ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 11.15
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
11.15.1
तमेवमुक्त्वा गान्धारी युधिष्ठिरमपृच्छत ।
क्व स राजेति सक्रोधा पुत्रपौत्रवधार्दिता ॥ ११.१५.१ ॥
ଏହିପରି କହି ଗାନ୍ଧାରୀ, ପୁତ୍ର ଓ ପୌତ୍ରଙ୍କ ବଧରେ ପୀଡ଼ିତା ହୋଇ, କ୍ରୋଧ ସହିତ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, "ସେ ରାଜା କେଉଁଠି?"
11.15.2
तामभ्यगच्छत्कौन्तेयो वेपमानः कृताञ्जलिः ।
युधिष्ठिरस्तु गान्धारीं मधुरं वाक्यमब्रवीत् ॥ ११.१५.२ ॥
କମ୍ପମାନ ହୋଇ, କର ଯୋଡ଼ି କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ। ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଗାନ୍ଧାରୀଙ୍କୁ ମଧୁର ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
11.15.3
पुत्रहन्ता नृशंसोऽहं तव देवि युधिष्ठिरः ।
शापार्हः पृथिवीनाशे हेतुभूतः शपस्व माम् ॥ ११.१५.३ ॥
ହେ ଦେବୀ, ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କ ଘାତକ, ନିଷ୍ଠୁର ଯୁଧିଷ୍ଠିର ମୁଁ। ପୃଥିବୀ ବିନାଶର କାରଣ ହୋଇଥିବାରୁ ମୁଁ ଶାପର ଯୋଗ୍ୟ; ମୋତେ ଶାପ ଦିଅନ୍ତୁ।
11.15.4
नहि मे जीवितेनार्थो न राज्येन सुखेन वा ।
तादृशान्सुहृदो हत्वा प्रमूढस्य सुहृद्द्रुहः ॥ ११.१५.४ ॥
ମୋ ପାଇଁ ଜୀବନ, ରାଜ୍ୟ କିମ୍ବା ସୁଖରେ କୌଣସି ପ୍ରୟୋଜନ ନାହିଁ; ଏପରି ସୁହୃଦଙ୍କୁ ବଧ କରି, ମୋହଗ୍ରସ୍ତ, ମିତ୍ରଦ୍ରୋହୀ ମୁଁ।
11.15.5
तमेवंवादिनं भीतं सन्निकर्षागतं तदा ।
नोवाच किञ्चिद्गान्धारी निःश्वासपरमा नृप ॥ ११.१५.५ ॥
ଏପରି କହୁଥିବା, ଭୀତ, ନିକଟକୁ ଆସିଥିବା ତାଙ୍କୁ ସେତେବେଳେ ଗାନ୍ଧାରୀ କିଛି କହିଲେ ନାହିଁ; ହେ ନୃପ, ସେ ଦୀର୍ଘ ନିଶ୍ୱାସରେ ମଗ୍ନ ଥିଲେ।
11.15.6
तस्मावनतदेहस्य पादयोर्निपतिष्यतः ।
युधिष्ठिरस्य नृपतेर्धर्मज्ञा दीर्घदर्शिनी ॥ ११.१५.६ ॥
ତେଣୁ, ଶରୀର ନମାଇ, ତାଙ୍କ ପାଦରେ ପଡ଼ିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ, ଧର୍ମଜ୍ଞା, ଦୂରଦର୍ଶିନୀ ଗାନ୍ଧାରୀ (ଦେଖିଲେ)।
11.15.7
अङ्गुल्यग्राणि ददृशे देवी पट्टान्तरेण सा ।
ततः स कुनखीभूतो दर्शनीयनखो नृपः ॥ ११.१५.७ ॥
ଦେବୀ ବସ୍ତ୍ରର ଫାଙ୍କ ଦେଇ ସେମାନଙ୍କ ଆଙ୍ଗୁଠି ଅଗ୍ରଭାଗ ଦେଖିଲେ। ସେତେବେଳେ ସେହି ରାଜାଙ୍କ ନଖ ବିକୃତ ହୋଇଯାଇଥିଲା; ପୂର୍ବରୁ ତାହା ସୁନ୍ଦର ଥିଲା।
11.15.8
तं दृष्ट्वा चार्जुनोऽगच्छद्वासुदेवस्य पृष्ठतः ॥ ११.१५.८ ॥
ତାହାକୁ ଦେଖି ଅର୍ଜୁନ ବାସୁଦେବଙ୍କ ପଛକୁ ଗଲେ।
11.15.9
एवं सञ्चेष्टमानांस्तानितश्चेतश्च भारत ।
गान्धारी विगतक्रोधा सांत्वयामास मातृवत् ॥ ११.१५.९ ॥
ହେ ଭାରତ, ଏହିପରି ଇତସ୍ତତଃ ଗତିକରୁଥିବା ସେମାନଙ୍କୁ କ୍ରୋଧରହିତା ଗାନ୍ଧାରୀ ମାତାଙ୍କ ପରି ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଲେ।
11.15.10
ते पाण्डवा अनुज्ञाता मातरं वीतमत्सराः ।
अभ्यगच्छन्त सहिताः पृथां पृथुवलक्षसः ॥ ११.१५.१० ॥
ଅନୁମତି ପାଇ ସେହି ପାଣ୍ଡବମାନେ, ଈର୍ଷାରହିତ ଓ ବିଶାଳ ବକ୍ଷବିଶିଷ୍ଟ ହୋଇ, ଏକତ୍ର ମାତା ପୃଥାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ।
11.15.11
चिरस्य दृष्ट्वा पुत्रान्सा पुत्राधिभिरभिप्लुता ।
बाष्पमाहारयद्देवी वस्त्रेणावृत्य वै मुखम् ॥ ११.१५.११ ॥
ବହୁଦିନ ପରେ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଦେଖି, ପୁତ୍ରଶୋକରେ ଆପ୍ଳୁତ ସେହି ଦେବୀ ବସ୍ତ୍ରରେ ମୁଖ ଢାକି ଲୁହ ରୋକିଲେ।
11.15.12
ततो बाष्पं समुत्सृज्य सह पुत्रैस्तदा पृथा ।
अपश्यदेनाञ्शस्त्रौघैर्बहुधा परिविक्षतान् ॥ ११.१५.१२ ॥
ତା'ପରେ ଲୁହ ଢାଳି, ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ସହିତ, ସେତେବେଳେ ପୃଥା ସେମାନଙ୍କୁ ଅସ୍ତ୍ରପ୍ରବାହରେ ବହୁଭାବେ ଗୁରୁତର ଆହତ ଦେଖିଲେ।
11.15.13
सा तानेकैकशः पुत्रान्संस्पृशन्ती पुनःपुनः ।
अन्वशोचत दुःखार्ता द्रौपदीं निहतात्मजाम्।
रुदन्तीमथ पाञ्चालीं ददर्श पतितां भुवि ॥ ११.१५.१३ ॥
ସେ ସେମାନଙ୍କୁ ଏକ ଏକ କରି ବାରମ୍ବାର ସ୍ପର୍ଶ କରି ଦୁଃଖରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ଶୋକ କଲେ। ତା'ପରେ ସେ ପୁତ୍ର ନିହତ ହୋଇଥିବା ଦ୍ରୌପଦୀକୁ ଭୂମିରେ ପଡ଼ି କାନ୍ଦୁଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ଦେଖିଲେ।
11.15.14
आर्ये पौत्रास्तु ते सर्वे सौभद्रसहिता गताः ।
न त्वां तेऽद्याभिगच्छन्ति चिरं दृष्ट्वा अनिन्दिते।
किन्नु राज्येन मे कार्यं विहीनायाः सुतैर्वरैः ॥ ११.१५.१४ ॥
ହେ ଆର୍ଯ୍ୟେ, ତୁମର ସମସ୍ତ ନାତି ସୌଭଦ୍ର ସହିତ ଚାଲିଯାଇଛନ୍ତି। ହେ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷା, ତୁମକୁ ଏତେ ସମୟ ଦେଖି ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ଆଜି ତୁମ ପାଖକୁ ଆସୁନାହାନ୍ତି। ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁତ୍ରହୀନା ମୋ ପାଇଁ ରାଜ୍ୟରେ କ'ଣ କାମ?
11.15.15
तां समाश्वासयामास पृथा पृथललोचना ।
उत्थाप्याङ्केन सुदतीं रुदतीं शोककर्शिताम् ॥ ११.१५.१५ ॥
ବିଶାଳ ନୟନା ପୃଥା କାନ୍ଦୁଥିବା ଏବଂ ଶୋକରେ କୃଶ ହୋଇଥିବା ସୁଦନ୍ତୀକୁ ଉଠାଇ କୋଳରେ ନେଇ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଲେ।
11.15.16
तयैव सहिता चापि पुत्रैरनुगता पृथा ।
अभ्यगच्छत गान्धारीमार्तामार्ततरा स्वयम् ॥ ११.१५.१६ ॥
ତା'ସହିତ ଓ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ସହିତ ଅନୁସରଣ କରୁଥିବା ପୃଥା ନିଜେ ଅଧିକ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ଦୁଃଖିତା ଗାନ୍ଧାରୀ ପାଖକୁ ଗଲେ।
11.15.17
तामुवाचाथ गान्धारी सह कुन्त्या यशस्विनीम् ।
मैवं पुत्रीति शोकार्ता पश्य मामपि दुःखितां ॥ ११.१५.१७ ॥
ସେତେବେଳେ ଶୋକରେ ପୀଡ଼ିତା ଗାନ୍ଧାରୀ ଯଶସ୍ୱିନୀ କୁନ୍ତୀଙ୍କୁ କହିଲେ, "ହେ କନ୍ୟା, ଏମିତି କର ନାହିଁ; ଦୁଃଖିତା ମୋତେ ମଧ୍ୟ ଦେଖ।"
11.15.18
मन्ये लोकविनाशोऽयं कालपर्यायनोदितः ।
अवश्यभावी सम्प्राप्तः स्वभावाद्रोमहर्षणः ॥ ११.१५.१८ ॥
ମୁଁ ଭାବୁଛି ଏହି ଲୋକବିନାଶ କାଳଚକ୍ରର ପ୍ରେରଣାରେ ଆସିଛି। ଏହା ଅବଶ୍ୟମ୍ଭାବୀ ଥିଲା ଏବଂ ସ୍ୱଭାବରେ ରୋମାଞ୍ଚକର।
11.15.19
इदं तत्समनुप्राप्तं विदुरस्य वचो महत् ।
असिद्धानुनये कृष्णे यदुवाच महामतिः ॥ ११.१५.१९ ॥
କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସହିତ ସମନ୍ୱୟ ନ ହେବାବେଳେ ମହାମତି ବିଦୁର ଯେଉଁ ମହାନ ବାକ୍ୟ କହିଥିଲେ, ତାହାର ଫଳ ଏବେ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଆସି ପହଞ୍ଚିଛି।
11.15.20
तस्मिन्नपरिहार्येऽर्थे व्यतीते च विशेषतः ।
मा शुचो न हि शोच्यास्ते सङ्ग्रामे निधनं गताः ॥ ११.१५.२० ॥
ସେହି ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ବିଷୟ ଅତୀତ ହେଲା ପରେ, ବିଶେଷତଃ ଶୋକ କର ନାହିଁ; ଯୁଦ୍ଧରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିବା ସେମାନେ ଶୋକ କରିବା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହଁନ୍ତି।
11.15.21
यथैवाहं तथैव त्वं को वामाश्वासयिष्यति ।
ममैव ह्यपराधेन कुलमग्र्यं विनाशितम् ॥ ११.१५.२१ ॥
ମୁଁ ଯେପରି, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ସେପରି; ତୁମ ଦୁହିଁଙ୍କୁ କିଏ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେବ? ମୋ ହିଁ ଅପରାଧରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କୁଳ ବିନଷ୍ଟ ହୋଇଛି।