മഹാഭാരതം · അധ്യായം 11.12
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
11.12.1
तत एनमुपातिष्ठञ्शौचार्थं परिचारकाः ।
कृतशौचं पुनश्चैनं ओवाच मधुसूदनः ॥ ११.१२.१ ॥
അപ്പോൾ ശുശ്രൂഷകർ ശൗചത്തിനായി അദ്ദേഹത്തിന്റെ അടുത്തെത്തി. ശൗചം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ മധുസൂദനൻ വീണ്ടും അദ്ദേഹത്തോട് സംസാരിച്ചു.
11.12.2
राजन्नधीता वेदास्ते शास्त्राणि विविधानि च ।
श्रुतानि च पुराणानि राजधर्माश्च केवलाः ॥ ११.१२.२ ॥
രാജാവേ! നീ വേദങ്ങളും വിവിധ ശാസ്ത്രങ്ങളും പഠിച്ചിട്ടുണ്ട്; പുരാണങ്ങൾ കേട്ടിട്ടുണ്ട്; രാജധർമ്മങ്ങളും പൂർണ്ണമായി അറിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.
11.12.3
एवं विद्वान्महाप्राज्ञः समर्थः सन्बलाबले ।
आत्मापराधात्कस्मात्त्वं कुरुषे कोपमीदृशम् ॥ ११.१२.३ ॥
ഇങ്ങനെ വിദ്വാനും മഹാപ്രാജ്ഞനും ബലാബലം അറിയാൻ സമർത്ഥനുമായ നീ, സ്വന്തം തെറ്റുകൊണ്ട് എന്തിനാണ് ഇത്തരം കോപം വളർത്തുന്നത്?
11.12.4
उक्तवांस्त्वां तदैवाहं भीष्मद्रोणौ च भारत ।
विदुरः सञ्जयश्चैव वाक्यं राजन्न तत्कृथाः ॥ ११.१२.४ ॥
ഭാരതാ! അന്നുതന്നെ ഞാനും ഭീഷ്മരും ദ്രോണരും വിദുരനും സഞ്ജയനും നിന്നോട് ഈ വാക്ക് പറഞ്ഞിരുന്നു; എന്നാൽ രാജാവേ, നീ അത് ചെയ്തില്ല.
11.12.5
स वार्यमाणो नास्माकमकार्षीर्वचनं तदा ।
पाण्डवानधिकाञ्चानन्बले शौर्ये च कौरव ॥ ११.१२.५ ॥
ഞങ്ങൾ വിലക്കിയിട്ടും നീ അന്ന് ഞങ്ങളുടെ വാക്ക് കേട്ടില്ല; പാണ്ഡവർ ബലത്തിലും ശൗര്യത്തിലും മേലുള്ളവരാണെന്ന് അറിഞ്ഞിട്ടും, ഓ കൗരവാ.
11.12.6
राजा हि यः स्थिरप्रज्ञः स्वयं दोषानवेक्षते ।
देशकालविभागं च परं श्रयेः स विन्दति ॥ ११.१२.६ ॥
സ്ഥിരബുദ്ധിയായ രാജാവ് സ്വയം തന്റെ ദോഷങ്ങളെ പരിശോധിക്കുകയും ദേശകാലവിഭാഗം അറിഞ്ഞ് ശ്രേഷ്ഠമായതിനെ ആശ്രയിക്കുകയും ചെയ്യുന്നുവോ, അവൻ തന്നെ ഫലം നേടുന്നു.
11.12.7
उच्यमानस्तु यः श्रेयो गृह्णीते नो हिताहिते ।
आपदः समनुप्राप्य सोऽभ्येति विलयं किल ॥ ११.१२.७ ॥
ഉപദേശിക്കപ്പെട്ടിട്ടും ഹിതാഹിതങ്ങൾ വിവേചിച്ച് ശ്രേയസ്സിനെ സ്വീകരിക്കാത്തവൻ ആപത്തുകളിൽ അകപ്പെട്ട് നിശ്ചയമായും നാശം പ്രാപിക്കുന്നു.
11.12.8
ततोऽन्यवृत्तमात्मानं समवेक्षस्व भारत ।
राजंस्त्वं ह्यविधेयात्मा दुर्योधनवशे स्थितः ॥ ११.१२.८ ॥
അതിനാൽ, ഭാരതാ, നിന്റെ സ്വന്തം നടപ്പ് സൂക്ഷ്മമായി പരിശോധിക്കുക. രാജാവേ, മനസ്സിനെ നിയന്ത്രിക്കാനാകാതെ നീ ദുര്യോധനന്റെ വശത്തിൽ കഴിയുന്നു.
11.12.9
आत्मापराधादापन्नस्तत्किं भीमं जिघांससि ।
तस्मात्संयच्छ कोपं त्वं स्वमनुस्मृत्य दुष्कृतम् ॥ ११.१२.९ ॥
നിന്റെ സ്വന്തം തെറ്റുകൊണ്ടാണ് നീ ആപത്തിൽ വീണിരിക്കുന്നത്; പിന്നെ ഭീമനെ കൊല്ലാൻ നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നതെന്തിന്? അതിനാൽ നിന്റെ ദുഷ്കർമ്മം ഓർത്ത് കോപം അടക്കുക.
11.12.10
यस्तु तां स्पर्धया क्षुद्रः पाञ्चालीमानयत्समाम् ।
स हतो भीमसेनेन वैरं प्रतिजिहीर्षता ॥ ११.१२.१० ॥
അസൂയകൊണ്ട് പാഞ്ചാലിയെ സഭയിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്ന ആ നീചൻ, വൈരത്തിന് പ്രതികാരം ചെയ്യാനാഗ്രഹിച്ച ഭീമസേനനാൽ വധിക്കപ്പെട്ടു.
11.12.11
आत्मनोऽतिक्रमं पश्य पुंत्रस्य च दुरात्मनः ।
यदनागसि पाण्डूनां परित्यागस्त्वया कृतः ॥ ११.१२.११ ॥
നിന്റെയും ആ ദുരാത്മാവായ പുത്രന്റെയും അതിക്രമം കാണുക; നിരപരാധികളായ പാണ്ഡവരെ നീ ഉപേക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നു.
11.12.12
एवमुक्तः स कृष्णेन सर्वं सत्यं जनाधिप ।
उवाच देवकीपुत्रं धृतराष्ट्रो महीपतिः ॥ ११.१२.१२ ॥
ജനാധിപാ, കൃഷ്ണൻ ഇങ്ങനെ എല്ലാം സത്യമായി പറഞ്ഞപ്പോൾ ഭൂപതിയായ ധൃതരാഷ്ട്രൻ ദേവകീപുത്രനോട് പറഞ്ഞു.
11.12.13
एवमेतन्महाबाहो यथा वदसि माधव ।
पुत्रस्नेहस्तु बलवान्धर्मान्मां समचालयत् ॥ ११.१२.१३ ॥
മഹാബാഹുവേ, മാധവാ, നീ പറയുന്നതുപോലെ തന്നെയാണിത്. എന്നാൽ പുത്രസ്നേഹം ശക്തമാണ്; അത് എന്നെ ധർമ്മത്തിൽ നിന്ന് വ്യതിചലിപ്പിച്ചു.
11.12.14
दिष्ट्या तु पुरुषव्याघ्रो बलवान्सत्यक्त्रिमः ।
त्वद्गुप्तो नागमत्कृष्ण भीमो बाह्वन्तरं मम ॥ ११.१२.१४ ॥
ഭാഗ്യവശാൽ, പുരുഷവ്യാഘ്രനും ബലവാനും സത്യപരാക്രമിയുമായ ഭീമൻ, കൃഷ്ണാ, നിന്നാൽ സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടതിനാൽ എന്റെ ബാഹുക്കളുടെ അടുത്ത് വന്നില്ല.
11.12.15
इदानीं त्वहमव्यग्रो गतमन्युर्गतज्वरः ।
मध्यमं पाण्डवं वीरं स्पष्टुमिच्छामि माधव ॥ ११.१२.१५ ॥
ഇപ്പോൾ ഞാൻ ശാന്തനും കോപമില്ലാത്തവനും ദുഃഖമില്ലാത്തവനുമാണ്. മാധവാ, മധ്യമനായ പാണ്ഡവവീരനെ സ്പർശിക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
11.12.16
हतेषु पारथिवेन्द्रेषु पुत्रेषु निहतेषु च ।
पाण्डुपुत्रेषु मे धर्मः प्रीतिश्चाप्यवतिष्ठते ॥ ११.१२.१६ ॥
രാജശ്രേഷ്ഠന്മാർ വധിക്കപ്പെട്ടപ്പോഴും, എന്റെ പുത്രന്മാർ വധിക്കപ്പെട്ടപ്പോഴും, പാണ്ഡുപുത്രന്മാരോടുള്ള എന്റെ ധർമ്മവും സ്നേഹവും ഇപ്പോഴും നിലനിൽക്കുന്നു.
11.12.17
ततः स भीमं च धनञ्जयं च ।
माद्याश्च पुत्रौ पुरुषप्रवीरौ।
पस्पर्श गात्रैः प्ररुदन्सुगात्रा… ।
नाश्वास्य कल्याणमुवाच चैनान् ॥ ११.१२.१७ ॥
അപ്പോൾ അവൻ ഭീമനെയും ധനഞ്ജയനെയും മാദ്രിയുടെ പുരുഷവീരന്മാരായ രണ്ട് പുത്രന്മാരെയും തന്റെ ശരീരംകൊണ്ട് സ്പർശിച്ചു; കരഞ്ഞുകൊണ്ട്, സുന്ദരാംഗനായ… അവരെ ആശ്വസിപ്പിച്ച് മംഗളവചനങ്ങൾ പറഞ്ഞു.