು ನಾನು ಶರಣಾಗುತ್ತೇನೆ — ತಲೆಬುರುಡೆಗಳ ಮಾಲೆ ಧರಿಸಿದ ರುದ್ರನನ್ನು, ಭಗನ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಹರಿಸಿದ ಹರನನ್ನು.
10.6.34
स हि देवोऽत्यगाद्देवांस्तपसा विक्रमेण च ।
तस्माच्छरणमभ्येष्ये गिरिशं शूलपाणिनम् ॥ १०.६.३४ ॥
ಆ ದೇವನು ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಮತ್ತು ಪರಾಕ್ರಮದಿಂದ ದೇವತೆಗಳನ್ನೂ ಮೀರಿದನು. ಆದ್ದರಿಂದ ಪರ್ವತಪತಿ, ತ್ರಿಶೂಲಧಾರಿಯನ್ನು ನಾನು ಶರಣಾಗುತ್ತೇನೆ.