મહાભારત · અધ્યાય 11.13
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
11.13.1
धृतराष्ट्राभ्यनुज्ञातास्ततस्ते कुरुपुङ्गवाः ।
अभ्ययुर्भ्रातरः सर्वे गान्धारीं सहकेशवाः ॥ ११.१३.१ ॥
ધૃતરાષ્ટ્રની અનુમતિ મળ્યા પછી કુરુશ્રેષ્ઠ એવા તે બધા ભાઈઓ કેશવ સાથે ગાંધારી પાસે આવ્યા.
11.13.2
ततो ज्ञात्वा हतामित्रं धर्मराजं युधिष्ठिरम् ।
गान्धारी पुत्रशोकार्ता शप्तुमैच्छदनिन्दिता ॥ ११.१३.२ ॥
શત્રુઓ હણાયા છે એમ જાણીને, પુત્રશોકથી પીડિત નિર્દોષ ગાંધારીએ ધર્મરાજ યુધિષ્ઠિરને શાપ આપવાની ઇચ્છા કરી.
11.13.3
तस्याः पापमभिप्रायं विदित्वा पाण्डवान्प्रति ।
ऋषिर्गन्धवतीपुत्रः प्रागेव समबुध्यत ॥ ११.१३.३ ॥
પાંડવો પ્રત્યેનો તેનો પાપી ઇરાદો જાણીને ગંધવતીપુત્ર ઋષિએ તે પહેલેથી જ સમજી લીધો.
11.13.4
स गङ्गायामुपस्पृश्य ब्रह्मर्षिः प्रयतः शुचिः ।
तं देशमुपसंपेदे पाराशर्यो मनोजवः ॥ ११.१३.४ ॥
તે બ્રહ્મર્ષિ, પરાશરપુત્ર, મનના વેગવાળા, ગંગામાં આચમન કરી સંયમી અને શુદ્ધ થઈને તે સ્થાન તરફ ગયા.
11.13.5
दिव्येन चक्षुषा ज्ञात्वा मनसाऽनुद्धतेन च ।
सर्वप्राणभृतां भावं सततं स तु बृध्यति ॥ ११.१३.५ ॥
દિવ્ય દૃષ્ટિથી અને શાંત, અચલ મનથી જાણીને તેઓ સર્વ પ્રાણીઓના ભાવને સતત સમજે છે.
11.13.6
स स्नुषामब्रवीत्काले कल्याणानि महातपाः ।
शापकालमवाक्षिप्य शमकालमुदीरयन् ॥ ११.१३.६ ॥
તે મહાતપસ્વીએ શાપનો સમય બાજુએ મૂકીને શાંતિનો સમય જાહેર કરતાં યોગ્ય સમયે પુત્રવધૂને કલ્યાણકારી વચનો કહ્યાં.
11.13.7
न कोपः पाण्डवे कार्यो गान्धारि शममाप्नुहि ।
रजो निगृह्यतां चैव शृणु चेदं वचो मम ॥ ११.१३.७ ॥
હે ગાંધારી, પાંડવો પર ક્રોધ ન કરવો; શાંતિ પામ. મનની ધૂળ રોક અને મારું આ વચન સાંભળ.
11.13.8
पुरोक्ता युद्धकाले त्वं पुत्रेण जयमिच्छता ।
जयमाशास्व मे मातर्युध्यमानस्य शत्रुभिः ॥ ११.१३.८ ॥
યુદ્ધકાળે વિજય ઇચ્છતા તારા પુત્રે પહેલાં તને કહ્યું હતું: હે માતા, શત્રુઓ સાથે લડતા મારા માટે જયની આશા રાખ.
11.13.9
सा तथा याच्यमाना त्वं युद्धकाले जयैषिणा ।
उक्तवत्यसि कल्याणि यतो धर्मस्ततो जयः ॥ ११.१३.९ ॥
હે કલ્યાણી, યુદ્ધકાળે જયની ઇચ્છા ધરાવતા પુત્રે આમ માગ્યું ત્યારે તેં કહ્યું હતું: જ્યાં ધર્મ ત્યાં જય.
11.13.10
वाचाऽप्यतीते मा क्रोधे मनः कुरु यशस्विनि ।
स्मरामि भाषमाणां हि त्वामहं सत्यवादिनीम् ॥ ११.१३.१० ॥
હે યશસ્વિની, વાણીથી પણ વટાવી ગયેલા ક્રોધમાં મન ન રાખ. સત્ય બોલનારી તરીકે હું તને સ્મરું છું.
11.13.11
विग्रहे तुमुले राज्ञां गत्वा परमसंशयम् ।
जितं पाण्डुसुतैर्युद्धे नूनं धर्मस्ततोऽधिकः ॥ ११.१३.११ ॥
રાજાઓના તે ભયંકર, કોલાહલભર્યા સંગ્રામમાં, પરમ સંશયમાં પહોંચીને, પાંડુના પુત્રોએ યુદ્ધમાં જય મેળવ્યો; નિશ્ચે ધર્મ તેનાથી અધિક છે.
11.13.12
क्षमाशीला पुरा भूत्वा साऽद्य न क्षमसे कथम् ।
अधर्मे जहि धर्मज्ञे यतो धर्मस्ततो जयः ॥ ११.१३.१२ ॥
પહેલાં ક્ષમાશીલ રહેલી તું આજે કેમ ક્ષમા નથી કરતી? હે ધર્મજ્ઞા, અધર્મ છોડ; જ્યાં ધર્મ ત્યાં જય.
11.13.13
सा त्वं धर्मं परिस्मृत्य वाचं चोक्तां मनस्विनी ।
कोपं संयच्छ गान्धारि पाण्डवेषु सुतेषु ते ॥ ११.१३.१३ ॥
મનસ્વિની, તું ધર્મને સંપૂર્ણ સ્મરણ કરીને અને તેં કહેલા વચનો યાદ કરીને, હે ગાંધારી, પાંડવો પ્રત્યે અને તારા પુત્રો પ્રત્યેનો ક્રોધ રોક.
11.13.14
भगवन्नाभ्यसूयामि नैतानिच्छामि नश्यतः ।
पुत्रशोकेन तु बलान्मनो विह्वलतीव मे ॥ ११.१३.१४ ॥
હે ભગવન, હું એમના પ્રત્યે દ્વેષ રાખતી નથી, અને એ નાશ પામે એવી ઇચ્છા પણ કરતી નથી. પુત્રશોકથી બળપૂર્વક મારું મન જાણે વિહ્વળ થઈ ગયું છે.
11.13.15
यथैव कुन्त्या कौन्तेया रक्षितव्यास्तथा मया ।
तथैव धृतराष्ट्रेण रक्षितव्या यथा त्वया ॥ ११.१३.१५ ॥
કુંતી દ્વારા કૌંતેયોનું રક્ષણ થવું જોઈએ તેમ મારા દ્વારા પણ તેમનું રક્ષણ થવું જોઈએ; તેમજ ધૃતરાષ્ટ્ર દ્વારા પણ, જેમ તારા દ્વારા થવું જોઈએ.
11.13.16
दुःशासनापराधेन शकुनेः सौबलस्य च ।
कर्णदुर्योधनाभ्यां च कृतोऽयं कृरुसंक्षयः ॥ ११.१३.१६ ॥
દુઃશાસનના અપરાધથી, શકુનિ અને સુબલપુત્રના, તેમજ કર્ણ અને દુર્યોધનને કારણે આ કુરુઓનો ક્ષય થયો છે.
11.13.17
नापराध्यति बीभत्सुर्न च पार्थो वृकोदरः ।
नकुलः सदेवश्च नैव राजा युधिष्ठिरः ॥ ११.१३.१७ ॥
બીભત્સુ (અર્જુન) અપરાધ કરતા નથી, પાર્થ અને વૃકોદર (ભીમ) પણ અપરાધ કરતા નથી; નકુલ અને સહદેવ, તેમજ રાજા યુધિષ્ઠિર પણ અપરાધ કરતા નથી.
11.13.18
युध्यमाना हि कौरव्याः कृतमामाः परस्परम् ।
निहताः सहिताश्चान्यैस्तत्र नास्त्यप्रियं मम ॥ ११.१३.१८ ॥
યુદ્ધ કરતા કૌરવો પરસ્પર ઘાયલ કરીને મરાયા, અને અન્યો સાથે મળીને પણ મરાયા; તેમાં મારા માટે અપ્રિય કંઈ નથી.
11.13.19
किं तु कर्माकरोद्भीमो वासुदेवस्य पश्यतः ।
दुर्योधनं समाहूय गदायुर्द्ध महामनाः ॥ ११.१३.१९ ॥
પરંતુ વાસુદેવ જોતા હતા ત્યારે મહામના ભીમે શું કર્યું? દુર્યોધનને બોલાવીને તેણે ગદાયુદ્ધ કર્યું.
11.13.20
शिक्षयाऽभ्यधिकं ज्ञात्वा चरन्तं बहुधा रणे ।
अधो नाभ्याः प्रहृतवांस्तन्मे कोपमवर्धयत् ॥ ११.१३.२० ॥
યુદ્ધમાં અનેક રીતે ફરતા તેને કૌશલ્યમાં શ્રેષ્ઠ જાણીને તેણે નાભિની નીચે પ્રહાર કર્યો; તેથી મારો ક્રોધ વધ્યો.
11.13.21
कथं नु धर्मं धर्मज्ञाः समुद्दिष्टं महात्मभिः ।
त्यजेयुराहवे शूराः प्राणहेतोः कथञ्चनः ॥ ११.१३.२१ ॥
ધર્મજ્ઞ શૂરવીરો મહાત્માઓએ ઉપદેશેલા ધર્મને યુદ્ધમાં પ્રાણ બચાવવા કેવી રીતે કોઈપણ રીતે ત્યજી દે?