ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 10.9
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
10.9.1
ते हत्वा सर्वपाञ्चालान्द्रौपदेयांश्च सर्वशः ।
आगच्छन्सहितास्तत्र यत्र दुर्योधनो हतः ॥ १०.९.१ ॥
ಅವರು ಎಲ್ಲ ಪಾಂಚಾಲರನ್ನೂ, ದ್ರೌಪದಿಯ ಮಕ್ಕಳನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೊಂದು, ದುರ್ಯೋಧನನು ಬಿದ್ದಿದ್ದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಬಂದರು.
10.9.2
गत्वा चैनमपश्यन्त किञ्चित्प्राणं जनाधिपम् ।
ततो रथेभ्यः प्रस्कन्द्य परिवव्रुस्तवात्मजम् ॥ १०.९.२ ॥
ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಿ ಆ ಜನಾಧಿಪನಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಾಣ ಉಳಿದಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡರು; ಆಮೇಲೆ ರಥಗಳಿಂದ ಹಾರಿ ನಿಮ್ಮ ಮಗನನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದರು.
10.9.3
तं भग्रसक्थं राजेन्द्र कृच्छ्रप्राणमचेतसम् ।
वमन्तं रुधिरं वक्त्रादपश्यन्वसुधातले ॥ १०.९.३ ॥
ಓ ರಾಜೇಂದ್ರ, ತೊಡೆಗಳು ಮುರಿದು, ಪ್ರಾಣ ಸಂಕಟದಲ್ಲಿದ್ದು, ಪ್ರಜ್ಞೆ ತಪ್ಪಿದ್ದ ಅವನನ್ನು ಬಾಯಿಂದ ರಕ್ತ ಕಕ್ಕುತ್ತಾ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಕಂಡರು.
10.9.4
वृतं समन्ताद्बहुभिः श्वापदैर्घोरदर्शनैः ।
सालावृकगणैश्चैव भक्षयिष्यद्भिरन्तिकात् ॥ १०.९.४ ॥
ಭಯಂಕರವಾಗಿ ಕಾಣುವ ಹಲವು ಕ್ರೂರ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಅವನನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದಿದ್ದವು; ಹತ್ತಿರ ಬಂದು ಅವನನ್ನು ತಿನ್ನಲು ಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದ ನರಿ ಮತ್ತು ತೋಳಗಳ ಗುಂಪುಗಳೂ ಇದ್ದವು.
10.9.5
निरायन्तं कृच्छ्रात्ताञ्श्वापदांश्च चिखादिषून् ।
विवेष्टमानमुरुभ्यां सुभृशं गाढवेदनम् ॥ १०.९.५ ॥
ತಿನ್ನಲು ಬಯಸಿದ ಆ ಕ್ರೂರ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ಕಷ್ಟದಿಂದ ಬಿಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಾ, ತೊಡೆಗಳಿಂದ ತೊಳಲಾಡುತ್ತಾ, ತೀವ್ರ ನೋವಿನಲ್ಲಿದ್ದನು.
10.9.6
तं शयानं तथा दृष्ट्वा भूमौ सुरुधिरोक्षितम् ।
हतशिष्टास्त्रयो वीराः शोकार्ताः पर्यदेवयन्।
अश्वत्थामा कृपश्चैव कृतवर्मा च सात्वतः ॥ १०.९.६ ॥
ಹಾಗೆ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ನೆನೆದು ಬಿದ್ದಿದ್ದ ಅವನನ್ನು ನೋಡಿ, ಸತ್ತವರಲ್ಲದೆ ಉಳಿದ ಮೂವರು ವೀರರು — ಅಶ್ವತ್ಥಾಮ, ಕೃಪ ಮತ್ತು ಸಾತ್ವತ ಕೃತವರ್ಮ — ಶೋಕದಿಂದ ಪೀಡಿತರಾಗಿ ಅಳುತ್ತಾ ಪ್ರಲಾಪಿಸಿದರು.
10.9.7
तैस्त्रिभिः शोणितादिग्धौर्निः श्वसद्भिर्महारथैः ।
शुशुभे स वृतो राजा वेदी त्रिभिरिवाग्निभिः ॥ १०.९.७ ॥
ರಕ್ತದಿಂದ ಲೇಪಿತರಾಗಿ ನಿಟ್ಟುಸಿರು ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಮೂವರು ಮಹಾರಥರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ರಾಜನು ಮೂರು ಅಗ್ನಿಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾದ ವೇದಿಯಂತೆ ಶೋಭಿಸಿದನು.
10.9.8
ते तं शयानं सम्प्रेक्ष्य राजानमतथोचितम् ।
अविषह्येन दुःखेन ततस्ते रुरुदुस्त्रयः ॥ १०.९.८ ॥
ತಕ್ಕದಲ್ಲದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಮಲಗಿದ್ದ ಆ ರಾಜನನ್ನು ನೋಡಿ ಆ ಮೂವರು ಸಹಿಸಲಾಗದ ದುಃಖದಿಂದ ಅಳತೊಡಗಿದರು.
10.9.9
ततस्तु रुधिरं हस्तैर्मुखान्निर्मृज्य तस्य हि ।
रणे राज्ञः शयानस्य कृपः सम्पर्यदेवयत् ॥ १०.९.९ ॥
ಆಗ ಕೃಪನು ತನ್ನ ಕೈಗಳಿಂದ ಆ ರಾಜನ ಮುಖದಿಂದ ರಕ್ತವನ್ನು ಒರೆಸಿ, ರಣರಂಗದಲ್ಲಿ ಮಲಗಿದ್ದ ಆ ರಾಜನಿಗಾಗಿ ಪ್ರಲಾಪಿಸಿದನು.
10.9.10
न दैवस्यातिभारोऽस्ति यदयं रुधिरोक्षितः ।
एकादशचमूभर्ता शेते दुर्योधनो हतः ॥ १०.९.१० ॥
ರಕ್ತದಿಂದ ತೋಯ್ದು, ಹನ್ನೊಂದು ಸೇನೆಗಳ ಒಡೆಯ ದುರ್ಯೋಧನನು ಹತನಾಗಿ ಬಿದ್ದಿರುವುದು ದೈವದ ಅತಿಭಾರವಲ್ಲ.
10.9.11
पश्य चामीकराभस्य चामीकरविभूषिताम् ।
गदां गदाप्रियस्येमां समीपे पतितां भुवि ॥ १०.९.११ ॥
ಚಿನ್ನದ ಹೊಳಪಿನ, ಚಿನ್ನದಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ, ಗದೆಯನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುವವನ ಈ ಗದೆ ಅವನ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಿರುವುದನ್ನು ನೋಡು.
10.9.12
इयमेनं गदा शूरं न जहाति रणेरणे ।
स्वर्गायापि व्रजन्तं हि न जहाति यशस्विनम् ॥ १०.९.१२ ॥
ಈ ಗದೆ ಈ ಶೂರನನ್ನು ಪ್ರತಿ ರಣದಲ್ಲಿಯೂ ಬಿಟ್ಟಿರಲಿಲ್ಲ; ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗುವಾಗಲೂ ಈ ಯಶಸ್ವಿಯನ್ನು ಅದು ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ.
10.9.13
पश्येमां सह वीरेण जाम्बूनदविभूषिताम् ।
शयानां शयने हर्म्ये भार्यां प्रीतिमतीमिव ॥ १०.९.१३ ॥
ಚಿನ್ನದ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತಳಾದ ಇವಳನ್ನು ನೋಡು. ವೀರನ ಜೊತೆಗೆ ಅರಮನೆಯ ಮಂಚದ ಮೇಲೆ ಮಲಗಿರುವ ಪತ್ನಿ, ಪ್ರೀತಿತುಂಬಿದವಳಂತೆ ಇದ್ದಾಳೆ.
10.9.14
योऽयं मूर्धाभिषिक्तानामग्रे याति परन्तपः ।
स हतो ग्रसते पांसून्पश्य कालसय पर्ययम् ॥ १०.९.१४ ॥
ಮುಕುಟಾಭಿಷಿಕ್ತ ರಾಜರ ಮುಂದೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಈ ಶತ್ರುಸಂಹಾರಕನೇ, ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟು ಈಗ ಧೂಳನ್ನು ನುಂಗುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಕಾಲದ ತಿರುವನ್ನು ನೋಡು.
10.9.15
येनाजौ निहता भूमौ शेरते क्षत्रियर्षभाः ।
स भूमौ निहतः शेते कुरुराजः परैरयम् ॥ १०.९.१५ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ವೃಷಭರನ್ನು ನೆಲದಲ್ಲಿ ಮಲಗಿಸಿದ ಆ ಕುರುರಾಜನೇ, ಶತ್ರುಗಳಿಂದ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟು ಇಂದು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದಾನೆ.
10.9.16
भयान्नमन्ति राजानो यस्य स्म शतसङ्घशः ।
स वीरशयने शेते क्रव्याद्भिः परिवारितः ॥ १०.९.१६ ॥
ಯಾರ ಭಯದಿಂದ ನೂರಾರು ರಾಜರು ತಲೆಬಾಗುತ್ತಿದ್ದರೋ, ಅವನೇ ವೀರರ ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಮಾಂಸಭಕ್ಷಕ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದು ಮಲಗಿದ್ದಾನೆ.
10.9.17
यमुपासन्नृपाः पूर्वमर्थहेतोर्महीपतिम् ।
उपात्पते च तं ह्यद्य क्रव्यादा मांसगृद्धिनः ॥ १०.९.१७ ॥
ಹಿಂದೆ ಸಂಪತ್ತಿಗಾಗಿ ರಾಜರು ಯಾರ ಸೇವೆ ಮಾಡಿದ್ದರೋ, ಆ ಭೂಪತಿಯ ಮೇಲೆ ಇಂದು ಮಾಂಸಾಸಕ್ತ ಮಾಂಸಭಕ್ಷಕರು ಎರಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
10.9.18
तं शयानं कुरुश्रेष्ठं ततो भरतसत्तमम् ।
अश्वत्थामा समालिङ्ग्य करुणं पर्यदेवयत् ॥ १०.९.१८ ॥
ಆಗ ಮಲಗಿದ್ದ ಆ ಕುರುಶ್ರೇಷ್ಠ, ಭರತೋತ್ತಮನನ್ನು ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು ಕರುಣೆಯಿಂದ ಶೋಕಿಸಿದನು.
10.9.19
आहुस्त्वां राजशार्दूल मुख्यं सर्वधनुष्मताम् ।
धनाध्यक्षोपमं युद्धे शिष्यं सङ्कर्षणस्य च ॥ १०.९.१९ ॥
ರಾಜಶಾರ್ದೂಲನೇ, ಎಲ್ಲ ಬಿಲ್ಲುಗಾರರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಧನಾಧ್ಯಕ್ಷ ಕುಬೇರನಂತಿರುವವನೇ, ಸಂಕರ್ಷಣನ ಶಿಷ್ಯನೇ ಎಂದು ಜನರು ನಿನ್ನನ್ನು ಹೊಗಳುತ್ತಿದ್ದರು.
10.9.20
कथं विवरमद्राक्षीद्भीमसेनस्तवानघ ।
बलिनं कृतिनो नित्यं सूदः पापात्मवान्नृप ॥ १०.९.२० ॥
ನಿಷ್ಪಾಪನೇ, ಯಾವಾಗಲೂ ಬಲಶಾಲಿ ಮತ್ತು ನಿಪುಣನಾದ ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಭೀಮಸೇನನು ಹೇಗೆ ದೌರ್ಬಲ್ಯವನ್ನು ಕಂಡನು? ರಾಜನೇ, ಅವನು ಪಾಪಬುದ್ಧಿಯ ಅಡುಗೆಯವನಲ್ಲವೇ!
10.9.21
कालो नूनं महाराज लोकेऽस्मिन्बलवत्तरः ।
पश्यामो निहतं त्वां च भीमसेनेन संयुगे ॥ १०.९.२१ ॥
ಮಹಾರಾಜನೇ, ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಕಾಲವೇ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಅತಿ ಬಲಶಾಲಿ; ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭೀಮಸೇನನಿಂದ ನೀನು ಹತನಾದುದನ್ನು ನಾವು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದೇವೆ.
10.9.22
कथं त्वां सर्वधर्मज्ञं क्षुद्रः पापो वृकोदरः ।
निकृत्या हतवान्मन्दो नून कालो दुरत्ययः ॥ १०.९.२२ ॥
ಸರ್ವಧರ್ಮ ಜ್ಞಾನಿಯಾದ ನಿನ್ನನ್ನು ನೀಚನೂ ಪಾಪಿಯೂ ಮೂರ್ಖನೂ ಆದ ವೃಕೋದರನು ವಂಚನೆಯಿಂದ ಹೇಗೆ ಕೊಂದನು? ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಕಾಲವನ್ನು ಮೀರಲಾಗದು.
10.9.23
द्वन्द्वयुद्धे ह्यधर्मेण समाहूयौजसा मृधे ।
गदया भीमसेनेन निर्भग्ने सक्थिनी तव ॥ १०.९.२३ ॥
ದ್ವಂದ್ವಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅಧರ್ಮದಿಂದ ಸವಾಲು ಹಾಕಿ, ಬಲದಿಂದ, ಭೀಮಸೇನನು ಗದೆಯಿಂದ ನಿನ್ನ ಎರಡು ತೊಡೆಗಳನ್ನು ಮುರಿದನು.
10.9.24
अधर्मेण हतस्याजौ मृद्यमानं पदा शिरः ।
य उपेक्षितवान्क्षुद्रं धिक्तमस्तु…युधिष्ठिरम् ॥ १०.९.२४ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅಧರ್ಮದಿಂದ ಹತನಾದ ನಿನ್ನ ತಲೆಯನ್ನು ಕಾಲಿನಿಂದ ತುಳಿಯಲ್ಪಡುವಾಗ ಉಪೇಕ್ಷೆಯಿಂದ ನೋಡಿದ ಆ ನೀಚ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನಿಗೆ ಧಿಕ್ಕಾರವಿರಲಿ…
10.9.25
युद्धेष्वपवदिष्यन्ति योधा नूनं वृकोदरम् ।
यावत्स्थास्यन्ति भूतानि निकृत्या ह्यसि पातितः ॥ १०.९.२५ ॥
ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ಯೋಧರು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ವೃಕೋದರನನ್ನು (ಭೀಮನನ್ನು) ನಿಂದಿಸುವರು, ಜೀವಿಗಳು ಇರುವವರೆಗೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಮೋಸದಿಂದ ಖಡ್ಗದಿಂದ ಅವನು ಕೆಡವಲ್ಪಟ್ಟನು.
10.9.26
ननु रामोऽब्रवीद्राजंस्त्वां सदा यदुनन्दनः ।
दुर्योधनसमो नास्ति गदायामिति वीर्यवान् ॥ १०.९.२६ ॥
ರಾಜನೇ, ಯದುನಂದನ (ಕೃಷ್ಣ) ಮತ್ತು ರಾಮ (ಬಲರಾಮ) ಸದಾ ನಿನ್ನ ಕುರಿತು, ಗದಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ದುರ್ಯೋಧನನಿಗೆ ಸಮಾನರಾದವರು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರು.
10.9.27
श्लाघते त्वां हि वार्ष्णेयो राजन्संसत्सु भारत ।
स शिष्यो मम कौरव्यो गदायुद्ध इति प्रभो ॥ १०.९.२७ ॥
ರಾಜನೇ, ವೃಷ್ಣಿ ವಂಶದವನು ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಹೊಗಳುತ್ತಾನೆ. ಓ ಭಾರತ, ಓ ಪ್ರಭು, ಅವನು ನನ್ನ ಶಿಷ್ಯ, ಕೌರವ, ಗದಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ.
10.9.28
यां गतिं क्षत्रियस्याहुः प्रशस्तां परमर्षयः ।
हतस्याभिमुखस्याजौ प्राप्तस्त्वमसि तां गतिम् ॥ १०.९.२८ ॥
ಪರಮ ಋಷಿಗಳು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಎದುರಾಗಿ ಹತನಾದ ಕ್ಷತ್ರಿಯನಿಗೆ ಹೊಗಳಿ ಹೇಳುವ ಯಾವ ಗತಿಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೋ, ಆ ಗತಿಯನ್ನು ನೀನು ಪಡೆದಿರುವೆ.
10.9.29
दुर्योधन न शोचामि त्वामहं पुरुषर्षभ ।
हतपुत्रौ तु शोचामि गान्धारीं पिरं च ते ॥ १०.९.२९ ॥
ದುರ್ಯೋಧನ, ಓ ನರಶ್ರೇಷ್ಠ, ನಿನಗಾಗಿ ನಾನು ದುಃಖಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಆದರೆ ಪುತ್ರರು ಹತರಾದುದರಿಂದ ಗಾಂಧಾರಿ ಮತ್ತು ನಿನ್ನ ತಂದೆಗಾಗಿ ದುಃಖಿಸುತ್ತೇನೆ.
10.9.30
द्वावनाथौ कृतौ वीर त्वया नाथेन वर्धितौ ।
भिक्षुकौ विचरिष्येते शोचन्तौ पृथिवीमिमाम् ॥ १०.९.३० ॥
ಓ ವೀರ, ನೀನು ಬೆಳೆಸಿ ರಕ್ಷಿಸಿದ ಆ ಇಬ್ಬರನ್ನು ನೀನು ಅನಾಥರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿರುವೆ; ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಭಿಕ್ಷುಕರಾಗಿ, ದುಃಖಿಸುತ್ತಾ ಈ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅಲೆದಾಡುವರು.
10.9.31
घिगस्तु कृष्णं वार्ष्णेयमर्जुनं चापि दुर्मतिम् ।
धर्मज्ञमानिमौ यौ त्वां वध्यमानमुपेक्षताम् ॥ १०.९.३१ ॥
ವಾರ್ಷ್ಣೇಯ ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಧಿಕ್ಕಾರ, ದುರ್ಮತಿ ಅರ್ಜುನನಿಗೂ ಧಿಕ್ಕಾರ. ಧರ್ಮಜ್ಞರೆಂದು ತಮ್ಮನ್ನು ಭಾವಿಸಿಕೊಂಡು, ಹತ್ಯೆಗೊಳಗಾಗುತ್ತಿದ್ದ ನಿನ್ನನ್ನು ಉಪೇಕ್ಷಿಸಿದರು.
10.9.32
पाण्डवाश्चापि ते सर्वे किं वक्ष्यन्ति नराधिप ।
कथं दुर्योधनोऽस्माभिर्हत इत्यनपत्रपाः ॥ १०.९.३२ ॥
ನರಾಧಿಪನೇ, ಆ ಪಾಂಡವರೆಲ್ಲರೂ ಏನು ಹೇಳುವರು? 'ದುರ್ಯೋಧನನನ್ನು ನಾವು ಹೇಗೆ ಕೊಂದೆವು' ಎಂದು ನಾಚಿಕೆಯಿಲ್ಲದೆ ಅವರು ಹೇಳುವರಲ್ಲವೇ.
10.9.33
धन्यस्त्वमसि गान्धारे यस्वमायोधने हतः ।
प्रयातोऽभिमुखः शत्रून्धर्मेण पुरुषर्षभ ॥ १०.९.३३ ॥
ಗಾಂಧಾರಿಯ ಪುತ್ರನೇ, ನೀನು ಧನ್ಯನು. ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶತ್ರುಗಳಿಗೆ ಎದುರಾಗಿ ಧರ್ಮದಂತೆ ಹತನಾದೆ, ಪುರುಷಶ್ರೇಷ್ಠನೇ.
10.9.34
हतपुत्रा हि गान्धारी निहतज्ञातिबान्धवा ।
प्रज्ञाचक्षुश्च दुर्धर्षः कां दशां प्रतिपत्स्यते ॥ १०.९.३४ ॥
ಗಾಂಧಾರಿಯ ಮಕ್ಕಳು ಹತರಾದರು, ಆಕೆಯ ಬಂಧುಗಳು ಮತ್ತು ಜ್ಞಾತಿಗಳೂ ಹತರಾದರು. ಪ್ರಜ್ಞಾಚಕ್ಷುವಾದ ಆ ದುರ್ಧರ್ಷನು ಯಾವ ದಶೆಯನ್ನು ಹೊಂದುವನು?
10.9.35
धिगस्तु कृतवर्माणं मां कृपं च महारथम् ।
ये वयं न गताः स्वर्गं त्वां पुरस्कृत्य पार्थिवम् ॥ १०.९.३५ ॥
ಕೃತವರ್ಮನಿಗೆ ಧಿಕ್ಕಾರ, ನನಗೂ ಧಿಕ್ಕಾರ, ಮಹಾರಥ ಕೃಪನಿಗೂ ಧಿಕ್ಕಾರ. ರಾಜನಾದ ನಿನ್ನನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡೂ ನಾವು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗಲಿಲ್ಲವಲ್ಲ.
10.9.36
दातारं सर्वकामानां रक्षितारं प्रजाहितम् ।
यद्वयं नानुगच्छाम त्वां धिगस्मान्नराधमान् ॥ १०.९.३६ ॥
ಎಲ್ಲ ಇಷ್ಟಗಳನ್ನೂ ನೀಡುವವನು, ಪ್ರಜೆಗಳ ಹಿತವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವವನಾದ ನಿನ್ನನ್ನು ನಾವು ಅನುಸರಿಸಲಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ನರಾಧಮರಾದ ನಮಗೆ ಧಿಕ್ಕಾರ.
10.9.37
कृपस्य तव वीर्येण मम चैव पितुश्च मे ।
सभृत्यानां नरव्याघ्र रत्नवन्ति गृहाणि च ॥ १०.९.३७ ॥
ನರವ್ಯಾಘ್ರ, ಕೃಪನ ಪರಾಕ್ರಮದಿಂದ, ನಿನ್ನ ಪರಾಕ್ರಮದಿಂದ, ನನ್ನ ಮತ್ತು ನನ್ನ ತಂದೆಯ ಪರಾಕ್ರಮದಿಂದ, ಸೇವಕರೊಡನೆ ನಮ್ಮ ಮನೆಗಳು ರತ್ನಗಳಿಂದ ತುಂಬಿವೆ.
10.9.38
तव प्रसादादस्माभिः समित्रैः सह बान्धवैः ।
अवाप्ताः क्रतवो मुख्या बहवो भूरिदक्षिणाः ॥ १०.९.३८ ॥
ನಿನ್ನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ನಾವು ಮಿತ್ರರು ಮತ್ತು ಬಂಧುಗಳೊಡನೆ ಅಪಾರ ದಕ್ಷಿಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಅನೇಕ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ಪಡೆದೆವು.
10.9.39
कुतश्चापीदृशं पापाः प्रवर्तिष्यामहे वयम् ।
यादृशेन पुरस्कृत्य त्वं गतः सर्वपार्थिवान् ॥ १०.९.३९ ॥
ಪಾಪಿಗಳಾದ ನಾವು ಇಂಥದ್ದನ್ನು ಎಲ್ಲಿಂದ ಮಾಡಬಹುದು? ನೀನು ಎಲ್ಲ ರಾಜರನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಹೋದಂತೆ.
10.9.40
वयमेव त्रयो राजन्गच्छन्तं परमां गतिम् ।
यद्वै त्वां नानुगच्छाभस्तेन तप्स्यामहे वयम्। ॥ १०.९.४० ॥
ರಾಜನೇ, ಪರಮ ಗತಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿರುವ ನಿನ್ನನ್ನು ನಾವು ಹಿಂಬಾಲಿಸದ ಕಾರಣ ನಾವು ಮೂವರು ಮಾತ್ರ ಉಳಿದಿದ್ದೇವೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ನಾವು ಸಂತಾಪಪಡುತ್ತೇವೆ.
10.9.41
तत्स्वर्गहीना हीनार्थाः स्मरन्तः सुकृतस्य ते ।
किं नाम तद्भवेत्कर्म येन त्वां न व्रजाम वै ॥ १०.९.४१ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ ಸ್ವರ್ಗರಹಿತರಾಗಿ, ಅರ್ಥಹೀನರಾಗಿ, ನಿನ್ನ ಸತ್ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾ, ನಿನ್ನೊಡನೆ ಹೋಗದಂತೆ ತಡೆದ ಕರ್ಮ ಯಾವುದಿರಬಹುದು?
10.9.42
दुःखं नून कुरुश्रेष्ठ चरिष्याम महीमिमाम् ।
हीनानां नस्त्वया राजन्कुतः शान्तिः कुतः सुखं ॥ १०.९.४२ ॥
ಕುರುಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನಾವು ದುಃಖದಿಂದ ಈ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅಲೆದಾಡುತ್ತೇವೆ. ರಾಜನೇ, ನಿನ್ನಿಲ್ಲದ ನಮಗೆ ಶಾಂತಿ ಎಲ್ಲಿ, ಸುಖ ಎಲ್ಲಿ?
10.9.43
गत्वैव तु महाराज समेत्य च महारथान् ।
यथाज्येष्ठं यथाश्रेष्ठं पूजयेर्वचनान्मम ॥ १०.९.४३ ॥
ಮಹಾರಾಜನೇ, ಹೋಗಿ ಮಹಾರಥರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಿ, ಜ್ಯೇಷ್ಠತೆ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಮಾತಿನಂತೆ ಅವರನ್ನು ಗೌರವಿಸು.
10.9.44
आचार्यं पूजयित्वा च केतुं सर्वधनुष्मताम् ।
हतं मयाऽद्य शंशेथा दृष्टद्युम्नं नराधिप ॥ १०.९.४४ ॥
ಆಚಾರ್ಯರನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ, ಎಲ್ಲ ಬಿಲ್ಲುಗಾರರ ಧ್ವಜನಾದ ಅವನಿಗೆ, ನರಾಧಿಪನೇ, ಇಂದು ನನ್ನಿಂದ ದೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನ ಹತನಾದನೆಂದು ತಿಳಿಸು.
10.9.45
परिष्वजेथा राजानं बाह्लिकं सुमहारथम् ।
सैन्धवं सोमदत्तं च भूरिश्रवसमेव च ॥ १०.९.४५ ॥
ರಾಜ ಬಾಹ್ಲಿಕನನ್ನು, ಮಹಾರಥ ಸೈಂಧವನನ್ನು, ಸೋಮದತ್ತನನ್ನು, ಭೂರಿಶ್ರವಸನನ್ನೂ ಆಲಿಂಗಿಸು.
10.9.46
तथा पूर्वगतानन्यान्स्वर्गे पार्थिवसत्मान् ।
अस्मद्वाक्यात्परिष्वज्य सम्पृच्छेस्वमनामयम् ॥ १०.९.४६ ॥
ಹಾಗೆಯೇ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಮೊದಲೇ ಹೋಗಿರುವ ಇತರ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಾಜರನ್ನು ನಮ್ಮ ಮಾತಿನಂತೆ ಆಲಿಂಗಿಸಿ, ಅವರ ಕ್ಷೇಮವನ್ನು ವಿಚಾರಿಸು.
10.9.47
इत्येवमुक्वा राजानं भग्नसक्थमचेतसम् ।
अश्वत्थामा लघुप्राणं पुनर्वचनमब्रवीत् ॥ १०.९.४७ ॥
ಹೀಗೆ ರಾಜನಿಗೆ ಹೇಳಿ, ಮುರಿದ ತೊಡೆಯ, ಪ್ರಜ್ಞಾಹೀನ, ಕ್ಷೀಣ ಪ್ರಾಣದ ರಾಜನಿಗೆ ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನು ಮತ್ತೆ ಈ ಮಾತು ಹೇಳಿದನು.
10.9.48
दुर्योधन जीवसि चेद्वाक्यं श्रोत्रमुखं शृणु ।
सप् पाण्डवतः शिष्टा धार्तराष्ट्रास्त्रयो वयम् ॥ १०.९.४८ ॥
ದುರ್ಯೋಧನನೇ, ನೀನು ಜೀವಂತವಿದ್ದರೆ ಕಿವಿಗೆ ಹಿತವಾದ ಈ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳು: ಪಾಂಡವರಲ್ಲಿ ಏಳು ಮಂದಿ ಮಾತ್ರ ಉಳಿದಿದ್ದಾರೆ; ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಪುತ್ರರಾದ ನಾವು ಮೂವರೇ ಉಳಿದಿದ್ದೇವೆ.
10.9.49
ते चैव भ्रातरः पञ्च वासुदेवोऽथ सात्यकिः ।
अहं च कृतवर्मा च कृपः शारद्वतस्तथा ॥ १०.९.४९ ॥
ಆ ಐವರು ಸಹೋದರರು, ವಾಸುದೇವ, ಸಾತ್ಯಕಿ, ನಾನು, ಕೃತವರ್ಮ, ಶಾರದ್ವತನಾದ ಕೃಪ ಕೂಡ.
10.9.50
द्रौपदेया हताः सर्वे धृष्टद्युम्नस्य चात्मजाः ।
पञ्चाला निहताः सर्वे मत्स्यशेषं च भारत ॥ १०.९.५० ॥
ದ್ರೌಪದಿಯ ಎಲ್ಲ ಪುತ್ರರು ಹತರಾದರು, ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನ ಪುತ್ರರೂ ಹತರಾದರು; ಪಾಂಚಾಲರೆಲ್ಲರೂ, ಮತ್ಸ್ಯರ ಉಳಿದವರೂ ಹತರಾದರು, ಓ ಭಾರತ.
10.9.51
कृते प्रतिकृतं पश्य हतपुत्रा हि पाण्डवाः ।
सौप्तिके शिबिरं तेषां हतं सनरवाहनम् ॥ १०.९.५१ ॥
ಮಾಡಿದ್ದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಫಲವನ್ನು ನೋಡು; ಪಾಂಡವರು ತಮ್ಮ ಪುತ್ರರನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರು. ರಾತ್ರಿ ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಶಿಬಿರ, ಜನರು ವಾಹನಗಳೊಂದಿಗೆ ಹತವಾಯಿತು.
10.9.52
मया च पापकर्माऽसौ धृष्टद्युम्नो महीपते ।
प्रविश्य शिबिरं रात्रौ पशुमारेण मारितः ॥ १०.९.५२ ॥
ಮತ್ತು ನನ್ನಿಂದ, ಓ ಮಹೀಪತಿ, ಆ ಪಾಪಕರ್ಮಿ ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನ ರಾತ್ರಿ ಶಿಬಿರವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಪಶುಗಳಂತೆ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟನು.
10.9.53
दुर्योधनस्तु तां वाचं निशम्य मनसः प्रियाम् ।
प्रतिलभ्य पुनश्चेत इदं वचनमब्रवीत् ॥ १०.९.५३ ॥
ಆದರೆ ದುರ್ಯೋಧನನು ಆ ಮನಕ್ಕೆ ಪ್ರಿಯವಾದ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ, ಮತ್ತೆ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸಮಾಧಾನಗೊಳಿಸಿಕೊಂಡು ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
10.9.54
न मेऽकरोत्द्गाङ्गेयो न कर्णो न च ते पिता ।
यत्त्वया कृपभोजाभ्यां सहितेनाद्य मे कृतम् ॥ १०.९.५४ ॥
ಗಂಗಾಪುತ್ರ ಭೀಷ್ಮನು ನನಗಾಗಿ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ, ಕರ್ಣನೂ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ, ನಿನ್ನ ತಂದೆಯೂ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ; ಇಂದು ಕೃಪ ಮತ್ತು ಕೃತವರ್ಮರೊಂದಿಗೆ ನೀನು ನನಗಾಗಿ ಮಾಡಿದ್ದನ್ನು.
10.9.55
स च सेनापतिः क्षुद्रो हतः सार्धं शिखण्डिना ।
तेन मन्ये मघवता सममात्मानमद्य वै ॥ १०.९.५५ ॥
ಆ ಸೇನಾಪತಿ, ಕ್ಷುದ್ರನು ಶಿಖಂಡಿಯೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಹತನಾದನು. ಅದರಿಂದ ಇಂದು ನಾನು ಮಘವಂತ ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಸಮನೆಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತೇನೆ.
10.9.56
स्वस्ति प्राप्नुत भद्रं वः स्वर्गे नः सङ्गमः पुनः ।
इत्येवमुक्त्वा पुत्रस्ते कुरुराजो महामनाः ॥ १०.९.५६ ॥
"ನಿಮಗೆ ಕ್ಷೇಮವಾಗಲಿ, ಮಂಗಳ ಲಭಿಸಲಿ; ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಾವು ಮತ್ತೆ ಸೇರುವೆವು" ಎಂದು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ನಿಮ್ಮ ಮಗ, ಮಹಾಮನಸ್ಕನಾದ ಕುರುರಾಜನು (ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು).
10.9.57
प्राणानुपासृजद्वीरः सुहृदां दुःखमादधत् ।
अपाक्रामद्दिवं पुण्यां शरीरं क्षितिमाविशत् ॥ १०.९.५७ ॥
ವೀರನು ಪ್ರಾಣಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದನು, ಮಿತ್ರರಿಗೆ ದುಃಖವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತಾ. ಅವನು ಪುಣ್ಯ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದನು; ದೇಹವು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸೇರಿತು.
10.9.58
एवं ते निधनं यातः पुत्रो दुर्योधनो नृप ।
अग्रे यात्वा रणे शूरः पश्राद्विनिहतः परैः ॥ १०.९.५८ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ನಿಮ್ಮ ಮಗ ದುರ್ಯೋಧನನು ಹೀಗೆ ಮರಣ ಹೊಂದಿದನು. ಶೂರನು ರಣದಲ್ಲಿ ಮುಂದೆ ಹೋಗಿ, ಹಿಂದಿನಿಂದ ಶತ್ರುಗಳಿಂದ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟನು.
10.9.59
तथैव ते परिष्वक्ताः परिष्वज्य च ते नृपम् ।
पुनः पुनः प्रेक्षमाणाः स्वकानारुरुहू रथान् ॥ १०.९.५९ ॥
ಹಾಗೆಯೇ ಅವರು ರಾಜನನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು, ಪದೇ ಪದೇ ನೋಡುತ್ತಾ, ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ರಥಗಳನ್ನು ಏರಿದರು.
10.9.60
इत्येवं द्रोणपुत्रस्य निशम्य करुणां गिरम् ।
प्रत्यूषकाले शोकार्ताः प्राद्रवन्नगरं प्रति ॥ १०.९.६० ॥
ದ್ರೋಣನ ಮಗನ ಈ ಕರುಣಾಜನಕ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಬೆಳಗಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದುಃಖದಿಂದ ಪೀಡಿತರಾಗಿ ನಗರದ ಕಡೆಗೆ ಓಡಿದರು.
10.9.61
एवमेष क्षयो वृत्तः कुरुपाण्डवसेनयोः ।
घोरो विशसनो रौद्रो राजन्दुर्मन्त्रिते तव ॥ १०.९.६१ ॥
ಹೀಗೆ ಕೌರವ-ಪಾಂಡವ ಸೇನೆಗಳ ಈ ಘೋರ, ಸಂಹಾರಕ, ರೌದ್ರ ನಾಶ ಸಂಭವಿಸಿತು, ಓ ರಾಜನೇ, ನಿನ್ನ ದುರ್ಮಂತ್ರಣೆಯಿಂದ.
10.9.62
तव पुत्रे गते स्वर्गं शोकार्स्य ममानघ ।
ऋषिदत्तं प्रनष्टं तद्दिव्यदर्शित्वमद्य वै ॥ १०.९.६२ ॥
ಓ ನಿಷ್ಪಾಪನೇ, ನಿನ್ನ ಮಗ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋದ ಕಾರಣ, ಶೋಕದಿಂದ ಪೀಡಿತನಾದ ನನ್ನ ಋಷಿ ನೀಡಿದ ದಿವ್ಯದೃಷ್ಟಿ ಇಂದು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನಷ್ಟವಾಯಿತು.
10.9.63
इति श्रुत्वा स नृपतिर्ज्ञातिपुत्रवधं तदा ।
निःश्वस्य दीर्घमुष्णं च ततश्चिन्तापरोऽभवत् ॥ १०.९.६३ ॥
ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ, ಆ ರಾಜನು, ಬಂಧುಗಳು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ವಧೆಯನ್ನು ಕೇಳಿ, ದೀರ್ಘವಾಗಿ ಬಿಸಿಯಾದ ನಿಟ್ಟುಸಿರು ಬಿಟ್ಟು, ಆಗ ಚಿಂತೆಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದನು.