ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 11.14
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
11.14.1
तच्छ्रुत्वा वचनं तस्या भीमसेनोऽथ भीतवत् ।
गान्धारीं प्रत्युवाचेदं वचः सानुनयं तदा ॥ ११.१४.१ ॥
ਉਸ ਦੇ ਉਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਭੀਮਸੇਨ ਉਦੋਂ ਡਰੇ ਹੋਏ ਵਾਂਗ ਗਾਂਧਾਰੀ ਨੂੰ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਇਹ ਬੋਲੇ।
11.14.2
अधर्मो यदि वा धर्मस्त्रासात्तत्र मया कृतः ।
आत्मानं त्रातुकामेन तन्मे त्वं क्षन्तुमर्हसि ॥ ११.१४.२ ॥
ਉਹ ਅਧਰਮ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਧਰਮ, ਉੱਥੇ ਡਰ ਕਾਰਨ ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ; ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ। ਉਹ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਮਾਫ਼ ਕਰੋ।
11.14.3
न हि युद्धेन पुत्रस्ते धर्मेण स महाबलः ।
दुःशक्यः केनचिद्धर्तुमतो विषममाचरम् ॥ ११.१४.३ ॥
ਤੁਹਾਡਾ ਪੁੱਤਰ ਨਾ ਯੁੱਧ ਨਾਲ ਅਤੇ ਨਾ ਧਰਮ ਨਾਲ ਜਿੱਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ; ਉਸ ਮਹਾਬਲੀ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਲਈ ਹਰਾਉਣਾ ਔਖਾ ਸੀ; ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਵਿਸ਼ਮ ਵਰਤਾਰਾ ਕੀਤਾ।
11.14.4
अधर्मेण जितः पूर्वं तेन चापि युधिष्ठिरः ।
निकृताश्च सदैव स्म तो विषममाचरम् ॥ ११.१४.४ ॥
ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਨੇ ਅਧਰਮ ਨਾਲ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ ਨੂੰ ਵੀ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ; ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਧੋਖੇ ਨਾਲ ਠੱਗੇ ਗਏ ਸਨ; ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਵਿਸ਼ਮ ਵਰਤਾਰਾ ਕੀਤਾ।
11.14.5
सैन्यस्यैकोऽवशिष्टोऽयं गदायुद्धे च वीर्यवान् ।
न त्यक्ष्यति हृतं राज्यमिति वै तत्कृतं मया ॥ ११.१४.५ ॥
ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਇਹ ਇੱਕੋ ਬਚਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਗਦਾ-ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਇਹ ਬਲਵਾਨ ਹੈ; ਖੋਹਿਆ ਹੋਇਆ ਰਾਜ ਇਹ ਨਹੀਂ ਛੱਡੇਗਾ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਇਹ ਕੀਤਾ।
11.14.6
एकपत्नीं च पाश्चालीमेकवस्त्रां रजस्वलाम् ।
भवत्या विदितं सर्वमुक्तवान्यत्सुतस्तव ॥ ११.१४.६ ॥
ਇੱਕ ਪਤੀ ਵਾਲੀ ਪਾਂਚਾਲੀ ਨੂੰ, ਇੱਕੋ ਕੱਪੜੇ ਵਿੱਚ, ਰਜਸਵਲਾ ਹੋਣ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ, ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਜੋ ਕਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਸਭ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ।
11.14.7
सुयोधनं त्वसंहृत्य न शक्या भूः ससागरा ।
केवला भोक्तुमस्माभिरतश्चैतत्कृतं मया ॥ ११.१४.७ ॥
ਸੁਯੋਧਨ ਨੂੰ ਮਾਰੇ ਬਿਨਾਂ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਸਮੇਤ ਇਹ ਧਰਤੀ ਸਾਡੇ ਵੱਲੋਂ ਇਕੱਲਿਆਂ ਭੋਗੀ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੀ ਸੀ; ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਇਹ ਕੀਤਾ।
11.14.8
तच्चाप्यप्रियमस्माकं पुत्रस्ते समुपाचरत् ।
द्रौपद्या यत्सभामध्ये सव्यमूरुमदर्शयत् ॥ ११.१४.८ ॥
ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਉਹ ਅਪ੍ਰਿਯ ਕੰਮ ਵੀ ਕੀਤਾ; ਸਭਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਖੱਬੀ ਪੱਟ ਦਿਖਾਈ।
11.14.9
तत्रैव वध्यः सोऽस्माकं दुराचारोऽप्ब ते सुतः ।
धर्मराजाज्ञया चैव स्थिताः स्म समये पुरा ॥ ११.१४.९ ॥
ਉੱਥੇ ਹੀ ਉਸ ਦੁਰਾਚਾਰੀ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਸਾਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ; ਪਰ ਧਰਮਰਾਜ ਦੀ ਆਗਿਆ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਸਮਝੌਤੇ ਕਾਰਨ ਅਸੀਂ ਰੁਕੇ ਰਹੇ।
11.14.10
वैरमुद्दीपितं राज्ञि पुत्रेण तव यन्महत् ।
क्लेशिताश्च वने नित्यं तत एतत्कृतं मया ॥ ११.१४.१० ॥
ਹੇ ਰਾਣੀ, ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਜੋ ਵੱਡਾ ਵੈਰ ਭੜਕਾਇਆ ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸਾਨੂੰ ਸਦਾ ਦੁੱਖ ਦਿੱਤਾ, ਉਸੇ ਕਾਰਨ ਮੈਂ ਇਹ ਕੀਤਾ।
11.14.11
वैरस्यास्य गताः पारं हत्वा दुर्योधनं रणे ।
राज्यं युधिष्ठिरे प्राप्ते वयं च गतमन्यवः ॥ ११.१४.११ ॥
ਇਸ ਵੈਰ ਦਾ ਅੰਤ ਅਸੀਂ ਪਾਰ ਕਰ ਗਏ; ਰਣ ਵਿੱਚ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ ਰਾਜ ਮਿਲਣ ਉੱਤੇ ਅਸੀਂ ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਗਏ।
11.14.12
न तस्यैवं वधस्तात यं प्रशंससि मे सुतम् ।
कृतवांश्चापि तत्सर्वं यदिदं भाषसे मयि ॥ ११.१४.१२ ॥
ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਜਿਸ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਤੂੰ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਉਸਦਾ ਵਧ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ; ਤੂੰ ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈਂ ਉਹ ਸਭ ਉਸਨੇ ਵੀ ਕੀਤਾ ਸੀ।
11.14.13
हताश्वे नकुले यत्तु वृषसेनेन भारत ।
अपिबः शोणितं सङ्ख्ये दुःशासनशरीरजम् ॥ ११.१४.१३ ॥
ਹੇ ਭਰਤ, ਜਦੋਂ ਵ੍ਰਿਸ਼ਸੇਨ ਨੇ ਨਕੁਲ ਦੇ ਘੋੜੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ, ਤਾਂ ਤੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਦੁਃਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਲਹੂ ਪੀ ਲਿਆ ਸੀ।
11.14.14
सद्भिर्विगर्हितं घोरमनार्यजनसेवितम् ।
क्रूरं कर्माकृथास्तस्मात्तदयुक्तं वृकोदर ॥ ११.१४.१४ ॥
ਹੇ ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ, ਸੱਜਣਾਂ ਵੱਲੋਂ ਨਿੰਦਿਆ ਗਿਆ, ਭਿਆਨਕ, ਅਨਾਰਿਆਂ ਦਾ ਅਪਣਾਇਆ, ਕਰੂਰ ਕਰਮ ਤੂੰ ਕੀਤਾ; ਉਹ ਅਣਉਚਿਤ ਸੀ।
11.14.15
हताश्वं नकुलं दृष्ट्वा वृषसेनेन संयुगे ।
शत्रूणां तु प्रहृष्टानां त्रासः सञ्जनितो मया ॥ ११.१४.१५ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵ੍ਰਿਸ਼ਸੇਨ ਵੱਲੋਂ ਨਕੁਲ ਦੇ ਘੋੜੇ ਮਾਰੇ ਗਏ ਵੇਖ ਕੇ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਰਹੇ ਵੈਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਡਰ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ।
11.14.16
स प्रतिज्ञामकरवं पिबाम्यसृगरेरिति ।
रुधिरं नातिचक्राम दन्तोष्ठादम्ब मा शुचः ॥ ११.१४.१६ ॥
'ਵੈਰੀ ਦਾ ਲਹੂ ਪੀਵਾਂਗਾ' ਇਹ ਮੈਂ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਕੀਤੀ ਸੀ; ਉਹ ਲਹੂ ਮੇਰੇ ਦੰਦਾਂ ਅਤੇ ਬੁੱਲ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਗਿਆ। ਮਾਂ, ਸ਼ੋਕ ਨਾ ਕਰ।
11.14.17
अन्यस्यापि न पातव्यं रुधिरं किंपुनः स्वकम् ।
यथैवात्मा तथा भ्राता विशेषो नास्ति कश्चन ॥ ११.१४.१७ ॥
ਦੂਜੇ ਦਾ ਲਹੂ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪੀਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਆਪਣੇ ਲਹੂ ਦੀ ਤਾਂ ਗੱਲ ਹੀ ਕੀ। ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੀ ਆਤਮਾ, ਤਿਵੇਂ ਭਰਾ; ਕੋਈ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ।
11.14.18
वैवस्तितो हि तद्वेद यथावत्कुलनन्दिनि ।
मा कृथा हृदि तन्मातर्न तत्पीतं मयाऽनधे ॥ ११.१४.१८ ॥
ਹੇ ਕੁਲਨੰਦਿਨੀ, ਵੈਵਸਵਤ (ਯਮ) ਇਹ ਯਥਾਰਥ ਜਾਣਦਾ ਹੈ। ਮਾਂ, ਇਹ ਮਨ ਵਿੱਚ ਨਾ ਰੱਖ; ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ੇ, ਮੈਂ ਉਹ ਲਹੂ ਨਹੀਂ ਪੀਤਾ।
11.14.19
केशपक्षपरामर्शे द्रौपद्या द्यूतकारिते ।
क्रोधाद्यदब्रवं चाहं तच्च मे हृदि वर्तते ॥ ११.१४.१९ ॥
ਜੂਏ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦੇ ਵਾਲ ਫੜ ਕੇ ਖਿੱਚਣ ਵੇਲੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਜੋ ਕਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਅਜੇ ਵੀ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਹੈ।
11.14.20
क्षत्रधर्माच्च्युतो राज्ञि भवेयं शाश्वतीः समाः ।
प्रतिज्ञां तामनिस्तीर्य ततस्तत्कृतवानहम् ॥ ११.१४.२० ॥
ਹੇ ਰਾਣੀ, ਉਹ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਪੂਰੀ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਜੇ ਮੈਂ ਕਸ਼ਤ੍ਰਧਰਮ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਪੈਂਦਾ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਸਦੀਆਂ ਤੱਕ ਉਸੇ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ; ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਉਹ ਕੀਤਾ।
11.14.21
अनिगृह्य पुरा पुत्रानस्मस्वनपकारिषु ।
न ममार्हसि कल्याणि दोषेण परिशङ्कितुम् ॥ ११.१४.२१ ॥
ਹੇ ਕਲਿਆਣੀ, ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਸੀ ਤਾਂ ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਰੋਕ ਨਾ ਸਕਣ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਲਾਉਣਾ ਤੇਰੇ ਲਈ ਠੀਕ ਨਹੀਂ।
11.14.22
वृद्धस्यास्य शतं पुत्रान्निघ्नंस्त्वमपराजितः ।
कस्मानाशेषयः कञ्चिद्येनाल्पमपराधितम् ॥ ११.१४.२२ ॥
ਇਸ ਬੁੱਢੇ ਦੇ ਸੌ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਵੀ ਤੂੰ ਅਜਿੱਤ ਰਿਹਾ; ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਵੀ ਅਪਰਾਧ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਨਾ ਛੱਡਿਆ?
11.14.23
सन्तानमावयोस्तात वृद्धयोर्हृतराज्ययोः ।
नाशेषयः कथं यष्टिमेकां वृद्धयुगस्य वै ॥ ११.१४.२३ ॥
ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਰਾਜ ਗਵਾ ਚੁੱਕੇ ਸਾਡੇ ਦੋਵਾਂ ਬੁੱਢਿਆਂ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਛੱਡੀ? ਇਸ ਬੁੱਢੇ ਜੋੜੇ ਲਈ ਇੱਕ ਸੋਟੀ ਵੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਛੱਡੀ?
11.14.24
शेषे ह्यवस्थिते तात पुत्राणामल्पकेऽपि च ।
मन्ददुःखं भवेदद्य यदि त्वं धर्ममाचरेः ॥ ११.१४.२४ ॥
ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੇ ਤੂੰ ਧਰਮ ਦਾ ਪਾਲਨ ਕਰਦਾ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਥੋੜ੍ਹੇ ਵੀ ਬਾਕੀ ਰਹਿੰਦੇ, ਤਾਂ ਅੱਜ ਇਹ ਦੁੱਖ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ।