มหาภารตะ · อัธยายะ 11.12
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
11.12.1
तत एनमुपातिष्ठञ्शौचार्थं परिचारकाः ।
कृतशौचं पुनश्चैनं ओवाच मधुसूदनः ॥ ११.१२.१ ॥
จากนั้นบริวารเข้ามาเพื่อให้พระองค์ชำระกาย และเมื่อพระองค์ชำระกายแล้ว พระมธุสูทนะจึงตรัสกับพระองค์อีกครั้ง
11.12.2
राजन्नधीता वेदास्ते शास्त्राणि विविधानि च ।
श्रुतानि च पुराणानि राजधर्माश्च केवलाः ॥ ११.१२.२ ॥
ข้าแต่พระราชา พระองค์ได้ศึกษาพระเวทและคัมภีร์ต่าง ๆ มากมาย ได้สดับปุราณะ และทรงรู้จักราชธรรมอย่างถ่องแท้
11.12.3
एवं विद्वान्महाप्राज्ञः समर्थः सन्बलाबले ।
आत्मापराधात्कस्मात्त्वं कुरुषे कोपमीदृशम् ॥ ११.१२.३ ॥
ทรงมีความรู้และปัญญาอันยิ่งใหญ่ทรงสามารถพิจารณากำลังและความอ่อนแอได้เช่นนี้ เหตุใดพระองค์จึงยังทรงโกรธเช่นนี้เพราะความผิดของพระองค์เอง
11.12.4
उक्तवांस्त्वां तदैवाहं भीष्मद्रोणौ च भारत ।
विदुरः सञ्जयश्चैव वाक्यं राजन्न तत्कृथाः ॥ ११.१२.४ ॥
ข้าแต่ภารตะ ในขณะนั้นเอง ข้าพระองค์ ภีษมะ โทรณะ วิทุระ และสัญชัยก็ได้กล่าวถ้อยคำเหล่านี้แก่พระองค์ แต่ข้าแต่พระราชา พระองค์มิได้ทรงปฏิบัติตามถ้อยคำนั้น
11.12.5
स वार्यमाणो नास्माकमकार्षीर्वचनं तदा ।
पाण्डवानधिकाञ्चानन्बले शौर्ये च कौरव ॥ ११.१२.५ ॥
แม้เราจะห้ามปราม พระองค์ก็มิได้ฟังถ้อยคำของเราในขณะนั้น ทั้งที่ทรงรู้ว่าพวกปาณฑพเหนือกว่าในกำลังและความกล้าหาญ ข้าแต่กุรุวงศ์
11.12.6
राजा हि यः स्थिरप्रज्ञः स्वयं दोषानवेक्षते ।
देशकालविभागं च परं श्रयेः स विन्दति ॥ ११.१२.६ ॥
พระราชาผู้มีปัญญามั่นคง ทรงพิจารณาความผิดของตนเอง ทรงเข้าใจการแบ่งแยกสถานที่และกาลเวลา และยึดถือสิ่งที่ดีที่สุด พระราชาเช่นนั้นย่อมบรรลุความสำเร็จ
11.12.7
उच्यमानस्तु यः श्रेयो गृह्णीते नो हिताहिते ।
आपदः समनुप्राप्य सोऽभ्येति विलयं किल ॥ ११.१२.७ ॥
ผู้ที่ได้รับคำแนะนำแต่ไม่ยอมรับสิ่งที่ดี และไม่แยกแยะสิ่งที่เป็นประโยชน์และสิ่งที่เป็นโทษ ย่อมตกอยู่ในภัยพิบัติและแน่นอนว่าจะถึงความพินาศ
11.12.8
ततोऽन्यवृत्तमात्मानं समवेक्षस्व भारत ।
राजंस्त्वं ह्यविधेयात्मा दुर्योधनवशे स्थितः ॥ ११.१२.८ ॥
ฉะนั้น ข้าแต่ทายาทแห่งภารตะ จงพิจารณาการกระทำของตนเองอย่างถี่ถ้วน ข้าแต่พระราชา พระองค์ซึ่งยังไม่ได้ควบคุมตนเอง ได้ตกอยู่ใต้อำนาจของทุรโยธน์
11.12.9
आत्मापराधादापन्नस्तत्किं भीमं जिघांससि ।
तस्मात्संयच्छ कोपं त्वं स्वमनुस्मृत्य दुष्कृतम् ॥ ११.१२.९ ॥
เมื่อตกอยู่ในภัยพิบัติเพราะความผิดของตนเอง เหตุใดจึงยังปรารถนาจะฆ่าภีมะเล่า ฉะนั้นจงข่มความโกรธเสีย ระลึกถึงการกระทำชั่วของตนเองเถิด
11.12.10
यस्तु तां स्पर्धया क्षुद्रः पाञ्चालीमानयत्समाम् ।
स हतो भीमसेनेन वैरं प्रतिजिहीर्षता ॥ ११.१२.१० ॥
ผู้ต่ำช้านั้นที่ด้วยความริษยาได้ฉุดนางปาญจาลีเข้าสู่ที่ประชุม ได้ถูกภีมเสนสังหารแล้ว เพราะภีมเสนปรารถนาจะชำระแค้น
11.12.11
आत्मनोऽतिक्रमं पश्य पुंत्रस्य च दुरात्मनः ।
यदनागसि पाण्डूनां परित्यागस्त्वया कृतः ॥ ११.१२.११ ॥
จงดูการล่วงละเมิดของตนเองและของโอรสผู้มีใจชั่วของพระองค์ที่พระองค์ทรงทอดทิ้งพวกปาณฑพผู้ไม่มีความผิด
11.12.12
एवमुक्तः स कृष्णेन सर्वं सत्यं जनाधिप ।
उवाच देवकीपुत्रं धृतराष्ट्रो महीपतिः ॥ ११.१२.१२ ॥
เมื่อกฤษณะตรัสเช่นนี้ พระเจ้าธฤตราษฎร์ ผู้เป็นจอมกษัตริย์ ผู้กล่าวความจริงทั้งหมด จึงกล่าวตอบแก่พระโอรสของนางเทวกี ข้าแต่เจ้าแห่งมนุษย์
11.12.13
एवमेतन्महाबाहो यथा वदसि माधव ।
पुत्रस्नेहस्तु बलवान्धर्मान्मां समचालयत् ॥ ११.१२.१३ ॥
เป็นเช่นนั้นจริง ข้าแต่พระมาธพผู้มีแขนทรงพลัง ดังที่พระองค์ตรัส แต่ความรักต่อบุตรนั้นรุนแรงนัก มันได้ผลักข้าให้ออกห่างจากธรรม
11.12.14
दिष्ट्या तु पुरुषव्याघ्रो बलवान्सत्यक्त्रिमः ।
त्वद्गुप्तो नागमत्कृष्ण भीमो बाह्वन्तरं मम ॥ ११.१२.१४ ॥
โชคดีที่ภีมะ ผู้เป็นเสือในหมู่มนุษย์ ผู้มีกำลังและมีความกล้าหาญที่แท้จริง ข้าแต่กฤษณะ ไม่ได้เข้ามาอยู่ในระยะแขนของข้า เพราะเขาได้รับการคุ้มครองจากพระองค์
11.12.15
इदानीं त्वहमव्यग्रो गतमन्युर्गतज्वरः ।
मध्यमं पाण्डवं वीरं स्पष्टुमिच्छामि माधव ॥ ११.१२.१५ ॥
บัดนี้ข้าสงบแล้ว ปราศจากความโกรธและไข้แห่งความโศก ข้าแต่มาธพ ข้าปรารถนาจะสัมผัสปาณฑพผู้เป็นวีรบุรุษ คือองค์ที่สอง
11.12.16
हतेषु पारथिवेन्द्रेषु पुत्रेषु निहतेषु च ।
पाण्डुपुत्रेषु मे धर्मः प्रीतिश्चाप्यवतिष्ठते ॥ ११.१२.१६ ॥
แม้กษัตริย์ผู้เป็นจอมทัพจะถูกสังหาร และบุตรของข้าก็ถูกสังหารเช่นกัน ความรู้สึกในหน้าที่และความรักของข้าที่มีต่อบุตรของปาณฑุก็ยังคงอยู่
11.12.17
ततः स भीमं च धनञ्जयं च ।
माद्याश्च पुत्रौ पुरुषप्रवीरौ।
पस्पर्श गात्रैः प्ररुदन्सुगात्रा… ।
नाश्वास्य कल्याणमुवाच चैनान् ॥ ११.१२.१७ ॥
จากนั้นพระองค์ทรงโอบกอดภีมะ ธนัญชัย และพระโอรสผู้เป็นวีรบุรุษทั้งสองของมาทรี ทรงร่ำไห้ด้วยร่างกายอันงดงาม ... และเมื่อได้ปลอบโยนพวกเขาแล้ว จึงตรัสถ้อยคำอันเป็นมงคลแก่พวกเขา