มหาภารตะ · อัธยายะ 11.14
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
11.14.1
तच्छ्रुत्वा वचनं तस्या भीमसेनोऽथ भीतवत् ।
गान्धारीं प्रत्युवाचेदं वचः सानुनयं तदा ॥ ११.१४.१ ॥
ภีมเสนได้ฟังคำของนางแล้ว ทำท่าเหมือนหวาดกลัว จึงกล่าวถ้อยคำอ่อนน้อมเหล่านี้ต่อพระนางคานธารี
11.14.2
अधर्मो यदि वा धर्मस्त्रासात्तत्र मया कृतः ।
आत्मानं त्रातुकामेन तन्मे त्वं क्षन्तुमर्हसि ॥ ११.१४.२ ॥
ไม่ว่าสิ่งที่ข้าพเจ้าทำที่นั่นจะเป็นอธรรมหรือธรรม ก็ทำไปด้วยความกลัว เพราะปรารถนาจะช่วยตนเองให้รอด ขอพระองค์โปรดอภัยให้ข้าพเจ้าในเรื่องนั้นเถิด
11.14.3
न हि युद्धेन पुत्रस्ते धर्मेण स महाबलः ।
दुःशक्यः केनचिद्धर्तुमतो विषममाचरम् ॥ ११.१४.३ ॥
โอรสของพระองค์ผู้มีกำลังมหาศาลนั้น ไม่อาจถูกเอาชนะได้ด้วยการรบ หรือด้วยวิธีที่ชอบธรรม ผู้ใดจะเอาชนะได้ยาก เพราะเหตุนั้นข้าพเจ้าจึงกระทำการโดยไม่เป็นธรรม
11.14.4
अधर्मेण जितः पूर्वं तेन चापि युधिष्ठिरः ।
निकृताश्च सदैव स्म तो विषममाचरम् ॥ ११.१४.४ ॥
ก่อนหน้านี้ เขาได้เอาชนะยุธิษฐิระด้วยอธรรม และพวกเขาก็ถูกโกงอยู่เสมอ เพราะเหตุนั้นข้าพเจ้าจึงกระทำการโดยไม่เป็นธรรม
11.14.5
सैन्यस्यैकोऽवशिष्टोऽयं गदायुद्धे च वीर्यवान् ।
न त्यक्ष्यति हृतं राज्यमिति वै तत्कृतं मया ॥ ११.१४.५ ॥
จากกองทัพ เหลือเพียงผู้นี้คนเดียว และเขาเก่งกล้าในการต่อสู้ด้วยกระบอง เขาจะไม่ยอมคืนราชอาณาจักรที่ถูกยึดไป ข้าพเจ้าจึงทำเช่นนั้น
11.14.6
एकपत्नीं च पाश्चालीमेकवस्त्रां रजस्वलाम् ।
भवत्या विदितं सर्वमुक्तवान्यत्सुतस्तव ॥ ११.१४.६ ॥
ส่วนนางปาญจาลี ภรรยาของสามีคนเดียว ผู้นุ่งผ้าผืนเดียวและมีระดู ทุกเรื่องที่โอรสของพระองค์เอ่ยถึงนั้น พระองค์ก็ทรงทราบดีอยู่แล้ว
11.14.7
सुयोधनं त्वसंहृत्य न शक्या भूः ससागरा ।
केवला भोक्तुमस्माभिरतश्चैतत्कृतं मया ॥ ११.१४.७ ॥
หากไม่ฆ่าสุโยธน ผืนแผ่นดินพร้อมมหาสมุทรทั้งหลายก็ไม่อาจให้พวกเราครอบครองแต่ผู้เดียวได้ เพราะเหตุนั้นข้าพเจ้าจึงทำเช่นนี้
11.14.8
तच्चाप्यप्रियमस्माकं पुत्रस्ते समुपाचरत् ।
द्रौपद्या यत्सभामध्ये सव्यमूरुमदर्शयत् ॥ ११.१४.८ ॥
โอรสของพระองค์ยังได้กระทำสิ่งที่ไม่น่ายินดีแก่พวกเราอีกด้วย คือในท่ามกลางที่ประชุมสภา เขาได้เปิดต้นขาข้างซ้ายให้เทราปทีเห็น
11.14.9
तत्रैव वध्यः सोऽस्माकं दुराचारोऽप्ब ते सुतः ।
धर्मराजाज्ञया चैव स्थिताः स्म समये पुरा ॥ ११.१४.९ ॥
ที่ตรงนั้นเอง โอรสผู้ชั่วร้ายของพระองค์ควรถูกพวกเราฆ่าเสีย แต่ด้วยพระบัญชาของพระเจ้าธรรมราชา และด้วยข้อตกลงที่ทำไว้แต่ก่อน พวกเราจึงยับยั้งอยู่
11.14.10
वैरमुद्दीपितं राज्ञि पुत्रेण तव यन्महत् ।
क्लेशिताश्च वने नित्यं तत एतत्कृतं मया ॥ ११.१४.१० ॥
ข้าแต่พระราชินี เพราะความเกลียดชังอันใหญ่หลวงที่โอรสของพระองค์ก่อขึ้น และเพราะเขาได้รบกวนพวกเราอยู่เสมอในป่า เพราะเหตุนั้นข้าพเจ้าจึงทำเช่นนี้
11.14.11
वैरस्यास्य गताः पारं हत्वा दुर्योधनं रणे ।
राज्यं युधिष्ठिरे प्राप्ते वयं च गतमन्यवः ॥ ११.१४.११ ॥
เราได้ข้ามพ้นจุดสิ้นสุดของความเป็นศัตรูนี้แล้ว หลังจากสังหารทุรโยธน์ในการรบ และเมื่อยุธิษฐิระได้ราชอาณาจักรคืนแล้ว พวกเราก็พ้นจากความโกรธ
11.14.12
न तस्यैवं वधस्तात यं प्रशंससि मे सुतम् ।
कृतवांश्चापि तत्सर्वं यदिदं भाषसे मयि ॥ ११.१४.१२ ॥
ลูกรัก การสังหารโอรสของข้าพเจ้าไม่ได้เป็นไปอย่างที่ท่านสรรเสริญ และเขาก็ได้กระทำทุกอย่างที่ท่านกำลังพูดถึงกับข้าพเจ้านั้นเอง
11.14.13
हताश्वे नकुले यत्तु वृषसेनेन भारत ।
अपिबः शोणितं सङ्ख्ये दुःशासनशरीरजम् ॥ ११.१४.१३ ॥
ข้าแต่ภารตะ เมื่อวฤษเสนฆ่าม้าของนกุล ท่านได้ดื่มโลหิตที่ไหลออกจากร่างของทุศศาสนไปในสนามรบ
11.14.14
सद्भिर्विगर्हितं घोरमनार्यजनसेवितम् ।
क्रूरं कर्माकृथास्तस्मात्तदयुक्तं वृकोदर ॥ ११.१४.१४ ॥
ข้าแต่วฤโกทร ท่านได้กระทำการอันโหดร้ายและน่าสะพรึงกลัวนั้น ซึ่งคนดีรังเกียจ และคนชั้นต่ำกระทำกัน การกระทำนั้นไม่เหมาะสม
11.14.15
हताश्वं नकुलं दृष्ट्वा वृषसेनेन संयुगे ।
शत्रूणां तु प्रहृष्टानां त्रासः सञ्जनितो मया ॥ ११.१४.१५ ॥
เมื่อข้าพเจ้าเห็นม้าของนกุลถูกวฤษเสนฆ่าในการรบ ข้าพเจ้าจึงทำให้ศัตรูผู้กำลังเริงร่าเกิดความหวาดกลัว
11.14.16
स प्रतिज्ञामकरवं पिबाम्यसृगरेरिति ।
रुधिरं नातिचक्राम दन्तोष्ठादम्ब मा शुचः ॥ ११.१४.१६ ॥
ข้าพเจ้าได้ปฏิญาณไว้ว่า ‘ข้าจะดื่มเลือดของศัตรู’ เลือดนั้นมิได้ล้ำพ้นฟันและริมฝีปากของข้าพเจ้าไป ท่านแม่ อย่าเศร้าโศกเลย
11.14.17
अन्यस्यापि न पातव्यं रुधिरं किंपुनः स्वकम् ।
यथैवात्मा तथा भ्राता विशेषो नास्ति कश्चन ॥ ११.१४.१७ ॥
แม้เลือดของผู้อื่นก็ไม่ควรดื่ม จะกล่าวไปไยถึงเลือดของตนเอง พี่น้องก็เหมือนตัวตนของตน ไม่มีความแตกต่างใดเลย
11.14.18
वैवस्तितो हि तद्वेद यथावत्कुलनन्दिनि ।
मा कृथा हृदि तन्मातर्न तत्पीतं मयाऽनधे ॥ ११.१४.१८ ॥
วายุบุตร (ยม) ทรงรู้เรื่องนี้อย่างถูกต้อง ข้าแต่ผู้ทำให้วงศ์ตระกูลชื่นบาน ท่านแม่ อย่าถือเรื่องนั้นไว้ในใจเลย ข้าแต่ผู้ปราศจากบาป ข้าพเจ้ามิได้ดื่มเลือดนั้น
11.14.19
केशपक्षपरामर्शे द्रौपद्या द्यूतकारिते ।
क्रोधाद्यदब्रवं चाहं तच्च मे हृदि वर्तते ॥ ११.१४.१९ ॥
ถ้อยคำที่ข้าพเจ้าเอ่ยด้วยความโกรธ ในวันที่เขาคว้าผมของเทราปที และลากนางในการเล่นพนันสกา สิ่งนั้นยังคงอยู่ในใจข้าพเจ้า
11.14.20
क्षत्रधर्माच्च्युतो राज्ञि भवेयं शाश्वतीः समाः ।
प्रतिज्ञां तामनिस्तीर्य ततस्तत्कृतवानहम् ॥ ११.१४.२० ॥
ข้าแต่พระราชินี หากข้าพเจ้าพลาดจากธรรมของกษัตริย์นักรบ โดยไม่ได้ปฏิบัติตามคำปฏิญาณนั้นให้สำเร็จ ข้าพเจ้าก็คงต้องอยู่ในสภาพนั้นตลอดปีอันไม่มีที่สิ้นสุด เพราะเหตุนั้นข้าพเจ้าจึงกระทำเช่นนั้น
11.14.21
अनिगृह्य पुरा पुत्रानस्मस्वनपकारिषु ।
न ममार्हसि कल्याणि दोषेण परिशङ्कितुम् ॥ ११.१४.२१ ॥
ข้าแต่นางผู้เป็นมงคล ท่านไม่สมควรสงสัยข้าว่าผิด เพราะข้ามิได้ทำความผิดใด และมิได้ห้ามปรามบุตรของท่านไว้ก่อนหน้านี้
11.14.22
वृद्धस्यास्य शतं पुत्रान्निघ्नंस्त्वमपराजितः ।
कस्मानाशेषयः कञ्चिद्येनाल्पमपराधितम् ॥ ११.१४.२२ ॥
เจ้าสังหารบุตรของชายชราผู้นี้ถึงร้อยคน และยังคงไม่พ่ายแพ้ แล้วเหตุใดจึงไม่เหลือไว้สักคนเดียว แม้แต่ผู้ที่กระทำผิดเพียงเล็กน้อยที่สุด
11.14.23
सन्तानमावयोस्तात वृद्धयोर्हृतराज्ययोः ।
नाशेषयः कथं यष्टिमेकां वृद्धयुगस्य वै ॥ ११.१४.२३ ॥
ลูกรัก ของเราสองคนนี้ ผู้เป็นชราและถูกชิงราชสมบัติไป เหตุใดเจ้าจึงมิได้เหลือลูกหลานของเราไว้เลยสักคน เหตุใดจึงมิได้เหลือไม้เท้าไว้แม้เพียงอันเดียวให้คู่ชราคู่นี้
11.14.24
शेषे ह्यवस्थिते तात पुत्राणामल्पकेऽपि च ।
मन्ददुःखं भवेदद्य यदि त्वं धर्ममाचरेः ॥ ११.१४.२४ ॥
ลูกรัก หากเจ้าประพฤติธรรมแล้ว และแม้บุตรของข้าจะเหลืออยู่เพียงเล็กน้อย ความทุกข์ในวันนี้ก็คงจะเบาบางลง