ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 11.12
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
11.12.1
तत एनमुपातिष्ठञ्शौचार्थं परिचारकाः ।
कृतशौचं पुनश्चैनं ओवाच मधुसूदनः ॥ ११.१२.१ ॥
ତା'ପରେ ସେବକମାନେ ଶୌଚ ପାଇଁ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସିଲେ। ଶୌଚ ସାରିବା ପରେ ମଧୁସୂଦନ ପୁଣି ତାଙ୍କ ସହ କଥା କହିଲେ।
11.12.2
राजन्नधीता वेदास्ते शास्त्राणि विविधानि च ।
श्रुतानि च पुराणानि राजधर्माश्च केवलाः ॥ ११.१२.२ ॥
ହେ ରାଜନ୍! ଆପଣ ବେଦ ଓ ବିବିଧ ଶାସ୍ତ୍ର ପଢ଼ିଛନ୍ତି, ପୁରାଣ ଶୁଣିଛନ୍ତି ଏବଂ ରାଜଧର୍ମ ମଧ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜାଣିଛନ୍ତି।
11.12.3
एवं विद्वान्महाप्राज्ञः समर्थः सन्बलाबले ।
आत्मापराधात्कस्मात्त्वं कुरुषे कोपमीदृशम् ॥ ११.१२.३ ॥
ଏପରି ବିଦ୍ବାନ, ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ ଓ ବଳାବଳ ବିଚାରରେ ସମର୍ଥ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ନିଜ ଦୋଷରୁ ଏପରି କ୍ରୋଧ କାହିଁକି କରୁଛ?
11.12.4
उक्तवांस्त्वां तदैवाहं भीष्मद्रोणौ च भारत ।
विदुरः सञ्जयश्चैव वाक्यं राजन्न तत्कृथाः ॥ ११.१२.४ ॥
ହେ ଭାରତ! ସେତେବେଳେ ମୁଁ, ଭୀଷ୍ମ ଓ ଦ୍ରୋଣ, ବିଦୁର ଓ ସଞ୍ଜୟ ମଧ୍ୟ ତୁମକୁ ଏହି କଥା କହିଥିଲୁ; କିନ୍ତୁ ହେ ରାଜନ୍, ତୁମେ ତାହା କରିନ ଥିଲ।
11.12.5
स वार्यमाणो नास्माकमकार्षीर्वचनं तदा ।
पाण्डवानधिकाञ्चानन्बले शौर्ये च कौरव ॥ ११.१२.५ ॥
ଆମେ ନିଷେଧ କଲେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ସେତେବେଳେ ଆମ କଥା ମାନିଲ ନାହଁ; ପାଣ୍ଡବମାନେ ବଳ ଓ ଶୌର୍ଯ୍ୟରେ ଅଧିକ ଜାଣି ମଧ୍ୟ, ହେ କୌରବ।
11.12.6
राजा हि यः स्थिरप्रज्ञः स्वयं दोषानवेक्षते ।
देशकालविभागं च परं श्रयेः स विन्दति ॥ ११.१२.६ ॥
ଯେଉଁ ରାଜା ସ୍ଥିରବୁଦ୍ଧି ହୋଇ ନିଜେ ନିଜର ଦୋଷ ଦେଖେ ଏବଂ ଦେଶ-କାଳର ବିଭାଗ ବୁଝି ଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ ନିଏ, ସେ ହିଁ ଫଳ ପାଏ।
11.12.7
उच्यमानस्तु यः श्रेयो गृह्णीते नो हिताहिते ।
आपदः समनुप्राप्य सोऽभ्येति विलयं किल ॥ ११.१२.७ ॥
ଉପଦେଶ ଦିଆଯିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଯିଏ ହିତାହିତ ବିଚାର କରି ଶ୍ରେୟକୁ ଗ୍ରହଣ କରେ ନାହିଁ, ସେ ବିପଦରେ ପଡ଼ି ନିଶ୍ଚୟ ବିନାଶ ପାଏ।
11.12.8
ततोऽन्यवृत्तमात्मानं समवेक्षस्व भारत ।
राजंस्त्वं ह्यविधेयात्मा दुर्योधनवशे स्थितः ॥ ११.१२.८ ॥
ଅତଏବ, ହେ ଭାରତ, ତୁମର ନିଜ ଆଚରଣକୁ ଭଲ ଭାବେ ଦେଖ। ହେ ରାଜନ୍, ତୁମେ ନିଜ ମନକୁ ବଶରେ ନ ରଖି ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ବଶରେ ଅଛ।
11.12.9
आत्मापराधादापन्नस्तत्किं भीमं जिघांससि ।
तस्मात्संयच्छ कोपं त्वं स्वमनुस्मृत्य दुष्कृतम् ॥ ११.१२.९ ॥
ତୁମ ନିଜ ଅପରାଧରୁ ବିପଦରେ ପଡ଼ିଛ, ତେବେ ଭୀମଙ୍କୁ ମାରିବାକୁ କାହିଁକି ଇଚ୍ଛା କରୁଛ? ତେଣୁ ନିଜ ଦୁଷ୍କର୍ମକୁ ସ୍ମରଣ କରି ତୁମ କ୍ରୋଧକୁ ସଂଯତ କର।
11.12.10
यस्तु तां स्पर्धया क्षुद्रः पाञ्चालीमानयत्समाम् ।
स हतो भीमसेनेन वैरं प्रतिजिहीर्षता ॥ ११.१२.१० ॥
ଈର୍ଷାରୁ ପାଞ୍ଚାଳୀଙ୍କୁ ସଭାକୁ ଆଣିଥିବା ସେହି ନୀଚ ବୈରର ପ୍ରତିଶୋଧ ନେବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ଭୀମସେନଙ୍କ ହାତରେ ନିହତ ହେଲା।
11.12.11
आत्मनोऽतिक्रमं पश्य पुंत्रस्य च दुरात्मनः ।
यदनागसि पाण्डूनां परित्यागस्त्वया कृतः ॥ ११.१२.११ ॥
ତୁମର ଓ ସେହି ଦୁରାତ୍ମା ପୁତ୍ରର ଅତିକ୍ରମ ଦେଖ; ନିର୍ଦୋଷ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ତୁମେ ପରିତ୍ୟାଗ କରିଛ।
11.12.12
एवमुक्तः स कृष्णेन सर्वं सत्यं जनाधिप ।
उवाच देवकीपुत्रं धृतराष्ट्रो महीपतिः ॥ ११.१२.१२ ॥
ହେ ଜନାଧିପ, କୃଷ୍ଣ ଏହିପରି ସବୁ ସତ୍ୟ କହିବା ପରେ, ମହୀପତି ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଦେବକୀପୁତ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ।
11.12.13
एवमेतन्महाबाहो यथा वदसि माधव ।
पुत्रस्नेहस्तु बलवान्धर्मान्मां समचालयत् ॥ ११.१२.१३ ॥
ହେ ମହାବାହୁ, ମାଧବ, ତୁମେ ଯାହା କହୁଛ ସେହିପରି ଏହା। କିନ୍ତୁ ପୁତ୍ରସ୍ନେହ ବଳବାନ; ତାହା ମୋତେ ଧର୍ମରୁ ବିଚଳିତ କଲା।
11.12.14
दिष्ट्या तु पुरुषव्याघ्रो बलवान्सत्यक्त्रिमः ।
त्वद्गुप्तो नागमत्कृष्ण भीमो बाह्वन्तरं मम ॥ ११.१२.१४ ॥
ଭାଗ୍ୟବଶତଃ, ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ର, ବଳବାନ, ସତ୍ୟପରାକ୍ରମୀ ଭୀମ, ହେ କୃଷ୍ଣ, ତୁମ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ହେବାରୁ ମୋ ବାହୁର ମଧ୍ୟକୁ ଆସିଲେ ନାହିଁ।
11.12.15
इदानीं त्वहमव्यग्रो गतमन्युर्गतज्वरः ।
मध्यमं पाण्डवं वीरं स्पष्टुमिच्छामि माधव ॥ ११.१२.१५ ॥
ବର୍ତ୍ତମାନ ମୁଁ ଶାନ୍ତ, କ୍ରୋଧହୀନ ଓ ସନ୍ତାପମୁକ୍ତ। ହେ ମାଧବ, ମଧ୍ୟମ ପାଣ୍ଡବ ବୀରକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିବାକୁ ମୁଁ ଇଚ୍ଛା କରେ।
11.12.16
हतेषु पारथिवेन्द्रेषु पुत्रेषु निहतेषु च ।
पाण्डुपुत्रेषु मे धर्मः प्रीतिश्चाप्यवतिष्ठते ॥ ११.१२.१६ ॥
ରାଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ହତ ହେଲେ ଓ ମୋ ପୁତ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟ ହତ ହେଲେ ବି, ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ମୋ ଧର୍ମ ଓ ପ୍ରୀତି ରହିଛି।
11.12.17
ततः स भीमं च धनञ्जयं च ।
माद्याश्च पुत्रौ पुरुषप्रवीरौ।
पस्पर्श गात्रैः प्ररुदन्सुगात्रा… ।
नाश्वास्य कल्याणमुवाच चैनान् ॥ ११.१२.१७ ॥
ତା'ପରେ ସେ ଭୀମ ଓ ଧନଞ୍ଜୟ ଏବଂ ମାଦ୍ରୀର ଦୁଇ ପୁରୁଷବୀର ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ନିଜ ଅଙ୍ଗରେ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ; କାନ୍ଦି କାନ୍ଦି, ସୁନ୍ଦର ଅଙ୍ଗବିଶିଷ୍ଟ… ସେମାନଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଇ ମଙ୍ଗଳ ବାଣୀ କହିଲେ।