മഹാഭാരതം · അധ്യായം 11.15
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
11.15.1
तमेवमुक्त्वा गान्धारी युधिष्ठिरमपृच्छत ।
क्व स राजेति सक्रोधा पुत्रपौत्रवधार्दिता ॥ ११.१५.१ ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം, പുത്രന്മാരുടെയും പൗത്രന്മാരുടെയും വധത്താൽ പീഡിതയായ ഗാന്ധാരി കോപത്തോടെ യുധിഷ്ഠിരനോട് ചോദിച്ചു: "ആ രാജാവ് എവിടെ?"
11.15.2
तामभ्यगच्छत्कौन्तेयो वेपमानः कृताञ्जलिः ।
युधिष्ठिरस्तु गान्धारीं मधुरं वाक्यमब्रवीत् ॥ ११.१५.२ ॥
വിറച്ചുകൊണ്ട്, കൈകൂപ്പി കുന്തിയുടെ പുത്രൻ അവളുടെ അടുത്തേക്ക് ചെന്നു. യുധിഷ്ഠിരൻ ഗാന്ധാരിയോട് മധുരവാക്യങ്ങൾ പറഞ്ഞു.
11.15.3
पुत्रहन्ता नृशंसोऽहं तव देवि युधिष्ठिरः ।
शापार्हः पृथिवीनाशे हेतुभूतः शपस्व माम् ॥ ११.१५.३ ॥
ദേവീ, നിന്റെ പുത്രന്മാരെ കൊന്ന ക്രൂരനായ യുധിഷ്ഠിരനാണ് ഞാൻ. ഭൂമിയുടെ നാശത്തിന് കാരണക്കാരനായ ഞാൻ ശാപത്തിന് അർഹനാണ്; എന്നെ ശപിക്കുക.
11.15.4
नहि मे जीवितेनार्थो न राज्येन सुखेन वा ।
तादृशान्सुहृदो हत्वा प्रमूढस्य सुहृद्द्रुहः ॥ ११.१५.४ ॥
എനിക്ക് ജീവിതംകൊണ്ടോ രാജ്യംകൊണ്ടോ സുഖംകൊണ്ടോ ഒരു പ്രയോജനവുമില്ല; അത്തരം സുഹൃത്തുക്കളെ കൊന്ന, മോഹാന്ധനായ, സുഹൃത്ത്ദ്രോഹിയായ ഞാൻ.
11.15.5
तमेवंवादिनं भीतं सन्निकर्षागतं तदा ।
नोवाच किञ्चिद्गान्धारी निःश्वासपरमा नृप ॥ ११.१५.५ ॥
ഇങ്ങനെ സംസാരിക്കുന്ന, ഭയന്ന, അടുത്തെത്തിയ അവനോട് അപ്പോൾ ഗാന്ധാരി ഒന്നും പറഞ്ഞില്ല; ഹേ രാജാവേ, അവൾ നെടുവീർപ്പുകളിൽ മുഴുകിയിരുന്നു.
11.15.6
तस्मावनतदेहस्य पादयोर्निपतिष्यतः ।
युधिष्ठिरस्य नृपतेर्धर्मज्ञा दीर्घदर्शिनी ॥ ११.१५.६ ॥
അതിനാൽ, ശരീരം വളച്ച്, അവളുടെ പാദങ്ങളിൽ വീഴാൻ ഒരുങ്ങിയ യുധിഷ്ഠിര രാജാവിനെ, ധർമ്മജ്ഞയും ദീർഘദർശിനിയുമായ ഗാന്ധാരി (കണ്ടു).
11.15.7
अङ्गुल्यग्राणि ददृशे देवी पट्टान्तरेण सा ।
ततः स कुनखीभूतो दर्शनीयनखो नृपः ॥ ११.१५.७ ॥
ദേവി വസ്ത്രത്തിന്റെ വിടവിലൂടെ അവരുടെ വിരൽത്തുമ്പുകൾ കണ്ടു. അപ്പോൾ ആ രാജാവിന്റെ നഖങ്ങൾ വികൃതമായിത്തീർന്നിരുന്നു; മുമ്പ് അവ മനോഹരമായിരുന്നു.
11.15.8
तं दृष्ट्वा चार्जुनोऽगच्छद्वासुदेवस्य पृष्ठतः ॥ ११.१५.८ ॥
അവനെ കണ്ട് അർജ്ജുനൻ വാസുദേവന്റെ പിന്നിലേക്ക് പോയി.
11.15.9
एवं सञ्चेष्टमानांस्तानितश्चेतश्च भारत ।
गान्धारी विगतक्रोधा सांत्वयामास मातृवत् ॥ ११.१५.९ ॥
ഭാരതാ, ഇങ്ങനെ ഇവിടെയും അവിടെയും ചലിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന അവരെ ക്രോധമില്ലാത്ത ഗാന്ധാരി അമ്മയെപ്പോലെ ആശ്വസിപ്പിച്ചു.
11.15.10
ते पाण्डवा अनुज्ञाता मातरं वीतमत्सराः ।
अभ्यगच्छन्त सहिताः पृथां पृथुवलक्षसः ॥ ११.१५.१० ॥
അനുവാദം ലഭിച്ച ആ പാണ്ഡവർ, അസൂയയില്ലാത്തവരായി, വിശാല മാറുള്ളവരായി, ഒന്നിച്ചുചേർന്ന് അമ്മ പൃഥയുടെ അടുത്തേക്ക് ചെന്നു.
11.15.11
चिरस्य दृष्ट्वा पुत्रान्सा पुत्राधिभिरभिप्लुता ।
बाष्पमाहारयद्देवी वस्त्रेणावृत्य वै मुखम् ॥ ११.१५.११ ॥
വളരെക്കാലത്തിനുശേഷം പുത്രന്മാരെ കണ്ട്, പുത്രദുഃഖത്താൽ മുങ്ങിയ ആ ദേവി, വസ്ത്രം കൊണ്ട് മുഖം മറച്ച് കണ്ണുനീർ അടക്കി.
11.15.12
ततो बाष्पं समुत्सृज्य सह पुत्रैस्तदा पृथा ।
अपश्यदेनाञ्शस्त्रौघैर्बहुधा परिविक्षतान् ॥ ११.१५.१२ ॥
പിന്നെ കണ്ണുനീർ ഒഴുക്കി, പുത്രന്മാരോടൊപ്പം, അപ്പോൾ പൃഥ അവരെ ആയുധപ്രവാഹങ്ങളാൽ പലവിധം കഠിനമായി മുറിവേറ്റവരായി കണ്ടു.
11.15.13
सा तानेकैकशः पुत्रान्संस्पृशन्ती पुनःपुनः ।
अन्वशोचत दुःखार्ता द्रौपदीं निहतात्मजाम्।
रुदन्तीमथ पाञ्चालीं ददर्श पतितां भुवि ॥ ११.१५.१३ ॥
അവൾ അവരെ ഓരോരുത്തരെയായി വീണ്ടും വീണ്ടും തൊട്ടുകൊണ്ട് ദുഃഖാർത്തയായി വിലപിച്ചു. പിന്നീട് പുത്രന്മാർ വധിക്കപ്പെട്ട പാഞ്ചാലിയെ നിലത്തു വീണു കരയുന്നതായി അവൾ കണ്ടു.
11.15.14
आर्ये पौत्रास्तु ते सर्वे सौभद्रसहिता गताः ।
न त्वां तेऽद्याभिगच्छन्ति चिरं दृष्ट्वा अनिन्दिते।
किन्नु राज्येन मे कार्यं विहीनायाः सुतैर्वरैः ॥ ११.१५.१४ ॥
ആര്യേ, നിന്റെ പൗത്രന്മാരെല്ലാം സൗഭദ്രനോടൊപ്പം പോയി. കുറ്റമറ്റവളേ, നിന്നെ ഇത്രനേരം കണ്ടിട്ടും അവർ ഇന്ന് നിന്റെ അടുത്തേക്ക് വരുന്നില്ല. ശ്രേഷ്ഠരായ പുത്രന്മാരില്ലാത്ത എനിക്ക് രാജ്യം കൊണ്ട് എന്തു കാര്യം?
11.15.15
तां समाश्वासयामास पृथा पृथललोचना ।
उत्थाप्याङ्केन सुदतीं रुदतीं शोककर्शिताम् ॥ ११.१५.१५ ॥
വിശാല നേത്രയായ പൃഥ, കരഞ്ഞ് ദുഃഖത്താൽ ക്ഷീണിച്ചിരുന്ന ആ സുന്ദരദന്തിയെ എഴുന്നേൽപ്പിച്ച് മടിയിലിരുത്തി ആശ്വസിപ്പിച്ചു.
11.15.16
तयैव सहिता चापि पुत्रैरनुगता पृथा ।
अभ्यगच्छत गान्धारीमार्तामार्ततरा स्वयम् ॥ ११.१५.१६ ॥
അവളോടൊപ്പം ചേർന്ന്, പുത്രന്മാരോടൊപ്പം അനുഗമിച്ച പൃഥ, സ്വയം കൂടുതൽ ദുഃഖിതയായി ദുഃഖിതയായ ഗാന്ധാരിയുടെ അടുത്തേക്ക് പോയി.
11.15.17
तामुवाचाथ गान्धारी सह कुन्त्या यशस्विनीम् ।
मैवं पुत्रीति शोकार्ता पश्य मामपि दुःखितां ॥ ११.१५.१७ ॥
അപ്പോൾ ശോകാർത്തയായ ഗാന്ധാരി യശസ്വിനിയായ കുന്തിയോട് പറഞ്ഞു: "മകളേ, ഇങ്ങനെ ചെയ്യരുത്; ദുഃഖിതയായ എന്നെയും നോക്കൂ."
11.15.18
मन्ये लोकविनाशोऽयं कालपर्यायनोदितः ।
अवश्यभावी सम्प्राप्तः स्वभावाद्रोमहर्षणः ॥ ११.१५.१८ ॥
ഈ ലോകനാശം കാലചക്രത്തിന്റെ പ്രേരണയാൽ വന്നതാണെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. ഇത് ഒഴിവാക്കാനാവാത്തതാണ്; സ്വഭാവത്താൽ രോമാഞ്ചം ഉണർത്തുന്നതുമാണ്.
11.15.19
इदं तत्समनुप्राप्तं विदुरस्य वचो महत् ।
असिद्धानुनये कृष्णे यदुवाच महामतिः ॥ ११.१५.१९ ॥
കൃഷ്ണനുമായുള്ള സന്ധി പരാജയപ്പെട്ടപ്പോൾ മഹാമതിയായ വിദുരൻ പറഞ്ഞ ആ മഹാവചനത്തിന്റെ ഫലം ഇപ്പോൾ പൂർണമായി എത്തിച്ചേർന്നിരിക്കുന്നു.
11.15.20
तस्मिन्नपरिहार्येऽर्थे व्यतीते च विशेषतः ।
मा शुचो न हि शोच्यास्ते सङ्ग्रामे निधनं गताः ॥ ११.१५.२० ॥
ആ ഒഴിവാക്കാനാകാത്ത കാര്യം കഴിഞ്ഞുപോയതിനാൽ, വിശേഷിച്ചും, ദുഃഖിക്കരുത്; യുദ്ധത്തിൽ മരിച്ചവർ ദുഃഖിക്കപ്പെടേണ്ടവരല്ല.
11.15.21
यथैवाहं तथैव त्वं को वामाश्वासयिष्यति ।
ममैव ह्यपराधेन कुलमग्र्यं विनाशितम् ॥ ११.१५.२१ ॥
ഞാൻ എങ്ങനെയോ അങ്ങനെതന്നെ നീയും; നിങ്ങൾ ഇരുവരെയും ആര് ആശ്വസിപ്പിക്കും? എന്റെ മാത്രം തെറ്റുകൊണ്ടാണ് ശ്രേഷ്ഠമായ കുലം നശിച്ചത്.