మహాభారతం · అధ్యాయం 11.12
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
11.12.1
तत एनमुपातिष्ठञ्शौचार्थं परिचारकाः ।
कृतशौचं पुनश्चैनं ओवाच मधुसूदनः ॥ ११.१२.१ ॥
అప్పుడు సేవకులు శౌచం కోసం ఆయన వద్దకు వచ్చారు. శౌచం ముగిశాక మధుసూదనుడు ఆయనతో మళ్ళీ మాట్లాడాడు.
11.12.2
राजन्नधीता वेदास्ते शास्त्राणि विविधानि च ।
श्रुतानि च पुराणानि राजधर्माश्च केवलाः ॥ ११.१२.२ ॥
రాజా! నీవు వేదాలను, వివిధ శాస్త్రాలను చదివావు, పురాణాలను విన్నావు, రాజధర్మాలను పూర్తిగా తెలుసుకున్నావు.
11.12.3
एवं विद्वान्महाप्राज्ञः समर्थः सन्बलाबले ।
आत्मापराधात्कस्मात्त्वं कुरुषे कोपमीदृशम् ॥ ११.१२.३ ॥
ఇలా విద్వాంసుడివి, మహాప్రాజ్ఞుడివి, బలాబలాలను అంచనా వేయగల సమర్థుడివి అయి ఉండి, నీ స్వంత తప్పిదం వల్ల ఎందుకు ఇలాంటి కోపాన్ని పెంచుకుంటున్నావు?
11.12.4
उक्तवांस्त्वां तदैवाहं भीष्मद्रोणौ च भारत ।
विदुरः सञ्जयश्चैव वाक्यं राजन्न तत्कृथाः ॥ ११.१२.४ ॥
భారతా! అప్పుడే నేను, భీష్ముడు, ద్రోణుడు, విదురుడు, సంజయుడు కూడా నీతో ఈ మాట చెప్పాము; కానీ రాజా, నీవు దాన్ని పాటించలేదు.
11.12.5
स वार्यमाणो नास्माकमकार्षीर्वचनं तदा ।
पाण्डवानधिकाञ्चानन्बले शौर्ये च कौरव ॥ ११.१२.५ ॥
మమ్మల్ని వారించినా నీవు అప్పుడు మా మాట వినలేదు; పాండవులు బలంలోనూ శౌర్యంలోనూ అధికులని తెలిసినా, ఓ కౌరవా.
11.12.6
राजा हि यः स्थिरप्रज्ञः स्वयं दोषानवेक्षते ।
देशकालविभागं च परं श्रयेः स विन्दति ॥ ११.१२.६ ॥
స్థిరమైన బుద్ధి గల రాజు తనే తన దోషాలను పరిశీలించి, దేశకాలాల విభాగాన్ని గ్రహించి, ఉత్తమమైన దానిని ఆశ్రయిస్తే అతడే ఫలాన్ని పొందుతాడు.
11.12.7
उच्यमानस्तु यः श्रेयो गृह्णीते नो हिताहिते ।
आपदः समनुप्राप्य सोऽभ्येति विलयं किल ॥ ११.१२.७ ॥
హితాహితాలను విచక్షించి శ్రేయస్సును స్వీకరించని వాడు, ఉపదేశం పొందినప్పటికీ, ఆపదలలో చిక్కి నిశ్చయంగా వినాశాన్ని పొందుతాడు.
11.12.8
ततोऽन्यवृत्तमात्मानं समवेक्षस्व भारत ।
राजंस्त्वं ह्यविधेयात्मा दुर्योधनवशे स्थितः ॥ ११.१२.८ ॥
కాబట్టి, భారతా, నీ ప్రవర్తనను జాగ్రత్తగా పరిశీలించుకో. రాజా, నీవు నీ మనసును అదుపులో ఉంచుకోలేక దుర్యోధనుని వశంలో ఉన్నావు.
11.12.9
आत्मापराधादापन्नस्तत्किं भीमं जिघांससि ।
तस्मात्संयच्छ कोपं त्वं स्वमनुस्मृत्य दुष्कृतम् ॥ ११.१२.९ ॥
నీ స్వంత అపరాధం వల్లనే ఆపదలో పడ్డావు; మరి భీముని చంపాలని ఎందుకు కోరుతున్నావు? కాబట్టి నీ దుష్కర్మను గుర్తుచేసుకుని కోపాన్ని నియంత్రించు.
11.12.10
यस्तु तां स्पर्धया क्षुद्रः पाञ्चालीमानयत्समाम् ।
स हतो भीमसेनेन वैरं प्रतिजिहीर्षता ॥ ११.१२.१० ॥
అసూయతో పాంచాలిని సభకు తీసుకువచ్చిన ఆ నీచుడు, వైరాన్ని ప్రతీకారం చేయాలనుకున్న భీమసేనునిచే చంపబడ్డాడు.
11.12.11
आत्मनोऽतिक्रमं पश्य पुंत्रस्य च दुरात्मनः ।
यदनागसि पाण्डूनां परित्यागस्त्वया कृतः ॥ ११.१२.११ ॥
నీ మీరిన ప్రవర్తనను, ఆ దుష్టాత్ముడైన కుమారుని మీరిన ప్రవర్తనను చూడు; నిర్దోషులైన పాండవులను నీవు పరిత్యజించావు.
11.12.12
एवमुक्तः स कृष्णेन सर्वं सत्यं जनाधिप ।
उवाच देवकीपुत्रं धृतराष्ट्रो महीपतिः ॥ ११.१२.१२ ॥
ఓ జనాధిపా, కృష్ణుడు ఇలా సర్వసత్యాన్ని చెప్పగా, భూపతి ధృతరాష్ట్రుడు దేవకీపుత్రునితో ఇలా అన్నాడు.
11.12.13
एवमेतन्महाबाहो यथा वदसि माधव ।
पुत्रस्नेहस्तु बलवान्धर्मान्मां समचालयत् ॥ ११.१२.१३ ॥
ఓ మహాబాహు, మాధవా, నీవు చెప్పినట్లే ఇది. కానీ పుత్రస్నేహం బలమైనది; అది నన్ను ధర్మమార్గం నుండి తప్పించింది.
11.12.14
दिष्ट्या तु पुरुषव्याघ्रो बलवान्सत्यक्त्रिमः ।
त्वद्गुप्तो नागमत्कृष्ण भीमो बाह्वन्तरं मम ॥ ११.१२.१४ ॥
అదృష్టవశాత్తు, పురుషవ్యాఘ్రుడు, బలవంతుడు, సత్యపరాక్రముడు అయిన భీముడు, కృష్ణా, నీచే రక్షించబడినందున నా బాహువుల మధ్యకు రాలేదు.
11.12.15
इदानीं त्वहमव्यग्रो गतमन्युर्गतज्वरः ।
मध्यमं पाण्डवं वीरं स्पष्टुमिच्छामि माधव ॥ ११.१२.१५ ॥
ఇప్పుడు నేను శాంతంగా, కోపం లేకుండా, తాపం లేకుండా ఉన్నాను. ఓ మాధవా, మధ్యముడైన పాండవ వీరుని తాకాలని కోరుతున్నాను.
11.12.16
हतेषु पारथिवेन्द्रेषु पुत्रेषु निहतेषु च ।
पाण्डुपुत्रेषु मे धर्मः प्रीतिश्चाप्यवतिष्ठते ॥ ११.१२.१६ ॥
రాజశ్రేష్ఠులు హతమైనప్పటికీ, నా పుత్రులు కూడా హతమైనప్పటికీ, పాండుపుత్రుల పట్ల నా ధర్మం, ప్రీతి ఇంకా నిలిచి ఉన్నాయి.
11.12.17
ततः स भीमं च धनञ्जयं च ।
माद्याश्च पुत्रौ पुरुषप्रवीरौ।
पस्पर्श गात्रैः प्ररुदन्सुगात्रा… ।
नाश्वास्य कल्याणमुवाच चैनान् ॥ ११.१२.१७ ॥
అప్పుడు ఆయన భీముని, ధనంజయుని, మాద్రి యొక్క ఇద్దరు పురుషవీర పుత్రులను తన అవయవాలతో స్పృశించి, ఏడుస్తూ, అందమైన అవయవాలు గల… వారిని ఓదార్చి శుభవచనాలు పలికాడు.