ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 11.11
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
11.11.1
हतेषु सर्वेसैन्येषु धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
शुश्रुवे पितरं वृद्धं निर्यान्तं गजसाह्वयात् ॥ ११.११.१ ॥
ಎಲ್ಲಾ ಸೇನೆಗಳು ಹತವಾದಾಗ, ಧರ್ಮರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ತನ್ನ ವೃದ್ಧ ತಂದೆ ಗಜಸಾಹ್ವಯದಿಂದ ಹೊರಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕೇಳಿದನು.
11.11.2
सोऽभ्ययात्पुत्रशोकार्तं पुत्रशोकपरिप्लुतः ।
शोचमानो महाराज भ्रातृभिः सहितस्तदा ॥ ११.११.२ ॥
ಪುತ್ರಶೋಕದಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗಿ, ಅದರಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ ಅವನು, ಓ ಮಹಾರಾಜ, ಆಗ ಸಹೋದರರೊಂದಿಗೆ ದುಃಖಿಸುತ್ತಾ ಅವನ ಕಡೆಗೆ ಹೋದನು.
11.11.3
अन्वीयमानो वीरेण दाशार्हेण महात्मना ।
युयुधानेन च तथा तथैव च युयुत्सुना ॥ ११.११.३ ॥
ವೀರ ದಾಶಾರ್ಹ (ಕೃಷ್ಣ), ಮಹಾತ್ಮ, ಯುಯುಧಾನ (ಸಾತ್ಯಕಿ), ಹಾಗೂ ಯುಯುತ್ಸು ಅವನನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
11.11.4
तमन्वगात्सुदुःखार्ता द्रौपदीशोककर्शिता ।
सह पाञ्चालयोषिद्भिर्यास्तत्रासन्समागताः ॥ ११.११.४ ॥
ಅತಿ ದುಃಖದಿಂದ ಪೀಡಿತಳಾದ, ಶೋಕದಿಂದ ಕೃಶಳಾದ ದ್ರೌಪದಿ ಅವನನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದಳು; ಅಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದ ಪಾಂಚಾಲ ಸ್ತ್ರೀಯರೂ ಅವಳೊಂದಿಗಿದ್ದರು.
11.11.5
सङ्ग्राममनु बृन्दानि स्त्रीणां भरतसत्तम् ।
कुररीणामिवार्तानां क्रोशन्तीनां ददर्श ह ॥ ११.११.५ ॥
ಓ ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠ, ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಗುಂಪುಗುಂಪಾಗಿ ಅಳುತ್ತಿದ್ದ ಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನು ಅವನು ಕಂಡನು; ನೋವಿನಿಂದ ಕೂಗುವ ಕುರರಿ ಪಕ್ಷಿಗಳಂತೆ ಅವರು ಕೂಗುತ್ತಿದ್ದರು.
11.11.6
ताभिः परिवृतो राजा क्रोशन्तीभिः सहस्रशः ।
ऊर्ध्वबाहुभिरार्ताभी रुदतीभिः प्रियाप्रियैः ॥ ११.११.६ ॥
ಅವರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ ರಾಜ — ಸಾವಿರಾರು ಕೂಗುತ್ತಿರುವ, ಕೈ ಎತ್ತಿ, ದುಃಖಿಸುತ್ತಿರುವ, ಪ್ರಿಯರಿಗೂ ಅಪ್ರಿಯರಿಗೂ ಅಳುತ್ತಿರುವ ಸ್ತ್ರೀಯರಿಂದ.
11.11.7
क नु धर्मज्ञता राज्ञः क्व नु साद्यानृशंसता ।
यच्चावधीत्पितॄन्भ्रातॄन्गुरुपुत्रान्सखीनपि ॥ ११.११.७ ॥
ರಾಜನ ಧರ್ಮಜ್ಞಾನ ಎಲ್ಲಿ? ಈಗ ಅವನ ಕರುಣೆ ಎಲ್ಲಿ? ತಂದೆಗಳನ್ನು, ಸಹೋದರರನ್ನು, ಗುರುಪುತ್ರರನ್ನು, ಮಿತ್ರರನ್ನೂ ಅವನು ಕೊಂದನಲ್ಲವೇ!
11.11.8
घातयित्वा कथं द्रोणं भीष्मं चापि पितामहम् ।
मनस्तेऽभून्महाबाहो हत्वा चापि जयद्रथम् ॥ ११.११.८ ॥
ಓ ಮಹಾಬಾಹು! ದ್ರೋಣ ಮತ್ತು ಪಿತಾಮಹ ಭೀಷ್ಮರನ್ನು ಕೊಲ್ಲಿಸಿ, ಜಯದ್ರಥನನ್ನೂ ಕೊಂದ ನಂತರ ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಹೇಗಾಯಿತು?
11.11.9
किं नु राज्येन ते कार्यं पितॄन्भ्रातॄनपश्यतः ।
अभिमन्युं च दुर्धर्षं द्रौपदेयांश्च भारत ॥ ११.११.९ ॥
ಓ ಭಾರತ! ತಂದೆಗಳನ್ನು, ಸಹೋದರರನ್ನು ನೋಡದ ನಿನಗೆ ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ? ದುರ್ಧರ್ಷ ಅಭಿಮನ್ಯು ಮತ್ತು ದ್ರೌಪದೇಯರ ಕುರಿತು ಏನು?
11.11.10
अतीत्य ता महाबाहुः क्रोशन्तीः कुररीरिव ।
ववन्दे पितरं ज्येष्ठं धर्मराजो युधिष्ठिरः ॥ ११.११.१० ॥
ಕುರರಿ ಪಕ್ಷಿಗಳಂತೆ ಅಳುತ್ತಿದ್ದವರನ್ನು ದಾಟಿ, ಮಹಾಬಾಹು ಧರ್ಮರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಜ್ಯೇಷ್ಠ ತಂದೆಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದನು.
11.11.11
ततोऽभिवाद्य पितरं क्रमेणामित्रकर्शनाः ।
न्यवेदयन्त नामानि पाण्डवास्तेऽपि सर्वशः ॥ ११.११.११ ॥
ನಂತರ ತಂದೆಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ದಮಿಸುವ ಪಾಂಡವರು ಕ್ರಮವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸಿದರು, ಎಲ್ಲರೂ.
11.11.12
तमात्मजान्तकरणं पिता पुत्रवधार्दितः ।
अप्रीयमाणः शोकार्तः पाण्डवं परिषस्वजे ॥ ११.११.१२ ॥
ಮಕ್ಕಳ ಸಾವಿನಿಂದ ನೊಂದು, ದುಃಖದಿಂದ ಕಂಗೆಟ್ಟ ತಂದೆಯು, ಸಂತೋಷವಿಲ್ಲದೆ, ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕೊಂದ ಆ ಪಾಂಡವನನ್ನು ಆಲಿಂಗಿಸಿಕೊಂಡನು.
11.11.13
धर्मराजं परिष्वज्य सान्त्वयित्वा च भारत ।
दुष्टात्मा भीममन्वैच्छद्दिधक्षुरिव पावकः ॥ ११.११.१३ ॥
ಧರ್ಮರಾಜನನ್ನು ಅಪ್ಪಿ ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಿ, ಭಾರತ, ಆ ದುಷ್ಟಾತ್ಮನು ಭೀಮನನ್ನು ಹುಡುಕಿದನು, ಸುಡಲು ಬಯಸುವ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ.
11.11.14
स कोपपावकस्तस्य शोकवायुसमीरितः ।
भीमसेनमयं दावं दिधक्षुरिव दृश्यते ॥ ११.११.१४ ॥
ಶೋಕದ ಗಾಳಿಯಿಂದ ಎಬ್ಬಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅವನ ಕೋಪಾಗ್ನಿ, ಭೀಮಸೇನನನ್ನು ಸುಡಲು ಬಯಸುವ ಕಾಡ್ಗಿಚ್ಚಿನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
11.11.15
तस्य संकल्पमाज्ञाय भीमं प्रत्यशुभं हरिः ।
भीममाक्षिप्य पाणिभ्यां प्रददौ भीममायसम् ॥ ११.११.१५ ॥
ಅವನ ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನು ತಿಳಿದ ಹರಿ, ಭೀಮನ ಮೇಲಿನ ಅಶುಭ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಅರಿತು, ಭೀಮನನ್ನು ಎರಡು ಕೈಗಳಿಂದ ಎಳೆದು ಕಬ್ಬಿಣದ ಭೀಮನನ್ನು ಅವನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟನು.
11.11.16
प्रागेव तु महाबुद्धिर्बुद्ध्वा तस्येङ्गितं हरिः ।
संविधानं महाप्राज्ञस्तत्र चक्रे जनार्दनः ॥ ११.११.१६ ॥
ಮಹಾಬುದ್ಧಿವಂತ ಹರಿ ಅವನ ಸಂಕೇತವನ್ನು ಮೊದಲೇ ಅರಿತು, ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞ ಜನಾರ್ದನನು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಏರ್ಪಾಡು ಮಾಡಿದನು.
11.11.17
उपगुह्यैव पाणिभ्यां भीमसेनमयस्मयम् ।
बभञ्ज बलवान्राजा मन्यमानो वृकोदरम् ॥ ११.११.१७ ॥
ಕಬ್ಬಿಣದ ಭೀಮಸೇನನನ್ನು ಎರಡು ಕೈಗಳಿಂದ ಅಪ್ಪಿ, ಅದು ವೃಕೋದರನೆಂದು ಭಾವಿಸಿದ ಬಲವಾನ್ ರಾಜನು ಅದನ್ನು ಮುರಿದನು.
11.11.18
नागायुतसमप्राणः स राजा भीममायसम् ।
भङ्क्तत्वा विमथितोरस्कः सुस्राव रुधिरं मुखात् ॥ ११.११.१८ ॥
ಹತ್ತುಸಾವಿರ ಆನೆಗಳ ಬಲವುಳ್ಳ ಆ ರಾಜನು ಕಬ್ಬಿಣದ ಭೀಮನನ್ನು ಮುರಿದನು; ಎದೆ ನಜ್ಜುಗುಜ್ಜಾಗಿ ಅವನ ಬಾಯಿಂದ ರಕ್ತ ಸುರಿಯಿತು.
11.11.19
ततः पपात मेदिन्यां तथैव रुधिरोक्षितः ।
प्रपुष्पिताग्रशिखरः पारिजात इव द्रुमः ॥ ११.११.१९ ॥
ಆಗ ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ತೋಯ್ದವನಾಗಿ ಅವನು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದನು; ಹೂಬಿಟ್ಟ ತುದಿಯ ಪಾರಿಜಾತ ವೃಕ್ಷ ಉರುಳಿದಂತೆ.
11.11.20
प्रत्यगृह्णाच्च तं विद्वान्सूतो गावल्गणिस्तदा ।
मैवमित्यब्रवीच्चैनं शमयन्सान्त्वयन्निव ॥ ११.११.२० ॥
ಆಗ ಜ್ಞಾನಿ ಸೂತ ಗಾವಲ್ಗಣಿ ಅವನನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು, 'ಹಾಗೆ ಹೇಳಬೇಡ' ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾ, ಅವನನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸುತ್ತಾ ಸಂತೈಸುವಂತೆ ಮಾತನಾಡಿದನು.
11.11.21
हतो भीम इति ज्ञात्वा गतमन्युर्महामनाः ।
हाहाभीमेति चुक्रोश नृपः शोकसमन्वितः ॥ ११.११.२१ ॥
'ಭೀಮ ಹತನಾದನು' ಎಂದು ತಿಳಿದು, ಮಹಾಮನಸ್ಕನಾದ ಆ ರಾಜನ ಕೋಪ ಶಮಿಸಿತು; ಶೋಕದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಅವನು 'ಅಯ್ಯೋ ಭೀಮ!' ಎಂದು ಕೂಗಿದನು.
11.11.22
तं विदित्वा गतक्रोधं भीमसेनवधार्दितम् ।
वासुदेवो वरः पुंसामिदं वचनमब्रवीत् ॥ ११.११.२२ ॥
ಅವನು ಕೋಪ ಶಮಿಸಿ, ಭೀಮಸೇನನ ವಧೆಯಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆಂದು ತಿಳಿದು, ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ವಾಸುದೇವನು ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
11.11.23
मा शुचो धृतराष्ट्र त्वं नैव भीमस्त्वया हतः ।
आयसी प्रतिमा ह्येषा त्वया निष्पातिता विभो ॥ ११.११.२३ ॥
ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನೇ, ದುಃಖಿಸಬೇಡ; ನೀನು ಭೀಮನನ್ನು ಕೊಂದಿಲ್ಲ. ಓ ವಿಭೋ, ನೀನು ಈ ಕಬ್ಬಿಣದ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನೇ ಮುರಿದಿದ್ದೀಯೆ.
11.11.24
त्वां क्रोधवशमापन्नं विदित्वा भरतर्षभ ।
मयाऽपकृष्टः कौन्तेयो मृत्योर्दंष्ट्रान्तरं गतः ॥ ११.११.२४ ॥
ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನೀನು ಕ್ರೋಧದ ವಶದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿದ್ದೀಯೆಂದು ತಿಳಿದು, ನಾನು ಕೌಂತೇಯನನ್ನು (ಮೃತ್ಯುವಿನ ಕೋರೆಗಳಿಂದ) ಎಳೆದು ತೆಗೆದೆನು; ಅವನು ಮೃತ್ಯುವಿನ ಕೋರೆಗಳ ನಡುವೆ ಹೋಗಿದ್ದನು.
11.11.25
न हि ते राजशार्दूल बले तुल्योऽस्ति कश्चन ।
कः सहेत महाबाहो बाह्वोर्विग्रहणं नरः ॥ ११.११.२५ ॥
ರಾಜಶಾರ್ದೂಲನೇ, ಬಲದಲ್ಲಿ ನಿನಗೆ ಸಮಾನರಾದವರು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ. ಮಹಾಬಾಹುವೇ, ನಿನ್ನ ತೋಳುಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಡಲು ಯಾವ ಮನುಷ್ಯನು ಸಹಿಸಬಲ್ಲನು?
11.11.26
यथान्तकमनुप्राप्य जीवन्कश्चिन्न मुच्यते ।
एवं बाह्वन्तरं प्राप्य तव जीवेन्न कश्चन ॥ ११.११.२६ ॥
ಮೃತ್ಯುವನ್ನು ಸಮೀಪಿಸಿದ ಜೀವಿ ಹೇಗೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಹೊಂದುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಹಾಗೆಯೇ ನಿನ್ನ ತೋಳುಗಳ ನಡುವೆ ಸಿಲುಕಿದವನು ಯಾರೂ ಬದುಕುವುದಿಲ್ಲ.
11.11.27
तस्मात्पुत्रेण या तेऽसौ प्रतिमा कारिताऽऽयसी ।
भीमस्य सेयं कौरव्य तवैवोपहृता मया ॥ ११.११.२७ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ, ಕೌರವ್ಯನೇ, ನಿನ್ನ ಮಗ ಮಾಡಿಸಿದ ಕಬ್ಬಿಣದ ಭೀಮನ ಪ್ರತಿಮೆ ಇದೇ; ಅದನ್ನು ನಾನು ನಿನಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದ್ದೇನೆ.
11.11.28
पुत्रशोकाभिसन्तप्तं धर्मादपकृतं मनः ।
तव राजेन्द्र तेन त्वं भीमसेनं जिघांससि ॥ ११.११.२८ ॥
ರಾಜೇಂದ್ರನೇ, ಪುತ್ರಶೋಕದಿಂದ ಸಂತಪ್ತವಾದ ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಧರ್ಮದಿಂದ ವಿಚಲಿತವಾಗಿದೆ; ಅದರಿಂದಲೇ ನೀನು ಭೀಮಸೇನನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಬಯಸುತ್ತಿದ್ದೀಯ.
11.11.29
न त्वेतत्ते क्षमं राजन्हन्यास्त्वं यद्वृकोदरम् ।
न हि पुत्रा महाराज जीवेयुस्ते कथञ्चन ॥ ११.११.२९ ॥
ರಾಜನೇ, ವೃಕೋದರನನ್ನು ನೀನು ಕೊಲ್ಲುವುದು ನಿನಗೆ ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ; ಮಹಾರಾಜನೇ, ಅದರಿಂದ ನಿನ್ನ ಮಕ್ಕಳು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಬದುಕಲಾರರು.
11.11.30
तस्माद्यत्कृतमस्माभिर्मन्यमानैः शमं प्रति ।
अनुमन्यस्व तत्सर्वं मा च शोके मनः कृथाः ॥ ११.११.३० ॥
ಆದ್ದರಿಂದ, ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಬಯಸಿ ನಾವು ಮಾಡಿದ್ದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನೀನು ಅನುಮೋದಿಸು; ಮನಸ್ಸನ್ನು ಶೋಕದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಬೇಡ.