Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 11.14

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

11.14.1

तच्छ्रुत्वा वचनं तस्या भीमसेनोऽथ भीतवत् ।
गान्धारीं प्रत्युवाचेदं वचः सानुनयं तदा ॥ ११.१४.१ ॥

ତାଙ୍କର ସେହି ବଚନ ଶୁଣି ଭୀମସେନ ସେତେବେଳେ ଭୟଭୀତଙ୍କ ପରି ଗାନ୍ଧାରୀଙ୍କୁ ବିନୀତ ଭାବରେ ଏହା କହିଲେ।

11.14.2

अधर्मो यदि वा धर्मस्त्रासात्तत्र मया कृतः ।
आत्मानं त्रातुकामेन तन्मे त्वं क्षन्तुमर्हसि ॥ ११.१४.२ ॥

ତାହା ଅଧର୍ମ ହେଉ କି ଧର୍ମ, ସେଠାରେ ଭୟରୁ ମୋ ଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥିଲା; ନିଜକୁ ରକ୍ଷା କରିବାର ଇଚ୍ଛାରେ। ତାହା ଆପଣ ମୋତେ କ୍ଷମା କରିବା ଉଚିତ।

11.14.3

न हि युद्धेन पुत्रस्ते धर्मेण स महाबलः ।
दुःशक्यः केनचिद्धर्तुमतो विषममाचरम् ॥ ११.१४.३ ॥

ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ଯୁଦ୍ଧ ବା ଧର୍ମରେ ଜିତି ହେଉ ନଥିଲେ; ସେହି ମହାବଳୀଙ୍କୁ କେହି ହରାଇବା କଷ୍ଟକର ଥିଲା; ତେଣୁ ମୁଁ ବିଷମ ଆଚରଣ କଲି।

11.14.4

अधर्मेण जितः पूर्वं तेन चापि युधिष्ठिरः ।
निकृताश्च सदैव स्म तो विषममाचरम् ॥ ११.१४.४ ॥

ପୂର୍ବରୁ ସେ ଅଧର୍ମରେ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଜିତିଥିଲା; ସେମାନେ ସର୍ବଦା ଠକାଯାଇଥିଲେ; ତେଣୁ ମୁଁ ବିଷମ ଆଚରଣ କଲି।

11.14.5

सैन्यस्यैकोऽवशिष्टोऽयं गदायुद्धे च वीर्यवान् ।
न त्यक्ष्यति हृतं राज्यमिति वै तत्कृतं मया ॥ ११.१४.५ ॥

ସେନାରେ ଏହି ଏକମାତ୍ର ଅବଶିଷ୍ଟ ଅଛି, ଏବଂ ଗଦାଯୁଦ୍ଧରେ ସେ ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ; ହରଣ କରାଯାଇଥିବା ରାଜ୍ୟ ସେ ଛାଡ଼ିବେ ନାହିଁ, ତେଣୁ ମୁଁ ତାହା କଲି।

11.14.6

एकपत्नीं च पाश्चालीमेकवस्त्रां रजस्वलाम् ।
भवत्या विदितं सर्वमुक्तवान्यत्सुतस्तव ॥ ११.१४.६ ॥

ଏକ ପତିବିଶିଷ୍ଟା ପାଞ୍ଚାଳୀଙ୍କୁ, ଏକ ବସ୍ତ୍ରରେ, ରଜସ୍ୱଳା ଅବସ୍ଥାରେ, ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ଯାହା କହିଥିଲେ, ସବୁ ଆପଣ ଜାଣନ୍ତି।

11.14.7

सुयोधनं त्वसंहृत्य न शक्या भूः ससागरा ।
केवला भोक्तुमस्माभिरतश्चैतत्कृतं मया ॥ ११.१४.७ ॥

ସୁଯୋଧନଙ୍କୁ ବଧ ନ କରି ସାଗର ସହିତ ଏହି ପୃଥିବୀ ଆମ ଦ୍ୱାରା କେବଳ ଭୋଗ କରିହେବ ନାହିଁ; ତେଣୁ ମୁଁ ଏହା କଲି।

11.14.8

तच्चाप्यप्रियमस्माकं पुत्रस्ते समुपाचरत् ।
द्रौपद्या यत्सभामध्ये सव्यमूरुमदर्शयत् ॥ ११.१४.८ ॥

ଆପଣଙ୍କ ପୁଅ ଆମ ପ୍ରତି ସେହି ଅପ୍ରିୟ କାର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ କରିଥିଲେ; ସଭା ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କୁ ନିଜ ବାମ ଊରୁ ଦେଖାଇଥିଲେ।

11.14.9

तत्रैव वध्यः सोऽस्माकं दुराचारोऽप्ब ते सुतः ।
धर्मराजाज्ञया चैव स्थिताः स्म समये पुरा ॥ ११.१४.९ ॥

ସେଠାରେ ହିଁ ସେହି ଦୁରାଚାରୀ ଆପଣଙ୍କ ପୁଅକୁ ଆମେ ବଧ କରିବା ଉଚିତ ଥିଲା; କିନ୍ତୁ ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଓ ପୂର୍ବ ସମୟ-ସନ୍ଧି ହେତୁ ଆମେ ରହିଗଲୁ।

11.14.10

वैरमुद्दीपितं राज्ञि पुत्रेण तव यन्महत् ।
क्लेशिताश्च वने नित्यं तत एतत्कृतं मया ॥ ११.१४.१० ॥

ହେ ରାଣୀ, ଆପଣଙ୍କ ପୁଅ ଜାଳିଥିବା ମହା ବୈର ଓ ବନରେ ଆମକୁ ସଦା କ୍ଲେଶ ଦେବା ହେତୁ ମୁଁ ଏହା କଲି।

11.14.11

वैरस्यास्य गताः पारं हत्वा दुर्योधनं रणे ।
राज्यं युधिष्ठिरे प्राप्ते वयं च गतमन्यवः ॥ ११.१४.११ ॥

ଏହି ବୈରର ଶେଷକୁ ଆମେ ପାର ହୋଇଗଲୁ; ରଣରେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ବଧ କରି, ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟ ମିଳିବାରୁ ଆମେ କ୍ରୋଧହୀନ ହେଲୁ।

11.14.12

न तस्यैवं वधस्तात यं प्रशंससि मे सुतम् ।
कृतवांश्चापि तत्सर्वं यदिदं भाषसे मयि ॥ ११.१४.१२ ॥

ହେ ବତ୍ସ, ଯାହାକୁ ତୁମେ ପ୍ରଶଂସା କରୁଛ ସେହି ମୋ ପୁଅର ବଧ ଏପରି ହୋଇନାହିଁ; ତୁମେ ମୋତେ ଯାହା କହୁଛ ସବୁ ସେ ମଧ୍ୟ କରିଥିଲା।

11.14.13

हताश्वे नकुले यत्तु वृषसेनेन भारत ।
अपिबः शोणितं सङ्ख्ये दुःशासनशरीरजम् ॥ ११.१४.१३ ॥

ହେ ଭରତ, ବୃଷସେନ ଯେବେ ନକୁଳଙ୍କ ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କୁ ବଧ କଲା, ସେତେବେଳେ ତୁମେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୁଃଶାସନଙ୍କ ଶରୀରର ରକ୍ତ ପାନ କରିଥିଲ।

11.14.14

सद्भिर्विगर्हितं घोरमनार्यजनसेवितम् ।
क्रूरं कर्माकृथास्तस्मात्तदयुक्तं वृकोदर ॥ ११.१४.१४ ॥

ହେ ବୃକୋଦର, ସଜ୍ଜନମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିନ୍ଦିତ, ଭୟଙ୍କର, ଅନାର୍ଯ୍ୟଜନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ, କ୍ରୂର କର୍ମ ତୁମେ କରିଥିଲ; ତାହା ଅଯୁକ୍ତ।

11.14.15

हताश्वं नकुलं दृष्ट्वा वृषसेनेन संयुगे ।
शत्रूणां तु प्रहृष्टानां त्रासः सञ्जनितो मया ॥ ११.१४.१५ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ବୃଷସେନ ନକୁଳଙ୍କ ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କୁ ବଧ କରିଥିବା ଦେଖି, ହର୍ଷିତ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ଭୟ ସୃଷ୍ଟି କଲି।

11.14.16

स प्रतिज्ञामकरवं पिबाम्यसृगरेरिति ।
रुधिरं नातिचक्राम दन्तोष्ठादम्ब मा शुचः ॥ ११.१४.१६ ॥

'ଶତ୍ରୁର ରକ୍ତ ପାନ କରିବି' ବୋଲି ମୁଁ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରିଥିଲି; ସେ ରକ୍ତ ମୋ ଦାନ୍ତ ଓ ଓଠ ଅତିକ୍ରମ କରିନଥିଲା। ମା, ଶୋକ କରନା।

11.14.17

अन्यस्यापि न पातव्यं रुधिरं किंपुनः स्वकम् ।
यथैवात्मा तथा भ्राता विशेषो नास्ति कश्चन ॥ ११.१४.१७ ॥

ଅନ୍ୟର ରକ୍ତ ମଧ୍ୟ ପିଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ନିଜ ରକ୍ତ ବିଷୟରେ କହିବାର କଥା କଣ। ଯେମିତି ନିଜ ଆତ୍ମା, ସେମିତି ଭାଇ; କୌଣସି ପାର୍ଥକ୍ୟ ନାହିଁ।

11.14.18

वैवस्तितो हि तद्वेद यथावत्कुलनन्दिनि ।
मा कृथा हृदि तन्मातर्न तत्पीतं मयाऽनधे ॥ ११.१४.१८ ॥

ହେ କୁଳନନ୍ଦିନୀ, ବୈବସ୍ୱତ (ଯମ) ଏହା ଯଥାର୍ଥରେ ଜାଣନ୍ତି। ମା, ତାହା ମନରେ ରଖନା; ହେ ନିଷ୍ପାପା, ସେ ରକ୍ତ ମୁଁ ପିଇନଥିଲି।

11.14.19

केशपक्षपरामर्शे द्रौपद्या द्यूतकारिते ।
क्रोधाद्यदब्रवं चाहं तच्च मे हृदि वर्तते ॥ ११.१४.१९ ॥

ଦ୍ୟୁତରେ ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ କେଶ ଧରି ଟାଣିବା ସମୟରେ କ୍ରୋଧରେ ମୁଁ ଯାହା କହିଥିଲି, ତାହା ଏବେ ମଧ୍ୟ ମୋ ହୃଦୟରେ ଅଛି।

11.14.20

क्षत्रधर्माच्च्युतो राज्ञि भवेयं शाश्वतीः समाः ।
प्रतिज्ञां तामनिस्तीर्य ततस्तत्कृतवानहम् ॥ ११.१४.२० ॥

ହେ ରାଣୀ, ସେ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ପୂରଣ ନ କରି ଯଦି ମୁଁ କ୍ଷାତ୍ରଧର୍ମରୁ ଚ୍ୟୁତ ହୋଇଥାନ୍ତି, ତେବେ ଅନନ୍ତ ବର୍ଷ ଧରି ସେହିପରି ରହିଥାନ୍ତି; ତେଣୁ ମୁଁ ତାହା କରିଲି।

11.14.21

अनिगृह्य पुरा पुत्रानस्मस्वनपकारिषु ।
न ममार्हसि कल्याणि दोषेण परिशङ्कितुम् ॥ ११.१४.२१ ॥

ହେ କଲ୍ୟାଣୀ, ଆମେ ନିର୍ଦୋଷ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତୁମ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ପୂର୍ବରୁ ରୋକି ନ ପାରିବାର ଦୋଷ ମୋ ଉପରେ ଲଦିବା ତୁମ ପକ୍ଷେ ଉଚିତ ନୁହେଁ।

11.14.22

वृद्धस्यास्य शतं पुत्रान्निघ्नंस्त्वमपराजितः ।
कस्मानाशेषयः कञ्चिद्येनाल्पमपराधितम् ॥ ११.१४.२२ ॥

ଏହି ବୃଦ୍ଧର ଶହେ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ବଧ କରି ମଧ୍ୟ ତୁମେ ଅପରାଜିତ ରହିଲ; ଟିକିଏ ଅପରାଧ କରିଥିବା କାହାକୁ ବି କାହିଁକି ଛାଡ଼ିଲ ନାହିଁ?

11.14.23

सन्तानमावयोस्तात वृद्धयोर्हृतराज्ययोः ।
नाशेषयः कथं यष्टिमेकां वृद्धयुगस्य वै ॥ ११.१४.२३ ॥

ହେ ତାତ, ରାଜ୍ୟହରା ଆମ ଦୁଇ ବୃଦ୍ଧଙ୍କ ସନ୍ତାନଙ୍କୁ ତୁମେ ଜଣେ ବି କାହିଁକି ଛାଡ଼ିଲ ନାହିଁ? ଏହି ବୃଦ୍ଧ ଦମ୍ପତିଙ୍କ ଗୋଟିଏ ଲଉଡ଼ି ବି କାହିଁକି ରଖିଲ ନାହିଁ?

11.14.24

शेषे ह्यवस्थिते तात पुत्राणामल्पकेऽपि च ।
मन्ददुःखं भवेदद्य यदि त्वं धर्ममाचरेः ॥ ११.१४.२४ ॥

ହେ ତାତ, ଯଦି ତୁମେ ଧର୍ମାଚରଣ କରିଥାନ୍ତ ଏବଂ ମୋ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଟିକିଏ ବି ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଥାନ୍ତେ, ତେବେ ଆଜି ଏ ଦୁଃଖ କମ ହୋଇଥାନ୍ତା।